Chương 5 · 10 phút đọc · 13 phút nghe
Cuộc Sống Ở Luân Đôn
Ở đây tôi không thể kể chi tiết những cách mà Chúa đã vui lòng—thường khiến tôi vừa ngạc nhiên vừa vui mừng—giúp đỡ tôi hết lần này đến lần khác. Tôi sớm nhận thấy rằng ở Luân Đôn không thể sống tằn tiện hoàn toàn như ở Hull. Để giảm bớt chi phí, tôi ở chung phòng với một người anh em họ, cách bệnh viện bốn dặm, và tự lo lấy việc ăn uống; và sau nhiều lần thử nghiệm, tôi thấy cách tiết kiệm nhất là hầu như chỉ sống bằng bánh mì đen và nước lã. Nhờ vậy tôi có thể làm cho những phương tiện Đức Chúa Trời ban cho mình kéo dài được càng lâu càng tốt. Có những khoản chi tôi không thể giảm bớt, nhưng việc ăn uống thì phần lớn nằm trong tầm kiểm soát của tôi. Một ổ bánh mì đen lớn giá hai xu, mua mỗi ngày trên quãng đường dài từ bệnh viện về, đủ cho tôi bữa tối và bữa sáng; và với chế độ ăn ấy, thêm vài trái táo cho bữa trưa, tôi vẫn xoay xở đi bộ tám hay chín dặm mỗi ngày, ngoài ra còn phải đứng đi khá nhiều trong lúc theo thực tập ở bệnh viện và học ở trường y.
Có một sự việc xảy ra vào khoảng thời gian này mà tôi phải nhắc đến. Chồng của bà chủ nhà cũ của tôi ở Hull là sĩ quan thứ nhất trên một con tàu khởi hành từ Luân Đôn, và nhờ lãnh nửa lương của ông mỗi tháng rồi gửi về cho bà, tôi có thể giúp bà khỏi tốn tiền hoa hồng. Tôi đã làm việc này được vài tháng, thì bà viết thư nhờ tôi lãnh khoản kế tiếp càng sớm càng tốt, vì tiền thuê nhà của bà sắp đến hạn, và bà trông vào số tiền ấy để trả. Lời nhờ cậy đến vào một lúc không thuận tiện. Tôi đang học hành vất vả cho một kỳ thi với hy vọng giành được một học bổng có ích cho mình, và cảm thấy khó lòng dành thì giờ vào lúc bận rộn nhất trong ngày để lên khu phố trung tâm lãnh tiền. Tuy nhiên, tôi có sẵn đủ tiền riêng để gửi số tiền cần thiết. Vì thế tôi gửi tiền đi, định bụng rằng hễ thi xong sẽ đi lãnh khoản trợ cấp thường lệ để hoàn lại cho mình.
Trước kỳ thi, trường y đóng cửa một ngày vì tang lễ của Công tước Wellington, và tôi có dịp đi ngay đến văn phòng, nằm trên một con phố nhỏ ở khu Cheapside, để xin lãnh khoản tiền đến hạn. Tôi ngạc nhiên và thất vọng khi viên thư ký nói rằng ông không thể trả, vì viên sĩ quan ấy đã bỏ tàu trốn đi đến các bãi đào vàng. Tôi nói: “Thế thì thật bất tiện cho tôi, vì tôi đã ứng trước số tiền ấy rồi, và tôi biết vợ ông ấy sẽ không có cách nào hoàn lại.” Viên thư ký nói ông lấy làm tiếc, nhưng dĩ nhiên ông chỉ có thể làm theo lệnh; vậy là về phía ấy tôi chẳng còn được giúp gì. Tuy nhiên, chỉ thêm một chút thời gian và suy nghĩ, trí tôi đã đi đến một kết luận đầy an ủi, rằng vì tôi đang nương cậy Chúa về mọi sự, và phương tiện của Ngài không hề có giới hạn, nên việc tôi sớm hơn hay muộn hơn một chút rơi vào cảnh cần sự chu cấp mới từ Ngài chỉ là chuyện nhỏ; và như vậy niềm vui và sự bình an chẳng bị xáo trộn được bao lâu.
Chẳng bao lâu sau đó, có lẽ ngay tối hôm ấy, trong khi khâu mấy tờ giấy lại với nhau để ghi chép các bài giảng, tôi vô ý đâm kim vào ngón trỏ bàn tay phải, và chỉ trong chốc lát đã quên bẵng đi. Ngày hôm sau ở bệnh viện, tôi vẫn tiếp tục mổ xẻ như trước. Thi thể ấy là của một người chết vì sốt, và khó chịu cũng như nguy hiểm hơn thường lệ. Hầu như chẳng cần nói rằng những ai trong chúng tôi đang làm việc trên thi thể ấy đều mổ xẻ hết sức cẩn thận, vì biết rằng một vết xước nhỏ nhất cũng có thể khiến chúng tôi mất mạng. Buổi sáng chưa qua được bao lâu, tôi bắt đầu thấy rất mệt mỏi, và đến trưa, khi đang đi qua các phòng bệnh ngoại khoa, tôi buộc phải chạy ra ngoài vì bỗng nhiên buồn nôn dữ dội—một điều rất hiếm thấy ở tôi, vì tôi ăn rất ít và chẳng ăn thứ gì có thể làm mình khó chịu. Sau khi cảm thấy choáng váng một lúc, một ngụm nước lạnh làm tôi tỉnh lại, và tôi có thể trở lại với các sinh viên. Tuy nhiên, tôi càng lúc càng khó ở, và trước khi bài giảng buổi chiều về phẫu thuật kết thúc, tôi thấy không thể nào cầm bút chì mà ghi chép tiếp được nữa. Đến khi bài giảng kế tiếp xong, cả cánh tay và bên phải người tôi đau nhức dữ dội, và trông tôi cũng như tôi cảm thấy mình rất ốm.
Thấy mình không thể tiếp tục làm việc, tôi vào phòng giải phẫu để băng phần thi thể mình đang làm và cất dụng cụ đi, rồi nói với giảng viên hướng dẫn giải phẫu, là một bác sĩ phẫu thuật rất giỏi: “Tôi không hiểu mình bị làm sao nữa,” và mô tả các triệu chứng. Ông nói: “Chà, chuyện xảy ra thì rõ quá rồi: hẳn cậu đã bị đứt tay khi mổ xẻ, và cậu biết đây là một ca sốt ác tính.” Tôi quả quyết với ông rằng tôi đã hết sức cẩn thận, và hoàn toàn chắc chắn rằng mình không hề có vết đứt hay vết xước nào. Ông đáp: “Này, chắc chắn cậu phải có một vết;” và ông xem xét bàn tay tôi rất kỹ để tìm, nhưng vô ích. Bỗng nhiên tôi chợt nhớ ra mình đã bị kim đâm vào ngón tay tối hôm trước, và tôi hỏi ông có thể nào một vết kim đâm từ lúc ấy mà vẫn chưa khép miệng không. Ông cho rằng có lẽ đó chính là nguyên nhân gây ra chuyện này, và khuyên tôi nên gọi một chiếc xe ngựa hansom, về nhà càng nhanh càng tốt, và thu xếp ngay mọi việc của mình. Ông nói: “Vì cậu coi như đã chết rồi.”
Ý nghĩ đầu tiên của tôi là buồn vì mình không thể sang Trung Quốc; nhưng rất nhanh sau đó cảm nhận này đến: “Nếu mình không lầm to, thì mình còn có công việc phải làm ở Trung Quốc, và mình sẽ không chết.” Tuy nhiên, tôi vui mừng nắm lấy cơ hội để nói với người bạn bác sĩ của mình, là một người hoàn toàn hoài nghi về những điều thuộc linh, về niềm vui mà viễn cảnh có lẽ chẳng bao lâu nữa sẽ được ở với Chủ tôi đem lại cho tôi; đồng thời nói với ông rằng tôi không nghĩ mình sẽ chết, vì nếu tôi không lầm to, thì tôi còn có công việc phải làm ở Trung Quốc; và nếu vậy, thì dầu cuộc vật lộn có khốc liệt đến đâu, tôi cũng phải được đưa qua khỏi. Ông đáp: “Nói thế thì cũng hay lắm, nhưng cậu hãy gọi xe hansom mà về nhà càng nhanh càng tốt. Cậu không còn thì giờ để mất đâu, vì chẳng bao lâu nữa cậu sẽ không còn đủ sức để thu xếp công việc của mình.”
Tôi hơi mỉm cười trước ý nghĩ mình ngồi xe hansom về nhà, vì đến lúc ấy tiền bạc của tôi đã cạn đến mức không cho phép làm việc đó, và tôi lên đường đi bộ về, nếu có thể được. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sức lực tôi kiệt đi, và tôi cảm thấy cố đi bộ về đến nhà là vô ích. Nhờ đi một chuyến xe buýt ngựa từ nhà thờ Whitechapel đến phố Farringdon, và một chuyến khác từ phố Farringdon đi tiếp, tôi đến được, trong cơn đau đớn dữ dội, khu quảng trường Soho, vì tôi sống ngay phía sau quảng trường ấy. Vào đến nhà, tôi xin người giúp việc một ít nước nóng, và hết sức tha thiết khuyên chị—đúng theo nghĩa đen là như một người sắp chết—hãy nhận lấy sự sống đời đời là sự ban cho của Đức Chúa Trời qua Chúa Giê-xu Christ; rồi tôi rửa đầu và rạch ngón tay, hy vọng cho chảy ra bớt phần máu đã nhiễm độc. Cơn đau rất dữ dội; tôi ngất đi, và mê man một thời gian, lâu đến nỗi khi tỉnh lại, tôi thấy mình đã được đưa lên giường.
Một người chú của tôi sống gần đó đã đến, và cho mời vị thầy thuốc riêng của ông, là một phụ tá bác sĩ phẫu thuật tại Bệnh viện Westminster. Tôi quả quyết với chú rằng sự trợ giúp y khoa sẽ chẳng ích gì cho tôi, và tôi không muốn tốn kém vì việc ấy. Nhưng chú làm tôi yên lòng về chuyện này, bảo rằng chú đã mời bác sĩ riêng của mình, và hóa đơn sẽ tính cho chú. Khi vị bác sĩ phẫu thuật đến và biết mọi chi tiết, ông nói: “Này, nếu cậu sống điều độ, thì cậu có thể qua khỏi; nhưng nếu cậu vẫn hay uống bia và những thứ đại loại như thế, thì cậu chẳng có chút cơ may nào đâu.” Tôi nghĩ rằng nếu sống thanh đạm mà có tác dụng gì, thì ít ai có cơ may hơn tôi, vì đã lâu nay chế độ ăn của tôi hầu như chẳng có gì ngoài bánh mì và nước lã. Tôi nói với ông rằng tôi đã sống kham khổ, và thấy điều đó giúp ích cho việc học. Ông nói: “Nhưng bây giờ cậu phải giữ sức, vì đây sẽ là một cuộc vật lộn khá vất vả.” Rồi ông kê cho tôi mỗi ngày một chai rượu vang port, và bao nhiêu miếng sườn tôi ăn được thì ăn. Một lần nữa tôi lại mỉm cười trong lòng, vì không có tiền để mua những thứ xa xỉ như thế. Tuy nhiên, khó khăn này cũng được người chú tốt bụng của tôi lo liệu, chú gửi đến ngay mọi thứ cần dùng.
Dầu đang chịu đau đớn tột cùng, tôi vẫn rất lo sao cho cha mẹ thân yêu của tôi đừng biết đến tình trạng của mình. Sự suy nghĩ và cầu nguyện đã làm tôi xác tín rằng mình sẽ không chết, nhưng quả thật còn có một công việc dành cho tôi ở Trung Quốc. Nếu cha mẹ thân yêu của tôi lên đây và thấy tôi trong tình trạng ấy, tôi sẽ mất cơ hội được thấy Đức Chúa Trời sẽ hành động cho tôi thế nào, giờ đây khi tiền bạc của tôi đã gần cạn. Vậy, sau khi cầu nguyện xin sự dẫn dắt, tôi xin chú và anh họ tôi hứa không viết thư cho cha mẹ tôi, mà để tôi tự liên lạc với họ. Tôi cảm thấy đó là một sự nhậm lời rất rõ ràng khi họ hứa với tôi điều ấy, và chính tôi cũng cẩn thận hoãn mọi liên lạc với cha mẹ cho đến khi cơn nguy kịch đã qua và giai đoạn tồi tệ nhất của cơn bệnh đã chấm dứt. Ở nhà, cha mẹ biết tôi đang học hành vất vả cho một kỳ thi, nên chẳng lấy làm lạ khi tôi im lặng.
Những ngày và đêm đau đớn chậm chạp trôi qua; nhưng cuối cùng, sau vài tuần lễ, tôi đã hồi phục đủ để rời khỏi phòng; và bấy giờ tôi được biết rằng có hai người, tuy không phải ở Bệnh viện Luân Đôn, bị thương khi mổ xẻ cùng lúc với tôi, đều đã chết, còn tôi thì được giữ lại, như sự nhậm lời cầu nguyện, để làm việc cho Đức Chúa Trời ở Trung Quốc.