Chương 16 · 10 phút đọc · 13 phút nghe
Sự Chu Cấp Đúng Lúc
KHÔNG phải hiếm khi Đức Chúa Trời chúng ta cố ý đem dân Ngài vào cảnh khó khăn, để họ được biết Ngài theo cách mà họ không thể biết được bằng cách nào khác. Bấy giờ Ngài bày tỏ chính Ngài là Đấng “sẵn giúp đỡ trong cơn gian truân,” và làm cho lòng thật vui mừng mỗi lần sự thành tín của Cha lại được bày tỏ thêm. Chúng ta là những người chỉ thấy được một phần rất nhỏ những kết quả ngọt ngào của thử thách, mà vẫn thường cảm thấy dù thế nào cũng chẳng muốn bỏ lỡ chúng; thì đến khi mọi điều ẩn giấu được đưa ra ánh sáng, chúng ta sẽ còn chúc tụng và tôn cao Danh Ngài biết bao!
Vào mùa thu năm 1857, đúng một năm sau khi tôi đến định cư tại Ninh Ba, một việc nhỏ đã xảy ra, góp phần rất nhiều vào việc củng cố đức tin của chúng tôi nơi lòng nhân từ và sự chăm sóc luôn luôn tỉnh thức của Đức Chúa Trời.
Một anh em trong Chúa, Mục sư John Quarterman, thuộc Hội Truyền Giáo Trưởng Lão Hoa Kỳ Miền Bắc, mắc bệnh đậu mùa thể nặng, và tôi có đặc ân đau buồn được chăm sóc ông suốt cơn bệnh đầy đau đớn cho đến lúc ông qua đời. Khi mọi sự đã xong, tôi cần phải bỏ đi những quần áo đã mặc trong lúc chăm bệnh, vì sợ lây bệnh cho người khác. Vì không có đủ tiền trong tay để mua những thứ cần thiết cho việc thay đổi này, sự cầu nguyện là phương cách duy nhất. Chúa đã nhậm lời bằng việc bất ngờ gửi đến một rương quần áo thất lạc đã lâu từ Sán Đầu, vốn được Mục sư William Burns giữ giùm khi tôi rời ông để đi Thượng Hải vào đầu mùa hè năm trước. Việc số đồ đạc ấy đến đúng vào lúc này vừa thích đáng vừa lạ lùng, và đem lại một cảm nhận ngọt ngào về sự chu cấp của chính Cha.
Khoảng hai tháng sau, tôi đã viết những dòng sau đây:——
Ngày 18 tháng 11 năm 1857.
Nhiều người dường như nghĩ rằng tôi rất nghèo. Theo một nghĩa nào đó thì điều này quả thật đúng, nhưng tôi cảm tạ Đức Chúa Trời vì đó là cảnh “ngó như nghèo ngặt, mà thật làm cho nhiều người được giàu có; ngó như không có gì cả, mà có đủ mọi sự.” Và Đức Chúa Trời tôi sẽ làm cho đầy đủ mọi sự cần dùng của tôi; nguyện mọi vinh hiển đều thuộc về Ngài. Dù có thể, tôi cũng chẳng muốn khác đi—chính mình hoàn toàn nương cậy nơi Chúa, và được dùng làm một con kênh để giúp đỡ người khác.
Vào thứ Bảy, ngày 4 tháng này, chuyến thư thường lệ từ quê nhà đã đến. Sáng hôm ấy, như thường lệ, chúng tôi phát bữa điểm tâm cho những người nghèo khổ không nơi nương tựa, và có đến bảy mươi người đến. Có khi họ không đến bốn mươi người, có khi lại hơn tám mươi. Họ đến với chúng tôi mỗi ngày, trừ Ngày của Chúa, vì vào ngày ấy chúng tôi không thể vừa lo cho họ vừa làm xong mọi bổn phận khác. Vậy, sáng thứ Bảy ấy chúng tôi đã trả hết mọi chi phí và chuẩn bị sẵn cho ngày hôm sau, rồi sau đó cả hai chúng tôi không còn lại lấy một đô-la. Chúng tôi không biết Chúa sẽ chu cấp cho ngày thứ Hai bằng cách nào; nhưng phía trên lò sưởi của chúng tôi có treo hai bức liễn chữ Hán—Ê-bên-ê-xe, “Đức Giê-hô-va đã cứu giúp chúng tôi đến bây giờ”; và Giê-hô-va Di-rê, “Đức Giê-hô-va sẽ sắm sẵn”—và Ngài đã giữ chúng tôi không nghi ngờ dù chỉ trong giây lát. Ngay hôm ấy chuyến thư đến, sớm hơn dự kiến một tuần, và ông Jones nhận được một hối phiếu trị giá hai trăm mười bốn đô-la. Chúng tôi cảm tạ Đức Chúa Trời và vững lòng. Hối phiếu được đem đến một thương gia, và mặc dù thường phải chờ vài ngày mới đổi được tiền, lần này ông ấy bảo: “Thứ Hai cho người xuống lấy.” Chúng tôi cho người xuống, và tuy ông chưa mua được đủ số đô-la, ông vẫn ứng trước cho chúng tôi bảy mươi đô-la; thế là mọi sự đều ổn. Ôi, thật ngọt ngào biết bao khi được sống trực tiếp nương cậy nơi Chúa như thế, là Đấng chẳng bao giờ bỏ rơi chúng ta!
Vào thứ Hai, những người nghèo vẫn được ăn điểm tâm như thường lệ, vì chúng tôi đã không bảo họ đừng đến, bởi biết chắc rằng đây là công việc của Chúa, và Chúa sẽ chu cấp. Chúng tôi không cầm được nước mắt biết ơn khi thấy không những nhu cầu của chính mình được đáp ứng, mà cả người góa bụa và kẻ mồ côi, người mù và kẻ què, người không bạn hữu và kẻ khốn cùng, cũng đều được nuôi bởi sự rộng rãi của Đấng nuôi loài quạ. “Hãy cùng tôi tôn trọng Đức Giê-hô-va, Chúng ta hãy cùng nhau tôn cao danh của Ngài. . . . Khá nếm thử xem Đức Giê-hô-va tốt lành dường bao! Phước cho người nào nương náu mình nơi Ngài! Hỡi các thánh của Đức Giê-hô-va, hãy kính sợ Ngài; Vì kẻ nào kính sợ Ngài chẳng thiếu thốn gì hết. Sư tử tơ bị thiếu kém, và đói; Nhưng người nào tìm cầu Đức Giê-hô-va sẽ chẳng thiếu của tốt gì”—mà nếu đã chẳng tốt, thì thiếu nó có hề gì?
Nhưng ngay cả hai trăm đô-la cũng không thể dùng mãi được, và đến ngày đầu năm mới thì nguồn cung lại cạn dần. Cuối cùng, vào ngày 6 tháng 1 năm 1858, ông Jones và tôi chỉ còn chung nhau đúng một đồng tiền kẽm lẻ loi—bằng một phần hai mươi của một xu; nhưng dù bị thử thách, chúng tôi lại một lần nữa trông lên Đức Chúa Trời để Ngài bày tỏ sự chăm sóc đầy ân điển của Ngài. Trong nhà còn đủ thức ăn cho một bữa điểm tâm đạm bạc; sau đó, vì chẳng còn thức ăn cho phần còn lại của ngày, cũng chẳng có tiền để mua, chúng tôi chỉ còn biết chạy đến cùng Đấng có thể đáp ứng mọi nhu cầu của chúng tôi với lời cầu xin: “Xin cho chúng tôi hôm nay đồ ăn đủ ngày.”
Sau khi cầu nguyện và cân nhắc, chúng tôi nghĩ có lẽ mình nên bán đi một món đồ nào đó để đáp ứng nhu cầu trước mắt. Nhưng nhìn quanh, chúng tôi chẳng thấy món nào có thể bỏ ra được, và cũng có rất ít thứ mà người Trung Hoa chịu mua bằng tiền mặt. Nếu lương tâm cho phép, chúng tôi có thể mua chịu bao nhiêu cũng được, nhưng chúng tôi cảm thấy việc ấy tự nó đã trái với Kinh Thánh, lại không phù hợp với lập trường của chúng tôi. Thật ra, chúng tôi có một món đồ—một cái lò sưởi bằng sắt—mà chúng tôi biết người Trung Hoa sẽ sẵn lòng mua; nhưng chúng tôi rất tiếc khi buộc phải bán nó. Tuy nhiên, cuối cùng chúng tôi cũng lên đường đến lò đúc, và sau một quãng đường khá xa thì đến bờ sông, nơi chúng tôi định qua sông bằng một cây cầu phao kết bằng thuyền; nhưng tại đây Chúa đã chặn đường chúng tôi. Cây cầu đã bị cuốn trôi trong đêm trước, và chỉ có thể qua sông bằng đò ngang, giá mỗi người là hai đồng. Vì chúng tôi chỉ có một đồng, đường lối của chúng tôi rõ ràng là quay về và chờ đợi chính Đức Chúa Trời can thiệp cho mình.
Về đến nhà, chúng tôi thấy bà Jones đã đưa các con đi dùng bữa tại nhà một người bạn, theo lời mời đã nhận từ mấy hôm trước. Ông Jones, dù cũng được mời, giờ đây từ chối không đi để khỏi bỏ tôi nhịn đói một mình. Thế là chúng tôi bắt tay lục soát kỹ các tủ đựng thức ăn; và dù chẳng có gì để ăn, chúng tôi tìm được một gói ca cao nhỏ, pha với một ít nước nóng, nhờ đó cũng đỡ phần nào. Sau đó chúng tôi lại kêu cầu Chúa trong cơn gian truân, và Chúa đã nghe và cứu chúng tôi khỏi mọi điều khốn khó. Vì trong khi chúng tôi vẫn còn đang quỳ gối, một lá thư từ nước Anh đến, trong có gửi kèm một khoản tiền.
Sự chu cấp đúng lúc này không những đáp ứng nhu cầu cấp bách trước mắt của ngày hôm ấy; vì, trong niềm tin chắc rằng Đức Chúa Trời—Đấng mà chúng tôi thuộc về và hầu việc—sẽ không để cho những người đặt trọn vẹn và duy nhất sự tin cậy nơi Ngài phải hổ thẹn, hôn lễ của tôi đã được sắp đặt từ trước để cử hành đúng mười bốn ngày sau ngày hôm ấy. Và sự trông đợi này đã không bị thất vọng; vì “Dầu núi dời, dầu đồi chuyển, nhưng lòng nhân từ ta đối với ngươi chẳng dời khỏi ngươi, lời giao ước bình an của ta chẳng chuyển.” Và dù trong những năm sau đó đức tin của chúng tôi thường bị thử thách, có khi rất nặng nề, Ngài luôn tỏ ra thành tín với lời hứa của Ngài, và chẳng bao giờ để chúng tôi thiếu một điều tốt lành nào.
Có lẽ chưa bao giờ có một cuộc hôn nhân nào thể hiện trọn vẹn hơn lẽ thật phước hạnh này: “Ai tìm được một người vợ, tức tìm được một điều phước. Và hưởng được ân điển của Đức Giê-hô-va.” Người vợ thân yêu của tôi không những là một món quà quý báu cho tôi; Đức Chúa Trời còn dùng nàng làm phước cho nhiều người khác trong suốt mười hai năm đầy biến cố mà Chúa còn để nàng ở lại với những người yêu thương nàng và với Trung Quốc.
Cả cuộc đời nàng đã gắn liền với công cuộc truyền giáo tại đế quốc rộng lớn ấy; vì cha nàng, ông Samuel Dyer đáng mến và tận tụy, là một trong những đại diện đầu tiên của Hội Truyền Giáo Luân Đôn tại phương Đông. Ông đến vùng Eo biển (Malacca) từ năm 1827, và suốt mười sáu năm đã siêng năng lao động giữa vòng người Trung Hoa ở Penang và Singapore, đồng thời hoàn thành một bộ chữ in Hán bằng kim loại rất có giá trị, bộ đầu tiên thuộc loại ấy từng được thực hiện vào thời bấy giờ. Qua đời năm 1843, ông Dyer không bao giờ có đặc ân thực hiện được niềm hy vọng là cuối cùng sẽ có thể định cư trên đất Trung Hoa; nhưng các con ông đã sống để thấy đất nước ấy được mở cửa cho Phúc Âm, và được góp phần vào công việc lớn lao vốn rất quý báu đối với lòng ông. Vào lúc kết hôn, người vợ thân yêu của tôi đã sống được vài năm tại Ninh Ba cùng với người bạn của nàng là cô Aldersey, và nàng có đủ khả năng để trợ giúp đắc lực trong nhiều công việc truyền giáo khác nhau của cô.