Hồi Tưởng
Người Toan Tính, Đức Chúa Trời Định Đoạt

Chương 13 · 29 phút đọc · 37 phút nghe

Người Toan Tính, Đức Chúa Trời Định Đoạt

Thật đáng chú ý khi nhìn lại những biến cố khác nhau đã cùng hiệp lại, trong sự quan phòng của Đức Chúa Trời, để ngăn trở tôi trở về Sán Đầu, và rốt cuộc đã đưa tôi đến định cư tại Ninh Ba, lấy nơi ấy làm trung tâm cho việc phát triển những công việc về sau.

Khi đến Thượng Hải, tôi vô cùng thất vọng khi thấy ngôi nhà nơi tôi cất giữ thuốc men và dụng cụ đã bị cháy rụi, và toàn bộ thuốc men cùng nhiều dụng cụ đã bị thiêu hủy hoàn toàn. Đối với tôi, điều ấy dường như là một tai họa lớn, và tôi e rằng khi ấy tôi có khuynh hướng nói như Gia-cốp thiếu đức tin rằng: “Các nông nỗi nầy đều đổ lại cho tao hết!” hơn là nhận biết rằng “mọi sự hiệp lại làm ích.” Khi ấy tôi chưa học được cách nghĩ về Đức Chúa Trời như là Hoàn Cảnh Lớn Duy Nhất, Đấng mà “tại trong Ngài, chúng ta được sống, động, và có”; và nghĩ về mọi hoàn cảnh bên ngoài nhỏ hơn như là tất yếu phải là những điều nhân từ nhất, khôn ngoan nhất, tốt đẹp nhất, vì chúng hoặc do Ngài sắp đặt, hoặc được Ngài cho phép. Bởi vậy, sự thất vọng và thử thách của tôi rất lớn.

Thuốc men ở Thượng Hải rất đắt, mà phương tiện của tôi thì có hạn. Vì thế tôi lên đường đi vào nội địa đến Ninh Ba, mong có được một số thuốc từ bác sĩ William Parker, một thành viên cùng hội truyền giáo với tôi. Tôi mang theo số ít tài sản còn lại, chủ yếu là chiếc đồng hồ, vài dụng cụ phẫu thuật, một cây đàn concertina, và những sách để học tiếng Trung Hoa, vốn thời ấy rất đắt; nhưng tôi để lại ở Thượng Hải một phần số tiền của mình.

Vùng đất tôi phải đi qua đang chịu hạn hán nặng nề; lúc ấy đang giữa mùa hè; và nước trong Đại Vận Hà xuống rất thấp, vì phần lớn đã bị lấy để tưới cho những ruộng lúa lân cận, cũng như bị bốc hơi bởi cái nóng gay gắt. Tôi đã quyết định biến cuộc hành trình này thành một chuyến truyền giáo hết mức có thể, và lên đường với đầy đủ truyền đạo đơn và sách Cơ Đốc. Sau mười bốn ngày đi chậm rãi qua vùng đất đông dân cư, vừa giảng đạo vừa phát sách, v.v., chúng tôi đến một thị trấn lớn gọi là Thạch Môn Loan; và tại đây, thấy số sách báo của mình đã hết, tôi quyết định không nấn ná trên quãng đường còn lại, nhưng đến Ninh Ba càng nhanh càng tốt, qua ngả thành Hải Ninh.

Ngày 4 tháng 8 năm 1856.

Từ Thạch Môn Loan trở đi không còn nước nữa, nên tôi trả tiền thuyền, thuê phu khuân vác mang đồ đạc của tôi đến tận Trường An, và trước khi mặt trời mọc chúng tôi đã lên đường. Tôi đi bộ một mình phía trước, để người đầy tớ theo sau cùng những người phu, vì họ thường xuyên dừng lại nghỉ; và khi đến một thành mà chúng tôi phải đi ngang qua, tôi ngồi đợi họ trong một quán trà ngay bên ngoài Cửa Bắc. Những người phu đến rất chậm, và có vẻ mệt mỏi khi tới nơi. Chẳng bao lâu tôi nhận ra cả hai đều là người hút thuốc phiện, nên dù họ chỉ mang một gánh hàng mà một người khỏe mạnh có thể mang đi xa gấp ba lần mà chẳng coi ra gì, họ vẫn thật sự có vẻ kiệt sức.

Sau ít cơm, ít trà và một giờ nghỉ ngơi—kể cả, tôi chắc vậy, một lần hút tẩu thuốc phiện—họ đã khỏe lại đôi chút, và tôi đề nghị đi tiếp, để chúng tôi có thể đến Trường An trước khi nắng trở nên quá gay gắt. Tuy nhiên, người đầy tớ của tôi có một người bạn trong thành, và anh ta muốn ở lại đó cả ngày, sáng hôm sau mới đi tiếp. Nhưng tôi phản đối điều này, vì muốn đến Hải Ninh ngay tối hôm ấy nếu có thể. . . . Vậy chúng tôi lên đường, vào Cửa Bắc, và đã đi qua chừng một phần ba thành thì những người phu dừng lại nghỉ, và nói rằng họ sẽ không thể mang gánh hàng đến Trường An được. Cuối cùng, họ đồng ý mang đến Cửa Nam, nơi họ sẽ được trả tiền theo quãng đường đã mang; và người đầy tớ nhận lời sẽ gọi những người phu khác rồi cùng đi với họ.

Tôi lại đi trước như lần đầu, và vì quãng đường chỉ khoảng bốn dặm, tôi sớm đến Trường An và đợi họ tới, trong khi đó thuê sẵn phu cho phần còn lại của cuộc hành trình đến Hải Ninh. Đợi lâu lắm, tôi bắt đầu thắc mắc về sự chậm trễ; và rốt cuộc đã quá muộn để đi nốt đến Hải Ninh trong đêm ấy. Tôi cảm thấy hơi bực mình; và nếu không vì chân tôi đã phồng rộp, và buổi chiều rất nóng, thì tôi đã quay lại đón họ và giục họ đi nhanh hơn. Cuối cùng tôi kết luận rằng hẳn người đầy tớ của tôi đã đến nhà bạn anh ta, và sẽ không xuất hiện cho đến tối. Nhưng tối đến, vẫn chẳng thấy dấu hiệu gì của họ.

Cảm thấy rất bất an, tôi bắt đầu ra sức dò hỏi xem có ai trông thấy họ không. Cuối cùng có một người đáp: “Ông có phải là khách từ Thạch Môn Loan đến không?” Tôi đáp phải. “Ông đang đi Hải Ninh à?” “Đó là nơi tôi muốn đến.” “Vậy thì đồ đạc của ông đã đi trước ông rồi; vì tôi đang ngồi trong một quán trà thì có một người phu bước vào, uống một chén trà, rồi vội vã lên đường đi Hải Ninh, nói rằng cái rương tre và bộ giường anh ta mang, giống hệt như những thứ ông vừa tả, là từ Thạch Môn Loan, và anh ta phải mang đến Hải Ninh ngay tối nay, nơi anh ta sẽ được trả mười đồng tiền kẽm cho mỗi cân.” Từ đó tôi kết luận rằng đồ đạc của tôi đã đi trước; nhưng không thể theo chúng ngay được, vì tôi quá mệt không đi nổi, và trời đã tối rồi.

Trong hoàn cảnh ấy, tất cả những gì tôi có thể làm là tìm chỗ trọ qua đêm; và tôi thấy đó chẳng phải việc dễ. Sau khi nâng lòng lên Đức Chúa Trời cầu xin Ngài giúp đỡ, tôi đi xuyên qua đến tận đầu đằng kia của thị trấn, nơi tôi nghĩ tin có một người ngoại quốc trong vùng có lẽ chưa lan đến, và tìm một quán trọ. Chẳng mấy chốc tôi gặp một quán, bèn bước vào, mong rằng mình có thể lọt qua mà không bị tra hỏi, vì trời đã tối. Hỏi xem có món gì, tôi được biết rằng cơm nguội—hóa ra còn hơn cả “hơi cháy”—và rắn chiên bằng dầu đèn là tất cả những gì quán có. Vì không muốn có câu hỏi nào nảy ra về quốc tịch của mình, tôi buộc phải gọi một ít, và cố ăn cho xong bữa, nhưng chẳng được mấy.

Trong lúc đang ăn như thế, tôi nói với chủ quán: “Tôi nghĩ tôi có thể thu xếp ngủ lại đây đêm nay chứ?”

Ông ta đáp là được; nhưng mang cuốn sổ ra, ông ta nói thêm—

“Trong thời buổi bất ổn này, nhà chức trách buộc chúng tôi phải ghi chép về khách trọ: xin hỏi quý tính của ngài là gì?”

“Tiện tính tôi là Tai (Đới),” tôi đáp.

“Còn quý danh của ngài?”

“Tiện danh tôi là Ia-koh” (tức Gia-cơ, James).

“Thật là một cái tên lạ lùng! Tôi chưa bao giờ nghe thấy. Viết thế nào vậy?”

Tôi nói cho ông ta biết cách viết, và nói thêm: “Đó là một cái tên thông thường ở vùng tôi ở.”

“Xin hỏi ngài từ đâu đến và sẽ đi đâu?”

“Tôi đang đi từ Thượng Hải đến Ninh Ba, qua ngả Hàng Châu.”

“Quý nghề của ngài là gì?”

“Tôi chữa bệnh cho người đau.”

“Ồ! ngài là thầy thuốc,” chủ quán nói; và tôi vô cùng nhẹ nhõm khi ông ta gấp cuốn sổ lại. Tuy nhiên, vợ ông ta lại tiếp lời.

“Ngài là thầy thuốc phải không?” bà nói; “Tôi mừng quá, vì tôi có một đứa con gái mắc bệnh phong. Nếu ngài chữa được cho nó, ngài sẽ được ăn tối và ngủ lại mà không mất tiền.”

Tôi tò mò hỏi bữa tối và chỗ ngủ của tôi sẽ tốn bao nhiêu nếu phải trả tiền; và tôi buồn cười khi biết rằng chúng chỉ đáng chưa tới ba xu rưỡi tiền nước chúng tôi!

Vì không thể giúp ích gì cho cô gái, tôi từ chối kê đơn cho cô, nói rằng bệnh phong là một bệnh rất khó chữa, và tôi không mang theo thuốc men gì.

Tuy nhiên, người mẹ mang giấy bút ra, nài nỉ: “Ít ra ngài cũng có thể viết một toa thuốc, nếu nó chẳng làm lợi gì thì cũng chẳng gây hại gì.”

Nhưng tôi cũng từ chối điều này, và xin được dẫn đến chỗ ngủ. Tôi được đưa đến một căn phòng rất tồi tàn ở tầng trệt, nơi tôi trải qua đêm trên mấy tấm ván kê trên hai chiếc ghế đẩu, không giường không gối, ngoài cây dù và chiếc giày của tôi, và cũng chẳng có màn chống muỗi. Mười hay mười một người khách trọ khác cũng ngủ trong cùng phòng, nên tôi không dám cởi thứ gì ra, vì sợ bị đánh cắp; nhưng tôi nhận thấy mình chẳng hề quá ấm chút nào khi nửa đêm đến.

Ngày 5 tháng 8.

Như người ta có thể đoán, tôi thức dậy mà chẳng được nghỉ ngơi hay khỏe lại bao nhiêu, và cảm thấy người rất không khỏe. Tôi phải đợi lâu mới có bữa sáng, rồi lại thêm một lần chậm trễ nữa mới đổi được đồng đô-la duy nhất tôi mang theo, vì nó bị sứt mẻ ở một hai chỗ. Vì lý do này mà người ta còn trừ hơn ba trăm đồng tiền kẽm khỏi giá trị của nó, một sự mất mát nặng nề đối với tôi trong hoàn cảnh khó khăn ấy.

Rồi tôi tìm khắp thị trấn để dò tin tức về người đầy tớ và những người phu, vì tôi nghĩ có thể họ đã đến muộn hơn, hoặc sáng nay mới tới. Thị trấn rộng, dài và trải ra lộn xộn, từ đầu này đến đầu kia gần hai dặm, nên việc này mất khá nhiều thời gian. Tuy nhiên, tôi chẳng thu được tin tức gì; và với đôi chân đau nhức và thân thể mỏi mệt, tôi lên đường đi Hải Ninh giữa lúc trời nóng nhất trong ngày. Cuộc hành trình—chừng tám dặm—làm tôi mất nhiều thời gian; nhưng một ngôi làng ở lưng chừng đường đã cho tôi một chỗ nghỉ chân và một chén trà, cả hai điều ấy tôi đều vui mừng đón nhận. Khi sắp lên đường lại, một trận mưa lớn đổ xuống, và sự chậm trễ do đó đã cho tôi cơ hội nói đôi chút với dân chúng về những lẽ thật của Phúc Âm.

Buổi chiều đã muộn lắm khi tôi đến gần vùng ngoại ô phía bắc của Hải Ninh, nơi tôi bắt đầu dò hỏi, nhưng chẳng nghe được tin tức gì về người đầy tớ hay đồ đạc của tôi. Người ta bảo tôi rằng ở bên ngoài Cửa Đông thì dễ nghe tin hơn, vì các thuyền mành đi biển ghé lại ở đó. Vì vậy tôi đi đến đó, và tìm kiếm họ bên ngoài Cửa Tiểu Đông, nhưng vô ích. Rất mỏi mệt, tôi ngồi xuống một quán trà để nghỉ; và trong lúc ở đó, một số người từ một trong các nha môn của quan lại bước vào, hỏi tôi là ai, từ đâu đến, v.v. Khi biết mục đích cuộc tìm kiếm của tôi, một người trong quán trà nói: “Một cái rương tre và một bộ giường, như ông tả, đã được khiêng ngang qua đây chừng nửa giờ trước. Người khiêng có vẻ đang đi về phía Cửa Đại Đông hoặc Cửa Nam; ông nên đến các hiệu buôn ở đó mà hỏi.” Tôi nhờ ông ta đi cùng tôi tìm kiếm, và hứa sẽ đền công cho ông, nhưng ông ta không chịu. Một người khác ngỏ ý đi cùng tôi, nên chúng tôi cùng lên đường, và cả bên trong lẫn bên ngoài hai cửa thành ấy chúng tôi đều ra sức dò hỏi, nhưng đều vô ích. Rồi tôi thuê một người đi tìm cho kỹ lưỡng, hứa thưởng cho ông ta hậu hĩnh nếu ông ta tìm được. Trong lúc đó tôi ăn tối, và giảng cho một đám đông lớn đã tụ tập lại.

Khi ông ta trở về mà không có kết quả gì, tôi nói với ông: “Bây giờ tôi đã hoàn toàn kiệt sức: ông giúp tôi tìm chỗ trọ qua đêm, rồi tôi sẽ trả công cho ông, được không?” Ông ta sẵn lòng giúp tôi, và chúng tôi đi tìm chỗ trọ. Ở một hai chỗ đầu tiên người ta không chịu nhận tôi; vì dù lúc chúng tôi mới bước vào họ có vẻ sẵn lòng, nhưng sự có mặt của một người đi theo chúng tôi, mà tôi biết được là làm việc trong một nha môn của nhà nước, dường như làm họ sợ, và tôi bị từ chối. Bấy giờ chúng tôi đến chỗ thứ ba, và vì không còn bị người đưa tin của quan đi theo nữa, chúng tôi được hứa cho chỗ trọ; người ta mang trà ra, và tôi trả công cho người đã đi cùng tôi.

Ông ta đi chưa được bao lâu thì có mấy người của nha môn bước vào; họ sớm bỏ đi, nhưng kết quả cuộc ghé thăm của họ là tôi được báo rằng đêm ấy tôi không thể được tiếp đón ở đó. Một chàng trai có mặt ở đó trách họ cư xử nhẫn tâm, và nói: “Đừng bận tâm, hãy đi với tôi; nếu không tìm được chỗ trọ tốt hơn cho ông, ông sẽ ngủ ở nhà chúng tôi.” Tôi đi với anh ta, nhưng thấy người nhà anh ta không muốn nhận tôi. Mỏi mệt và đau chân đến nỗi hầu như không đứng vững, tôi lại phải tìm chỗ trọ, và cuối cùng được hứa cho một chỗ; nhưng vì một đám đông nhỏ tụ tập quanh cửa, họ muốn tôi đến một quán trà và đợi ở đó cho đến khi người ta tản đi, nếu không họ sẽ không thể tiếp tôi được. Chẳng còn cách nào khác, nên tôi đi, vẫn có chàng trai ấy đi cùng, và đợi cho đến quá nửa đêm. Rồi chúng tôi rời đi đến chỗ nghỉ đã hứa; nhưng người dẫn đường của tôi không chịu tìm ra nó, và anh ta dẫn tôi đi lòng vòng đến một khu khác của thành; và cuối cùng, khoảng giữa một và hai giờ sáng, anh ta bỏ mặc tôi tự xoay xở qua phần còn lại của đêm.

Tôi đang ở trước một ngôi miếu, nhưng miếu đã đóng cửa; vì vậy tôi nằm xuống trên những bậc đá phía trước, kê tiền dưới đầu làm gối, và lẽ ra tôi đã sớm ngủ thiếp đi bất chấp cái lạnh nếu không nhận thấy có một người đang lén lút tiến về phía mình. Khi hắn đến gần, tôi thấy hắn là một trong những kẻ ăn mày rất thường gặp ở Trung Quốc, và tôi chẳng nghi ngờ gì rằng hắn có ý định cướp tiền của tôi. Tôi không cựa quậy, nhưng theo dõi từng cử động của hắn, và trông cậy nơi Cha tôi để Ngài đừng lìa bỏ tôi trong giờ thử thách này. Người ấy đến gần, nhìn tôi một lúc lâu để chắc rằng tôi đã ngủ (trời tối đến nỗi hắn không thấy được mắt tôi đang nhìn chằm chằm vào hắn), rồi bắt đầu nhẹ nhàng sờ soạng quanh người tôi. Tôi nói với hắn bằng giọng hết sức điềm tĩnh, nhưng đủ để hắn biết rằng tôi không ngủ, và đã chẳng hề ngủ: “Ông muốn gì?” Hắn không đáp, nhưng bỏ đi.

Tôi rất biết ơn khi thấy hắn đi, và khi hắn đã khuất bóng, tôi cất cẩn thận vào trong tay áo số tiền kẽm không bỏ vừa túi, rồi lấy một gờ đá nhô ra của bức tường làm gối. Chẳng bao lâu tôi bắt đầu thiu thiu ngủ, nhưng lại bị đánh thức bởi tiếng bước chân gần như không một tiếng động của hai người đang tiến đến; vì sự kiệt sức đã làm thần kinh tôi nhạy cảm đến nỗi tiếng động nhỏ nhất cũng làm tôi giật mình. Một lần nữa tôi tìm sự che chở nơi Đấng duy nhất là chỗ nương cậy của tôi, và nằm yên như trước, cho đến khi một người trong bọn họ đến gần và bắt đầu sờ dưới đầu tôi tìm tiền. Tôi lại lên tiếng, và họ ngồi xuống dưới chân tôi. Tôi hỏi họ đang làm gì; họ đáp rằng họ, cũng như tôi, sẽ ngủ qua đêm ở đó. Bấy giờ tôi yêu cầu họ sang phía bên kia, vì còn nhiều chỗ, và để phía này cho tôi; nhưng họ không chịu dời khỏi chân tôi, vì vậy tôi ngồi dậy và tựa lưng vào tường.

Họ nói: “Ông nên nằm xuống mà ngủ đi; nếu không, ngày mai ông sẽ không đi nổi đâu. Đừng sợ; chúng tôi sẽ không bỏ ông đâu, và sẽ lo cho không ai làm hại ông.”

“Hãy nghe tôi,” tôi đáp. “Tôi không muốn các ông che chở; tôi không cần điều đó; tôi không phải người Trung Hoa; tôi không thờ những thần tượng vô tri, bất lực của các ông. Tôi thờ Đức Chúa Trời; Ngài là Cha tôi; tôi tin cậy Ngài. Tôi biết rõ các ông là ai, và ý định của các ông là gì, và tôi sẽ để mắt canh chừng các ông, và sẽ không ngủ đâu.”

Nghe vậy, một người trong bọn bỏ đi, nhưng chẳng bao lâu quay lại với một tên đồng bọn thứ ba. Tôi cảm thấy rất bất an, nhưng trông cậy Đức Chúa Trời giúp đỡ. Một hai lần, một người trong bọn đứng dậy xem tôi đã ngủ chưa. Tôi chỉ nói: “Đừng lầm; tôi không ngủ đâu.” Thỉnh thoảng đầu tôi gục xuống, và đó là dấu hiệu để một người trong bọn đứng dậy; nhưng tôi lập tức tỉnh lại và nói một câu gì đó. Khi đêm chậm chạp trôi qua, tôi cảm thấy rất mỏi mệt; và để giữ mình tỉnh táo, cũng như để khích lệ tâm trí mình, tôi hát vài bài thánh ca, đọc lớn vài phân đoạn Kinh Thánh, và cầu nguyện bằng tiếng Anh, khiến những kẻ ở bên tôi vô cùng khó chịu, họ dường như sẵn lòng đánh đổi bất cứ điều gì để tôi thôi đi. Sau đó họ không quấy rầy tôi nữa; và ngay trước lúc rạng đông họ bỏ đi, và tôi được ngủ một chút.

Ngày 6 tháng 8.

Tôi bị đánh thức bởi chàng trai đã dẫn tôi lạc lối tối hôm trước. Anh ta rất thô lỗ, đòi tôi phải dậy trả công cho anh ta, thậm chí còn đi đến chỗ dùng vũ lực để đạt được điều mình muốn. Điều này khiến tôi nổi nóng; và trong một lúc thiếu cẩn trọng, với một cảm xúc rất không đúng, tôi nắm chặt cánh tay anh ta mạnh đến nỗi anh ta không ngờ tôi có sức như vậy, và thách anh ta dám đặt một ngón tay lên tôi lần nữa hay quấy rầy tôi thêm. Điều này làm anh ta hoàn toàn đổi thái độ; anh ta để tôi yên lặng ở đó cho đến khi tiếng súng báo hiệu cổng thành mở, rồi anh ta xin tôi cho ít tiền để mua thuốc phiện. Khỏi phải nói, điều ấy đã bị từ chối. Tôi trả cho anh ta tiền hai cây nến mà anh ta nói đã đốt khi ở với tôi đêm qua, và không hơn. Tôi được biết anh ta có liên hệ với một trong các nha môn của quan lại.

Ngay khi có thể, tôi mua ít cháo gạo và trà để ăn sáng, rồi một lần nữa tự mình đi tìm đồ đạc. Mấy giờ đồng hồ bỏ ra như thế đều vô ích, tôi lên đường quay trở lại, và sau một chặng đi bộ dài, mỏi mệt và đau đớn, tôi đến Trường An khoảng giữa trưa. Tại đây cũng vậy, những cuộc dò hỏi của tôi chẳng cho tôi dấu vết nào của những món đồ bị mất; vì vậy tôi nhờ nấu một bữa ăn trong một quán trà, tắm rửa sạch sẽ và ngâm đôi chân sưng tấy, và sau bữa ăn tôi nghỉ ngơi và ngủ đến bốn giờ chiều.

Khỏe lại nhiều, tôi bèn lên đường trở lại thành phố mà ở Cửa Nam của nó tôi đã chia tay người đầy tớ và những người phu hai ngày trước. Trên đường, tôi được dẫn dắt để suy ngẫm về sự nhân từ của Đức Chúa Trời, và nhớ lại rằng đêm qua tôi đã không cầu nguyện xin được cung cấp chỗ trọ. Tôi cũng cảm thấy mình bị cáo trách vì đã quá lo lắng cho mấy món đồ ít ỏi của mình, trong khi biết bao linh hồn quý báu quanh tôi lại khiến tôi xúc động rất ít. Tôi đến như một tội nhân và nài xin nhờ huyết của Chúa Giê-xu, nhận biết rằng tôi được chấp nhận trong Ngài—được tha thứ, được tẩy sạch, được nên thánh—và ôi, tình yêu của Chúa Giê-xu, tôi cảm thấy nó lớn lao biết bao! Tôi hiểu rõ hơn bao giờ hết thế nào là bị khinh dể và chán bỏ, và không có chỗ gối đầu; và tôi cảm nhận hơn bao giờ hết sự lớn lao của tình yêu đã khiến Ngài rời bỏ nhà Ngài trong vinh hiển mà chịu khổ như thế vì tôi; không những thế, còn phó chính sự sống Ngài trên Thập Tự Giá. Tôi nghĩ đến Ngài như Đấng “đã bị người ta khinh dể và chán bỏ, từng trải sự buồn bực, biết sự đau ốm”; tôi nghĩ đến Ngài bên giếng Gia-cốp, mỏi mệt, đói và khát, nhưng vẫn coi việc làm theo ý muốn của Cha Ngài là đồ ăn thức uống của mình; và tôi so sánh điều ấy với tình yêu nhỏ nhoi của tôi. Tôi trông cậy Ngài để được tha thứ cho quá khứ, và để có ân điển cùng sức lực làm theo ý muốn Ngài trong tương lai, bước đi sát hơn theo dấu chân Ngài, và thuộc trọn về Ngài hơn bao giờ hết. Tôi cầu nguyện cho chính mình, cho bạn hữu ở nước Anh, và cho anh em đồng công của tôi. Những giọt nước mắt ngọt ngào, pha lẫn vui mừng và buồn bã, tuôn chảy tự do, tôi hầu như quên cả con đường, và trước khi tôi kịp nhận ra thì đã đến nơi. Bên ngoài Cửa Nam tôi uống một chén trà, hỏi thăm về hành lý bị mất, và nói về tình yêu của Chúa Giê-xu. Rồi tôi vào thành, và sau nhiều lần dò hỏi vô ích, tôi ra khỏi thành bằng Cửa Bắc.

Tôi cảm thấy cả tâm trí lẫn thân thể được tươi tỉnh lại nhờ sự tương giao tôi có được trên đường đi đến thành, đến nỗi tôi nghĩ mình có thể đi nốt sáu dặm còn lại trở về Thạch Môn Loan ngay tối hôm ấy. Trước hết tôi vào một quán trà khác để mua ít bánh của người địa phương, và đang ăn thì ai bước vào, nếu không phải chính một trong những người phu đã khiêng đồ đạc của tôi ở chặng đầu. Từ anh ta tôi biết được rằng sau khi tôi rời họ, họ đã mang hành lý của tôi đến Cửa Nam; ở đó người đầy tớ của tôi bỏ đi, rồi khi trở lại thì nói rằng tôi đã đi trước, rằng anh ta không định lên đường ngay, nhưng sẽ ở lại cả ngày với bạn mình, rồi sau đó mới theo kịp tôi; họ khiêng đồ đạc đến nhà người bạn này, và để lại đó. Tôi nhờ anh ta cùng đi với tôi đến ngôi nhà ấy, và ở đó tôi biết được rằng người đầy tớ đã ở lại với họ cả ngày lẫn đêm, và sáng hôm sau đã gọi những người phu khác, rồi lên đường đi Hàng Châu. Đó là tất cả những gì tôi có thể biết được; vì vậy, không thể làm gì khác ngoài việc hết sức nhanh chóng tiếp tục hành trình trở về Thượng Hải, tôi lại rời khỏi thành. Bây giờ đã quá muộn để đi tiếp đến Thạch Môn Loan. Tôi trông cậy nơi Cha tôi, Đấng có thể cung cấp mọi sự cần dùng của tôi, và tôi nhận được thêm một bằng chứng về tình yêu thương và sự chăm sóc không ngừng của Ngài, khi được mời ngủ trên một chiếc thuyền chở hàng lúc ấy đang nằm cạn trên lòng sông khô. Đêm ấy lại rất lạnh và muỗi thì quấy phá. Dù vậy, tôi cũng được nghỉ ngơi đôi chút, và lúc mặt trời mọc tôi đã dậy tiếp tục cuộc hành trình.

Ngày 7 tháng 8.

Lúc đầu tôi cảm thấy rất mệt, và bị đau họng, nhưng tôi suy ngẫm về sự nhân từ lạ lùng của Đức Chúa Trời đã giúp tôi chịu đựng cái nóng ban ngày và cái lạnh ban đêm lâu đến thế. Tôi cũng cảm thấy dường như cả một gánh nặng đã được cất khỏi tâm trí mình. Tôi đã phó thác chính mình và mọi việc của mình cho Chúa, và biết rằng nếu điều đó là vì ích lợi của tôi và vì vinh hiển của Ngài thì đồ đạc của tôi sẽ được trả lại; còn nếu không, mọi sự đều sẽ là điều tốt nhất. Tôi hy vọng rằng phần gian nan nhất của cuộc hành trình nay đang đến hồi kết thúc, và điều này giúp tôi, dù mỏi mệt và đau chân, tiếp tục bước đi. Khi đến Thạch Môn Loan và ăn sáng xong, tôi thấy mình vẫn còn tám trăm mười đồng tiền kẽm trong tay; và tôi biết rằng tiền thuyền chở hàng đến phủ Gia Hưng là một trăm hai mươi đồng, và từ đó đến Thượng Hải là ba trăm sáu mươi đồng, chỉ còn lại cho tôi vỏn vẹn ba trăm ba mươi đồng—tức mười hai xu lẻ—để mua lương thực cho ba bốn ngày. Tôi lập tức đến phòng bán vé thuyền, nhưng thất vọng khi thấy rằng vì sông cạn nên hàng hóa chưa xuống được, đến nỗi hôm nay sẽ không có thuyền nào rời bến, và có lẽ ngày mai cũng không. Tôi hỏi xem có thuyền thư nào đi phủ Gia Hưng không, và được biết chúng đã đi rồi. Phương cách duy nhất còn lại là tìm xem có thuyền riêng nào đi mà tôi có thể xin đi nhờ không. Tuy nhiên, cuộc tìm kiếm của tôi đều vô ích; và tôi chẳng tìm được thuyền nào nhận chở tôi suốt đến Thượng Hải, bằng không thì khó khăn của tôi đã được giải quyết.

Ngay lúc ấy, tôi thấy trước mặt mình, ở một khúc quanh của con kênh, một chiếc thuyền thư đang đi về hướng phủ Gia Hưng. Tôi kết luận rằng đây hẳn là một trong những thuyền đi Gia Hưng đã bị chậm trễ ngoài dự tính, và tôi đuổi theo nó nhanh hết mức mà niềm hy vọng và tình cảnh cấp bách có thể đưa tôi đi. Trong lúc ấy, cả sự mỏi mệt lẫn đôi chân đau đều bị quên hết. Sau khi đuổi theo chừng một dặm, tôi bắt kịp nó.

“Các ông có đi phủ Gia Hưng không?” tôi gọi to.

“Không,” là câu trả lời duy nhất.

“Các ông có đi về hướng đó không?”

“Không.”

“Các ông cho tôi đi nhờ theo hướng ấy đến chỗ xa nhất các ông đi được không?”

Vẫn “Không,” và chẳng thêm gì nữa.

Hoàn toàn nản lòng và kiệt sức, tôi ngã quỵ xuống bãi cỏ và ngất đi.

Khi tỉnh lại, tôi nghe có tiếng người vọng đến tai, và nhận ra họ đang nói về tôi. Một người nói: “Ông ấy nói tiếng Thượng Hải rất chuẩn,” và qua giọng nói của chính họ, tôi biết họ là người Thượng Hải. Nhổm dậy, tôi thấy họ đang ở trên một chiếc thuyền chở hàng lớn bên kia con kênh, và sau vài lời trao đổi, họ sai chiếc xuồng nhỏ của mình đến đón tôi, và tôi lên chiếc thuyền mành ấy. Họ rất tử tế, cho tôi uống trà; và khi tôi đã tỉnh lại và có thể ăn được, họ cũng cho tôi ít thức ăn. Rồi tôi cởi giày và vớ ra cho chân đỡ đau, và người lái thuyền tử tế mang nước nóng cho tôi ngâm chân. Khi nghe câu chuyện của tôi, và thấy những vết phồng rộp trên chân tôi, họ rõ ràng thương xót tôi, và gọi hỏi mọi chiếc thuyền đi ngang qua xem có chiếc nào đi cùng đường với tôi không. Không tìm được chiếc nào, dần dần, sau khi ngủ vài giờ, tôi cùng thuyền trưởng lên bờ, định đến giảng đạo trong miếu Quan Đế.

Trước khi rời thuyền mành, tôi nói với thuyền trưởng và những người trên thuyền rằng bây giờ tôi không thể tự giúp mình được nữa; rằng tôi không còn sức để đi bộ đến phủ Gia Hưng, và vì hôm nay đã không tìm được thuyền đi nhờ, tôi sẽ không còn đủ tiền để đi đến đó bằng thuyền thư, vốn là một cách đi lại tốn kém; rằng tôi không biết Đức Chúa Trời mà tôi phụng sự sẽ giúp tôi bằng cách nào, nhưng tôi không chút nghi ngờ rằng Ngài sẽ giúp; và rằng việc của tôi bây giờ là phụng sự Ngài ngay tại nơi tôi đang ở. Tôi cũng nói với họ rằng sự giúp đỡ mà tôi biết chắc sẽ đến phải là một bằng chứng cho họ về lẽ thật của tôn giáo mà tôi và các giáo sĩ khác ở Thượng Hải đang rao giảng.

Trên đường đến thị trấn, trong lúc đang trò chuyện với thuyền trưởng, chúng tôi thấy một chiếc thuyền thư đang đi tới. Thuyền trưởng chỉ cho tôi thấy; nhưng tôi nhắc ông rằng tôi không còn tiền để trả tiền đi chiếc thuyền ấy. Dù vậy, ông vẫn gọi nó lại, và biết được rằng nó đang đi đến một nơi cách Thượng Hải chừng chín dặm Anh, từ đó một người lái thuyền sẽ mang thư bằng đường bộ vào thành. Bấy giờ ông nói: “Ông này là người ngoại quốc từ Thượng Hải, đã bị trộm mất hết đồ đạc, và không còn tiền để trở về. Nếu các anh đưa ông ấy đi theo đến chỗ xa nhất các anh đi, rồi thuê một chiếc kiệu khiêng ông ấy quãng đường còn lại, ông ấy sẽ trả tiền cho các anh ở Thượng Hải. Các anh thấy đó, thuyền của tôi đang mắc cạn đằng kia vì thiếu nước, không đi được. Vậy, tôi sẽ đứng ra bảo lãnh; và nếu ông này không trả tiền khi các anh đến Thượng Hải, thì tôi sẽ trả khi các anh quay về.” Lòng tử tế không ai yêu cầu này từ một người Trung Hoa, một người hoàn toàn xa lạ, sẽ càng có vẻ đáng chú ý hơn đối với bất cứ ai hiểu tính cách của người Trung Hoa, vốn thường rất ngần ngại đem tiền bạc của mình ra mạo hiểm. Những người trên thuyền thư đồng ý với các điều kiện ấy, và tôi được đưa lên thuyền làm hành khách. Ôi, tôi biết ơn biết bao vì sự can thiệp theo ơn quan phòng này, và vì được một lần nữa trên đường trở về Thượng Hải!

Những chiếc thuyền thư như chiếc tôi đang đi có thân dài và hẹp, và chỗ bên trong rất chật. Người ta phải nằm suốt thời gian thuyền chạy, vì một cử động nhỏ cũng dễ làm thuyền lật. Tuy nhiên, điều kiện này chẳng hề làm tôi khó chịu; trái lại, tôi chỉ mừng được nằm yên. Đó là những chiếc thuyền nhanh nhất mà tôi từng thấy ở Trung Quốc. Mỗi chiếc do hai người điều khiển, thay phiên nhau liên tục cả ngày lẫn đêm. Họ chèo bằng chân và bơi chèo bằng tay; hoặc nếu gió thật thuận, họ chèo bằng chân, một tay điều khiển một cánh buồm nhỏ, còn tay kia cầm lái.

Sau một chuyến đi dễ chịu và nhanh chóng, tôi về đến Thượng Hải an toàn vào ngày 9 tháng 8, nhờ sự giúp đỡ của Đấng đã phán: “Ta sẽ chẳng lìa ngươi đâu, chẳng bỏ ngươi đâu;” “Và nầy, ta thường ở cùng các ngươi luôn cho đến tận thế.”


Bạn đã đọc xong Người Toan Tính, Đức Chúa Trời Định Đoạt