
Nên bắt đầu đọc từ đâu
Bài giảng của Jonathan Edwards (5)
Tội Nhân Trong Tay Đức Chúa Trời Đang Thạnh Nộ
Bài giảng nổi tiếng nhất từng được giảng tại Mỹ. Tại Enfield, Connecticut, vào mùa hè năm 1741, Edwards đã đọc bài giảng này bằng một giọng đều đều trong khi người nghe kêu khóc và bám chặt lấy các cột nhà: những người chưa được hoán cải đang bị treo trên miệng hầm địa ngục, chẳng nhờ gì khác ngoài bàn tay của một Đức Chúa Trời không hề có nghĩa vụ phải tiếp tục giữ họ. Mọi sự kinh hoàng trong bài giảng đều nhằm phục vụ một lời kêu gọi duy nhất — rằng một cơ hội phi thường đang mở ra ngay bây giờ.Ánh Sáng Thiên Thượng và Siêu Nhiên
“Chẳng phải thịt và huyết tỏ cho ngươi biết điều nầy đâu.” Đây là phần trình bày rõ ràng nhất của Edwards về điều xảy ra trong sự hoán cải: không phải thông tin mới, không phải trí tưởng tượng được hâm nóng, nhưng là một ánh sáng được Đức Thánh Linh ban cho cách trực tiếp — một sự cảm nhận thật về sự tuyệt mỹ của những điều thiên thượng mà tâm trí tự nhiên không thể tự tạo ra. Ông chứng minh rằng điều ấy vừa hợp với Kinh Thánh vừa hợp lý, rồi hỏi người nghe xem mình đã có ánh sáng ấy chưa.Đức Chúa Trời Được Tôn Vinh Trong Sự Nương Cậy Của Loài Người
Tác phẩm đầu tiên Edwards từng xuất bản, được giảng tại buổi giảng thuyết ở Boston khi ông hai mươi bảy tuổi: công cuộc cứu chuộc được sắp đặt sao cho con người nương cậy nơi Đức Chúa Trời về mọi sự — chính điều tốt lành, việc ban điều ấy, và con đường nó đến — để chẳng ai khoe mình trước mặt Ngài. Bản tuyên ngôn của một người trẻ tuổi cho cả cuộc Đại Tỉnh Thức diễn ra sau đó.Sự Tuyệt Mỹ Của Đấng Christ
Giăng được bảo hãy nhìn xem một Sư Tử, và khi quay lại, ông thấy một Chiên Con. Edwards dừng lại ở chính khoảnh khắc ấy và mở ra “sự kết hợp kỳ diệu của những sự tuyệt mỹ khác biệt nhau” nơi Đấng Christ — sự oai nghiêm vô hạn với sự hạ mình vô hạn, sự công bình với ân điển, quyền tể trị với sự vâng phục — trước hết trong thân vị Ngài, rồi trong sự hạ mình của Ngài, rồi trong sự tôn cao của Ngài. Đây là bài giảng được yêu mến nhất của ông, và cũng dịu dàng nhất.Người Lữ Hành Cơ Đốc
Các tộc trưởng “xưng mình là kẻ khách và bộ hành trên đất,” và Edwards kêu gọi chúng ta cũng sống như vậy. Như người lữ khách nghỉ chân nơi quán trọ nhưng chẳng bao giờ ở lại luôn tại đó, chúng ta phải giữ lòng lỏng lơi với những tiện nghi của thế gian và leo lên hướng về thiên đàng, nơi Đức Chúa Trời là mặt trời còn những niềm vui trần gian “chỉ là những tia sáng tản mác.” Ông kết thúc bằng lời khuyên giục các Cơ Đốc nhân hãy cùng nhau đi chung một đoàn.Cũng xuất hiện trong
Tiểu sử
- 1703
- 1716
- 1721
- 1758
Người ta nhớ đến ông, một cách bất công, chỉ qua một bài giảng duy nhất về con nhện lơ lửng trên ngọn lửa. Thế nhưng người giảng bài ấy đã dành phần lớn cuộc đời quỳ gối trong rừng, thích thú ngắm những con nhện thật, và viết nên một số trang văn xuôi cẩn trọng bậc nhất từng ra đời trên đất Mỹ về vẻ đẹp của Đức Chúa Trời. Jonathan Edwards là một mục sư bị chính hội chúng của mình bãi nhiệm, một giáo sĩ nơi vùng biên cương đầy bạo lực, và một viện trưởng đại học trong vỏn vẹn năm tuần. Ông cũng là, theo sự công nhận chung, bộ óc thần học xuất sắc nhất mà Hội Thánh Hoa Kỳ từng có. Hai sự thật ấy thuộc về nhau.
Con Trai Một Mục Sư Ở Thung Lũng Connecticut
Jonathan Edwards sinh ngày 5 tháng 10 năm 1703 tại East Windsor, Connecticut, là con thứ năm trong mười một người con và là con trai duy nhất của Timothy Edwards, mục sư của thị trấn. Mẹ ông, bà Esther, là con gái của Solomon Stoddard, vị mục sư đầy uy thế ở Northampton, Massachusetts — một người có ảnh hưởng lớn đến nỗi dân chúng gọi ông là “giáo hoàng” của thung lũng Connecticut. Jonathan lớn lên trong một ngôi nhà có mười chị em gái và rất nhiều tiếng La-tinh, và bóng dáng tòa giảng của ông ngoại phủ lên trọn cuộc đời ông.
Xét theo bất cứ tiêu chuẩn nào, ông cũng là một cậu bé phát triển sớm. Ông vào học tại Yale College năm 1716, khi chưa tròn mười ba tuổi, và tốt nghiệp thủ khoa năm 1720, rồi ở lại thêm hai năm để học cao học về thần học.
Ở đây, một câu chuyện được nhiều người yêu thích cần được đính chính nhẹ nhàng. Người ta thường kể rằng Edwards đã viết một bài tiểu luận khoa học xuất sắc về loài nhện bay khi mới mười một hay mười hai tuổi. Bài tiểu luận ấy có thật và thật tuyệt vời — nhưng cách định niên đại “thần đồng” này đến từ chắt của ông, người viết tiểu sử Sereno Dwight, và giới nghiên cứu hiện đại đã điều chỉnh lại. Edwards ghi những quan sát đầu tiên vào một cuốn sổ tay, Về Côn Trùng (Of Insects), vào khoảng năm 1720–21 khi còn là thiếu niên, và gửi bản “Thư về Loài Nhện” đã được trau chuốt cho Paul Dudley thuộc Hội Hoàng gia vào ngày 31 tháng 10 năm 1723, khi ông hai mươi tuổi. Sự thật bớt kinh ngạc hơn nhưng lại đúng với con người ông hơn: một chàng trai nằm trên bãi cỏ New England, dõi theo những sợi tơ của đàn nhện bay lượn trên bầu trời mùa thu, và tìm thấy nơi chúng không chỉ cơ học mà cả lòng rộng rãi — bằng chứng, như ông viết, về lòng nhân lành dồi dào của Đấng Tạo Hóa, Đấng đã chu cấp không những cho các nhu cầu thiết yếu mà còn cho niềm vui và sự thư thái của mọi loài thọ tạo, kể cả côn trùng.
Bản năng ấy không bao giờ rời bỏ ông. Edwards nhìn thế giới và thấy vinh quang đang tràn ra từ khắp nơi.
Một Cảm Nhận Mới Trong Lòng
Tuy vậy, lòng sùng kính của ông lúc ấy chưa thật sự là của chính ông. Theo lời ông kể, thuở nhỏ ông cầu nguyện thầm kín năm lần mỗi ngày, và ông cùng các bạn học đã dựng một cái chòi trong đầm lầy, ở một nơi rất vắng vẻ, làm chỗ cầu nguyện. Nhưng về sau ông nhận định rằng những mùa ấy chỉ là sự hào hứng tôn giáo chứ chưa phải ân điển. Và có một giáo lý ông không sao chấp nhận nổi. Ông viết rằng từ thuở nhỏ, tâm trí ông đầy những phản bác chống lại giáo lý về quyền tể trị của Đức Chúa Trời — ý tưởng rằng Đức Chúa Trời có thể chọn bất cứ ai Ngài muốn đối với Edwards dường như là một giáo lý khủng khiếp.
Rồi vào khoảng năm 1721, khi đọc một câu tôn vinh mà hẳn ông đã đọc cả trăm lần trước đó, một điều gì đó bỗng vỡ òa.
Khi tôi đọc những lời ấy, có một cảm nhận về vinh quang của Đấng Thần Thánh đến trong linh hồn tôi, và như thể lan tỏa khắp linh hồn tôi; một cảm nhận mới, hoàn toàn khác với bất cứ điều gì tôi từng trải qua trước đó.
— Jonathan Edwards, Tự Thuật Bản Thân (Personal Narrative)
Câu Kinh Thánh ấy là 1 Ti-mô-thê 1:17: Nguyền xin sự tôn quí, vinh hiển đời đời vô cùng về nơi Vua muôn đời, không hề hư nát, không thấy được, tức là Đức Chúa Trời có một mà thôi! A-men. Điều thay đổi không phải là kiến thức của ông mà là sự nếm trải của ông. Giáo lý ông từng ghét bỏ, theo lời ông, đã trở thành một giáo lý vô cùng êm dịu, sáng ngời và ngọt ngào. Đây là bản lề của mọi điều Edwards sẽ viết về sau: sự khác biệt giữa việc biết rằng Đức Chúa Trời là thánh và việc thật sự nếm biết điều đó — điều ông gọi là cảm nhận của tấm lòng. Ông nói, giờ đây sự thánh khiết hiện ra với ông mang một bản chất ngọt ngào, êm ái, quyến rũ, thanh thản, bình lặng, đem đến cho linh hồn một sự tinh sạch, sáng láng, bình an và say mê không sao tả xiết.
Ông trở thành một người hay đi bộ. Năm này qua năm khác, ông dành phần lớn thời gian suy nghĩ về những điều thiêng liêng, thường đi một mình trong rừng và những nơi vắng vẻ để suy gẫm, tự độc thoại, cầu nguyện và trò chuyện với Đức Chúa Trời; và ông nói rằng vào những lúc ấy, ông luôn có thói quen cất tiếng hát lên những điều mình chiêm ngưỡng. Sự cầu nguyện thôi là một bổn phận mà trở thành một phản xạ — ông viết rằng nó dường như tự nhiên đối với ông, như hơi thở để những ngọn lửa cháy bên trong lòng ông được thoát ra.
Bảy Mươi Điều Quyết Tâm
Bắt đầu từ năm 1722, khi mười tám tuổi và đang phục vụ một hội chúng Trưởng Lão nhỏ ở New York, Edwards bắt đầu viết những điều quyết tâm — những quy tắc cho một cuộc đời mà ông dự định dâng hiến trọn vẹn. Ông bổ sung chúng trong khoảng một năm; điều thứ ba mươi lăm ghi ngày 18 tháng 12 năm 1722, điều thứ bảy mươi ghi ngày 17 tháng 8 năm 1723. Ông quyết tâm đọc lại toàn bộ danh sách mỗi tuần một lần cho đến hết đời.
Chúng mãnh liệt đến lạ lùng. Quyết tâm: không bao giờ đánh mất một khoảnh khắc thời gian nào, nhưng tận dụng nó theo cách hữu ích nhất mà tôi có thể. Quyết tâm: không bao giờ làm bất cứ điều gì mà tôi sẽ sợ phải làm nếu đó là giờ cuối cùng của đời tôi.
Quyết tâm: sống với tất cả sức lực của mình, bao lâu tôi còn sống. … Quyết tâm: tôi sẽ sống thế nào để khi sắp chết, tôi ước rằng mình đã sống như vậy.
— Jonathan Edwards, Những Điều Quyết Tâm (Resolutions), điều 6 và 17
Điều giữ cho danh sách ấy khỏi trở thành một chương trình tự cải thiện đơn thuần là câu ông viết phía trên nó, trước khi viết một chữ “Quyết tâm” nào. Ông biết rõ mình đang cố làm điều gì, và mình có thể làm được điều đó ít ỏi biết bao.
Thiếu Nữ Ở New Haven
Năm 1723, trên trang giấy trắng của một cuốn ngữ pháp Hy Lạp, chàng trai ấy đã viết một điều hoàn toàn khác với một điều quyết tâm. Ông đã gặp Sarah Pierpont, con gái của mục sư Hội Thánh New Haven. Ông hai mươi tuổi; cô mười ba. Rõ ràng là ông đã hoàn toàn bị chinh phục.
Ông viết rằng có một thiếu nữ ở New Haven được Đấng Vĩ Đại, Đấng đã dựng nên và cai trị thế giới, yêu thương; rằng đôi khi cô đi từ nơi này đến nơi khác, cất tiếng hát ngọt ngào, và dường như lúc nào cũng tràn đầy niềm vui và sự hân hoan, mà không ai biết vì sao. Ông viết, cô thích ở một mình, dạo bước giữa những cánh đồng và lùm cây, và dường như luôn có một Đấng vô hình nào đó trò chuyện với cô. Ông để ý đến sự dịu dàng lạ lùng trong tâm trí cô và sự trong sạch hiếm có trong tình cảm cô — và rằng bạn không thể thuyết phục cô làm điều gì sai trái hay tội lỗi, dù bạn có cho cô cả thế gian.
Đó là điều đáng yêu nhất ông từng viết, và nó không phải là một bức thư tình mà là một trang thần học: ông đã tìm thấy một người đang sống trong chính thực tại mà ông chỉ vừa mới nếm biết. Họ kết hôn ngày 28 tháng 7 năm 1727 và có mười một người con. Cuộc hôn nhân kéo dài ba mươi mốt năm, và đến tận cuối đời, ông gọi đó là một sự kết hợp hiếm có.
Northampton Và Công Việc Lạ Lùng Của Đức Chúa Trời
Edwards được tấn phong tại Northampton ngày 15 tháng 2 năm 1727 để làm đồng sự với ông ngoại Stoddard. Khi Stoddard qua đời vào tháng 2 năm 1729, chàng mục sư hai mươi lăm tuổi thừa hưởng tòa giảng quan trọng nhất New England ngoài Boston.
Tháng 11 năm 1734, ông giảng một loạt bài về sự xưng công bình chỉ bởi đức tin. Điều xảy ra sau đó khiến chính ông kinh ngạc. Suốt mùa đông và mùa xuân, cả thị trấn bị cuốn vào. Edwards ước tính rằng hơn ba trăm linh hồn đã được đem về với Đấng Christ để được cứu tại Northampton trong vòng nửa năm, trong một thị trấn chừng một nghìn một trăm dân — và, với sự chính xác thường lệ, ông ghi nhận rằng số nam và nữ xấp xỉ bằng nhau. Ông viết, thị trấn dường như tràn ngập sự hiện diện của Đức Chúa Trời; chưa bao giờ đầy tình yêu thương đến thế, đầy niềm vui đến thế, mà cũng đầy nỗi thống khổ đến thế.
Ông thuật lại điều đó trong Bản Tường Thuật Trung Thực về Công Việc Lạ Lùng của Đức Chúa Trời (A Faithful Narrative of the Surprising Work of God, 1737), với những trường hợp được ghi chép cẩn thận — Abigail Hutchinson, một thiếu nữ qua đời trong niềm vui, và Phebe Bartlet, được biến đổi khi mới bốn tuổi. Cuốn sách được in lại hai mươi lần tính đến năm 1738 và khiến Edwards nổi tiếng khắp thế giới. Trên thực tế, ông đã khai sinh thể loại tường thuật phục hưng hiện đại.
Enfield, 1741
Cuộc Đại Tỉnh Thức lớn hơn đến cùng chuyến đi giảng của George Whitefield năm 1740. Ngày 8 tháng 7 năm 1741, Edwards giảng tại Enfield, Connecticut — một thị trấn nổi tiếng là cưỡng lại cuộc phục hưng trong khi các vùng lân cận đều bị cuốn vào — dựa trên Phục Truyền Luật Lệ Ký 32:35, Khi chân chúng nó xiêu tó. Bài giảng ấy là “Tội Nhân Trong Tay Đức Chúa Trời Đang Giận”.
Hình ảnh biếm họa cho thấy ông gào thét. Lời chứng của nhân chứng lại nói khác về căn phòng, nếu không phải về con người ông: Stephen Williams, người có mặt hôm ấy, ghi lại rằng trước khi bài giảng kết thúc, khắp nhà vang lên tiếng rên rỉ và kêu khóc — tôi phải làm chi cho được cứu rỗi? — đến nỗi vị mục sư buộc phải ngừng giảng. Edwards đọc từ một bản thảo với giọng đều đều. Sự kinh hãi nằm trong bản văn, không phải trong lối diễn kịch; và cao trào thật sự của bài giảng không phải là con nhện mà là cánh cửa đang mở, là lời mời gọi đón nhận lòng thương xót.
Ông dành những năm sau đó suy ngẫm về những gì mình đã chứng kiến, kể cả những thứ giả mạo của nó. Những Tình Cảm Tôn Giáo (Religious Affections, 1746) là phán quyết chín chắn của ông: tôn giáo chân thật, phần lớn, hệ tại ở những tình cảm thánh — không phải ở cảm xúc thô sơ, cũng không phải ở sự ưng thuận lạnh lùng, mà ở một tấm lòng thật sự được biến đổi hướng về Đức Chúa Trời. Năm 1747, ông xuất bản Một Nỗ Lực Khiêm Tốn (An Humble Attempt), kêu gọi Cơ Đốc nhân khắp nơi hiệp một trong sự cầu nguyện phi thường cho sự phục hưng và cho các dân tộc. Hãy ghi nhớ cuốn sách ấy.
Bị Bãi Nhiệm
Rồi đến bước ngoặt mà không người ngưỡng mộ nào có thể làm cho êm đi.
Stoddard đã cho bất cứ ai có đời sống ngay thẳng dự Tiệc Thánh, dù họ có xưng nhận mình đã được biến đổi hay không; lệ ấy đã đứng vững ở Northampton hàng chục năm. Edwards dần tin rằng điều đó là sai — rằng Tiệc Thánh thuộc về những ai có thể đưa ra một lời tuyên xưng đức tin đáng tin cậy. Khi ông công khai nói như vậy vào năm 1749, cả thị trấn quay lưng lại với ông.
Cuộc tranh chấp không chỉ thuộc về thần học. Nó kéo dài qua nhiều năm bất bình tại địa phương: những tranh cãi về lương bổng của ông, cách ông xử lý vụ “Sách Xấu”, trong đó ông nêu tên những thanh niên con nhà đàng hoàng ngay trên tòa giảng, và mối thù dai dẳng của dòng họ Williams đầy quyền thế. Ngày 22 tháng 6 năm 1750, một hội đồng giáo hội bỏ phiếu bãi nhiệm ông với tỉ lệ 10 trên 9, và hội chúng phê chuẩn quyết định ấy với đa số áp đảo — hơn hai trăm phiếu so với hai mươi ba. Sau hai mươi ba năm, nhà giảng đạo lừng danh nhất nước Mỹ bị chính những người hiểu ông rõ nhất bỏ phiếu loại bỏ.
Ngày 1 tháng 7 năm 1750, ông giảng Bài Giảng Từ Biệt, dựa trên 2 Cô-rinh-tô 1:14, về ngày mà mục sư và tín hữu sẽ gặp lại nhau trước tòa phán xét. Bài giảng kiềm chế đến mức nghiêm khắc. Không có chút tự thương hại nào trong đó. Ông bốn mươi sáu tuổi, không việc làm, với vợ và mười người con ở nhà.
Những Năm Nơi Biên Cương
Tháng 8 năm 1751, ông được nhậm chức tại Stockbridge, một khu truyền giáo nơi biên cương Massachusetts, làm mục sư cho một hội chúng người Anh nhỏ và làm giáo sĩ cho người Mahican vùng Housatonic và, về sau, người Mohawk. Xét theo mọi thước đo của thế gian, đó là một sự giáng chức: một ngôi làng hẻo lánh, một trường truyền giáo, đồng lương ngày càng teo tóp, và cuộc Chiến tranh Pháp và Da đỏ đang kéo đến gần.
Ở đó ông không phải là một nhân vật thụ động. Ông chống lại sự quản lý rối ren của khu truyền giáo, và ông đứng về phía người bản địa chống lại nhân vật quyền thế địa phương là Đại tá Ephraim Williams — người mà dòng họ đã góp tay đuổi ông khỏi Northampton, và nay họ hàng ông ta lại là những kẻ ráo riết nhất trong việc chiếm đất của người Da đỏ. Edwards báo cáo với các ủy viên ở Boston rằng người Da đỏ có ý kiến rất xấu về Đại tá Williams và định kiến sâu sắc nhất đối với ông ta, vì ông ta đã nhiều lần quấy nhiễu họ về đất đai và những việc khác. Ông viết hết thư này đến thư khác gửi về Boston để bênh vực họ. Cuối cùng ông được minh oan — các ủy viên tuyên bố họ hoàn toàn hài lòng về cách hành xử chung của ông, và vào tháng 2 năm 1754, nhà bảo trợ người Anh của khu truyền giáo là Isaac Hollis đã cử ông làm giám đốc trường nội trú. Nhưng điều đó đến quá muộn; phần lớn người Mohawk đã bỏ đi sau nhiều năm quản lý yếu kém.
Sự bênh vực và những điểm mù của ông nằm cạnh nhau. Ông chưa bao giờ học tiếng Mahican hay Mohawk, mà giảng qua thông dịch viên, và ông chia sẻ giả định của thời đại mình rằng Phúc Âm đến cùng với nền văn minh Anh. Thế nhưng ông đã viết khoảng một trăm chín mươi bài giảng nguyên bản cho hội chúng Stockbridge — nhiều hơn hẳn số bài ông chịu khó soạn cho hội chúng người Anh — và ông nói thẳng với thính giả rằng chúng tôi chẳng hơn gì các bạn về bất cứ phương diện nào, chỉ là Đức Chúa Trời đã khiến chúng tôi khác biệt và đã vui lòng ban cho chúng tôi nhiều ánh sáng hơn, và rằng của cải cùng quyền lực thế gian hoàn toàn không phải là bằng chứng về ơn huệ của Đức Chúa Trời.
Sự trung thực đòi hỏi nhiều hơn thế ở đây. Edwards cũng sở hữu nô lệ. Tháng 6 năm 1731, ông đến Newport và mua một bé gái tên Venus, khoảng mười bốn tuổi; qua nhiều năm, gia đình ông còn có những người khác — Joab, Rose, Titus, Joseph, Sue. Trong một bản thảo năm 1741 bênh vực một mục sư đồng nghiệp, ông bác bỏ việc buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương là tàn ác nhưng lại bênh vực chính việc sở hữu nô lệ. Đây không phải là một chú thích cần được khéo léo xử lý; đó là một thất bại thật sự và đau đớn nơi một con người có thể mổ xẻ lòng người giỏi hơn hầu hết bất cứ ai từng sống, nhưng lại không hề dùng con dao mổ ấy vào chỗ này. Cuốn tiểu sử năm 2003 của George Marsden là cuốn tiểu sử lớn đầu tiên đối diện thẳng thắn với điều này, và điều này cần được đối diện thẳng thắn. Đáng ghi nhận, nhưng không dùng như một sự miễn tội, là con trai ông, Jonathan Edwards Jr., đã trở thành một người lên tiếng mạnh mẽ cho việc bãi bỏ chế độ nô lệ, năm 1791 giảng chống lại sự bất công và thiếu khôn ngoan của việc buôn bán nô lệ — đặt câu hỏi tại sao những người chủ nô lại được miễn khỏi khuôn vàng thước ngọc.
Và tại ngôi làng khắc nghiệt ấy, với một cây bút lông ngỗng và hầu như không có thư viện, Edwards đã viết nên những tác phẩm vĩ đại nhất của mình. Sự Tự Do của Ý Chí (Freedom of the Will, 1754). Tội Nguyên Tổ (Original Sin), hoàn thành và xuất bản năm 1758. Hai luận văn — Về Mục Đích Đức Chúa Trời Dựng Nên Thế Giới (Concerning the End for Which God Created the World) và Bản Chất của Đức Hạnh Chân Thật (The Nature of True Virtue) — được viết tại Stockbridge và xuất bản sau khi ông qua đời, năm 1765. Cuộc lưu đày đã sản sinh ra những luận thuyết ấy.
Một Đám Mây Đen
Năm 1757, College of New Jersey — về sau là Princeton — mời ông làm viện trưởng sau khi con rể ông là Aaron Burr qua đời. Edwards không muốn nhận. Trong một lá thư đáng chú ý gửi ban quản trị ngày 19 tháng 10 năm 1757, ông trình bày những lý do từ chối với sự thẳng thắn gần như buồn cười, tự mô tả mình là người có một thể trạng đặc biệt kém may mắn, kèm theo tinh thần thường xuyên sa sút, hay sinh ra một kiểu yếu đuối trẻ con và sự kém cỏi trong lời nói, dáng vẻ và cung cách. Ông cũng cho họ biết ông có một công trình lớn muốn hoàn tất: một cuốn Lịch Sử Công Cuộc Cứu Chuộc (History of the Work of Redemption), một bộ thần học theo một phương pháp hoàn toàn mới, được viết dưới hình thức một cuốn lịch sử. Ông giao quyết định cho một hội đồng các mục sư. Họ bảo ông hãy đi. Ông khóc, rồi lên đường.
Ông nhậm chức ngày 16 tháng 2 năm 1758. Bệnh đậu mùa đang hoành hành ở Princeton, và ngày 23 tháng 2, ông được bác sĩ William Shippen chủng ngừa. Việc chủng ngừa gây phản ứng nặng; mụn mủ mọc trong cổ họng và miệng, khiến ông không thể nuốt được. Ông suy yếu dần suốt một tháng. Shippen ghi lại rằng suốt thời gian ấy ông tỏ ra phó thác một cách bình thản, vui vẻ và nhẫn nại thuận phục, không hề thốt ra một lời than phiền nào.
Ông mới làm viện trưởng được năm tuần. Con gái ông, Lucy, đang chăm sóc ông. Biết mình sắp chết, ông nhờ cô chuyển một lời nhắn cho mẹ.
Lucy yêu dấu, cha thấy dường như ý muốn của Đức Chúa Trời là cha phải sớm lìa các con; vậy hãy chuyển tình yêu thương trìu mến nhất của cha đến người vợ yêu dấu của cha, và nói với bà rằng sự kết hợp hiếm có đã tồn tại lâu dài giữa chúng ta mang một bản chất mà cha tin là thuộc linh, và vì thế sẽ còn mãi mãi.
— Jonathan Edwards, lời cuối cùng với con gái Lucy, tháng 3 năm 1758
Những người quanh giường bắt đầu than khóc thành tiếng về những gì trường đại học đã mất. Edwards, người mà họ tưởng đã bất tỉnh, lên tiếng thêm một lần nữa: Hãy tin cậy Đức Chúa Trời, thì các người chẳng cần phải sợ. Ông qua đời ngày 22 tháng 3 năm 1758, thọ năm mươi tư tuổi.
Sarah, khi ấy cũng đang bệnh, nhận được tin qua một lá thư. Ngày 3 tháng 4, bà viết cho con gái Esther: Một Đức Chúa Trời thánh khiết và nhân lành đã bao phủ chúng ta bằng một đám mây đen. Chỉ trong vòng vài tháng, bà cũng theo ông ra đi.
Những Gì Đến Sau
Ông qua đời khi công trình lịch sử vĩ đại của mình còn chưa viết xong, bị chính Hội Thánh mình bãi nhiệm, được chôn cất trong một khuôn viên trường mà ông hầu như chưa kịp nhìn thấy. Theo những thước đo mà ở tuổi hai mươi ông có thể đã bị cám dỗ dùng đến, cuộc đời ông đọc lên như một chuỗi những cánh cửa đóng lại.
Nhưng hãy nhớ lại Một Nỗ Lực Khiêm Tốn, lời khẩn nài năm 1747 kêu gọi Cơ Đốc nhân hiệp một trong sự cầu nguyện phi thường cho sự phục hưng và cho các dân tộc — một cuốn sách mà trong suốt đời ông dường như chẳng đạt được bao nhiêu.
Ông không phải là một vị thánh bằng thạch cao. Ông bị chính láng giềng bỏ phiếu loại bỏ, ông giữ người khác trong vòng nô lệ, ông có thể cứng nhắc, và ông biết lòng mình còn tệ hơn bất cứ ai có thể đoán — ông nói rằng sau khi được biến đổi, ông cảm biết sự gian ác của chính mình sâu sắc hơn gấp bội so với trước kia. Điều ông có là một niềm xác tín vững vàng rằng Đức Chúa Trời đẹp đẽ vô hạn, đẹp đẽ thật sự, và rằng công việc chính của một đời người là nhìn thấy điều đó và nói ra. Ông đã dốc hết mình cho điều ấy, với tất cả sức lực, bao lâu ông còn sống.
Hỏi và đáp
Jonathan Edwards có thật sự là một thần đồng không?
Ông thật sự phát triển sớm: vào học Yale College năm 1716 khi chưa tròn mười ba tuổi, tốt nghiệp thủ khoa năm 1720, rồi ở lại học cao học về thần học. Một câu chuyện nổi tiếng kể rằng ông viết một bài tiểu luận xuất sắc về loài nhện bay khi mới mười một tuổi, nhưng giới nghiên cứu hiện đại xác định những quan sát cẩn thận của ông thuộc về cuối tuổi thiếu niên, còn bản “Thư về Loài Nhện” đã trau chuốt thuộc về năm 1723, khi ông hai mươi tuổi. Bức tranh đúng hơn là một chàng trai nằm trên bãi cỏ New England, dõi theo những sợi tơ của đàn nhện bay lượn và tìm thấy nơi chúng bằng chứng về lòng rộng rãi của Đấng Tạo Hóa.
Edwards đã viết gì về người thiếu nữ sau này trở thành vợ ông?
Năm 1723, trên trang đầu của một cuốn ngữ pháp Hy Lạp, chàng Edwards hai mươi tuổi đã mô tả Sarah Pierpont mười ba tuổi, con gái của mục sư Hội Thánh New Haven, là một thiếu nữ “được Đấng Vĩ Đại, Đấng đã dựng nên và cai trị thế giới, yêu thương”. Ông viết rằng cô thường đi đây đó cất tiếng hát ngọt ngào, đầy một niềm vui không ai giải thích được, và thích dạo bước một mình giữa những cánh đồng như thể luôn có một sự hiện diện vô hình ở bên. Những dòng ấy đọc lên không giống một bức thư tình mà giống một trang thần học: ông đã tìm thấy một người đang sống sẵn trong thực tại mà ông chỉ vừa mới nếm biết. Họ kết hôn ngày 28 tháng 7 năm 1727 và có mười một người con.
Cuộc Đại Tỉnh Thức đã bắt đầu như thế nào dưới chức vụ của ông?
Edwards thừa hưởng tòa giảng Northampton từ ông ngoại đầy uy thế là Solomon Stoddard, và cuối năm 1734, ông giảng một loạt bài về sự xưng công bình chỉ bởi đức tin. Suốt mùa đông và mùa xuân sau đó, thị trấn bị cuốn vào một cuộc phục hưng mạnh mẽ; Edwards ước tính hơn ba trăm người đã được biến đổi trong khoảng nửa năm, trong một thị trấn chừng một nghìn một trăm dân. Ông thuật lại điều đó một cách tỉnh táo, kèm những trường hợp cụ thể, trong Bản Tường Thuật Trung Thực về Công Việc Lạ Lùng của Đức Chúa Trời, cuốn sách được in lại nhiều lần và khiến ông được biết đến khắp thế giới như một người ghi chép về sự phục hưng.
Việc Edwards được nhớ đến qua bài “Tội Nhân Trong Tay Đức Chúa Trời Đang Giận” có công bằng không?
Hình ảnh biếm họa về một nhà giảng đạo phun lửa gào thét trước đám đông khiếp sợ phần lớn là một sự bóp méo. Edwards giảng bài này tại Enfield ngày 8 tháng 7 năm 1741, đọc từ một bản thảo với giọng đều đều, không xúc động; nhân chứng Stephen Williams ghi lại tiếng rên rỉ và kêu khóc “tôi phải làm chi cho được cứu rỗi?” đến nỗi Edwards phải tạm ngừng. Sức mạnh nằm trong bản văn chứ không ở lối diễn kịch nào, và cao trào thật sự của bài giảng không phải là hình ảnh con nhện mà là cánh cửa thương xót đang mở ra cho thính giả. Trong thâm tâm, ông là một mục sư dịu dàng, chứ không chỉ là một người giảng về sự kinh hãi.
Những cuốn sách quan trọng nhất của ông là gì?
Sau khi chứng kiến cả cuộc tỉnh thức lẫn những thứ giả mạo của nó, Edwards viết Những Tình Cảm Tôn Giáo (1746), lập luận chín chắn của ông rằng tôn giáo chân thật chủ yếu hệ tại ở những tình cảm thánh, không phải cảm xúc thô sơ cũng không phải sự ưng thuận lạnh lùng, mà là một tấm lòng thật sự được biến đổi hướng về Đức Chúa Trời. Trong những năm ở biên cương, ông viết Sự Tự Do của Ý Chí (1754), được nhiều người xem là kiệt tác của ông, và hoàn thành Tội Nguyên Tổ, xuất bản năm 1758. Ông thường được xem là bộ óc thần học xuất sắc nhất mà Hội Thánh Hoa Kỳ từng có.
Vì sao Edwards bị chính hội chúng của mình bãi nhiệm?
Từ lâu Stoddard đã cho bất cứ ai có đời sống ngay thẳng dự Tiệc Thánh, dù họ có xưng nhận mình đã được biến đổi hay không, còn Edwards dần tin rằng Tiệc Thánh chỉ thuộc về những ai có thể đưa ra một lời tuyên xưng đức tin đáng tin cậy. Khi ông công khai nói như vậy vào năm 1749, cả thị trấn quay lưng lại với ông, và cuộc tranh chấp thần học quyện lẫn với những bất bình cũ về lương bổng cùng các xích mích khác. Ngày 22 tháng 6 năm 1750, một hội đồng bỏ phiếu bãi nhiệm ông, và hội chúng phê chuẩn với đa số áp đảo, chấm dứt hai mươi ba năm mục vụ. Ông giảng một Bài Giảng Từ Biệt đầy kiềm chế, không chút tự thương hại, rồi đối diện cảnh thất nghiệp với vợ và mười người con ở nhà.
Ông đã làm gì sau khi rời Northampton?
Năm 1751, ông được nhậm chức tại Stockbridge, một khu truyền giáo nơi biên cương Massachusetts, làm mục sư cho một hội chúng người Anh nhỏ và làm giáo sĩ cho người Mahican vùng Housatonic và, về sau, người Mohawk. Ông đứng về phía người bản địa trong các tranh chấp đất đai với dòng họ Williams đầy quyền thế ở địa phương, viết hết thư này đến thư khác gửi về Boston để bênh vực họ. Dù giảng qua thông dịch viên và chia sẻ những giả định của thời đại mình, ông vẫn nói thẳng với thính giả rằng “chúng tôi chẳng hơn gì các bạn về bất cứ phương diện nào”, và tại ngôi làng hẻo lánh ấy, gần như không có thư viện, ông đã viết nên một số tác phẩm vĩ đại nhất của mình.
Edwards đã trở thành người lãnh đạo Princeton như thế nào, và ông qua đời ra sao?
Năm 1757, College of New Jersey, về sau là Princeton, mời ông làm viện trưởng sau khi con rể ông là Aaron Burr qua đời; Edwards phản đối rằng mình không xứng hợp trong một lá thư thẳng thắn nhưng giao quyết định cho một hội đồng các mục sư, và họ bảo ông hãy đi. Ông nhậm chức ngày 16 tháng 2 năm 1758, và vì bệnh đậu mùa đang có trong thị trấn, ông được chủng ngừa ngày 23 tháng 2. Việc chủng ngừa gây phản ứng nặng, làm cổ họng ông sưng kín đến nỗi không thể nuốt, và ông suy yếu dần trong tháng sau đó. Ông qua đời ngày 22 tháng 3 năm 1758, thọ năm mươi tư tuổi, khi mới làm viện trưởng chừng năm tuần.
Những lời cuối cùng của ông là gì?
Biết mình sắp chết, Edwards nhờ con gái Lucy chuyển một lời nhắn cho mẹ: rằng “sự kết hợp hiếm có” đã tồn tại lâu dài giữa ông và Sarah mang bản chất thuộc linh và sẽ còn mãi mãi. Khi những người quanh giường bắt đầu than khóc thành tiếng, ông lên tiếng thêm một lần nữa: “Hãy tin cậy Đức Chúa Trời, thì các người chẳng cần phải sợ.” Sarah, khi ấy cũng đang bệnh, viết cho con gái rằng “một Đức Chúa Trời thánh khiết và nhân lành đã bao phủ chúng ta bằng một đám mây đen”, và chỉ trong vòng vài tháng, bà cũng theo ông qua đời.
Có tác phẩm nào của ông sống lâu hơn ông theo những cách bất ngờ không?
Năm 1747, Edwards xuất bản Một Nỗ Lực Khiêm Tốn, lời khẩn nài Cơ Đốc nhân khắp nơi hiệp một trong sự cầu nguyện phi thường, đều đặn cho sự phục hưng và cho các dân tộc, và trong suốt đời ông, cuốn sách dường như chẳng đạt được bao nhiêu. Nhiều thập niên sau khi ông qua đời, mục sư Báp-tít người Anh John Sutcliff đã đáp lại lời kêu gọi ấy, và từ những buổi nhóm cầu nguyện ở Northamptonshire đã ra đời Hội Truyền Giáo Báp-tít cùng chuyến hải hành sang Ấn Độ của William Carey trong thập niên 1790. Phong trào cầu nguyện mà Edwards kêu gọi đã được nhóm lại, và đã được nhậm lời, bởi những con người ông chưa từng gặp.