
Nên bắt đầu đọc từ đâu
Bài giảng của Charles G. Finney (3)
Tình Yêu Thương Của Đức Chúa Trời Đối Với Thế Gian Tội Lỗi
“Tội lỗi là thứ đắt giá nhất trong cả vũ trụ.” Finney tính cái giá thật của tội lỗi khi nghịch cùng một luật pháp thánh khiết, rồi cho thấy rằng tình yêu thương của Đức Chúa Trời đối với một thế gian phản nghịch lớn lao đến nỗi đủ để trả trọn cái giá ấy bằng sự ban Con Ngài — và ông nài ép tội nhân hãy nhận lấy một sự cứu rỗi đã được mua bằng giá cao dường ấy.Sự Cầu Nguyện Đắc Thắng
“Người công bình lấy lòng sốt sắng cầu nguyện, thật có linh nghiệm nhiều.” Trích từ loạt Bài giảng về sự phấn hưng tôn giáo của ông: sự cầu nguyện đắc thắng là gì, vì sao quá ít lời cầu nguyện đắc thắng, và những dấu hiệu của sự cầu nguyện đắc thắng — cầu nguyện cho một mục tiêu rõ ràng, với sự thuận phục ý muốn Đức Chúa Trời, bởi Đức Thánh Linh, bằng đức tin, với sự nài xin khẩn thiết. Đây là Finney ở chỗ thực tiễn nhất và dò xét lòng người sâu sắc nhất.Vỡ Đất Bỏ Hoang
“Hãy vỡ đất mới!” Finney nói rằng không ai có thể ép mình cảm xúc, nhưng sự chú ý hướng đến đâu thì cảm xúc theo đến đó. Vì vậy, ông bảo Hội Thánh bắt tay vào việc bằng giấy và bút, liệt kê từng tội một, từ sự vô ơn và sự sao lãng Kinh Thánh đến sự kiêu ngạo và vu khống, xưng chúng ra và sửa lại cho ngay mọi điều sai trái: “hãy cho lưỡi cày đi thẳng qua chúng, cày thật sâu đến tận thân cày.”Cũng xuất hiện trong
Tiểu sử
- 1792
- 1821
- 1830
- 1851
- 1875
Charles Grandison Finney đến với Phúc Âm muộn màng, và bằng một con đường khó ai ngờ tới. Sinh tại Warren, Connecticut, năm 1792, là con út trong chín anh chị em, ông lớn lên nơi vùng biên cương hoang sơ phía bắc tiểu bang New York, xa những Hội Thánh đã ổn định. Ông chưa bao giờ học đại học. Cao lớn, nổi bật và tự tin đến đáng nể, thay vào đó ông theo nghề luật, học luật tại thị trấn Adams, và đinh ninh rằng cả đời mình sẽ gắn với chốn pháp đình. Ông nhìn tôn giáo bằng con mắt lạnh nhạt — một điều mà những buổi nhóm cầu nguyện quanh ông dường như cứ cầu xin mãi mà chẳng bao giờ thật sự nhận được.
Nhưng chính nghề luật cứ đưa ông trở lại với Kinh Thánh. Các bộ bình giải của Blackstone trích dẫn Kinh Thánh; Finney càng đọc để hiểu cái này thì cái kia lại càng đè nặng lên ông. Suốt mùa thu năm 1821, sức ép ấy lớn dần đến mức không chịu nổi, cho đến một buổi sáng ông rẽ vào khu rừng phía bắc làng, quyết không rời đi cho đến khi đã giải quyết xong mọi điều với Đức Chúa Trời. Ở đó, một mình giữa hàng cây, tấm lòng kiêu hãnh của người luật sư tan vỡ, và ông đã dâng mình cho Đấng Christ.
Tối hôm ấy, trở lại văn phòng luật vắng người, sự giải quyết ấy được ấn chứng theo một cách mà ông không bao giờ quên. Khi ông ngồi bên lò sưởi, sự hiện diện của Đức Chúa Trời tràn ngập trên ông hết đợt này đến đợt khác, đến nỗi ông gần như không chịu nổi.
Đức Thánh Linh giáng trên tôi theo một cách dường như xuyên suốt cả thân thể lẫn linh hồn tôi… dường như Ngài đến từng đợt, từng đợt sóng của tình yêu tuôn chảy.
— Charles Finney, Hồi ký
“Tôi nói: ‘Tôi sẽ chết mất nếu những đợt sóng này cứ tiếp tục tràn qua tôi,’” ông viết; “vậy mà tôi chẳng hề sợ chết.” Sáng hôm sau, một vị chấp sự đến nhắc ông về một vụ kiện. “Tôi đã nhận lời ủy thác của Chúa Giê-xu Christ để biện hộ cho duyên cớ của Ngài,” Finney đáp, “và tôi không thể biện hộ cho vụ của ông được.” Chốn pháp đình đã mất ông vĩnh viễn.
Người luật sư trở thành nhà truyền giảng
Ông học thần học dưới sự hướng dẫn của một mục sư địa phương, được hội đồng trưởng lão cấp phép giảng đạo vào năm 1823–24, và cưới Lydia Root Andrews vào năm kế tiếp. Rồi ông đi vào “vùng đã cháy rụi” — dải đất phía bắc tiểu bang New York bị những cuộc phấn hưng nối tiếp nhau thiêu đốt đến mức người quan sát nghĩ rằng chẳng ngọn lửa nào còn có thể bén lên ở đó nữa. Dưới chức vụ của Finney, lửa lại bùng lên như chưa từng có. Tại Evans’ Mills, Antwerp, Utica, Troy, và cuối cùng trong cuộc phấn hưng lớn ở Rochester năm 1830–31, nhiều thị trấn bị đảo lộn hoàn toàn. Ông giảng không cần bản thảo, lập luận như người luật sư mà ông từng là, nhìn thẳng vào mắt người nghe, và thúc giục họ đưa ra phán quyết ngay tại chỗ, ngay lúc ấy.
Cuộc phấn hưng Rochester vào mùa đông năm 1830–31 là đỉnh cao của tất cả. Suốt sáu tháng, Finney giảng gần như mỗi ngày cho những thị dân hàng đầu của một thị trấn kênh đào đang phát triển rầm rộ — luật sư, thương gia và gia đình họ — và bộ mặt của cả thành phố đã thay đổi. Các quán rượu đóng cửa, những mối bất hòa được hòa giải, và sự thức tỉnh lan tỏa dọc theo kênh đào Erie hết thị trấn này đến thị trấn khác. Người đương thời đếm số người tin Chúa tại chỗ lên đến hàng trăm, và tin rằng làn sóng ấy đã chạm đến hàng chục ngàn người khắp vùng. Điều đó khiến Finney trở thành nhà phấn hưng nổi tiếng nhất nước Mỹ, và định hình khuôn mẫu mà người khác sẽ noi theo suốt một thế kỷ.
Xác tín của ông là sự phấn hưng không phải một phép lạ để thụ động chờ đợi, nhưng là bông trái của những phương tiện bình thường được sử dụng đúng đắn — và những con người bình thường, khi đã bị cáo trách về tội lỗi, phải tự mình quyết định.
Sự phấn hưng chẳng gì khác hơn là một khởi đầu mới của sự vâng phục Đức Chúa Trời.
— Charles Finney, Bài giảng về sự phấn hưng
Để đưa người ta đến khởi đầu ấy, ông đi tiên phong trong những điều mà các nhà phê bình gọi là “phương pháp mới”: những buổi nhóm kéo dài nhiều đêm liền, lối giảng giản dị và ứng khẩu, việc lớn tiếng nêu đích danh từng người trong lời cầu nguyện, phụ nữ cầu nguyện trong các buổi nhóm có cả nam lẫn nữ, và “ghế lo âu” — một chiếc ghế dài phía trước, nơi những người đã được thức tỉnh ngồi công khai, không còn có thể che giấu được nữa. Ngày nay những điều ấy đã trở nên quen thuộc; nhưng vào thập niên 1820, chúng khiến giới mục sư quản nhiệm phải bàng hoàng.
Những người đã cầu nguyện nâng đỡ ông
Finney chưa bao giờ tin rằng quyền năng nằm ở các phương pháp, hay thậm chí ở chính sự giảng dạy của ông. Hết lần này đến lần khác, ông truy nguyên nó về sự cầu thay thầm kín. Đặc biệt có hai người đã quỳ gối đi trước ông vào ngọn lửa ấy.
Finney gọi Nash là một trong những người “có một tinh thần cầu nguyện đắc thắng mạnh mẽ đến thế,” và cho rằng các cuộc phấn hưng thăng trầm theo chính công khó vô hình này. Ông nghĩ chẳng phải ngẫu nhiên mà khi Nash qua đời trong lúc đang quỳ gối vào cuối năm 1831, công tác lưu động của chính Finney trên các cánh đồng truyền giảng cũng sớm khép lại. Người giảng đạo hữu hình luôn được nâng đỡ bởi những người cầu nguyện vô hình.
Xưởng máy ngừng chạy vì Đức Chúa Trời
Một cảnh, được kể lại trong chính Hồi ký của ông, gói trọn cả khuôn mẫu ấy — những người cầu thay lao khổ trong thầm kín, và một sự cáo trách giáng xuống mà không cần một bài giảng nào. Một buổi sáng, khi đang đi xuyên qua xưởng dệt bông của ông Wolcott gần Whitesboro, Finney bước ngang một cô gái trẻ đang đứng bên máy, vừa nhìn ông vừa thì thầm, nửa như chế giễu, với một người bạn.
Lửa và sự chống đối
Quyền năng như thế tạo ra kẻ thù cũng như người tin Chúa. Cường độ cảm xúc của các phương pháp mới — cùng lối giảng thẳng thừng, mang tính “lên án” của Finney — khiến các nhà lãnh đạo tôn giáo vùng New England lo ngại. Nhà phấn hưng kỳ cựu Asahel Nettleton và vị mục sư đầy thế lực ở Boston là Lyman Beecher đã đứng lên chống lại ông, và năm 1827 hai phía đã gặp mặt nhau tại Hội nghị New Lebanon để tranh luận cho ra lẽ. Theo lời kể về sau, Beecher đã cảnh cáo ông đừng đến:
Tôi sẽ đón ông ngay tại ranh giới tiểu bang, gọi hết các pháo thủ ra, và chiến đấu từng tấc đất trên suốt con đường đến Boston.
— Lyman Beecher, theo lời được nhớ lại
Hội nghị chẳng giải quyết được gì, và sự chỉ trích chỉ càng thêm gay gắt qua năm tháng. Các nhà thần học thuộc phái Cựu Học buộc tội rằng việc Finney nhấn mạnh khả năng của con người và ý chí của tội nhân — điều về sau ông trình bày trong bộ Thần học hệ thống — đã đổi ân điển tể trị của Đức Chúa Trời lấy một thứ kỹ thuật đơn thuần, biến sự phấn hưng thành điều con người có thể chế tạo ra. Ông sống dưới lời buộc tội ấy cho đến cuối đời. Xét theo bất cứ cách nào, ông là một con người gây nhiều tranh cãi; thế nhưng hàng chục ngàn người đã xem cái đêm họ nghe ông giảng là khởi điểm cho sự vâng phục mới của mình đối với Đức Chúa Trời.
Oberlin, và công khó lâu dài
Từ năm 1832, ông chăn bầy tại thành phố New York — trước hết tại Nhà nguyện phố Chatham, rồi tại Đền tạm Broadway được xây cho ông vào năm 1836 — nơi ông không cho những kẻ chủ nô dự Tiệc Thánh của Chúa, vì Phúc Âm ông rao giảng đã khiến ông trở thành một người chống chế độ nô lệ quyết liệt. Năm 1835, ông gia nhập Học viện Oberlin mới thành lập ở Ohio, một tiền đồn của phong trào bãi nô và của giáo dục chung cho cả nam lẫn nữ, nơi ông dạy thần học và cuối cùng giữ chức viện trưởng của trường từ năm 1851 đến năm 1866. Cũng trong năm ấy, năm 1835, cuốn Bài giảng về sự phấn hưng của ông ra đời và được truyền đi khắp thế giới, định hình cách Hội Thánh nói tiếng Anh suy nghĩ và cầu nguyện về sự phấn hưng qua nhiều thế hệ.
Các cuộc phấn hưng không dừng lại ở cửa nhà thờ. Finney dạy rằng một tấm lòng đã được biến đổi phải bày tỏ ra qua một đời sống được đổi mới và một xã hội được cải tổ, và những cuộc thức tỉnh do ông dẫn dắt đã tuôn đổ sức sống vào các phong trào cải cách lớn của thời đại — trên hết là cuộc vận động chống chế độ nô lệ, nhưng cũng có phong trào tiết độ, giáo dục, và việc mở cửa Oberlin cho phụ nữ và cho sinh viên da đen. Nhiều người bãi nô kiên quyết nhất thời ấy đã khởi đầu lòng nhiệt thành của mình từ một buổi nhóm của Finney. Với ông, điều này chẳng phải là một sự xao lãng khỏi Phúc Âm; đó là bông trái của Phúc Âm, sự vâng phục được thực hiện ở nơi nó đòi hỏi một cái giá.
Ông giảng dạy gần như cho đến cuối đời, và qua đời tại Oberlin vào ngày 16 tháng 8 năm 1875, hưởng thọ tám mươi hai tuổi. Ông để lại những lời đánh giá trái chiều và một niềm khao khát trọn vẹn không hề phân chia: rằng không linh hồn nào cần phải chờ đợi, rằng công việc của Đức Chúa Trời được thực hiện qua những con người cầu nguyện, và rằng sự phấn hưng bắt đầu ngay khoảnh khắc một tấm lòng quay lại, từ tận đáy lòng, để vâng phục. “Tôn giáo,” ông khẳng định, “là điều con người phải làm” — và vì chính ông đã làm điều ấy trong một khu rừng vào một buổi sáng mùa thu, ông đã dành năm mươi năm kêu gọi người khác làm điều tương tự.
Hỏi và đáp
Charles Finney là ai?
Charles Grandison Finney (1792–1875) là một luật sư trở thành nhà truyền giảng, người mà sự giảng dạy đã góp phần thúc đẩy cuộc Đại Tỉnh Thức Lần Thứ Hai lan khắp miền bắc New York và xa hơn nữa. Sinh ra nơi vùng biên cương hoang sơ và chưa từng học đại học, ông học luật tại Adams, New York, và đinh ninh rằng cả đời mình sẽ gắn với chốn pháp đình. Tin chắc rằng sự phấn hưng là việc sử dụng đúng đắn những phương tiện Đức Chúa Trời ban cho chứ không phải một phép lạ để chờ đợi, ông đã chứng kiến cả những thị trấn được biến đổi, và về sau trở thành viện trưởng Trường Đại học Oberlin.
Ông đã được cứu như thế nào?
Chính nghề luật cứ đưa ông trở lại với Kinh Thánh — các bộ bình giải của Blackstone trích dẫn Kinh Thánh, và ông càng đọc cái này thì cái kia càng đè nặng lên ông. Suốt mùa thu năm 1821, sức ép ấy lớn dần đến mức không chịu nổi, cho đến một buổi sáng ông rẽ vào khu rừng phía bắc làng, quyết không rời đi cho đến khi đã giải quyết xong mọi điều với Đức Chúa Trời. Ở đó, tấm lòng kiêu hãnh của người luật sư tan vỡ và ông đã dâng mình cho Đấng Christ; tối hôm ấy, trong văn phòng luật vắng người, sự hiện diện của Đức Chúa Trời tràn ngập trên ông “từng đợt, từng đợt sóng của tình yêu tuôn chảy.”
Ông muốn nói gì qua câu “lời ủy thác của Chúa”?
Sáng hôm sau khi ông tin Chúa, một chấp sự đến nhắc ông về vụ kiện ông sẽ phải biện hộ. Finney đáp: “Tôi đã nhận lời ủy thác của Chúa Giê-xu Christ để biện hộ cho duyên cớ của Ngài, và tôi không thể biện hộ cho vụ của ông được.” Chốn pháp đình đã mất ông vĩnh viễn; ông học thần học dưới sự hướng dẫn của một mục sư địa phương, được cấp phép giảng đạo vào năm 1823–24, rồi đi vào cánh đồng truyền giáo ở miền bắc tiểu bang New York.
“Vùng đã cháy rụi” là gì?
Đó là dải đất phía bắc tiểu bang New York bị những cuộc phấn hưng nối tiếp nhau thiêu đốt đến mức người quan sát nghĩ rằng chẳng ngọn lửa nào còn có thể bén lên ở đó nữa. Dưới chức vụ của Finney, lửa lại bùng lên như chưa từng có. Tại Evans' Mills, Antwerp, Utica, Troy và cuối cùng trong cuộc phấn hưng lớn ở Rochester năm 1830–31, nhiều thị trấn bị đảo lộn khi ông giảng không cần bản thảo, lập luận như người luật sư mà ông từng là, và thúc giục người nghe đưa ra phán quyết ngay tại chỗ.
Điều gì đã xảy ra trong cuộc phấn hưng Rochester năm 1830–31?
Suốt sáu tháng, Finney giảng gần như mỗi ngày cho những thị dân hàng đầu của một thị trấn kênh đào đang phát triển rầm rộ — luật sư, thương gia và gia đình họ — và bộ mặt của cả thành phố đã thay đổi. Các quán rượu đóng cửa, những mối bất hòa được hòa giải, và sự thức tỉnh lan tỏa dọc theo kênh đào Erie hết thị trấn này đến thị trấn khác. Người đương thời đếm được hàng trăm người tin Chúa tại chỗ và tin rằng làn sóng ấy đã chạm đến hàng chục ngàn người; điều đó khiến Finney trở thành nhà phấn hưng nổi tiếng nhất nước Mỹ.
“Phương pháp mới” là gì?
Để đưa người ta đến chỗ quyết định, Finney đi tiên phong trong những điều mà các nhà phê bình gọi là “phương pháp mới”: những buổi nhóm kéo dài nhiều đêm liền, lối giảng giản dị và ứng khẩu, việc lớn tiếng nêu đích danh từng người trong lời cầu nguyện, phụ nữ cầu nguyện trong các buổi nhóm có cả nam lẫn nữ, và “ghế lo âu” — một chiếc ghế dài phía trước, nơi những người đã được thức tỉnh ngồi công khai, không còn có thể che giấu được nữa. Ngày nay những điều ấy đã trở nên quen thuộc; nhưng vào thập niên 1820, chúng khiến giới mục sư quản nhiệm phải bàng hoàng.
Ông hiểu về sự phấn hưng như thế nào?
Xác tín của ông là sự phấn hưng không phải một phép lạ để thụ động chờ đợi, nhưng là bông trái của những phương tiện bình thường được sử dụng đúng đắn — và những con người bình thường, khi bị cáo trách về tội, phải tự quyết định. Ông viết: “Sự phấn hưng chẳng gì khác hơn là một khởi đầu mới của sự vâng phục Đức Chúa Trời,” và nói thẳng thừng hơn nữa: “Tôn giáo là điều con người phải làm.” Vì chính ông đã làm điều ấy trong một khu rừng vào một buổi sáng mùa thu, ông đã dành năm mươi năm kêu gọi người khác làm theo.
Ai đã cầu nguyện nâng đỡ các cuộc phấn hưng của ông?
Finney chưa bao giờ tin rằng quyền năng nằm ở các phương pháp hay ở chính sự giảng dạy của ông; hết lần này đến lần khác, ông truy nguyên nó về sự cầu thay thầm kín. “Cha” Daniel Nash thường đến một thị trấn vài tuần trước và dâng mình gần như trọn vẹn cho sự cầu nguyện quặn thắt trong khi Finney giảng; tại Rochester, Abel Clary mang gánh nặng vì các linh hồn đến nỗi ông cầu nguyện trên sàn nhà, không thể đứng dậy. Finney cho rằng các cuộc phấn hưng thăng trầm theo công khó vô hình này, và khi Nash qua đời trong lúc đang quỳ gối, công tác lưu động của chính ông cũng sớm khép lại.
Điều gì đã xảy ra tại xưởng dệt bông ở Whitesboro?
Một buổi sáng, khi đi xuyên qua xưởng của ông Wolcott, Finney bước ngang một cô gái trẻ đang đứng bên máy, thì thầm, nửa như chế giễu, với một người bạn. Tay cô bắt đầu run rẩy đến nỗi không thể nối lại sợi chỉ bị đứt; ông tiến lại gần chỉ còn cách vài bước chân, chỉ nhìn cô, thì cô ngã quỵ xuống và òa khóc. Sự cáo trách lan dọc theo dãy máy, công nhân khóc ngay bên máy của mình, và ông chủ xưởng, một người chưa tin Chúa, ra lệnh: “Hãy cho xưởng ngừng chạy, để mọi người lo cho phần tôn giáo.” Chỉ trong vài ngày, gần như cả xưởng đã tin Chúa.
Ông đã gặp phải sự chống đối nào, và ông để lại điều gì?
Cường độ của các phương pháp mới và lối giảng thẳng thừng của ông khiến các nhà lãnh đạo vùng New England lo ngại; Asahel Nettleton và Lyman Beecher đã đứng lên chống lại ông, gặp mặt ông tại Hội nghị New Lebanon năm 1827, và các nhà thần học thuộc phái Cựu Học buộc tội rằng việc ông nhấn mạnh khả năng của con người đã đổi ân điển tể trị lấy kỹ thuật. Ông sống dưới lời buộc tội ấy suốt đời. Là một người chống chế độ nô lệ quyết liệt, không cho những kẻ chủ nô dự Tiệc Thánh của Chúa, ông giữ chức viện trưởng Oberlin, và cuốn “Bài giảng về sự phấn hưng” (1835) của ông đã định hình cách Hội Thánh cầu nguyện về sự phấn hưng qua nhiều thế hệ.