Ghadhabu ya Mungu

Sasa tunakuja kutazama kauli ya mwisho ya mtume kuhusu mwanadamu aliye katika dhambi; nayo ni kwamba yuko chini ya ghadhabu ya Mungu. Kwa maneno mengine, Paulo anaishughulikia dhambi jinsi inavyoathiri msimamo wa mwanadamu mbele za Mungu. Anaonyesha Mungu anasema nini, anafikiri nini na anafanya nini kuhusu mwanadamu aliye katika hali ile ambayo tumekwisha kuitafakari. Hakuna shaka hata kidogo kwamba hiki ndicho kipengele muhimu kuliko vyote vya somo hili. Vile vingine vilikuwa muhimu mno, lakini hakuna kitu chenye umuhimu sawa na hiki. Ni kwa sababu tunalisahau jambo hili mara kwa mara kiasi hicho ndiyo maana ulimwengu uko jinsi ulivyo leo - naam, na Kanisa nalo liko jinsi lilivyo. Tunajiangalia wenyewe kupita kiasi, tumejishughulisha mno na nafsi zetu, hata tunashindwa kukumbuka kwamba jambo la muhimu kuliko mengine yote ni jinsi Mungu anavyoyatazama hayo yote kutoka juu. Hilo ndilo somo tunalopaswa kulishughulikia sasa.

Mtume analieleza hivi. Anasema kwamba "sisi sote kwa asili tulikuwa watoto wa hasira, kama na hao wengine". Hapa tuna kauli yenye sehemu mbili. Na hakuna shaka hata kidogo kwamba mambo haya mawili tunayolazimika kuyatazama pamoja ni kati ya masomo mawili magumu zaidi na yenye kutatanisha zaidi katika eneo lote na upana wote wa mafundisho ya Biblia. Ndiyo sababu mara nyingi yamesababisha kutoeleweka kukubwa, na ni masomo ambayo watu, kwa ujinga wao, mara nyingi si tu kwamba hushindwa kuyaelewa bali pia huyachukia kwa uchungu. Huenda hakuna somo lingine ambalo limewafanya watu kusema mara nyingi zaidi kwa namna ya kukufuru - ingawa bila kujua - kuliko jambo hili hasa ambalo sasa tunakwenda kulitafakari. Mtume anasema mambo mawili: kwamba sisi sote tuko chini ya ghadhabu ya Mungu; na pili, kwamba sisi sote tuko chini ya ghadhabu ya Mungu kwa asili.

Kwa nini tuyachunguze mambo haya? Huenda mtu akauliza swali hilo. Kwa nini tutumie muda wetu kwa somo kama hili, somo gumu? Kuna mambo mengine mengi sana yanayovutia wakati huu wa sasa na yanayowavutia watu. Kwa nini tusiyashughulikie hayo? Na hata hivyo, katikati ya matatizo yote yanayoukabili ulimwengu, kwa nini tugeukie jambo kama hili?

Basi, isije ikawa kuna mtu anayeficha wazo la namna hiyo moyoni, na anasukumwa kuuliza swali kama hilo, niruhusuni nipendekeze sababu kadhaa kwa nini inatupasa kulitafakari jambo hili. Ya kwanza ni kwamba ni sehemu ya Maandiko. Liko hapa katika Biblia na, kama tutakavyoona, liko kila mahali katika Biblia. Na ikiwa tunaiona Biblia kuwa Neno la Mungu, na mamlaka yetu katika mambo yote ya imani na mwenendo, hatuwezi kuchagua tunachokipenda na kuacha tusichokipenda; lazima tuikubali kama ilivyo na kutafakari kila sehemu na kila fungu lake.

Pili, lazima tufanye hivyo kwa sababu tunachoambiwa hapa ni, hata hivyo, suala la ukweli halisi. Si nadharia; ni kauli ya jambo lililo kweli. Ikiwa fundisho la Biblia kuhusu ghadhabu ya Mungu ni kweli, basi ndilo jambo muhimu kuliko yote linalomkabili kila mmoja wetu wakati huu; muhimu mno, kupita kiasi, kuliko mkutano wowote wa kimataifa unaoweza kufanyika, muhimu mno, kupita kiasi, kuliko kama kutakuwa na vita vya tatu vya dunia au la. Ikiwa fundisho hili ni kweli, basi sisi sote tumehusika nalo, na hatima yetu ya milele inategemea jambo hilo. Na Biblia inasema kila mahali kwamba ni jambo la kweli.

Sababu nyingine ya kulitafakari ni hii: kwamba hoja nzima ya mtume ni kwamba hatuwezi kamwe kuuelewa upendo wa Mungu mpaka tulielewe fundisho hili. Ndilo - kipimo ambacho kwacho tunaupima upendo wa Mungu. Kuna maneno mengi sana leo kuhusu upendo wa Mungu, na bado, kama kweli tungempenda Mungu, tungeudhihirisha upendo huo, tungeuonyesha. Kumpenda Mungu si kuzungumza tu juu yake; kumpenda Mungu, kama Yeye Mwenyewe anavyosisitiza daima katika Neno lake, ni kuzishika amri zake na kuishi kwa ajili ya utukufu wake. Hoja hapa ni kwamba kwa kweli hatuwezi kuuelewa upendo wa Mungu isipokuwa tuuone katika nuru ya fundisho hili jingine tunalolitafakari sasa. Kwa hiyo ni la lazima kwa mtazamo huo.

Niliweke hivi. Nadhani hatuwezi kamwe kuelewa kwa kweli kwa nini ilimpasa Bwana Yesu Kristo, Mwana wa milele wa Mungu, kuja katika ulimwengu huu isipokuwa tulielewe fundisho hili la ghadhabu ya Mungu na hukumu ya Mungu. Kama Wakristo tunaamini kwamba Mwana wa Mungu alikuja katika ulimwengu huu, kwamba aliziweka kando alama za utukufu wake wa milele, akazaliwa mtoto mchanga katika Bethlehemu, na akastahimili yote aliyoyastahimili, kwa sababu hilo lilikuwa la lazima kwa wokovu wetu. Lakini swali ni hili: Kwa nini lilikuwa la lazima kwa wokovu wetu? Kwa nini hayo yote yalipaswa kutukia kabla hatujaweza kuokolewa? Namtaka mtu yeyote alijibu swali hilo kwa kutosheleza bila kuliingiza fundisho hili la hukumu ya Mungu na la ghadhabu ya Mungu. Jambo hili ni kweli zaidi hata unapolitazama fundisho kuu la msalaba na kifo cha Bwana wetu na Mwokozi wetu mbarikiwa. Kwa nini Kristo alikufa? Kwa nini ilimpasa kufa? Tukisema kwamba tumeokolewa kwa damu yake, kwa nini tumeokolewa kwa damu yake? Kwa nini ilikuwa lazima afe juu ya msalaba ule, na kuzikwa, na kufufuka tena, kabla hatujaweza kuokolewa? Kuna jibu moja tu linalotosheleza maswali haya, nalo ni fundisho hili la ghadhabu ya Mungu. Kifo cha Bwana wetu msalabani si cha lazima kabisa isipokuwa fundisho hili liwe kweli. Kwa hiyo, mnaona, ni jambo la msingi kwetu kulitafakari.

Mwisho, ningeliweka katika namna iliyo ya kimatendo sana. Fundisho hili ni la lazima kwa mtazamo wa uinjilisti wa kweli. Kwa nini watu hawamwamini Bwana Yesu Kristo? Kwa nini watu si Wakristo, wala si washiriki wa Kanisa la Kikristo? Kwa nini Bwana Yesu Kristo haingii kabisa katika mahesabu yao? Hatimaye kuna jibu moja tu kwa swali hilo: hawamwamini kwa sababu hawajawahi kuona hitaji lolote lake. Na hawajawahi kuona hitaji lolote lake kwa sababu hawajawahi kutambua kwamba wao ni wenye dhambi. Na hawajawahi kutambua kwamba wao ni wenye dhambi kwa sababu hawajawahi kuutambua ukweli kuhusu utakatifu wa Mungu, na haki na uadilifu wa Mungu; hawajawahi kujua lolote kuhusu Mungu kama hakimu wa milele, wala kuhusu ghadhabu ya Mungu juu ya dhambi ya mwanadamu. Kwa hiyo mnaona kwamba fundisho hili ni la lazima katika uinjilisti. Ikiwa kweli tunaamini katika wokovu na katika hitaji letu kamili la Bwana Yesu Kristo, lazima tuanze na fundisho hili. Basi, hizo ndizo sababu za kulitafakari. Mtume ndiye anayezitoa; mimi ninazirudia tu.

Sasa na tuzitazame kauli zile mbili zenyewe. Jambo la kwanza analosema mtume ni kwamba wote wanaozaliwa katika ulimwengu huu wako chini ya ghadhabu ya Mungu. Anasema "sisi sote tulikuwa watoto wa hasira, kama na hao wengine"; sote tulikuwa watoto wa hasira, kama wanadamu wengine wote - hiyo ndiyo maana ya "kama na hao wengine". Hapa tunakutana uso kwa uso na fundisho hili zito, ambalo najua vema kwamba si tu halipendwi wakati huu wa sasa bali hata linachukiwa na kudharauliwa. Watu hawawezi hata kujizuia wanapozungumza juu yake. Wazo zima la kisasa kwa miaka kadhaa limekuwa kwamba Mungu ni Mungu wa upendo, na kwamba lazima tumfikirie Mungu kwa upendo peke yake. Kuzungumza juu ya ghadhabu ya Mungu, tunaambiwa, hakupatani kabisa na wazo lolote la Mungu kama Mungu wa upendo. Namna wanavyolieleza ni hii. Wanasema: Bila shaka wazo hilo la ghadhabu ya Mungu linatokana na wazo la kale la Mungu kama aina fulani ya mungu wa kabila. Tatizo ni kwamba bado wapo Wakristo fulani wanaomwamini yule Mungu wa Agano la Kale, ambaye hakuwa kitu zaidi ya mungu wa kabila. Miungu ya hadithi za kale yote ilikuwa ya aina hiyo na ya namna hiyo; ilionyesha hasira yake na ghadhabu yake; lakini, bila shaka, sasa tunajua kutoka Agano Jipya na kutoka kwa Yesu kwamba jambo hili ni kosa kabisa na ni uongo kabisa. Hatumwamini tena Mungu wa Agano la Kale; tunamwamini Mungu wa Agano Jipya, Mungu na Baba wa Bwana wetu na Mwokozi wetu Yesu Kristo. Mnaifahamu hoja hiyo. Kwa kweli, wengine huenda mbali zaidi, na kusema kwamba ni katika karne iliyopita tu ndipo kwa kweli tumeelimika kiasi cha kutosha kuyaelewa mambo haya, na kwamba, hadi mwanzo wa karne hii ya sasa, watu bado waliamini ghadhabu ya Mungu, na kwa hiyo walikuwa na dhana ya uongo kabisa kuhusu Mungu. Nakumbuka kusoma kitabu kimoja cha kitaalamu sana ambacho mwandishi wake alisema kwamba wazo hili la ghadhabu ya Mungu halikuwa kitu zaidi ya namna fulani ya kuihamishia katika tabia ya Mungu picha ya baba wa kawaida wa enzi za Victoria - yule baba mkali, mkandamizaji, aliyewakandamiza watoto wake na kuwaadibisha kwa ukali na kuwaadhibu. Pendekezo lake lilikuwa kwamba watu walilichukua tu wazo hilo na kulihamishia moja kwa moja kwa Mungu Mwenyewe. Lakini hilo, alishikilia, halikuwa kitu zaidi ya kipande cha saikolojia ya uongo ambacho sasa tumekwisha kujiokoa nacho, na sasa tunajua kwamba wazo la ghadhabu katika Mungu wa upendo ni jambo linalojipinga lenyewe.

Je, kuna jibu lolote kwa madai kama hayo? Niruhusuni kwanza niondoe kutoelewa kumoja kwa awali. Wapo watu wanaoielewa vibaya kabisa hata neno lenyewe ghadhabu. Kwa silika wanaifikiria ghadhabu kuwa ni aina fulani ya hasira isiyozuiliwa. Hawawezi kuifikiria bila wazo la mtu anayetetemeka kwa hasira kali na aliyepauka kwa jazba, ambaye amepoteza kujizuia na anasema kwa jeuri na kufanya mambo ya jeuri. Basi, hilo ni wazo la uongo kabisa na potofu kuhusu maana ya ghadhabu. Ni kweli kwamba mwanadamu mwenye dhambi wakati mwingine huidhihirisha ghadhabu yake kwa namna hii, lakini hayo yote hayaingii kamwe katika neno hilo kama linavyotumika kwa Mungu katika Biblia. Ghadhabu si kitu kingine ila udhihirisho wa kuchukizwa kulikojengwa juu ya haki. Kwa kweli, tunaweza kwenda mbali zaidi na kusema kwamba ghadhabu ya Mungu, kwa mujibu wa mafundisho ya Maandiko, si kitu kingine ila upande wa pili wa upendo wa Mungu. Ni matokeo yasiyoepukika ya kuukataa upendo wa Mungu. Mungu ni Mungu wa upendo, lakini Mungu pia ni, kwa kiwango kilekile, Mungu wa haki na wa uadilifu; na ikiwa upendo wa Mungu unadharauliwa na kukataliwa, hakibaki kitu kingine ila haki, na uadilifu, na ghadhabu ya Mungu.

Sasa na tuithibitishe hoja kwamba hili ni jambo linalofundishwa kila mahali katika Maandiko. Katika Agano la Kale linapatikana tangu mwanzo kabisa. Mwanadamu alipoanguka katika bustani ya Edeni, Mungu alimjia, akasema naye, akatangaza hukumu juu yake. Alimfukuza kutoka bustanini, na pale kwenye lango la mashariki la bustani akaweka makerubi na upanga wa moto. Upanga ule wa moto una maana gani? Una maana ya jambo hili hili hasa; ni upanga wa haki ya Mungu, ni upanga wa Mungu wa ghadhabu na wa adhabu, ukimwadhibu mwanadamu kwa ajili ya dhambi yake na kumfanya asiweze kurudi na kula matunda ya mti wa uzima na kuishi milele. Hapo, mwanzoni kabisa, pana udhihirisho wa hukumu ya haki ya Mungu na ghadhabu yake juu ya dhambi. Linapatikana likipita katika Agano la Kale lote: katika habari ya gharika, habari ya Sodoma na Gomora, na katika adhabu mbalimbali za wana wa Israeli, iwe kama taifa au kama watu mmoja mmoja. Agano la Kale limejaa jambo hili. Mungu ametoa sheria yake, na ametangaza kwamba wanadamu wakiivunja atawaadhibu - hiyo ndiyo ghadhabu yake. Na walipofanya hivyo amewaadhibu. Amewaadhibu watu mmoja mmoja, ameliadhibu taifa, hata watu wake mwenyewe aliowachagua. Aliwaadhibu, akamwaga ghadhabu yake juu yao kwa kuliinua jeshi la Wakaldayo, lililokuja likaiteka Yerusalemu na kuwachukua watu mateka hadi Babeli. Huo ulikuwa udhihirisho wa ghadhabu na hukumu ya haki ya Mungu. Liko kila mahali katika Agano la Kale; kwa kweli huwezi kuliamini Agano la Kale isipokuwa ulikubali fundisho hili la ghadhabu ya Mungu.

Unapofika katika Agano Jipya, licha ya yote ambayo wakosoaji wa kisasa wangetaka tuamini, fundisho hili lipo tena kila mahali. Mhubiri wa kwanza katika Agano Jipya ni Yohana Mbatizaji. Alisema nini? Alisema, "Ikimbieni hasira itakayokuja"; "Tubuni mkabatizwe kila mmoja, ikimbieni hasira itakayokuja". Mafarisayo walikuja ili wabatizwe na Yohana, naye akawatazama akasema, "Ni nani aliyewaonya ninyi kuikimbia hasira itakayokuja?" Huo ndio uliokuwa ujumbe wake mkuu. Kwa kweli ulikuwa ujumbe wa Bwana Yesu Kristo Mwenyewe. Lakini, na la kushangaza kuliko yote, tunaukuta katika mstari ambao kwa kawaida hunukuliwa kama kauli kuu kuliko zote ya Mungu kama Mungu wa upendo - Yohana 3:16, "Mungu aliupenda ulimwengu, hata akamtoa Mwanawe pekee". Kwa nini alifanya hivyo? Jibu ni "ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele". Kinyume cha uzima wa milele ni kupotea. Na ni Yohana 3:16 unaofundisha jambo hilo. Lakini mstari wa thelathini na sita wa sura ile ya tatu ya Yohana ni wazi zaidi, "Amwaminiye Mwana yuna uzima wa milele; asiyemtii Mwana hataona uzima, bali ghadhabu ya Mungu inamkalia". Kwa maneno mengine, wanadamu wote wako chini ya ghadhabu ya Mungu, na tusipomwamini Mwana wa Mungu, ghadhabu ya Mungu inakaa juu yetu. Ni nini kingeweza kuwa wazi zaidi au dhahiri zaidi? Liko pale katika Injili ya Yohana, mtume wa upendo.

Mtume Paulo analifundisha kweli hiyo hiyo kwa uwazi uleule. Akihubiri huko Athene anasema kwamba, "Mungu ameweka siku atakayowahukumu walimwengu wote kwa haki, kwa mtu yule aliyemweka". Hukumu! Ghadhabu ya Mungu! Katika Warumi 1:18, tunasoma: "Kwa maana ghadhabu ya Mungu imedhihirishwa [tayari imefunuliwa] kutoka mbinguni, juu ya uasi wote na uovu wa wanadamu". Paulo hana injili nje ya jambo hili; ni kwa sababu ya ghadhabu ya Mungu ndiyo maana anaihubiri injili. Katika Waraka huu kwa Waefeso tunaoutafakari, katika sura ya tano na mstari wa sita, unapata jambo lilelile hasa, "Mtu asiwadanganye kwa maneno yasiyo na maana", asema Paulo, "maana kwa sababu ya mambo hayo hasira ya Mungu huwajia wana wa kuasi". Tena, akiifupisha injili yake kwa Wathesalonike katika Waraka wa Kwanza, katika sura ya kwanza na mstari wa mwisho, Paulo anasema kwamba Wathesalonike wamemgeukia Kristo na wanamngojea kutoka mbinguni - kwa ajili ya nini? - basi, anasema, kwa sababu Yeye "alituokoa na ghadhabu itakayokuja". Wazo hilohilo linapatikana katika Waraka kwa Waebrania mahali kadhaa. Na ukienda mbele moja kwa moja hadi Kitabu cha Ufunuo utalikuta pale katika msemo wa ajabu kabisa. Ni msemo kuhusu "hasira ya Mwana-Kondoo". Unaonekana kujipinga kabisa, kinyume kabisa na matarajio. Unamfikiria mwana-kondoo kwa hali ya kutokuwa na hatia, kutokuwa na madhara. Na bado kuna msemo huu wenye maana nzito, "hasira ya Mwana-Kondoo". Ni yule Mwana-Kondoo wa Mungu aichukuaye dhambi ya ulimwengu wote ndiye atakayeuhukumu ulimwengu kwa haki. Kwa hiyo ni wazi kabisa kwamba wazo la kuwa upendo na ghadhabu havipatani ni kukana kabisa mafundisho ya wazi ya Maandiko. Kwa kweli ningeenda mbali hata kusema kwamba tusipoanza na wazo hili la ghadhabu ya Mungu juu ya dhambi, hatuwezi kamwe kuielewa huruma ya Mungu, hatuwezi kuuelewa upendo wa Mungu. Ni pale tu ninapoitambua ghadhabu ya Mungu juu ya dhambi ndipo ninapotambua maana kamili ya Yeye kuandaa njia ya wokovu kutoka kwayo. Nisipolielewa hili, silielewi lile, na maneno yangu kuhusu upendo wa Mungu ni hisia legevu tu, ambazo kwa kweli ni kulikana fundisho kuu la Biblia la upendo wa Mungu.

Basi, mafundisho ya mtume ni kwamba mpaka tumwamini Bwana Yesu Kristo tuko chini ya ghadhabu ya Mungu. Na ghadhabu ya Mungu ni udhihirisho wa chuki ya Mungu juu ya dhambi, udhihirisho wa adhabu ya Mungu juu ya dhambi. Ni kauli iliyo wazi yenye maana hii, kwamba tukifa katika dhambi zetu tunaendelea hadi adhabu ya milele. Hayo ndiyo mafundisho ya Maandiko. Ghadhabu ya Mungu juu ya dhambi hujidhihirisha mwishowe katika jehanamu, ambako wanaume na wanawake hubaki nje ya uzima wa Mungu katika taabu na unyonge, watumwa wa tamaa zao wenyewe na shauku zao, wenye ubinafsi na wanaojiangalia wenyewe tu. Mafundisho ya mtume ni kwamba hiyo ndiyo hali ya wote wasio Wakristo. Wako chini ya ghadhabu ya Mungu katika maisha haya, na watabaki chini ya ghadhabu ya Mungu katika maisha yajayo. Hiyo ndiyo hali ya mwenye dhambi, kwa mujibu wa Maandiko. Ukilipinga wazo hili unayapinga Maandiko; unasimamisha wazo fulani la kifalsafa lako mwenyewe lililo kinyume na mafundisho yao ya wazi. Hubishani nami, unabishana na Maandiko. Unabishana na mitume hawa watakatifu, unabishana na Mwana wa Mungu Mwenyewe. Ikiwa unaamini kwamba Biblia imevuviwa na Mungu, basi hupaswi kusema, "Lakini sielewi". Huombwi kuelewa. Mimi silielewi, wala sijidai kulielewa. Lakini ninaanzia katika msingi huu, kwamba akili yangu si tu ina mipaka, bali zaidi ya hayo ina dhambi, na kwamba siwezi kamwe kuielewa kikamilifu asili ya Mungu, na haki na utakatifu wa Mungu. Ikiwa tutajenga kila kitu juu ya ufahamu wetu, basi ni afadhali tuache hapa hapa. Kwa maana Biblia inatuambia kwamba "mwanadamu wa tabia ya asili" na "nia ya tabia ya asili" haviwezi kuyaelewa mambo ya Roho wa Mungu (tazama 1 Wakorintho 2). Ilikuwa ni tamaa ya kuelewa iliyoleta Anguko. Kiburi cha kiakili na majivuno ndiyo dhambi ya kwanza na ya mwisho. Kazi ya kuhubiri si kuwaomba watu waelewe; agizo la mhubiri ni kuutangaza ujumbe. Na ujumbe ni kwamba wote wako chini ya ghadhabu ya Mungu mpaka wamwamini Bwana Yesu Kristo. Lakini kwa kweli lazima twende hatua moja zaidi.

Hilo linatuleta kwenye jambo la pili. Mtume anasema kwamba sisi sote tuko katika hali hiyo kwa asili - "sisi sote kwa asili tulikuwa watoto wa hasira, kama na hao wengine". Maneno haya kwa asili yana maana gani? Tumekwisha kuonyesha katika somo lililotangulia la mfululizo huu kwamba yana maana moja tu, nayo ni, "kwa kuzaliwa". Sote, kwa kuzaliwa kwetu kwenyewe, tulikuwa watoto wa hasira kama na hao wengine. Mnaona kwamba mtume hasemi kwamba sisi "tunafanyika" watoto wa hasira kwa sababu ya tabia yetu; anasema sisi "tulikuwa". Kwa maneno mengine mtume, akipatana na Biblia nzima, hafundishi kwamba tunazaliwa katika ulimwengu huu katika hali ya kutokuwa na hatia au katika hali ya kutokuwa upande wowote, na kwamba kisha, kwa sababu tunatenda dhambi, tunafanyika wenye dhambi na hivyo kuingia chini ya ghadhabu ya Mungu. Hilo silo asemalo: anasema kinyume chake kabisa. Anasema kwamba tunazaliwa katika ulimwengu huu tukiwa chini ya ghadhabu ya Mungu; tangu wakati ule tunapozaliwa tayari tuko chini ya ghadhabu ya Mungu. Si tu jambo litakalotupata baadaye, wala si jambo linalotokana na matendo yetu peke yake. Wapo watu wanaofundisha hivyo, lakini huko ni kukana kabisa si mafundisho ya hapa tu bali, kama tutakavyoona, na mafundisho ya mahali pengine katika Maandiko. Hasemi kwamba tuko chini ya ghadhabu ya Mungu kwa sababu ya tabia yetu tu, au kwa sababu ya udhihirisho wa tabia yetu. Anasema kwamba tuko katika hali hiyo "kwa kuzaliwa".

Basi, jambo hili lina maana gani? Jibu linapatikana katika sura ya tano ya Waraka kwa Warumi, ambamo linajadiliwa kwa kina na kwa ukamilifu kuanzia mstari wa kumi na mbili hadi mwisho wa sura. Hoja ni ipi? Niruhusuni niifupishe. Katika sura hiyo kweli moja kuu ambayo mtume anashughulika kuithibitisha ni kwamba uhusiano wetu, kama waamini, na Bwana Yesu Kristo unafanana kabisa na uhusiano wetu hapo zamani na Adamu. Anaendelea kurudia ulinganisho huo, akienda mbele na nyuma. Anazungumza juu ya yale yaliyokuwa kweli kwetu katika Adamu, kisha anaonyesha yale yaliyo kweli kwetu sasa katika Bwana Yesu Kristo. Anaanza katika mstari wa kumi na mbili akisema, "Kwa hiyo, kama vile kwa mtu mmoja dhambi iliingia ulimwenguni, na kwa dhambi hiyo mauti; na hivyo mauti ikawafikia watu wote, kwa sababu wote walitenda dhambi", na kuendelea hivyo. Usomaji wowote wa makini na usio na upendeleo wa hoja hiyo, ambayo ni ya msingi kwa fundisho la Paulo la uhakika wa wokovu, utatulazimisha kuona kwamba muda wote anasema kwamba uhusiano wetu na Adamu ulikuwa sawasawa kabisa na uhusiano wetu wa sasa na Kristo. Kwa hiyo, ikiwa tunaamini kwamba sisi tulivyo katika Kristo ni kwa sababu ya yale ambayo Mungu ametuhesabia katika Kristo, lazima pia tuamini jambo lilelile kabisa upande ule mwingine, kuhusu yale tuliyohesabiwa katika Adamu. Hiyo ndiyo hoja. Lakini mtume hatosheki kuieleza kwa jumla tu; anaieleza pia kwa undani. Niruhusuni niichague mistari ile muhimu. Chukua mstari wa kumi na mbili: "Kwa hiyo, kama vile kwa mtu mmoja dhambi iliingia ulimwenguni, na kwa dhambi hiyo mauti; na hivyo mauti ikawafikia watu wote, kwa sababu wote walitenda dhambi...". Adhabu ya dhambi ni mauti. Adamu alitenda dhambi na mauti ikamjia, ndiyo, lakini si Adamu peke yake - bali watu wote. Kama matokeo ya dhambi ile moja ya Adamu, mauti iliwafikia watu wote. Kwa nini? Sehemu ya mwisho ya mstari inaeleza - "wote walitenda dhambi" katika Adamu. Hiyo ndiyo kauli tutakayoifafanua baadaye.

Kisha chukua mistari ya kumi na tatu na kumi na nne ya sura hiyo. Paulo anaingiza kauli katika mabano, kuanzia mstari wa kumi na tatu, "Kwa maana kabla ya sheria dhambi ilikuwako ulimwenguni; ila dhambi haihesabiwi isipokuwapo sheria. Lakini mauti ilitawala tangu Adamu hata Musa, hata na wao wasiofanya dhambi ifananayo na kosa la Adamu". Je, unajaribiwa kusema, Haya yote yana maana gani? Siwezi kuyafuatilia; nataka injili rahisi ya faraja. Ndivyo tunavyoelekea kusema, sisi tunaofikiri kwamba, kwa sababu tunaishi katika karne ya ishirini, tuko juu sana kuliko vizazi vyote vilivyowahi kuishi kabla yetu. Tunajivunia kwamba sisi ni wasomi na wenye akili nyingi, na tunaweza kuelewa mambo makuu, ilhali vizazi vilivyotangulia vilikuwa vya kizamani. Lakini hatutambui kwamba mtume Paulo aliyaandika maneno haya kwa watu walioishi karibu miaka elfu mbili iliyopita, na kwamba alikusudia wayaelewe. Hakuwa akiwaandikia wanafalsafa wakuu; alikuwa akiwaandikia waamini Wakristo wa kawaida, wengi wao wakiwa watumwa tu, na wengine askari katika nyumba ya Kaisari; naye alikusudia watu hao wayaelewe mambo haya. Aibu kwetu sisi Wakristo wa kisasa tunaopaswa kulishwa kwa kijiko, na tunaotaka tu kitu kizuri, chepesi na rahisi. Usipolikubali fundisho hili, basi ni Neno la Mungu unalolikataa.

Nauliza tena, Hili lina maana gani? Paulo anasema kwamba kabla ya sheria dhambi ilikuwako ulimwenguni. Sheria ilitolewa kupitia Musa, mnakumbuka; lakini kulikuwa na kipindi kile kirefu kati ya Adamu na Musa, angalau ndivyo ilivyokuwa, huenda kipindi cha karibu miaka elfu mbili na mia tano. Basi, katika kipindi hicho chote kirefu dhambi ilikuwako ulimwenguni, lakini dhambi, anasema, haihesabiwi isipokuwapo sheria. Kwa maneno mengine, ikiwa hakuna sheria ya kuifafanua dhambi, dhambi haimfikii mtu na kumthibitikia. Kazi ya sheria ni kuifikisha dhambi ndani ya akili, na moyo, na dhamiri ya mwanadamu. Kama, kwa mfano, kusingekuwa na sheria kuhusu maegesho ya magari na kuhusu uendeshaji wa magari, mimi na wewe bado tungeweza kufanya mambo mabaya, lakini kama kusingekuwa na sheria kuhusu mambo hayo hatungeweza kuadhibiwa. Hilo ndilo analosema, "dhambi haihesabiwi isipokuwapo sheria". "Lakini", anasema, "mauti ilitawala tangu Adamu hata Musa". Hili ndilo tatizo: ingawa sheria haikutolewa mpaka wakati wa Musa, hata hivyo, tangu Adamu hata Musa watu walikufa. Watu wote waliozaliwa ulimwenguni walikufa. Kwa nini walikufa? Ni nini kilichosababisha mauti kwa watu hao ingawa hapakuwa na sheria ya kuihesabu dhambi katika kipindi hicho? Jibu la mtume ni kwamba kuna maelezo moja tu; wote walikufa kwa sababu walihusika katika dhambi ya Adamu. Hakuna maelezo mengine. Sababu pekee iliyofanya mauti itawale tangu Adamu hata Musa ni kwamba dhambi ile moja ya Adamu iliwaletea mauti wazao wake wote. Kwa maneno mengine, tunazaliwa "kwa asili watoto wa hasira".

Basi, angalieni jambo linalofuata, ambalo ni la ajabu zaidi. Anasema kwamba mauti ilitawala tangu Adamu hata Musa, "hata na wao wasiofanya dhambi ifananayo na kosa la Adamu". Hilo laweza kuwa na maana gani? Lina maana kwamba mauti ilitawala hata juu ya watu wale ambao hawakuwa wametenda kwa kweli tendo la dhambi kama Adamu alivyofanya alipoanguka. Ni akina nani hao? Na kuna jibu moja tu linalowezekana; walikuwa watoto wachanga waliokufa wakiwa bado wachanga. Watu wengine wote walitenda dhambi. Kila mtu aliyeishi tangu Adamu ametenda matendo ya dhambi ya makusudi. Watu pekee ambao hawajafanya dhambi ifananayo na kosa la Adamu, ambao hawajatenda dhambi kwa makusudi, ni watoto wachanga walio wadogo mno kuweza kutumia mapenzi yao kwa sababu bado hawajitambui. Mauti ilitawala, asema Paulo, tangu Adamu hata Musa, hata juu ya watoto wachanga pia. Kwa nini watoto wachanga hufa? Kuna jibu moja tu. Watoto wachanga hufa kwa sababu kosa la Adamu linawahusisha. "Mauti ikawafikia watu wote, hata na wao wasiofanya dhambi ifananayo na kosa la Adamu".

Lakini tukiendelea hadi mstari wa kumi na tano tunasoma, "Lakini kipawa cha neema sicho kama lile kosa; maana ikiwa kwa kosa la mmoja wengi walikufa". Hapo lipo tena. Kisha anageukia upande ule mwingine kuhusu Yesu Kristo. Katika mstari wa kumi na sita, tunapata, "Wala kipawa hakikuwa kama kwa yule mmoja aliyefanya dhambi" - na kisha, "kwa maana hukumu ilitoka kwa mmoja hata ikawa adhabu, bali karama ilitoka kwa makosa mengi hata ikawa kuhesabiwa haki". Hukumu, adhabu, ilitoka kwa mmoja hata ikawa adhabu: dhambi ile moja ya Adamu iliyaleta haya juu ya wanadamu wote. Lakini kwa upande mwingine, anasema, dhambi nyingi zinasamehewa katika haki ya Mmoja, yaani Yesu Kristo. Kisha tena katika mstari wa kumi na nane: "Kwa hiyo, kama kwa kosa la mtu mmoja hukumu ilikuja juu ya watu wote ikawahukumu adhabu". Je, hilo si wazi kuliko kitu chochote kinavyoweza kuwa? "Kama kwa kosa la mtu mmoja hukumu ilikuja juu ya watu wote" - bila kumwacha hata mmoja - "ikawahukumu adhabu". Sisi "tumezaliwa watoto wa hasira". Na mwisho, katika mstari wa kumi na tisa, "Kwa kuwa kama kwa kuasi kwake mtu mmoja watu wengi waliingizwa katika hali ya wenye dhambi". Mimi na wewe na wanadamu wote tulifanywa, au, kama tafsiri iliyo sahihi zaidi inavyosema, "tuliwekwa" kuwa wenye dhambi kwa ile dhambi moja ya Adamu. Hayo ndiyo mafundisho. Sisi "sote kwa asili tulikuwa watoto wa hasira, kama na hao wengine".

Aa, unasema, sielewi jambo hilo, siwezi kulishika, linaonekana kwangu karibu kuwa lisilo la kiadilifu. Bila shaka hulielewi. Ni nani awezaye kuyaelewa mambo kama hayo? Si suala la kuelewa; ni suala la kama unayaamini Maandiko au huyaamini. Kwa maana mtume anasema jambo lilelile hasa katika 1 Wakorintho 15, ile sura kuu na ya ajabu inayosomwa katika ibada za mazishi, "Kama katika Adamu wote wanakufa, kadhalika na katika Kristo wote watahuishwa", na kuendelea. Ni hoja ileile kabisa. Ndiyo msingi wa imani ya Kikristo. Tuelewe au tusielewe, ndiyo kweli. Lazima ueleze kwa nini dhambi imeenea kwa wote; lazima ueleze kwa nini mauti imeenea kwa wote, na hasa mauti ya watoto wachanga. Na hili ndilo jibu la Biblia. Adamu alikuwa ubinadamu wote, naye aliuwakilisha ubinadamu wote. Alikuwa kichwa chetu cha kiagano. Kama vile Bwana Yesu Kristo alivyo Mwakilishi wa wote wanaookolewa, kama vile haki yake tunavyohesabiwa sisi, vivyo hivyo Adamu alikuwa mwakilishi wetu na dhambi yake tunahesabiwa sisi. Tulianguka ndani yake, tumehukumiwa ndani yake na kwa sababu ya tendo lake. Kwa namna ileile kabisa, wale wanaomwamini Kristo wamekombolewa naye, na wameokolewa ndani yake, na ni wenye haki ndani yake kwa sababu ya tendo lake kwa ajili yetu. Hiyo ndiyo hoja. Ukiamini upande mmoja kuhusu Kristo, lazima uamini ule mwingine kuhusu Adamu. Ukilikana hili, kwa kweli unalikana lile.

Basi, na tuwe waangalifu. Hakuna jambo la kusikitisha zaidi kuliko jinsi watu wa Kikristo wanavyoleta ndani ya imani ya Kikristo mabaki ya falsafa zao na ya ufahamu wao wenyewe. Wengi wanaodai kuiamini Biblia, na wanaoiona kuwa yenye mamlaka, huikataa katika jambo hili kwa sababu hawalipendi fundisho hili, au kwa sababu hawawezi kuyapatanisha mambo fulani. Lakini upatanisho uko hapa mbele yetu. Ingawa tulikuwa wafu kwa sababu ya makosa na dhambi, wenye kuchukiza na kuchukiana, tumetiwa unajisi na dhambi, wenye dhambi katika mwenendo, tukiishi katika makosa na dhambi na chini ya ghadhabu ya Mungu, tusio na msaada kabisa wala tumaini lolote, Mungu yule yule tuliyemtenda dhambi, Mungu yule yule tuliyemkosea, Yeye Mwenyewe ameandaa njia ya kutuokoa. Anafanya hivyo katika Nafsi ya Mwanawe mpendwa, ambaye hakumwachilia hata mateso, na uchungu mkuu, na aibu ya Kalvari na kifo kile cha ukatili. Ametupa, na anatuandalia, njia ya kuokolewa kikamilifu na kupatanishwa naye, ingawa dhambi yetu katika Adamu, na dhambi zetu wenyewe, na hali yetu wenyewe ya dhambi havistahili kitu kingine ila ghadhabu yake ya milele. Huo ndio upendo wa Mungu! Huo ndio "upendo wa ajabu mno, upendo wa kimungu"! Mungu ametufanyia hilo sisi tusiostahili kitu kingine ila ghadhabu ya milele, jambo ambalo sisi wenyewe tusingeweza kamwe kujifanyia.

Mungu kwa neema yake na atuwezeshe kuyapokea mambo haya, ili tupate kuendelea kuutafakari mstari unaofuata pamoja na "lakini" yake tukufu. Ingawa yote tuliyokuwa tukiyatafakari yalikuwa kweli kwetu, "Mungu, kwa kuwa ni mwingi wa rehema, kwa mapenzi yake makuu aliyotupenda; hata wakati ule tulipokuwa wafu kwa sababu ya makosa yetu, alituhuisha pamoja na Kristo". Lihimidiwe jina la Mungu!