Shule ya Imani

"Kila adhabu wakati wake haionekani kuwa kitu cha furaha, bali cha huzuni; lakini baadaye huwaletea wao waliozoezwa nayo matunda ya haki yenye amani." (Waebrania 12:11).

Siri ya mateso imefumwa kwa kina ndani ya kila uzi na kila nyuzi ya kitambaa cha maumbile na cha maisha. Hakuna ua linalopuliza harufu yake nzuri katika hewa ya majira ya kuchipua ambalo halikutoka katika mbegu iliyozikwa au katika tunguu lililopasuka. Hakuna lulu ing'aayo ambayo haikutokana na mateso ya kiumbe kilichoizaa. Hakuna maisha ya mwanadamu yaliyokuja kuwapo isipokuwa kwa utungu na maumivu makali. Shairi la zamani kuliko yote duniani ni mjadala wa kina juu ya siri ya mateso. Kitabu cha Ayubu ni tamthilia iliyovuviwa inayojaribu kupima maana ya huzuni na dhiki. Kila ukurasa wa ushujaa katika historia ya wanadamu umepambwa kwa dhabihu fulani, au tendo la ujasiri, au mateso. Kundi lile tukufu la wahusika wa Biblia waliokwisha kuwekwa mbele yetu katika mistari hii kama mashahidi na mifano ya imani, wote walizaliwa katika hali za majaribu makali kabisa, nao walifikia mafanikio yao makuu na ushindi wao mtukufu kupitia matukio na hali kama hizi. "Wengine walijaribiwa kwa dhihaka na mapigo, naam, na kwa vifungo na kutiwa gerezani; walipigwa kwa mawe, walikatwa kwa msumeno, walijaribiwa, waliuawa kwa upanga; walizunguka-zunguka wakivaa ngozi za kondoo na ngozi za mbuzi; walikuwa wahitaji, wakiteswa, wakitendwa mabaya; . . . walikuwa wakitanga-tanga katika nyika na milima na mapango na mashimo ya nchi." Hivyo ndivyo walivyofikia vilele vya ushindi na kujipatia thawabu kuu za imani. Na yeye aliye kilele cha mfululizo huu, Kristo mwenyewe, Mwanzilishi na Mkamilishaji wa imani yetu, anafika mahali pake katika "mkono wa kuume wa kiti cha enzi cha Mungu" kwa kuustahimili "msalaba na kuidharau aibu," na kustahimili " mapingamizi ya wenye dhambi juu ya nafsi yake." Ni mateso tangu mwanzo hadi mwisho, lakini mateso yaliyogeuzwa na kutukuzwa kwa imani ishindayo.

Na hivyo sura hii inaichukua siri ya mateso na kuiunganisha na elimu ya imani yetu. Ni jambo la kustaajabisha kwamba mara tu baada ya mjadala wa kina ambao mtume ametoka kutoa juu ya somo la imani, jambo la kwanza kabisa analotuletea ni jaribu. Na bado huu ndio utaratibu wa Mungu siku zote: baada ya imani, jaribu; baada ya jaribu, imani zaidi. Mungu hatuongozi kamwe katika sura ya kumi na moja ya Waebrania bila kutuleta pia katika ile ya kumi na mbili. Mwandishi aliwahi kumsikia George Muller, alipoulizwa na rafiki jinsi mtu awezavyo kuwa na imani zaidi, akisema, "Ndugu yangu mpendwa, kwa kuwa na majaribu zaidi."

I. JINA LINALOPEWA JARIBU HAPA

Katika tafsiri yetu iliyorekebishwa limetafsiriwa "adhabu." Rotherham analitafsiri "nidhamu," lakini neno la asili lina maana ya "malezi ya mwana." Malezi ya mtoto; hiki ndicho kipengele kizuri cha dhiki ambacho Roho Mtakatifu angependa kukiandika katika kila moyo uliofadhaika. Si hukumu. Si adhabu ya kulipiza. Wala hata si kurudiwa kwa fimbo. La, hata si elimu ya shuleni, bali ni elimu ya baba au ya mama. Wapo watoto waliopata fursa kubwa ya kulelewa na kufundishwa na mama mwenye upendo, nayo ni fursa ya pekee pale mama amewezeshwa kwa kazi yake takatifu. Kuna mguso wa upole katika mafundisho ya namna hiyo ambao nidhamu yoyote ya kawaida haiwezi kamwe kuutoa. Si kama mwalimu wetu wa shule, bali kama Baba yetu mwenye upendo; naam, kama Mungu aliye mama yetu hasa, ndivyo Roho Mtakatifu anavyotufundisha na kutulea kwa ajili ya hatima yetu ijayo. Ni tofauti iliyoje jaribu linapokuja, kuona ndani yake si mkono wa mlipiza kisasi, bali nidhamu ya upendo ya baba na onyo la upole la mama! Mungu asingependa tuhisi hata kivuli cha hasira yake. Hukumu huifanya roho kuwa ngumu, na Mungu hataki kamwe kuivunja roho ya mtoto wake mtiifu, bali kutuvuta kwa upendo wake na kutubadilisha kwa upole wake. Wapendwa, na tuyatazame majaribu yetu siku zote katika nuru nyororo ya upendo wa Baba. Si ishara ya kutopendezwa kwake, bali ni rehani hasa ya upendo wake wenye wivu, upendo usiolegeza msimamo kiasi kwamba hautatuacha tukose kilicho kitakatifu zaidi na bora zaidi kwake.

II. MATOKEO YA SASA YA JARIBU

Wakati huu si "kitu cha furaha, bali cha huzuni." Hatupaswi kuvunjika moyo ikiwa pigo linaumiza sana na jaribu ni gumu kustahimili. Hatupaswi kushangaa ikiwa moyo unazama katika unyonge na kila hisia na kila silika vinapondwa kwa muda, nasi tunapaswa "kuhesabu kuwa ni furaha tupu" hata tusipoweza kuhisi mpwito wowote wa furaha katika ufahamu wetu halisi. Mara nyingi ni kweli kwamba kwa muda "ikiwa ni lazima, mmehuzunishwa kwa majaribu ya namna mbalimbali." Ilikuja saa ambapo hata Bwana mwenyewe alilazimika kusema, "Roho yangu ina huzuni nyingi kiasi cha kufa." Si ishara ya kutoamini, uasi, au moyo usiotakaswa ikiwa chuma kitaingia nafsini na roho iliyorudiwa italia kama yeye, "Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?" Ni vigumu kuhisi pigo la ugonjwa mkali na maumivu yasiyovumilika.

Ni vigumu kuwaona wapendwa wako wakiteseka na kushindwa kuwapunguzia maumivu. Ni vigumu kuona kaburi likifunga juu ya hazina zetu tunazozipenda zaidi. Ni vigumu kuunguzwa na kutiwa malengelenge kwa joto la moto la jaribu na kuhisi pumzi yenyewe ya jehanamu juu ya nafsi zetu. Ni vigumu kudhulumiwa, kusingiziwa, na kusalitiwa na wale ambao tumewaamini na kuwatendea mema, na, kama Bwana, kukutana na busu la Yuda na kukanwa na Petro. Ni vigumu zaidi kuvumilia ukimya mzito wa kiroho wa Mungu na kugundua kwamba hata yeye ameiondoa nuru ya uso wake na mng'ao wa sura yake. Yeye anajua jinsi lilivyo gumu, kwa maana amehisi vivyo hivyo, naye anatukumbusha kwa upole kwamba hachukizwi nasi jaribu la moto linapokuja, ikiwa linaonekana kuwa geni kwetu, na si la furaha bali la huzuni.

III. MATUNDA YA JARIBU

"Lakini baadaye huwaletea wao waliozoezwa nayo matunda ya haki yenye amani." Ni baadaye ndipo yanapokuja. Yapeni muda yaonekane. Mmea unaovuja utomvu, uliokatwa na mtunza bustani hadi kubakia chipukizi moja tu, ungeweza kusema, "Ukatili ulioje! Ukali ulioje!" Lakini ngoja kidogo mpaka chipukizi lile moja lichanue kuwa kishada kizito kinachoning'inia, na zabibu za rangi ya zambarau za majira ya mavuno zishuhudie hekima na wema wa kisu cha mtunza bustani. Uwanja wa nyasi ungeweza kulalamika dhidi ya fyekeo kali na mashine ya kukata nyasi inayoponda, zinapoiacha mimea midogo ikivuja na kupondeka. Lakini ngoja mpaka ulaini wa mahameli wa uwanja ule uifunike ardhi kama zulia kwa utukufu ambao fundi yeyote wa mapambo hawezi kuuiga, kisha ulinganishe na mabua makavu na yaliyonyauka kule kwenye uwanja wa umma, ambako majani yale yale yameachwa kukua bila kutunzwa na kutoa mbegu, nawe hutatilia shaka hekima wala wema wa utaratibu huo. Dhahabu ya thamani ingeweza kulalamika dhidi ya gurudumu linaloponda na mwali unaoteketeza. Lakini ngoja kidogo, mpaka bonge baya na gumu la mawe ya madini liwe kito kinachong'aa, au mkufu unaometameta wa dhahabu iliyosuguliwa, nawe hutahitaji mtu yeyote akueleze habari ya kalibu na moto.

Vivyo hivyo Mungu anawapitisha watoto wake katika jaribio gumu la majaribu kwa mkono wa hekima isiyo na mipaka na upendo mkamilifu, ili "kujaribiwa kwa imani yenu, ambako ni kwa thamani kubwa kuliko dhahabu ipoteayo, ijapojaribiwa kwa moto, kuonekane kuwa kwa sifa na heshima na utukufu, katika kufunuliwa kwake Yesu Kristo."

Yanaitwa "matunda ya haki yenye amani." Yaani, ni haki na pia ni amani. Jaribu linayarekebisha maisha yetu na kuyaelekeza katika mapenzi yake makamilifu. Linatuonyesha mahali dhaifu katika tabia yetu na kutuongoza kuivaa haki yake na nguvu zake, kisha linatupa amani na pumziko lenye kina zaidi, upole uliorudiwa, ule utulivu laini na wa kina ambao unaweza kuuona siku zote kwa wale waliopita katika majaribio ya kina kabisa ya Mungu na kujifunza mafundisho yote katika shule ya nidhamu ya mbinguni. Ni tofauti kabisa na ukiri mchanga, ghafi na wa juu juu wa nafsi zilizojifunza kwa kukariri, lakini bado hazijayaishi katika shule ya huzuni, wala kuchomwa nayo hadi ndani kabisa ya utu wao katika kalibu yenyewe ya Mungu. Nafsi kama hizo zimeingia katika pumziko lisiloweza kutikiswa kamwe. Huzuni imeteketeza kila kitu kiwezacho kuungua, na kimebaki kile tu ambacho, kama dhahabu safi, hata jaribu haliwezi kukiteketeza bali linakisafisha zaidi tu.

IV. NJIA AMBAYO KWAYO HAYA YOTE YANATIMIZWA

"Huwaletea wao waliozoezwa nayo." Jaribu si baraka siku zote. Zipo nafsi zinazoteseka lakini hazitakaswi, hazilainishwi, wala hazikomazwi. Yapo majaribu yanayopotea bure na kutupwa. Yapo machozi machungu yanayoacha nyuma ukiwa tu. Yapo maisha yanayounguzwa, kuchachuka na kupondwa na majaribu yao, na kusukumwa tu mbali zaidi na Mungu na haki. Mateso yenyewe hayawezi kutakasa; la sivyo Shetani na malaika zake wangalikuwa wametakaswa zamani. Adhabu ya kulipiza si njia ya kutakasa. Kila kitu kinategemea mtazamo wetu kuhusu jaribu na jinsi tunavyozoezwa nalo. Hili lina maana gani?

1. "Usiyadharau marudia ya Bwana." Hatupaswi kulichukulia kwa wepesi kupita kiasi. Hatupaswi kulihesabu kuwa ajali tu au tukio la kawaida, na kupanga liondolewe kwa mashauri yetu wenyewe au kwa ushauri wa wengine. Mungu anakusudia tulihisi. Lina ujumbe kwa ajili yetu, naye anataka tuuelewe, tuutie moyoni kwa kina, na kusikia atakalosema Mungu Bwana.

2. Kwa upande mwingine, hatupaswi "kuzimia moyo . . . tukikemewa naye"; au tuseme, tunapokuwa "tumekaripiwa" naye. Hatupaswi kuliweka moyoni kupita kiasi. Hatupaswi kuliacha litukatishe tamaa au kuivunja roho yetu. Hatupaswi kamwe kutazama upande wa giza. Hatupaswi kamwe kuona hasira ya Mungu, bali upendo wake siku zote. Tukikata tamaa, hakika tutaikosa maana ya jaribu letu, tutashindwa kupata somo letu la kweli, na tutamkimbia Mungu badala ya kumgeukia kwa utamu katika saa ya jaribu. Hivyo ndivyo Israeli walivyoikosa baraka yao. Mungu alikuwa akiwarudi, lakini katika marudi hayo alikuwako ili kuwakuta na kuwasaidia, na ujumbe wake wa upole ulikuwa, "Kwa kurudi na kustarehe mtaokolewa; kwa kutulia na kutumaini mtakuwa na nguvu zenu." Lakini hawakutaka. Walishikwa na hofu kuu. Walisema, "Tutakimbia juu ya farasi." Nao wakakimbia. Lakini wale waliowafuatia walikimbia upesi zaidi, na Mungu akatazama, akasema, "Kwa hiyo Bwana atangoja, ili apate kuwafadhili ninyi." Wakati wa taabu hatari yetu kubwa zaidi ni kwamba tutatishika na kumkimbia Mungu badala ya kukimbilia katika mikono yake ya milele. Kwa hiyo kumbuka, haidhuru jaribu lako ni la namna gani, haidhuru hata kama wewe mwenyewe ndiye wa kulaumiwa kwa ajili yake, usiache kutumaini, usikubali kushindwa na hofu, usivunjike moyo, usizimie.

3. "Mfikirini yeye aliyestahimili mapingamizi makuu namna hii ya wenye dhambi juu ya nafsi yake, msije mkachoka, mkizimia mioyoni mwenu." Kumbuka jinsi yeye alivyoteseka kwa ukali zaidi sana. Kumbuka jinsi alivyodumisha ujasiri wake na furaha yake kwa ushindi, jinsi alivyoustahimili msalaba na kuidharau aibu kwa ajili ya furaha iliyowekwa mbele yake; na kumbuka kwamba kile alichokitimiza zamani katika vita vyake vya upweke, bado anaweza kukuwezesha wewe kukitimiza kupitia yeye.

4. "Inueni mikono iliyolegea." Yaani, shikilia kwa nguvu zaidi kwa mkono wa imani. Wakati wa jaribu ni nafasi ya imani. Kama mzee mmoja mweusi alivyowahi kusema, "Mungu anaponijaribu, mimi nami hugeuka na kumjaribu yeye." Chukua zaidi kwa sababu unahitaji zaidi kupitia maongozi yake na jaribu ambalo ameliruhusu. Mwambie kwamba yeye ndiye aliyekuleta mahali hapa pagumu, naye lazima akuvushe. Jiamshe "kuzishika nguvu zake," nawe utaona kwamba kamwe hatachukizwa na ujasiri wa imani yako na upana wa dai lako la kuamini.

5. "Na magoti yaliyodhoofika." Magoti yanaweza kuwakilisha maombi kama vile mikono inavyowakilisha imani, na ikiwa ndivyo, haina haja kusema kwamba wakati wa jaribu ndio wakati wa maombi. Ni changamoto ya Mungu kwetu tuombe zaidi kutoka kwake. "Uniite," asema, "siku ya mateso; nitakuokoa, nawe utanitukuza." "Niite, nami nitakuitikia, nami nitakuonyesha mambo makubwa, magumu." Mahali pagumu ndizo changamoto zenyewe za Mungu za kuomba. Au magoti yanaweza kuwakilisha ujasiri, ule ujasiri unaojitia nguvu kusimama imara juu ya ahadi zake na juu ya ardhi ambayo imani imeidai. Magoti yaliyodhoofika labda yanawakilisha kupooza kwa hofu, wakati magoti yanapogongana na mwili wote unatetemeka kwa woga. Hii ndiyo athari ya huzuni juu ya moyo wa asili. Lakini imani inaweza kutoa ujasiri na kuiondoa hofu yetu, na kutuwezesha kushinda katika saa ya giza kuu kabisa na kupiga kelele za ushindi kabla kuta hazijaanguka. Si ujasiri wetu. Ni ujasiri wa imani. Na hivyo tunaonywa "kuongeza katika imani yetu ujasiri." Ni ujasiri wa Mungu, si wetu. Yeye atatuvika ujasiri huo wakati wa haja.

6. "Mkanyoshee miguu yenu njia, ili kitu kilicho kiwete kisipotoshwe, bali afadhali kiponywe." Hii inaonekana kumaanisha kwamba hatupaswi kugeuka kando mbele ya vizuizi vya imani, bali kusonga mbele kupitia vizuizi hivyo na juu yake, na kupokea nguvu kutoka kwa Mungu za kutuwezesha kufanya hivyo. Walio dhaifu na viwete kwa kawaida wangejaribiwa kuuzunguka mlima, na adui angesema, huwezi kukabili kilima hiki cha shida na kilele hiki kikali cha hatari. Lakini imani inamchukua Mungu awaponye viwete, kisha inasonga mbele kwa ujasiri na kwa ushindi kupitia kila kizuizi, na kuendelea na njia yake ikifurahi. Bila shaka, hili linaweza kutumika kihalisi kwa uponyaji wa magonjwa ya mwili. Mara nyingi kwa sababu ya udhaifu wa mwili inaonekana karibu haiepukiki kwamba watumishi wa Mungu warudi nyuma kutoka katika kazi fulani ngumu na kuchukua njia rahisi ya kuepuka. Lakini Mungu atatupa imani na nguvu ya kuudai uweza wake wa kuponya na kuendelea moja kwa moja katika njia ya utumishi na ya wajibu, tukiona neema yake ikitutosha dakika kwa dakika, na nguvu zake zikikamilishwa katika udhaifu wetu.

Lakini pia linahusu shida za kila namna, nalo linatutia moyo kwa imani isiyorudi nyuma mbele ya kila jambo linalokatisha tamaa na kila kizuizi. Hivyo Israeli, walisonga mbele kwenye Bahari ya Shamu, wakakataa kugeuka kando, na maji yakagawanyika na njia ikafunguliwa kwa ajili ya kuokoka kwao na kwa ajili ya kuangamizwa kwa adui zao. Hivyo Danieli alisonga mbele alipojua kwamba uhai wake ulikuwa hatarini na hila kidogo tu ingeweza kumwokoa na tundu la simba. Lakini la, alipojua kwamba amri ile imekwisha kupitishwa, na kwamba wapelelezi walikuwa tayari wakinyemelea chini ya dirisha lake na kumvizia aanguke mtegoni, alienda nyumbani kwa utulivu, na, alipoingia nyumbani mwake, akauelekeza uso wake kwa uthabiti kuelekea Yerusalemu na kumwomba Mungu wake "kama alivyokuwa akifanya tangu hapo." Kuna ushujaa mtukufu katika maneno hayo, "kama alivyokuwa akifanya tangu hapo." Hakuutangaza ujasiri wake ili kujionyesha. Bali aliendelea tu kama hapo awali katika mwenendo thabiti wa imani kamili na uaminifu usioyumba.

7. "Tafuteni kwa bidii kuwa na amani na watu wote, na huo utakatifu, ambao hapana mtu atakayemwona Bwana asipokuwa nao." Hili ndilo kusudi kuu la majaribio yetu yote, kutuongoza tuwe sawa na Mungu na wanadamu wenzetu. Katika saa ya jaribu ni faraja kubwa kujua kwamba mahusiano yetu sisi kwa sisi ni sawa, na hakuna ugomvi wala uovu usiofaa. Na zaidi ya yote, jaribu huja ili kuongeza kina cha utakatifu wetu na kutuongoza kwenye utakaso ule ambao hapana mtu atakayemwona Bwana asipokuwa nao. Hapa inaonekana kurejelea kuja kwa Bwana. Utakatifu ndio maandalizi ya mkutano ule mtukufu hewani, na pasipo huo hatutamwona atakapokuja, wala hatuwezi kutumaini kushiriki makaribisho ya Bibi-arusi wake mtukufu. Lakini hatarajii tuutengeneze utakatifu huu kwa juhudi zetu wenyewe. Anatuambia kwamba tunapaswa kuwa "washiriki wa utakatifu wake." Kwa hiyo jaribu huja kutuonyesha mahali utakatifu wetu ulipo na kasoro, ili tuivae haki yake na kupokea neema yake na utoshelevu wake wote. Tutafurahi sana siku moja, jaribio kuu litakapokuja, kwamba tumekwisha kujaribiwa kwa moto, wala hatukuachwa kuingia katika vita vya mwisho tukiwa na silaha zisizojaribiwa na zana ambazo huenda zingetuangusha saa ya hatari.