Nidhamu ya Maisha kwa Vitendo

"Ndugu zangu, hesabuni ya kuwa ni furaha tupu, mnapoangukia katika majaribu mbalimbali." "Heri mtu yule astahimiliye majaribu; kwa maana akiisha kujaribiwa, atapokea taji ya uzima ambayo Bwana amewaahidia wale wampendao" (Yakobo 1:2, 12).

Rotherham anaibadilisha kidogo tafsiri ya mistari hii, kama ilivyofanya pia Revised Version.

"Ndugu zangu, hesabuni ya kuwa ni furaha tupu, tunapokutana na majaribu mbalimbali." "Heri mtu yule astahimiliye majaribu (au mapimo), kwa maana akiisha kukubaliwa, atapokea taji ya uzima ambayo Bwana amewaahidia wale wampendao."

Nyaraka za Paulo na Yohana zinawakilisha upande wa ndani, wa kuonja kwa uzoefu, na wa kiroho wa maisha ya Kikristo, ilhali waraka wa Yakobo unawakilisha upande wa vitendo. Mungu hutengeneza michoro yake ya vipande-vipande kwa vipande vingi tofauti, na kuchanganyika kwa vyote pamoja hufanya kitu kizima kilicho kamili. Kuna nafasi kwa Yakobo kama vile kwa Paulo na Yohana. Paulo ni mtume wa imani, Yohana wa upendo, Petro wa faraja, lakini Yakobo ni mtume wa matendo mema, mtume wa maisha ya vitendo. Yeye anasimama katika Agano Jipya kwa namna ileile kama kitabu cha Mithali kinavyosimama katika lile la Kale. Imesemekana kwamba sababu ya Waskoti kuwa taifa la watu wa vitendo na waliofanikiwa hivyo ni kwamba zamani kila Mskoti alilelewa akiwa na kitabu cha Mithali mfukoni mwa kizibao chake. Ingekuwa vema kuwa na matoleo kadhaa ya bei nafuu ya Mithali, na mifuko zaidi ya kuyabeba.

Mhudumu huyu mzee mwenye msimamo wa kihafidhina katika Kanisa la Yerusalemu, Yakobo, anaishughulikia nidhamu ya maisha ya kila siku kutoka pande mbili.

I. NIDHAMU ITUJIAYO KUTOKANA NA MAJARIBU.

1. Kwanza anatuambia kwamba jaribu si uovu mtupu usiochanganyika na jema lolote. Kwa neno jaribu bila shaka anamaanisha uovu; si taabu, bali ushawishi wa uovu, vita vya kuitetea haki dhidi ya nguvu za mjaribu na moyo wetu mbovu. "Ndugu zangu, hesabuni ya kuwa ni furaha tupu, mnapokutana na majaribu mbalimbali. Heri mtu yule astahimiliye majaribu." Ingawa ni uovu, lina upande mwema, nalo huwa chombo katika kuelimisha tabia yetu ya kiroho na kuimarisha sehemu zote zilizo bora zaidi za utu wetu.

2. Ingawa jaribu halitoki moja kwa moja kwa Mungu, hata hivyo Mungu hulitawala, na kulifanya kuwa mojawapo ya vyombo vyake vya kutubariki. Mungu "hamjaribu mtu, wala hajaribiwi na maovu," lakini Mungu huruhusu tujaribiwe. Mungu aliwaweka wazazi wetu wa kwanza katika jaribu, akawawezesha ama kuchagua ama kukataa; aliwapa asili iwezayo kujaribiwa, na ingawa jaribu lingeweza kuwashinda, wao pia wangeweza kulishinda. Mungu hamjaribu mtu, lakini huruhusu jambo hili kuwa mojawapo ya madarasa katika shule ya imani na utakatifu. Hata alimwongoza Yesu Kristo, Mwana wake mwenyewe, nyikani kwa Roho ajaribiwe na Ibilisi. Basi msione kuwa ni ajabu, wapendwa, ikiwa maisha yenu yanaitwa kupita katika jaribio la mapambano, uovu kutoka ndani na kutoka nje; si mambo tu yanayowahuzunisha, kuwatesa na kuwasumbua, bali mambo yanayoelekea kuwafanya mtende mabaya na kuwavuta mtoke katika njia ya haki, kweli na utauwa. Yatakuja. Mungu anataka mwonywe mapema na kujiandaa mapema, na mjue kwamba ni afadhali yawajie, ikiwa tu mtazitwaa silaha zote za Mungu na kupita katikati yake kwa ushindi.

3. Chanzo cha jaribu; linatoka wapi. "Kila mtu hujaribiwa anapovutwa na tamaa yake mwenyewe." Jaribu hutoka katika moyo wako mwenyewe. Kuna wajaribu wasiohesabika: wanaume, wanawake na pepo walioanguka wa uovu. Lakini hakuna hata mmoja wao aliye na nguvu yoyote isipokuwa sisi wenyewe tuna msaliti ndani ya ngome ya moyo. Adui hawezi kuingia usipomruhusu aingie. Wewe ndiwe unayeshika ufunguo wa ngome. Kwa hiyo ni katika moyo wako mwenyewe ambamo vita vya kuamua vinapiganwa, ambamo adui wa siri amejificha: tamaa yako mwenyewe, shauku yako mwenyewe, au "kutamani," ambayo ndiyo tafsiri halisi ya neno hilo; kile kitu ndani yako kitakacho kutenda mabaya; kulitaka kwako, hata kama bado si nia yako ya kuamua. Hapa ndipo mahali pa kuanzia jaribu. Ni ua la dhambi. Na hapa ndipo Mungu anapotaka kuleta neema yake itakasayo na kuiondoa ile tamaa yenyewe. Kama vile ndege wa baharini anayepiga mbizi katika maji ya matope hutoka bila kuchafuka kwa sababu bawa lake limepakwa mafuta na kung'arishwa, na uchafu unaomzunguka hauwezi kumshika, ndivyo Bwana Yesu alivyopita katikati ya nguvu za giza na vishawishi vya ulimwengu na uovu wote uliomzunguka, wala havikuweza kumpenya. Aliweza kusema, "Mkuu wa ulimwengu huu anakuja, wala hana kitu kwangu." Ni moyoni ambamo jaribu lina mahali pake pa kuanzia. Mwombe Mungu akupe shauku ya kweli na takatifu ya kumpendeza, na kuchukizwa na uovu na kuurudia nyuma kwa silika, na maadamu una hayo, hutaanguka katika jaribu.

4. Kisha tunayo heri ya kulipinga na kulistahimili jaribu. "Hesabuni ya kuwa ni furaha tupu, mnapoangukia katika majaribu mbalimbali; mkijua ya kuwa kujaribiwa kwa imani yenu huleta saburi. Saburi na iwe na kazi kamili, mpate kuwa wakamilifu na watimilifu, wala hamkupungukiwa na neno." (Yakobo 1:2-4.) "Heri mtu yule astahimiliye majaribu." Vita vinakufaa. Mapambano yanakuelimisha, yanakutia nguvu, yanakuthibitisha, nayo ni ya lazima kwako ili upate kuwa na msingi imara na kutulia, na mwishowe ukubaliwe na kupewa thawabu. Mojawapo ya matokeo bora kabisa ya jaribu ni kwamba linakuonyesha kilichomo ndani ya moyo wako mwenyewe. Linakufunua wewe mwenyewe. Mpaka jaribu linapokuja, unajiona mwenye nguvu na kujiamini, lakini makali ya silaha ya adui yanapoichoma nafsi yako, unakuwa na huruma zaidi kwa wengine na kujiamini kidogo katika kujitosheleza kwako, nawe unanyenyekezwa na kuvunjika miguuni pake, kiumbe maskini kisicho na msaada; na hili ndilo jambo bora kabisa linaloweza kukupata. Mungu anataka kukunyang'anya silaha na kukulaza chini, ndipo aweze kukuinua na kukuokoa na kukupa nguvu zake. Linakufanya mnyenyekevu na mwenye kujitilia shaka. Unagundua kwamba hupaswi kushambulia, bali kukimbilia kimbilio lako katika Kristo. Yeye "atafanya na mlango wa kutokea, ili mweze kustahimili." Kama wibari wadogo wanaojificha mwambani wala hawakabiliani na adui zao, bali hukimbia kutafuta hifadhi, utaona kwamba kinga yako pekee ni Yesu Kristo; Yeye ndiye ngao ya kukufunika, nawe utakuwa salama si kwa kupigana, bali kwa kujificha nyuma ya msalaba na kifuani mwa Mwokozi wako. Ikiwa umekuwa na mapambano mengi ya kiroho, yamekunyenyekeza, yamekuonyesha kutojiweza kwako, na kukufundisha kuwahurumia wengine.

Jaribu huitumikisha imani yetu na kutufundisha kuomba. Ni kama mazoezi ya kijeshi na kuonja vita kwa askari kijana. Linatuweka chini ya mashambulizi ya risasi na kutulazimisha kuzitumia silaha zetu na kuuthibitisha uwezo wake. Linatuonyesha hazina za Kristo na thamani ya ahadi za Mungu. Linatufundisha uhalisi wa Roho Mtakatifu na kutulazimisha kutembea karibu naye na kujificha daima nyuma ya nguvu zake na utoshelevu wake wote. Kila ushindi hutupa matumaini mapya katika Kiongozi wetu mshindi, na ujasiri mpya kwa shambulio lijalo la adui, hivi kwamba tunakuwa si washindi tu, bali zaidi ya washindi, tukizitwaa nguvu za adui zetu tuliowashinda na kukusanya nyara za thamani kutoka kila uwanja mpya wa vita. Hivyo jaribu huimarisha kile tulichopokea na kututhibitisha katika sifa na neema zetu zote za kiroho. Utaona kwamba miti ya msituni isimamayo peke yake, ikikabiliwa na ukali maradufu wa dhoruba, sikuzote ndiyo iliyo imara zaidi na ndiyo inayopeleka mizizi yake ndani kabisa ardhini. Na ndivyo ilivyo kweli katika ulimwengu wa roho, kama mtume Petro alivyolieleza: "Mungu wa neema yote, aliyetuita tuingie katika utukufu wake wa milele katika Kristo Yesu, mkiisha kuteswa kwa muda mfupi, atawakamilisha, na kuwathibitisha, na kuwatia nguvu, na kuwapa msingi imara." (1 Petro 5:10.)

Wakati huohuo jaribu hutufundisha kukesha pamoja na kuomba, kuyaepuka mambo yaletayo jaribu, na kujiweka mbali na eneo la adui. Ni Mkristo asiye na uzoefu tu ndiye anayecheza na uovu kwa wepesi. Luther alikuwa akisema, "Anayekula pamoja na Ibilisi lazima awe na kijiko kirefu." "Omba," asema Askofu Hamlin, "ukiwa upande wa Mungu wa ua." Usiruke kuingia katika bustani ya Ibilisi, kisha umwombe Mungu akusaidie, bali endelea kukaa upande wa Mungu, na kesheni mkaombe msije mkaingia majaribuni. Mara nyingi kujiamini kwetu kupita kiasi hutusaliti. Ni kama yule mtu aliyekuwa amemtoroka afisa wa mahakama aliyejaribu kumkabidhi hati ya kukamatwa, naye alikuwa amevuka tu mpaka wa Jimbo, ambapo sheria ilimlinda, ndipo mfuatiaji wake, akibadilisha nguvu kwa hila, akacheka na kusema, "Umenishinda. Na sasa tupeane mikono na kuachana tukiwa marafiki." Yule mpumbavu akaunyosha mkono wake, na mara moja yule afisa akamvuta kuja upande wake wa mpaka na kumfunga pingu. Vivyo hivyo Shetani asipoweza kutushinda kwa haki, atatuvuta karibu sana na mipaka ya hatari hata tunaswe na hila zake. Watu wengine husafiri karibu sana na ziwa la moto hata matanga yao yanaungua, nao wanaona haiwezekani kuondoka. Mkristo aliyekomaa zaidi sikuzote ndiye mnyenyekevu zaidi na mwenye kukesha zaidi. Tusijivune, bali tuogope, na tujifunze kuunganisha kinga hizi mbili zenye baraka, tumaini na hofu, ambazo Mungu amezichanganya kwa hekima kubwa hivyo katika mafungu haya mawili: 1 Wakorintho 10:12: "Anayejidhania kuwa amesimama na aangalie asianguke," kisha anaongeza katika mstari wa kumi na tatu, "Mungu ni mwaminifu, ambaye hatawaacha mjaribiwe kupita mwezavyo." Na tena mara nyingine, katika mstari wa kumi na nne, anarudi kwenye lugha ya onyo na tahadhari, "Kwa hiyo, wapenzi wangu, ikimbieni ibada ya sanamu."

Jaribu pia hutufundisha saburi. "Saburi na iwe na kazi kamili, mpate kuwa wakamilifu na watimilifu, wala hamkupungukiwa na neno." Hii inaonyesha kwamba saburi ndiyo neema ya kuyakamilisha maisha ya Kikristo. Kwa hiyo, kwa kawaida Mungu huwapitisha watoto wake katika shule ya mateso mwishoni. Ndilo darasa la kuhitimu katika nidhamu ya Kristo. Basi tusishangae ikiwa Mungu atatupitisha katika tanuru kali kuliko yote, yaani, lile linalowashwa kwa kiberiti cha Ibilisi, kabla hajatufanya vyombo kwa ajili ya utukufu wake.

5. Jaribu huleta malipo matukufu ya thawabu, kwa maana "akiisha kukubaliwa, atapokea taji ya uzima ambayo Bwana amewaahidia wale wampendao." Kuna thawabu kwa mvuvi wa roho. Kuna thawabu kwa mchungaji na mtenda kazi wa Kikristo. Lakini pia kuna thawabu ya pekee kwa mwanamume au mwanamke ambaye hajapata kuwa na huduma kubwa, na labda hajamleta hata nafsi moja kwa Kristo, lakini amesimama mahali pagumu, amedumu na roho tamu katikati ya kudhulumiwa, na mbele ya jaribu, akabaki safi katikati ya vishawishi vya ulimwengu, na kwa urahisi tu akashindana siku ya uovu, na akiisha kuyatimiza yote, akasimama mwishowe akiwa amekubaliwa. Katika uwanja wa Waterloo, kulikuwa na kikosi kilichosimama chini ya mashambulizi ya risasi siku ile yote ya kutisha, wala hakikuruhusiwa hata mara moja kumshambulia adui. Kilishikilia mahali palipokuwa ufunguo wa mapigano yale, na kila mara walipoomba ruhusa ya kusonga mbele, jibu lilikuja, "Simameni imara." Walipokuwa karibu wote wameanguka, ujumbe ulirudi kwa mara ya mwisho kutoka kwa kamanda wao, "Mmeiokoa siku hii," na jibu likarudishwa, "Mtatukuta sote hapa." Na kweli walilala lundo la waliouawa juu ya kilima kile cha maafa, lakini cha utukufu. Walikuwa wamesimama tu, na historia imewapa thawabu ya ushujaa na sifa isiyoharibika ya kuugeuza mkondo wa vita kubwa kuliko zote za karne ya kumi na tisa. Vivyo hivyo Mungu anaandaa taji kwa ajili ya maisha ya utulivu, kwa ajili ya wanawake wanaoteseka, kwa ajili ya watoto waliouawa kwa ajili ya imani, kwa ajili ya wahanga wa dhuluma na uonevu, kwa ajili ya wanaoteseka kimya na washindi walio peke yao ambao walistahimili jaribu tu. Ndugu uliyejaribiwa, jipe moyo. Siku moja utastaajabia mng'ao wa taji yako.

II. NIDHAMU YA MAONGOZI YA MUNGU.

Katika mfano wa kuvutia wa mfinyanzi na gurudumu lake, Yeremia ametufundisha kwamba, wakati Mungu anaunidhamisha moyo kwa mguso wa Roho wake, anauzungusha udongo juu ya gurudumu la maongozi yake na kutuleta katika hali mpya ili tuzitumie neema mpya na kujifunza mafundisho mapya kwa kila badiliko la hali za maisha. Hivyo maongozi yake hushirikiana na Roho wake Mtakatifu katika kuelimisha tabia yetu ya kiroho, nasi tunapaswa kuyatambua mambo yanayotupata kuwa si bahati kwa namna yoyote ile, bali ni njia za kimungu tu za kushughulika nasi na kutufundisha na kutubariki. Hivyo Yakobo anaendelea kuueleza uhusiano wa maongozi ya Mungu na nidhamu yetu ya kiroho katika mstari wa tisa na wa kumi, "Ndugu aliye mnyonge na afurahi kwa kuwa ametukuzwa; bali tajiri, kwa kuwa ameshushwa."

1. Tunayo nidhamu ya kufanikiwa. Hili si jambo gumu wala lisilopendeza kwa moyo wa asili, lakini mara nyingi ndilo jaribio gumu kuliko yote kwa nafsi. "Nimejifunza," asema Paulo, "kuwa radhi na hali yo yote niliyo nayo. Najua kudhiliwa, tena najua kufanikiwa." (Wafilipi 4:11-12.) Lakini ni Wakristo wachache mno wanaojua kwa kweli jinsi ya kufanikiwa. Ni mara ngapi kufanikiwa hubadilisha hali ya roho zao, na desturi na matunda ya maisha yao! Kupokea baraka ya Mungu katika mambo ya kimwili, kuletewa mali ghafula, kuzungukwa na marafiki wanaopendeza, kutajirishwa kwa furaha yote ambayo upendo, nyumbani, sifa za ulimwengu na mafanikio yasiyo na kipimo vinaweza kutoa, na bado kudumu na moyo mnyenyekevu, kutengwa na ulimwengu katika roho yake na katika anasa zake, kuzilinda nyoyo zetu katika hali takatifu ya kutojali, mbali na kuyapenda na kuyahitaji mambo ya dunia, kusimama kwa ajili ya Mungu kama mashahidi watakatifu katika nafasi iliyo wazi kuliko zote mbele ya watu, na kuyatumia mafanikio na mali zetu kama amana takatifu kwa ajili yake; bila kuhesabu kitu chochote kuwa chetu, na bado tukimtegemea kwa unyofu uleule kama katika siku za ufukara — huu, kwa kweli, ni uzoefu upatikanao kwa nadra, nao unawezekana tu kwa neema ya Mungu isiyo na mipaka. Hata hivyo Mungu huwaita watoto wake, kwa kiasi kikubwa au kidogo, kupita katika jaribio la baraka.

Huenda isiwe utajiri mkubwa, bali furaha katika maisha yako ya unyonge yenye thamani kwako kuliko mamilioni. Basi Yeye hatuombi tuikatae, tuwe wakali, wenye mawazo finyu na kama watawa, na kudhani kwamba tutajifanya bora kwa kujitesa na kwa malipizi ya kitubio. La, "Ndugu aliye mnyonge na afurahi kwa kuwa ametukuzwa." Ufungue moyo wako kwa upendo na furaha anayokuletea. Ota jua la tabasamu lake. Lakini fanya hivyo kwa moyo mnyenyekevu usio na ubinafsi. Baraka yako na ikufanye tu uguswe zaidi na mateso ya wengine, umshukuru Yeye zaidi, na uwe tayari zaidi kujitoa dhabihu na kutoa huduma kwa Bwana wako na kwa wanadamu wenzako. Ndipo "Mungu aweza kufurahi juu yako ili akutendee mema kwa moyo wake wote na kwa roho yake yote."

2. Kisha huja upande ule mwingine wa gurudumu linalozunguka, nidhamu ya shida. Ndugu wa cheo cha juu anashushwa. Mali hujifanyia mabawa na kuruka mbali. Marafiki wanakuwa wadanganyifu, na hata kiota laini cha upendo na nyumbani huzaa mayai ya nyoka na maumivu makali ya moyo uliovunjika. Lakini bado tunapaswa kufurahi. Mungu anatujaribu katika kalibu. Tuna ushuhuda kwa ajili yake ambao ni vivuli vya giza tu viwezavyo kuudhihirisha. Na tuwe waaminifu kwa ushuhuda wetu. Na tumtukuze katika moto. Na tutazame juu ya taabu zetu zote, tumwelekee Yeye, na bado tuamini kwamba "mambo yote hufanya kazi pamoja kuwapatia mema wale wampendao Mungu." Ndipo hakuna kitu kiwezacho kuwa juu yetu.

"Na huzuni iguswayo na Mungu hung'aa

Kwa mwanga mkuu kuliko wa shangwe,

Kama giza linavyotuonyesha malimwengu ya nuru

Tusiyoyaona kamwe mchana."

Mara nyingi shida hulazimika kuja ili kutuokoa tusiupoteze uzima wa milele. Ni hapo tu, mambo mengine yote yanapotuangusha, ndipo tunaweza kuupata kikamilifu utoshelevu-wote wa Mungu, na kujifunza kwamba ndani yetu wenyewe twaweza kumiliki hazina za furaha kamilifu kwa kuwa naye. Ndivyo Wakristo wale Waebrania walivyoweza kupokea kwa furaha kunyang'anywa mali zao, wakijua ndani yao wenyewe kwamba walikuwa na mali iliyo bora zaidi na idumuyo. (Waebrania 10:34.) Ni siri adimu katika ufundi wa kugeuza madini wa neema kuweza hivyo kubadili kasoro inayoonekana kuwa mguso wa milele wa neema na utukufu.

Fundi mmoja wa kuchonga vito aliwahi kununua jiwe zuri, lakini baadaye akagundua kwamba kulikuwa na kasoro iliyofichika ya kutu ya chuma chini ya uso wake. Mwanzoni alielekea kulitupa kama lisilo na thamani. Kisha likamjia wazo la mchoro mzuri, ambao ndani yake sura ya mwanamke ilichongwa katika jiwe lile, na rangi kali ya mshipa ule wa chuma ikachongwa kuwa vazi la fahari, ambalo mikunjo yake na rangi yake viliongeza pambo zuri kwa sura ile maridadi. Hivyo kasoro ikawa uzuri mkuu kuliko yote katika kazi nzima ya kipaji chake. Na hivyo Mungu angetaka tuyachukue mambo yanayoonekana kuwa juu yetu na kuyabadilisha kwa uweza wa neema yake hivi kwamba, "Badala ya mwiba utamea msonobari, badala ya mbigili utamea mhadasi."

Kwa kuhitimisha, na tujifunze kupata ndani ya Mungu siri ya baraka na ushindi katika hali na mazingira yote, na hata kuigeuza chuki ya Shetani kuwa nafasi ya ushindi na baraka. Hivyo laana itafanywa kuwa baraka, huzuni itageuzwa kuwa furaha, na hata dhambi itashindwa hivi kwamba neema itazidi sana zaidi.