Mahubiri Juu ya Mwenye Kupooza Aliyeshushwa Kupitia Dari

1. Hivi karibuni, tulipoifikia habari ya yule mwenye kupooza aliyekuwa amelala kitandani pake kando ya birika, tuligundua hazina tele na kubwa, si kwa kuchimba ardhini, bali kwa kuzama ndani ya moyo wake: tuliona hazina isiyo na fedha wala dhahabu wala vito vya thamani, bali yenye uvumilivu, na hekima, na saburi, na tumaini kubwa kwa Mungu, jambo lililo la thamani kuliko kito cha aina yo yote au chanzo cho chote cha mali. Kwa maana mali za dunia hii ziko wazi kwa hila za wanyang’anyi, na kwa hadithi za washitaki wa uongo, na kwa jeuri ya wavunja-nyumba, na kwa uovu wa watumishi; na hata zikiyaepuka hayo yote, mara nyingi huwaletea wenyewe maangamizi makubwa kabisa, kwa kuyachochea macho ya wenye husuda, na hivyo kuzaa dhoruba zisizohesabika za taabu. Lakini mali za rohoni huziepuka nafasi hizo zote za madhara, na ziko juu ya kila dhuluma ya namna hiyo, zikiwacheka kwa dharau wanyang’anyi, na wavunja-nyumba, na wasingiziaji, na washitaki wa uongo, na hata mauti yenyewe. Kwa maana hazitengwi na mwenyewe kwa mauti; bali kinyume chake, wakati huo ndipo milki hiyo huwa salama zaidi kwa wenyewe; nazo huandamana nao katika safari yao kwenda ulimwengu ule mwingine, na hupandikizwa pamoja nao katika uzima ujao, na huwa watetezi wa ajabu wa wale waondokao nazo kutoka hapa, na kumfanya hakimu awe na huruma kwao.

Mali hii tuliikuta kwa wingi mkubwa, imehifadhiwa katika nafsi ya yule mwenye kupooza. Nanyi ni mashahidi, ninyi mliochota kutoka hazina hii kwa bidii kubwa, wala hamkuimaliza. Kwa maana ndivyo ilivyo asili ya mali za rohoni; zafanana na chemchemi za maji, au tuseme zinazipita kwa wingi, kwa kuwa huwa tele kuliko wakati wo wote zinapokuwa na watu wengi wanaochota. Kwa maana zinapoingia katika nafsi ya mtu ye yote hazigawanyiki, wala hazipunguki, bali humfikia kila mmoja zikiwa kamili, na hudumu daima bila kutumika na kwisha, kwa kuwa haziwezi kukoma kamwe: na ndivyo hasa ilivyotokea wakati ule. Kwa maana ingawa watu wengi namna hii wameiendea hazina hii, na wote wanachota kwayo kadiri wawezavyo—lakini kwa nini nawataja ninyi tu, hali imewatajirisha watu wasiohesabika tangu wakati ule hata leo, na bado inadumu katika ukamilifu wake wa asili? Basi tusichoke kukimbilia chemchemi hii ya mali za rohoni; bali kwa kadiri iwezekanavyo, na sisi sasa tuchote kutoka kwayo; tumtazame Bwana wetu mwenye rehema, tumtazame mtumishi wake mvumilivu. Kwa miaka thelathini na minane alikuwa akipambana na udhaifu usioponyeka, akisumbuliwa nao daima; hata hivyo hakunung’unika, hakutamka neno la kukufuru, hakumshitaki Muumba wake, bali aliustahimili msiba wake kwa ushujaa na kwa upole mwingi. Na hili ladhihirika wapi? wasema: kwa maana Maandiko hayajatuambia lo lote waziwazi kuhusu maisha yake ya kwanza, ila tu kwamba alikuwa katika udhaifu wake miaka thelathini na minane; hayakuongeza neno lo lote kuthibitisha kwamba hakuonyesha manung’uniko, wala hasira, wala ukorofi. Lakini hata hili yamelifanya wazi, kama mtu atalisikiliza kwa makini, bila kulitazama kwa udadisi tu na kwa uzembe. Kwa maana usikiapo kwamba Kristo alipomkaribia, akiwa mgeni kwake na kudhaniwa kuwa mwanadamu tu, yeye alisema naye kwa upole mkubwa namna hiyo, waweza kuitambua hekima yake ya zamani. Kwa maana Yesu alipomwambia “Wataka kuwa mzima?” hakutoa jibu lililotarajiwa kwa kawaida, “wewe waniona mimi niliyelala hapa muda mrefu hivi nikiugua kupooza, nawe waniuliza kama nataka kuwa mzima? je, umekuja kuyatukana mateso yangu, kunilaumu na kunicheka kwa dharau, na kuufanyia mzaha msiba wangu? Hakusema wala hakuwaza jambo lo lote la namna hiyo, bali alijibu kwa upole, “Naam, Bwana.” Basi ikiwa baada ya miaka thelathini na minane alikuwa mpole na mwanana hivi, hali nguvu zote na uthabiti wa akili yake vimekwisha kuvunjika, fikiri jinsi alivyopaswa kuwa mwanzoni mwa taabu yake. Kwa maana uwe na hakika kwamba wagonjwa hawawi wagumu kupendezwa mwanzoni mwa ugonjwa wao kama wanavyokuwa baada ya muda mrefu kupita: huwa wakaidi kupita kiasi, wasiovumilika kwa kila mtu, ugonjwa unaporefuka. Lakini kwa kuwa yeye, baada ya miaka mingi hivyo, alikuwa na hekima namna hii, na akajibu kwa uvumilivu mwingi hivyo, ni dhahiri kabisa kwamba hata katika muda uliotangulia alikuwa akiubeba msiba ule kwa shukrani nyingi.

Basi tukiyatafakari mambo haya, na tuuige uvumilivu wa mtumishi mwenzetu: kwa maana kupooza kwake kunatosha kuziimarisha nafsi zetu; kwa maana hakuna mtu awezaye kuwa mlegevu na mvivu kiasi kwamba, baada ya kuuona ukubwa wa msiba ule, asiyastahimili kwa ushujaa maovu yote yatakayompata, hata kama ni magumu kustahimili kuliko yote yaliyopata kujulikana. Kwa maana si uzima wake tu, bali hata ugonjwa wake umekuwa sababu ya faida kubwa kabisa kwetu: kwa maana kuponywa kwake kumezichochea nafsi za wasikiaji kunena sifa za Bwana, na ugonjwa wake na udhaifu wake umewatia ninyi moyo wa saburi, na kuwahimiza kuifikia bidii yake; au tuseme umewaonyesha fadhili za upendo wa Mungu. Kwa maana kule kutolewa kwa mtu huyu kwa ugonjwa wa namna hiyo, na kule kurefuka kwa muda wa udhaifu wake, ni ishara ya utunzaji mkuu kabisa kwa ajili ya mema yake. Kwa maana kama vile msafishaji wa dhahabu, akiisha kutia kipande cha dhahabu tanuruni, huiacha ijaribiwe kwa moto mpaka aonapo imekuwa safi zaidi; vivyo hivyo Mungu huziacha nafsi za wanadamu zijaribiwe kwa taabu mpaka ziwe safi na angavu, na zimevuna faida nyingi kutokana na kupepetwa huko: kwa hiyo hii ndiyo aina kuu kabisa ya fadhili.

2. Basi tusifadhaike, wala tusifadhaishwe, majaribu yanapotupata. Kwa maana ikiwa msafishaji wa dhahabu ajua muda gani apaswao kukiacha kipande cha dhahabu tanuruni, na wakati gani apaswao kukitoa, wala hakiachi kikae motoni mpaka kiharibike na kuteketea; si zaidi sana Mungu ajua hili, na aonapo tumekuwa safi zaidi, hutuachilia kutoka katika majaribu yetu, tusije tukaangushwa na kutupwa chini kwa kuzidi kwa maovu yetu? Basi tusinung’unike, wala tusilegee mioyo, jambo lisilotarajiwa linapotupata; bali tumwache yeye ajuaye mambo haya kwa usahihi aijaribu mioyo yetu kwa moto kadiri apendavyo: kwa maana hufanya hivi kwa kusudi lenye manufaa, na kwa kuwaangalia faida wale wanaojaribiwa.

Kwa sababu hiyo mtu mmoja mwenye hekima anatuonya, akisema, “Mwanangu, ukija kumtumikia Bwana, iweke tayari nafsi yako kwa majaribu; uunyoshe moyo wako, uvumilie daima, wala usifanye haraka wakati wa taabu;” “mnyenyekee,” asema, “katika mambo yote,” kwa maana yeye ajua barabara ni wakati gani inafaa kututoa katika tanuru la maovu. Kwa hiyo imetupasa kila mahali kumnyenyekea, na kushukuru sikuzote, na kuvumilia mambo yote kwa kuridhika, kama atupa fadhili au adhabu, kwa maana hiyo nayo ni aina ya fadhili. Kwa maana tabibu, si wakati amwogeshapo mgonjwa na kumlisha na kumpeleka katika bustani za kupendeza tu, bali pia atumiapo chuma cha moto na kisu, bado ni tabibu vilevile; na baba, si wakati ambembelezapo mwanawe tu, bali pia amfukuzapo nyumbani mwake, na amkemeapo na kumchapa, bado ni baba vilevile, si chini kuliko amsifupo. Basi kwa kuwa mwajua ya kuwa Mungu ana upendo mwororo kuliko matabibu wote, msiuchunguze kwa udadisi mwingi utaratibu wake wa kututibu, wala msimdai atoe hesabu yake; bali kama apenda kutuachilia au kama atuadhibu, na tujitoe kwa lolote kati ya hayo mawili sawasawa; kwa maana kwa kila moja hutafuta kuturudisha kwenye afya, na kwenye ushirika naye mwenyewe; naye ayajua mahitaji yetu mbalimbali, na lifaalo kwa kila mmoja, na jinsi na kwa namna gani yatupasa kuokolewa, na katika njia hiyo hutuongoza. Basi na tumfuate po pote atuagizapo, wala tusipime kwa uangalifu mwingi kama anatuamuru kwenda kwa njia laini na rahisi, au kwa njia ngumu na ya mabonde-mabonde: kama ilivyokuwa kwa huyu mwenye kupooza. Ilikuwa ni aina moja ya fadhili kwamba nafsi yake isafishwe kwa muda mrefu wa mateso yake, akitolewa kwa jaribio la moto wa dhiki kana kwamba kwa tanuru fulani; lakini ilikuwa fadhili nyingine isiyo ndogo kuliko hiyo kwamba Mungu alikuwa pamoja naye katikati ya majaribu, na kumpa faraja kubwa. Yeye ndiye aliyemtia nguvu, na kumtegemeza, na kumnyoshea mkono, wala hakumwacha aanguke. Lakini usikiapo kwamba alikuwa ni Mungu mwenyewe, usimnyime yule mwenye kupooza sehemu yake ya sifa, wala yeye wala mtu mwingine ye yote ajaribiwaye na bado kuvumilia kwa uthabiti. Kwa maana hata tukiwa na hekima isiyo na kipimo, hata tukiwa hodari na wenye nguvu kuliko wanadamu wote, lakini neema yake isipokuwapo hatutaweza kulipinga hata jaribu lililo la kawaida kabisa. Na kwa nini nanena juu ya viumbe wanyonge na duni kama tulivyo sisi? Kwa maana hata mtu angekuwa Paulo, au Petro, au Yakobo, au Yohana, lakini akinyimwa msaada wa Mungu, angetiwa aibu kwa urahisi, angeangushwa, na kulazwa chini. Na kwa ajili ya hao nitawasomea maneno ya Kristo mwenyewe: kwa maana amwambia Petro, “tazama, Shetani amewataka ninyi apate kuwapepeta kama ngano: lakini nimekuombea wewe ili imani yako isitindike.” Nini maana ya “kuwapepeta”? ni kugeuza na kupotoa, na kutikisa na kukoroga na kuvunjavunja, na kusumbua, jambo litokealo kwa vitu vipepetwavyo: lakini mimi, asema, nimemzuia, nikijua ya kuwa hamwezi kulistahimili jaribu hilo; kwa maana maneno “ili imani yako isitindike” ni kauli ya mtu aonyeshaye kwamba kama angeliruhusu, imani yake ingetindika. Basi ikiwa Petro, aliyekuwa mpenzi mwenye bidii namna hiyo wa Kristo, na kuuhatarisha uhai wake kwa ajili yake mara zisizohesabika, na kuruka mpaka safu ya mbele kabisa katika kundi la Mitume, na kutangazwa heri na Bwana wake, na kuitwa Petro kwa sababu hiyo, kwa kuwa aliishika imani kwa uthabiti usiotikisika, angechukuliwa na kuanguka kutoka katika ukiri wake kama Kristo angemruhusu Ibilisi amjaribu kadiri alivyotaka, ni mtu gani mwingine atakayeweza kusimama pasipo msaada wake? Kwa hiyo Paulo naye asema, “Lakini Mungu ni mwaminifu, ambaye hatawaacha mjaribiwe kupita mwezavyo, bali pamoja na lile jaribu atafanya na mlango wa kutokea, ili mweze kustahimili.” Kwa maana hasemi tu kwamba haruhusu jaribu liletwe kupita nguvu zetu, bali hata katika lile lililolingana na nguvu zetu yupo pamoja nasi, akituvusha, na kututia nguvu, ikiwa tu sisi wenyewe kwanza tunachangia njia zilizo katika uwezo wetu, kama bidii, tumaini kwake, shukrani, ustahimilivu, saburi. Kwa maana si katika hatari zilizo juu ya nguvu zetu tu, bali hata katika zile zilizolingana nazo, tunahitaji msaada wa Mungu, ikiwa tutasimama kishujaa; kwa maana mahali pengine pia imenenwa, “kama vile mateso ya Kristo yanavyozidi kwetu, vivyo hivyo na faraja yetu yazidi kwa Kristo, ili nasi tupate kuwafariji wale walio katika dhiki za namna zote, kwa faraja hiyo tunayofarijiwa na Mungu.” Basi yeye aliyemfariji mtu huyu ndiye yeye yule aliyeruhusu jaribu limpate. Na sasa angalia baada ya kuponywa jinsi anavyoonyesha upole. Kwa maana hakumwacha akaenda zake, bali alipomwona hekaluni alimwambia, “Angalia, umekuwa mzima; usitende dhambi tena, lisije likakupata jambo lililo baya zaidi.” Kwa maana kama angaliruhusu adhabu ile kwa sababu alimchukia, asingalimwachilia, wala asingaliuandalia usalama wake wa baadaye: lakini maneno “lisije likakupata jambo lililo baya zaidi” ni kauli ya mtu atakaye kuyazuia mapema maovu yajayo. Alikomesha ugonjwa, lakini hakukomesha mapambano: aliufukuza udhaifu, lakini hakuifukuza hofu yake, ili fadhili zilizotendwa zidumu bila kutikisika. Hii ndiyo kazi ya tabibu mwenye moyo mwororo, si kukomesha maumivu ya sasa tu, bali kuuandalia usalama wa baadaye; jambo ambalo Kristo naye alilifanya, akiiimarisha nafsi yake kwa kumkumbusha mambo yaliyopita. Kwa maana kwa kuwa, mambo yanayotutaabisha yakiisha kuondoka, mara nyingi kumbukumbu lake huondoka pamoja nayo, yeye, akitaka kumbukumbu hilo lidumu daima, asema, “usitende dhambi tena, lisije likakupata jambo lililo baya zaidi.”

3. Zaidi ya hayo, inawezekana kuuona utunzaji wake wa mbele na kujali kwake si katika jambo hili tu, bali pia katika lile linaloonekana kuwa karipio. Kwa maana hakuzifichua dhambi zake hadharani, ingawa alimwambia kwamba aliteswa kama alivyoteswa kwa sababu ya dhambi zake; lakini dhambi hizo zilikuwa zipi hakuzifunua; wala hakusema “umetenda dhambi” au “umekosa,” bali alilionyesha jambo hilo kwa kauli moja sahili, “usitende dhambi tena;” na akiisha kusema kiasi cha kumkumbusha tu, alimfanya awe macho zaidi juu ya mambo yajayo; na wakati huo huo alitudhihirishia sisi sote saburi yake na ushujaa wake na hekima yake, akiisha kumfikisha mahali pa kulazimika kuuombolezea msiba wake hadharani, na kuonyesha bidii yake mwenyewe kwa ajili ya mtu yule: “kwa maana wakati ninapokuja,” asema, “mwingine hushuka mbele yangu:” lakini hakuzifichua dhambi zake hadharani. Kwa maana kama vile sisi wenyewe tutakavyo kuzifunika dhambi zetu kwa pazia, vivyo hivyo Mungu, zaidi sana kuliko sisi: kwa sababu hiyo aliufanya uponyaji mbele ya wote, lakini mawaidha au shauri hulitoa faraghani. Kwa maana kamwe hazionyeshi dhambi zetu hadharani, isipokuwa wakati wo wote awaonapo watu wamekuwa bila hisia juu yake. Kwa maana asemapo, “mliniona nina njaa, msinipe chakula; nina kiu, msininyweshe,” anasema hivyo wakati huu wa sasa ili tusiyasikie maneno hayo katika wakati ujao. Anatisha, anatufichua katika ulimwengu huu, ili asilazimike kutufichua katika ule mwingine: kama vile alivyotisha kuuangamiza mji wa Waninawi kwa sababu hiyo hasa, ili asiuangamize. Kwa maana kama angetaka kuzitangaza dhambi zetu, asingetangaza mapema kwamba atazitangaza: lakini kama ilivyo, anatoa tangazo hili ili, tukiisha kutulizwa akili kwa hofu ya kufichuliwa, kama si kwa hofu ya adhabu pia, tujisafishe na dhambi hizo zote. Ndivyo pia litokeavyo katika ubatizo: kwa maana humpeleka mtu kwenye birika la maji bila kumfunulia mtu ye yote dhambi zake; lakini huitoa ile karama hadharani na kuidhihirisha kwa wote, hali dhambi za mtu yule hazijulikani na mtu ye yote ila Mungu mwenyewe na yule apokeaye msamaha wake. Ndivyo pia ilivyotokea kwa huyu mwenye kupooza: anatoa karipio bila mashahidi kuwapo; au tuseme kauli ile si karipio tu, bali pia ni kujitetea; anajitetea kana kwamba kwa kumtesa muda mrefu hivyo, akimwambia na kumthibitishia kwamba haikuwa bila sababu na kusudi alipomwacha ateseke muda mrefu namna hiyo; kwa maana alimkumbusha dhambi zake, na kuitangaza sababu ya udhaifu wake. “Kwa maana alipomwona,” twasoma, “hekaluni, alimwambia, Usitende dhambi tena, lisije likakupata jambo lililo baya zaidi.”

Na sasa, kwa kuwa tumepata faida nyingi hivi kutoka katika habari ya yule mwenye kupooza wa kwanza, na tumgeukie yule mwingine tunayeletewa katika Injili ya Mtakatifu Mathayo. Kwa maana katika migodi, mtu akibahatika kupata kipande cha dhahabu, huchimba tena zaidi mahali pale pale: nami najua ya kuwa wengi wa wale wasomao bila uangalifu hudhani kwamba ni mwenye kupooza mmoja yule yule anayeelezwa na wainjilisti wanne; lakini sivyo. Kwa hiyo imewapasa kuwa macho, na kulisikiliza jambo hili kwa makini. Kwa maana swali hili halihusu mambo ya kawaida, na maneno haya, yakiisha kupata ufumbuzi wake ufaao, yatafaa dhidi ya Wayunani na Wayahudi na wazushi wengi pia. Kwa maana hivyo ndivyo wote wawalaumuvyo wainjilisti, kana kwamba wako katika ugomvi na kutokubaliana: lakini sivyo ilivyo, Mungu apishe mbali! bali ingawa sura ya nje ni tofauti, neema ya Roho itendayo kazi katika nafsi ya kila mmoja ni moja; na mahali ilipo neema ya Roho, pana upendo, furaha, na amani; wala hapana vita na mabishano, ugomvi na mashindano. Basi tutaonyeshaje wazi kwamba mwenye kupooza huyu si yule mwingine, bali ni mtu tofauti? Kwa alama nyingi, za mahali na wakati, na majira, na siku, na kwa namna ya uponyaji, na kwa kuja kwa tabibu, na kwa upweke wa mtu aliyeponywa. Na hilo lina nini? mtu atasema: je, wainjilisti wengi hawakutoa habari zinazotofautiana za ishara nyingine? Naam, lakini ni jambo moja kutoa maelezo yanayotofautiana, na jambo jingine kutoa maelezo yanayopingana; kwa maana lile la kwanza halileti farakano wala ugomvi: lakini hili tunaloletewa sasa ni hali kubwa ya kupingana, isipokuwa ithibitike kwamba yule mwenye kupooza wa birikani alikuwa mtu tofauti na yule anayeelezwa na wainjilisti wale wengine watatu. Basi ili mpate kuelewa tofauti iliyopo kati ya maelezo yanayotofautiana na yanayopingana: mmoja wa wainjilisti amesema kwamba Kristo aliuchukua msalaba, mwingine kwamba Simoni Mkirene aliuchukua: lakini hilo halileti kupingana wala ugomvi. “Na inakuwaje,” wasema, “kwamba hakuna kupingana kati ya kusema aliuchukua na hakuuchukua?” Kwa sababu yote mawili yalitokea. Walipotoka katika Praitorio Kristo alikuwa akiuchukua: lakini walipokuwa wakiendelea Simoni aliupokea kutoka kwake akauchukua. Tena kuhusu wale wanyang’anyi, mmoja asema kwamba wote wawili walikufuru; mwingine kwamba mmoja wao alimkemea yule aliyekuwa akimtukana Bwana. Lakini hata katika hili hakuna kupingana: kwa sababu hapa pia mambo yote mawili yalitokea; mwanzoni watu wote wawili walitenda vibaya: lakini baadaye ishara zilipotokea, nchi ilipotetemeka na miamba ikapasuka, na jua likatiwa giza, mmoja wao aliongoka, akawa mnyenyekevu zaidi, akamtambua yule aliyesulibiwa na kuukiri ufalme wake. Kwa maana ili usidhani kwamba jambo hili lilitokea kwa nguvu fulani ya kulazimisha ya mtu aliyemsukuma kutoka ndani, na ili kuuondoa wasiwasi wako, anakuonyesha mtu huyo msalabani wakati bado anaushikilia uovu wake wa zamani, ili upate kutambua kwamba kuongoka kwake kulitendeka kutoka ndani na kutoka moyoni mwake mwenyewe, akisaidiwa na neema ya Mungu, na hivyo akawa mtu bora zaidi.

4. Na inawezekana kukusanya mifano mingine mingi ya namna hii kutoka katika Injili, ambayo inaonekana kuwa na dalili ya kupingana, hali hakuna kupingana kwa kweli; ukweli ni kwamba matukio mengine yamesimuliwa na mwandishi huyu, mengine na yule; au, kama hayakutokea saa moja, mwandishi mmoja amesimulia tukio la kwanza, mwingine la baadaye; lakini katika jambo hili la sasa hakuna kitu cha namna hiyo, bali wingi wa ushahidi niliotaja unawathibitishia wale wanaolitazama jambo hili hata kidogo kwamba yule mwenye kupooza hakuwa mtu yule yule katika habari zote mbili. Na hili lingekuwa ushahidi usio mdogo kuonyesha kwamba wainjilisti walipatana wao kwa wao wala hawakutofautiana. Kwa maana kama angekuwa mtu yule yule, farakano kati ya habari hizo mbili ni kubwa: lakini kama ni mtu tofauti, kila chanzo cha mabishano kimeondolewa.

Basi sasa niseme sababu zenyewe zinazonifanya nithibitishe kwamba mtu huyu si yule. Ni zipi? Mmoja aponywa Yerusalemu, mwingine Kapernaumu; mmoja kando ya birika la maji, mwingine katika nyumba fulani; huo ndio ushahidi wa mahali: wa kwanza wakati wa sikukuu: huo ndio ushahidi wa majira maalum: wa kwanza alikuwa ameteseka kwa udhaifu miaka thelathini na minane: kuhusu yule mwingine mwinjilisti hasimulii neno la namna hiyo: huo ndio ushahidi wa wakati: wa kwanza aliponywa siku ya Sabato: huo ndio ushahidi wa siku: kwa maana kama mtu huyu naye angaliponywa siku ya Sabato, Mathayo asingalilipita jambo hilo kimya, wala Wayahudi waliokuwapo wasingalinyamaza: kwa maana wao, waliolaumu kwa sababu nyingine hata mtu asipoponywa siku ya Sabato, wangalizidi kuwa wakali katika mashitaka yao dhidi ya Kristo kama wangalipata kisingizio cha ziada kutokana na hoja ya siku ile maalum. Tena, mtu huyu aliletwa kwa Kristo: lakini kwa yule mwingine Kristo mwenyewe alikwenda, wala hapakuwa na mtu wa kumsaidia. “Bwana,” alisema, “sina mtu:” hali huyu alikuwa na wengi waliokuja kumsaidia, ambao pia walimshusha kupitia dari. Na alimponya yule mwingine mwili kabla ya nafsi yake: kwa maana akiisha kumponya kupooza ndipo aliposema, “Angalia, umekuwa mzima; usitende dhambi tena:” lakini sivyo ilivyokuwa hapa; bali akiisha kuiponya nafsi yake—kwa maana alimwambia, “Mwanangu, jipe moyo; umesamehewa dhambi zako”—ndipo alipomponya kupooza kwake. Basi kwamba mtu huyu si yule mwingine imeonyeshwa waziwazi kwa ushahidi huu; lakini sasa imesalia turudi mwanzo wa simulizi tuone jinsi Kristo alivyomponya huyu na yule, na kwa nini kwa namna tofauti kwa kila mmoja: kwa nini mmoja siku ya Sabato na mwingine si siku ya Sabato, kwa nini alikwenda mwenyewe kwa mmoja lakini akangoja mwingine aletwe kwake, kwa nini aliponya kwanza mwili wa mmoja na nafsi ya mwingine. Kwa maana hayatendi mambo haya bila kufikiri na bila kusudi, kwa kuwa yeye ni mwenye hekima na busara. Basi na tusikilize kwa makini, tumtazame anapotenda uponyaji. Kwa maana ikiwa, katika habari za matabibu, watumiapo kisu au chuma cha moto au kumfanyia upasuaji mwingine wo wote mgonjwa aliyelemaa na kuwa kiwete, na kukata kiungo, watu wengi hujazana kumzunguka mgonjwa na tabibu anayetenda mambo hayo, si zaidi sana imetupasa kufanya hivyo katika jambo hili, kwa kadiri tabibu alivyo mkuu zaidi na ugonjwa ulivyo mzito zaidi, ukiwa ni ugonjwa usioweza kurekebishwa kwa ustadi wa kibinadamu, bali kwa neema ya Mungu tu. Na katika jambo lile la kwanza tunalazimika kuona ngozi ikikatwa, na usaha ukitoka, na damu ikitiririka, na kuvumilia usumbufu mwingi unaoletwa na mandhari hiyo, na maumivu makubwa na huzuni, si kwa kuona majeraha tu, bali pia kwa mateso wanayopata wale wanaochomwa moto au kukatwa hivyo: kwa maana hakuna mtu mwenye moyo mgumu kama jiwe kiasi cha kusimama karibu na wanaoteseka hivyo, na kuwasikia wakipiga kelele, bila yeye mwenyewe kushindwa nguvu na kutaharuki, na kuona huzuni nyingi rohoni; lakini hata hivyo tunavumilia hayo yote kwa sababu ya hamu yetu ya kuushuhudia upasuaji ule. Lakini katika jambo hili hakuna kitu cha namna hiyo cha kuonekana: hakuna kutumia moto, hakuna kuzamisha chombo, hakuna kutiririka kwa damu, hakuna maumivu wala kupiga kelele kwa mgonjwa; na sababu ya hilo ni hekima ya mponyaji, isiyohitaji msaada wo wote wa nje wa namna hiyo, bali inajitosheleza kabisa. Kwa maana yatosha kwamba atamke amri tu, na dhiki yote hukoma. Na ajabu si kwamba hutenda uponyaji kwa urahisi mwingi hivyo tu, bali pia bila maumivu, bila kuwasumbua wale wanaoponywa.

Basi, kwa kuwa ajabu ni kubwa zaidi na uponyaji ni wa maana zaidi, na furaha wapewayo watazamaji haichanganyiki na huzuni ya aina yo yote, na sasa tumtafakari Kristo kwa makini wakati wa kuponya. “Akapanda chomboni, akavuka, akafika mjini kwao: na tazama, wakamletea mtu mwenye kupooza, amelala kitandani: na Yesu, alipoiona imani yao, alimwambia yule mwenye kupooza, “Mwanangu, jipe moyo; umesamehewa dhambi zako.” Basi hawa walikuwa duni kuliko yule akida kwa habari ya imani yao, lakini bora kuliko yule mgonjwa wa birikani. Kwa maana yule wa kwanza hakumwalika tabibu wala hakumleta mgonjwa kwa tabibu; bali alimkaribia kama Mungu, akasema, “nena neno tu, na mtumishi wangu atapona.” Basi watu hawa hawakumwalika tabibu nyumbani, na kwa kiasi hicho wako sawa na yule akida: lakini walimleta mgonjwa kwa tabibu, na kwa kiasi hicho wako duni, kwa sababu hawakusema, “nena neno tu.” Hata hivyo wao ni bora sana kuliko yule mtu aliyelala kando ya birika. Kwa maana yeye alisema, “Bwana, sina mtu wa kunitia birikani maji yanapotibuliwa:” lakini watu hawa walijua kwamba Kristo hakuhitaji maji, wala birika, wala kitu kingine cho chote cha namna hiyo: hata hivyo Kristo hakumwachilia tu mtumishi wa yule akida, bali hata wale watu wengine wawili, kutoka katika magonjwa yao; wala hakusema: “kwa kuwa umetoa kiasi kidogo cha imani, uponyaji uupokeao utalingana nacho;” bali alimwacha aende yule aliyeonyesha imani kubwa zaidi kwa sifa na heshima, akisema, “Sijaona imani kubwa namna hii, la, hata katika Israeli.” Yule aliyeonyesha imani pungufu kuliko huyu hakumpa sifa yo yote, lakini hakumnyima uponyaji; la! hata yule ambaye hakuonyesha imani kabisa hakumnyima. Lakini kama vile matabibu, wanapoponya ugonjwa ule ule, hupokea kutoka kwa mtu mmoja vipande mia vya dhahabu, kutoka kwa wengine nusu, kutoka kwa wengine pungufu, na kutoka kwa baadhi bila kitu kabisa: vivyo hivyo Kristo alipokea kutoka kwa yule akida imani kubwa isiyoneneka, lakini kutoka kwa mtu huyu imani pungufu, na kutoka kwa yule mwingine hata kiasi cha kawaida hakupokea, lakini aliwaponya wote. Basi kwa sababu gani alimhesabu kuwa anastahili fadhili yule mtu asiyeweka amana yo yote ya imani? Kwa sababu kushindwa kwake kuonyesha imani hakukutokana na uvivu, wala na ugumu wa nafsi, bali na kutomjua Kristo, na kwa kuwa hakuwahi kusikia muujiza wo wote alioutenda, mdogo au mkubwa. Basi kwa sababu hiyo mtu yule alipata kusamehewa: jambo ambalo mwinjilisti analidokeza kwa siri asemapo, “kwa maana hakujua ni nani,” bali alimtambua kwa kumwona tu alipokutana naye mara ya pili.

5. Wapo kweli baadhi ya watu wasemao kwamba mtu huyu aliponywa kwa sababu tu wale waliomleta waliamini; lakini sivyo ilivyo. Kwa maana maneno “alipoiona imani yao” hayawahusu tu wale waliomleta mtu yule, bali pia mtu yule aliyeletwa. Kwa nini hivyo? “Je, mtu mmoja haponywi,” wasema, “kwa sababu mwingine ameamini?” Kwa upande wangu sidhani hivyo, isipokuwa kwa sababu ya utoto au udhaifu uliopita kiasi mtu huyo hawezi kwa namna fulani kuamini. Basi, wasema, ilikuwaje katika habari ya yule mwanamke Mkananayo, mama aliamini lakini binti akaponywa? na ilikuwaje mtumishi wa yule akida aliyeamini aliinuka kutoka kitanda cha ugonjwa na kuhifadhiwa? Kwa sababu wagonjwa wenyewe hawakuweza kuamini. Basi sikia yule mwanamke Mkananayo asemavyo: “Binti yangu amepagawa sana na pepo, na mara nyingine huanguka majini na mara nyingine motoni:” basi angewezaje kuamini yeye ambaye akili yake ilitiwa giza na kumilikiwa na pepo, wala hakuweza kamwe kujitawala, wala hakuwa na akili zake timamu? Basi kama ilivyokuwa kwa yule mwanamke Mkananayo, ndivyo pia ilivyokuwa kwa yule akida; mtumishi wake alilala mgonjwa nyumbani, asimjue Kristo, yeye mwenyewe, wala hakujua ni nani. Basi angewezaje kumwamini yule asiyemjua, ambaye hakuwa bado amepata uzoefu wo wote wake? Lakini katika habari iliyo mbele yetu hatuwezi kusema hivyo: kwa maana yule mwenye kupooza aliamini. Hili ladhihirika wapi? Kwa namna yenyewe ya kumkaribia Kristo. Kwa maana usiyaangalie tu maneno kwamba walimshusha mtu yule kupitia dari: bali fikiri ni jambo kubwa namna gani kwa mgonjwa kuwa na ujasiri wa kuvumilia hilo. Kwa maana bila shaka mwajua kwamba wagonjwa huwa na mioyo dhaifu na wagumu kuridhika kiasi kwamba mara nyingi hukataa matibabu wanayopewa kitandani mwao, na huchagua kuvumilia maumivu yatokanayo na magonjwa yao kuliko kuvumilia usumbufu unaoletwa na dawa. Lakini mtu huyu alikuwa na ujasiri wa kutoka nje ya nyumba, na kubebwa mpaka katikati ya sokoni, na kujionyesha mbele ya umati. Na ni desturi ya wagonjwa kufa katika ugonjwa wao kuliko kuifunua misiba yao binafsi. Lakini mgonjwa huyu hakufanya hivyo; bali alipoona kwamba mahali pa mkutano pamejaa, njia za kuingilia zimezibwa, bandari ya kukimbilia imefungwa, alikubali kushushwa kupitia dari. Ndivyo shauku ilivyo hodari katika kubuni njia, ndivyo upendo ulivyo tajiri wa mbinu. Kwa maana “naye atafutaye huona; naye abishaye atafunguliwa.” Mtu yule hakuwaambia rafiki zake, “Maana yake nini jambo hili? kwa nini kufanya ghasia hii? kwa nini kusukumana? Tungoje mpaka nyumba iwe tupu na mkutano utawanyike: makutano wataondoka, na hapo tutaweza kumkaribia faraghani na kushauriana naye juu ya mambo haya. Kwa nini mnaifichua misiba yangu katikati ya watazamaji wote, na kunishusha kutoka juu ya dari, na kutenda kwa namna isiyofaa?” Mtu yule hakusema lo lote kati ya hayo, wala nafsini mwake wala kwa wale waliomchukua, bali aliliona kuwa heshima kwamba watu wengi hivyo wamefanywa mashahidi wa kuponywa kwake. Na si kwa jambo hili tu iliwezekana kuiona imani yake, bali pia kwa maneno yenyewe ya Kristo. Kwa maana akiisha kushushwa na kuletwa mbele, Kristo alimwambia, “Mwanangu, jipe moyo; umesamehewa dhambi zako.” Na alipoyasikia maneno hayo hakukasirika, hakulalamika, hakumwambia tabibu, “Unamaanisha nini kwa hili? Nimekuja kuponywa jambo moja, nawe unaponya jingine. Huu ni udhuru na kisingizio na kifuniko cha kushindwa. Je, wasamehe dhambi zisizoonekana?” Hakusema wala hakuwaza lo lote kati ya hayo, bali alingoja, akimwachia tabibu achague njia ya uponyaji aliyoitaka. Kwa sababu hiyo pia Kristo hakwenda kwake, bali alimngoja aje, ili apate kuidhihirisha imani yake kwa wote. Kwa maana je, hakuweza kukifanya kuingia kuwe rahisi? Lakini hakufanya lo lote kati ya hayo; ili apate kuidhihirisha kwa wote bidii ya mtu yule na imani yake motomoto. Kwa maana kama vile alivyokwenda kwa yule mtu aliyekuwa ameteseka miaka thelathini na minane kwa sababu hakuwa na mtu wa kumsaidia, vivyo hivyo alimngoja mtu huyu aje kwake kwa sababu alikuwa na rafiki wengi; ili apate kuidhihirisha imani yake kwa kule kuletwa kwake mbele yake, na kutujulisha upweke wa yule mwingine kwa kwenda kwake, na kuifunua bidii ya huyu mmoja na saburi ya yule mwingine kwa wote, na hasa kwa wale waliokuwapo. Kwa maana baadhi ya Wayahudi wenye husuda na wachukia-wanadamu walikuwa na desturi ya kuzionea uchungu fadhili walizotendewa jirani zao na kuilaumu miujiza yake, mara nyingine kwa sababu ya majira maalum, wakisema kwamba aliponya siku ya Sabato; mara nyingine kwa sababu ya maisha ya wale waliotendewa fadhili, wakisema, “Huyu kama angekuwa nabii, angejua mwanamke huyu amgusaye ni nani:” bila kujua kwamba ni alama hasa ya tabibu kuandamana na walio dhaifu na kuonekana daima kando ya wagonjwa, si kuwaepuka, wala kuharakisha kutoka mbele yao—jambo ambalo kwa kweli aliwaambia waziwazi wale wanung’unikaji; “Wenye afya hawana haja ya tabibu, bali walio wagonjwa.” Kwa hiyo, ili kuwazuia wasitoe tena mashitaka yale yale, anathibitisha kwanza kabisa kwamba wale wanaomjia wanastahili kuponywa kwa sababu ya imani wanayoionyesha. Kwa sababu hiyo aliuonyesha upweke wa mtu mmoja, na imani motomoto na bidii ya yule mwingine: kwa sababu hiyo alimponya mmoja siku ya Sabato, na mwingine si siku ya Sabato: ili uwaonapo wakimshitaki na kumkemea Kristo siku nyingine upate kuelewa kwamba walimshitaki pia hapo kwanza si kwa sababu ya kuiheshimu sheria, bali kwa sababu hawakuweza kuuzuia uovu wao wenyewe. Lakini kwa nini hakuanza kwanza kumponya yule mwenye kupooza, bali alisema, “Mwanangu, jipe moyo; umesamehewa dhambi zako?” Alifanya hivi kwa hekima nyingi. Kwa maana ni desturi ya matabibu kuiharibu sababu iliyouanzisha ugonjwa kabla ya kuuondoa ugonjwa wenyewe. Mara nyingi, kwa mfano, macho yanaposumbuliwa na ute fulani mbaya na utokaji mchafu, tabibu, akiacha kuyatibu macho yenye ugonjwa, huelekeza uangalifu wake kichwani, ambapo ndipo ilipo mizizi na chanzo cha udhaifu: vivyo hivyo Kristo alitenda: anakizuia kwanza kabisa chanzo cha uovu. Kwa maana chanzo na mzizi na mama wa uovu wote ni asili ya dhambi. Hiyo ndiyo inayoidhoofisha miili yetu: hiyo ndiyo inayoleta ugonjwa: kwa hiyo hata wakati huu alisema, “Mwanangu, jipe moyo; umesamehewa dhambi zako.” Na kwa yule mwingine alisema, “Angalia, umekuwa mzima; usitende dhambi tena, lisije likakupata jambo lililo baya zaidi,” akiwaonyesha wote wawili kwamba magonjwa haya yalikuwa mazao ya dhambi. Na tangu mwanzo na chanzo cha ulimwengu, ugonjwa, ukiwa ni tokeo la dhambi, ulishambulia mwili wa Kaini. Kwa maana baada ya kumwua ndugu yake, baada ya tendo lile la uovu, mwili wake ulipatwa na kupooza. Kwa maana kutetemeka ni sawa na kupooza. Kwa maana nguvu iongozayo kiumbe hai inapodhoofika, isiweze tena kuvitegemeza viungo vyote, huvinyima uwezo wake wa asili wa kuongozwa, na hapo, vikiisha kulegea, hutetemeka na kuyumbayumba.

6. Paulo naye alilionyesha jambo hili: kwa maana alipokuwa akiwakemea Wakorintho kwa dhambi fulani alisema, “Kwa sababu hiyo wengi kwenu ni dhaifu na wagonjwa.” Kwa hiyo Kristo naye kwanza anaiondoa sababu ya uovu, na akiisha kusema, “Mwanangu, jipe moyo; umesamehewa dhambi zako,” anaiinua roho na kuiamsha nafsi iliyoinama: kwa maana neno lile likawa sababu yenye kutenda kazi, na likiisha kuingia katika dhamiri liliishika nafsi yenyewe na kuitupa nje dhiki yote. Kwa maana hakuna kitu kiletacho furaha na kutoa ujasiri kama kuwa huru na kujilaumu. Kwa maana palipo na ondoleo la dhambi pana uana. Ndivyo ilivyo angalau kwamba hatuwezi kumwita Mungu Baba mpaka tumeoshwa dhambi zetu katika birika la maji matakatifu. Ni pale tunapopanda kutoka huko, tukiisha kuuvua mzigo ule mbaya, ndipo tunaposema, “Baba yetu uliye mbinguni.” Lakini katika habari ya yule mtu aliyekuwa dhaifu miaka thelathini na minane, kwa nini hakutenda hivyo, bali aliponya mwili wake kwanza kabisa? Kwa sababu kwa muda ule mrefu dhambi zake zilikuwa zimekwisha kumalizika: kwa maana ukubwa wa jaribu waweza kuupunguza mzigo wa dhambi; kama kweli twasoma ilivyokuwa kwa Lazaro, kwamba alipokea mabaya yake kwa ukamilifu, na kwa hiyo akafarijiwa: na tena mahali pengine twasoma, “Farijini watu wangu, semeni na moyo wa Yerusalemu, ya kuwa amepokea kwa mkono wa Bwana adhabu maradufu kwa dhambi zake.” Na tena nabii asema, “Ee Bwana, utupe amani, kwa maana umetulipa mambo yote,” akionyesha kwamba adhabu na mapigo huleta msamaha wa dhambi; na jambo hili tungeweza kulithibitisha kwa vifungu vingi. Basi inaonekana kwangu kwamba sababu iliyomfanya asimwambie mtu yule neno lo lote kuhusu ondoleo la dhambi, bali amlinde tu kwa ajili ya wakati ujao, ni kwamba adhabu ya dhambi zake ilikuwa imekwisha kutimizwa kwa muda mrefu wa ugonjwa wake: au, kama hii haikuwa sababu, ni kwa kuwa hakuwa bado amefikia kiwango cho chote kikubwa cha imani kuhusu Kristo, hata Bwana akaanza kushughulikia hitaji lililo dogo, lililo dhahiri na wazi, yaani afya ya mwili; lakini katika habari ya yule mtu mwingine hakutenda hivyo, bali kwa kuwa mtu huyu alikuwa na imani zaidi, na nafsi iliyo bora zaidi, alisema naye kwanza kabisa kuhusu ugonjwa ulio wa hatari zaidi: pamoja na kusudi la ziada la kuonyesha usawa wake wa cheo na Baba. Kwa maana kama vile katika habari ile ya kwanza aliponya siku ya Sabato kwa sababu alitaka kuwaongoza watu waiache namna ya Kiyahudi ya kuishika, na kuchukua nafasi kutokana na lawama zao kujithibitisha kuwa sawa na Baba: vivyo hivyo katika jambo hili pia, akijua mapema watakayosema, aliyatamka maneno haya ili ayatumie kama mahali pa kuanzia na kisingizio cha kuthibitisha usawa wake wa cheo na Baba. Kwa maana ni jambo moja, mtu asipoleta shitaka wala lawama yo yote, kuanza mwenyewe kwa hiari kunena juu ya mambo haya, na ni jambo jingine kabisa, watu wengine wanapotoa nafasi, kuishika kazi ile ile kwa utaratibu na sura ya kujitetea. Kwa maana asili ya maonyesho yale ya kwanza ilikuwa kikwazo kwa wasikiaji: lakini hili jingine halikuwa la kuudhi sana, bali lilikubalika zaidi; na kila mahali twamwona akifanya hivyo, akiudhihirisha usawa wake si kwa maneno sana kama kwa matendo. Hili ndilo angalau alilomaanisha Mwinjilisti aliposema kwamba Wayahudi walimwudhi Yesu si kwa sababu aliivunja Sabato tu, bali pia kwa sababu alisema kwamba Mungu ni Baba yake, akijifanya sawa na Mungu, jambo ambalo ni kubwa zaidi sana, kwa maana alilitimiza hilo kwa maonyesho ya matendo yake. Basi wenye husuda na waovu, na wale wanaotafuta kisingizio kila upande, wanatendaje? “Mbona mtu huyu anakufuru?” wasema, kwa maana “hakuna awezaye kusamehe dhambi ila Mungu peke yake.” Kama vile walivyomwudhi kule kwa sababu aliivunja Sabato, naye akatumia nafasi ya lawama zao kutangaza usawa wake na Baba kwa sura ya kujitetea, akisema, “Baba yangu anatenda kazi hata sasa, nami ninatenda kazi,” vivyo hivyo hapa pia, akianzia kwenye mashitaka wanayoyatoa, anathibitisha kwa hayo kufanana kwake kamili na Baba. Kwa maana walisema nini? “Hakuna awezaye kusamehe dhambi ila Mungu peke yake.” Basi kwa kuwa wao wenyewe waliiweka fasili hii, wao wenyewe waliileta kanuni hii, wao wenyewe waliitangaza sheria hii, anaendelea kuwanasa kwa maneno yao wenyewe. “Mmekiri,” asema, “kwamba msamaha wa dhambi ni sifa ya Mungu peke yake: kwa hiyo usawa wangu hauna shaka.” Na si watu hawa tu wanaosema hivyo, bali pia nabii, akisema hivi: “Ni nani aliye Mungu kama wewe?” kisha, akionyesha sifa yake ya pekee, aongeza, “mwenye kusamehe uovu, na kupita makosa.” Basi ikiwa mtu mwingine ye yote aonekana akitenda jambo lile lile, yeye naye ni Mungu, Mungu kama yule alivyo Mungu. Lakini na tuangalie jinsi Kristo anavyohojiana nao, kwa upole na unyenyekevu kiasi gani, na kwa wororo wote. “Na tazama, baadhi ya waandishi wakasema nafsini mwao, Huyu anakufuru.” Hawakulitamka neno hilo, hawakulitangaza kwa ulimi, bali walihojiana katika vilindi vya siri vya mioyo yao. Basi Kristo alitendaje? Aliyaweka hadharani mawazo yao ya siri kabla ya maonyesho yaliyohusu kuponywa kwa mwili wa yule mwenye kupooza, akitaka kuwathibitishia uweza wa Uungu wake. Kwa maana, kwamba ni sifa ya Mungu peke yake, ishara ya uungu wake, kuzionyesha siri za moyo, Maandiko yasema, “Wewe peke yako wajua mioyo ya wanadamu.” Je, waona kwamba neno hili “peke yako” halikutumiwa kwa kusudi la kumtofautisha Mwana na Baba? Kwa maana ikiwa Baba peke yake aujua moyo, Mwana azijuaje siri za moyo? “Kwa kuwa yeye mwenyewe alijua yaliyomo moyoni mwa mwanadamu,” yasema; na Paulo, akithibitisha kwamba kujua mambo ya siri ni sifa ya pekee ya Mungu, asema, “Naye aichunguzaye mioyo,” akionyesha kwamba usemi huu ni sawa na jina “Mungu.” Kwa maana kama vile nisemapo, “Yeye anyeshaye mvua alisema,” simaanishi mwingine ila Mungu kwa kulitaja tendo, kwa kuwa ni tendo lililo lake peke yake: na nisemapo, “Yeye alichomozaye jua,” bila kuliongeza neno Mungu, bado namwonyesha yeye kwa kulitaja tendo: vivyo hivyo Paulo aliposema, “yeye aichunguzaye mioyo,” alithibitisha kwamba kuuchunguza moyo ni sifa ya Mungu peke yake. Kwa maana kama usemi huu usingekuwa na nguvu sawa na jina “Mungu” katika kumwonyesha yule aliyekusudiwa, asingeutumia peke yake bila nyongeza. Kwa maana kama uweza huo ungeshirikiwa naye pamoja na kiumbe fulani, tusingejua ni nani aliyekusudiwa, kwa kuwa ushirika wa uweza ungeleta mchanganyiko katika akili za wasikiaji. Basi kwa kuwa hili laonekana kuwa sifa ya pekee ya Baba, na bado ladhihirishwa juu ya Mwana, ambaye usawa wake kwa hiyo unakuwa hauna shaka, kwa hiyo twasoma, “Mbona mnawaza mabaya mioyoni mwenu? Kwa maana ni lipi lililo jepesi, kusema, Umesamehewa dhambi zako, au kusema, Ondoka, uende?”

7. Tazama zaidi ya hayo jinsi anavyotoa uthibitisho wa pili wa uweza wake wa kusamehe dhambi. Kwa maana kusamehe dhambi ni tendo kubwa zaidi sana kuliko kuponya mwili, kubwa zaidi kwa kadiri nafsi ilivyo kubwa kuliko mwili. Kwa maana kama vile kupooza ni ugonjwa wa mwili, vivyo hivyo dhambi ni ugonjwa wa nafsi: lakini ingawa huu ni mkubwa zaidi hauonekani kwa kugusika: hali ule mwingine, ingawa ni mdogo, ni dhahiri. Basi, kwa kuwa yu karibu kutumia lililo dogo kwa ajili ya kuonyesha lililo kubwa, akithibitisha kwamba alitenda hivyo kwa sababu ya udhaifu wao, na kwa kujishusha kwa hali yao dhaifu, asema, “ni lipi lililo jepesi, kusema, Umesamehewa dhambi zako, au kusema, Ondoka, uende?” Basi kwa sababu gani alielekea tendo lililo dogo kwa ajili yao? Kwa sababu lililo dhahiri hutoa uthibitisho kwa namna iliyo wazi zaidi. Kwa hiyo hakumwezesha mtu yule kuinuka mpaka alipokwisha kuwaambia, “Lakini mpate kujua ya kuwa Mwana wa Adamu anayo amri duniani ya kusamehe dhambi (hapo amwambia yule mwenye kupooza), Ondoka, uende:” kana kwamba alisema: msamaha wa dhambi kweli ni ishara kubwa zaidi: lakini kwa ajili yenu naongeza na lile dogo pia, kwa kuwa hili laonekana kwenu kuwa uthibitisho wa lile jingine. Kwa maana kama vile katika habari nyingine, alipomsifu yule akida kwa kusema, “nena neno tu, na mtumishi wangu atapona: kwa maana nami humwambia huyu, Nenda, naye huenda, na yule mwingine, Njoo, naye huja,” aliithibitisha fikira yake kwa sifa aliyoitamka: na tena alipowakemea Wayahudi kwa kumlaumu siku ya Sabato wakisema kwamba aliivunja sheria, alithibitisha kwamba alikuwa na mamlaka ya kubadilisha sheria: vivyo hivyo katika jambo hili pia, wengine waliposema, “Anajifanya sawa na Mungu kwa kuahidi kile kilicho cha Baba peke yake,” yeye, akiisha kuwakaripia na kuwashitaki, na kuthibitisha kwa matendo yake kwamba hakukufuru, alitupa ushahidi usiopingika kwamba aliweza kufanya mambo yale yale kama Baba aliyemzaa. Angalia angalau jinsi apendavyo kulithibitisha jambo hili, kwamba kilicho cha Baba peke yake ni chake yeye pia: kwa maana hakumwezesha tu yule mwenye kupooza kuinuka, bali pia alisema, “Lakini mpate kujua ya kuwa Mwana wa Adamu anayo amri duniani ya kusamehe dhambi:” hivyo ilikuwa ni juhudi yake na shauku yake ya dhati kuthibitisha kuliko mambo yote kwamba alikuwa na mamlaka yale yale kama Baba.

8. Basi na tuyashike kwa uangalifu mambo haya yote, yale yaliyonenwa jana na juzi pia, na tumsihi Mungu kwamba yakae mioyoni mwetu bila kuondoshwa; na sisi kwa upande wetu tuchangie bidii, na kukutana mahali hapa daima. Kwa maana kwa njia hii tutazihifadhi kweli zilizonenwa hapo kwanza, na tutaziongeza nyingine katika akiba yetu; na kama yo yote kati yake yakitutoka kumbukumbuni kwa kupita kwa wakati, tutaweza kwa urahisi kuyarudisha kwa msaada wa mafundisho ya daima. Na si mafundisho tu yatakayodumu safi na bila kuharibika, bali mwenendo wetu wa maisha pia utapata faida ya uangalifu mwingi wa bidii, nasi tutaweza kuipita hali hii ya sasa ya maisha kwa furaha na uchangamfu. Kwa maana mateso ya aina yo yote yanayoilemea nafsi yetu tunapokuja hapa yataondolewa kwa urahisi: kwa kuwa sasa pia Kristo yupo, na yeye amkaribiaye kwa imani atapokea uponyaji kwake upesi. Tuseme mtu fulani anapambana na umaskini wa kudumu, na kukosa chakula cha lazima, na mara nyingi hulala na njaa; akiingia hapa, na kumsikia Paulo akisema kwamba aliishi katika njaa na kiu na uchi, na kwamba aliyapata hayo si kwa siku moja au mbili au tatu, bali daima (hili angalau ndilo aonyeshalo asemapo, “Hata saa hii ya sasa tuna njaa, na kiu, na tu uchi”), atapokea faraja tele, akijifunza kwa maneno haya kwamba Mungu hakumruhusu awe maskini kwa sababu alimchukia au alimwacha: kwa maana kama hili lingekuwa tokeo la chuki, asingeliruhusu kwa Paulo, aliyekuwa mpendwa wake kuliko watu wote: bali aliliruhusu kwa sababu ya upendo wake mwororo na utunzaji wake, na kwa kumwongoza hadi kiwango cha juu zaidi cha hekima ya rohoni. Je, mtu mwingine ana mwili uliozungukwa na ugonjwa na mateso yasiyohesabika? Hali ya wale wenye kupooza yaweza kuwa chanzo tele cha faraja, na zaidi ya hao, yule mwanafunzi mbarikiwa na shujaa wa Paulo aliyekuwa akiteseka daima kwa magonjwa, wala hakupata kamwe kupumzika kutoka katika udhaifu wa muda mrefu, kama vile Paulo naye alivyosema, “Tumia mvinyo kidogo, kwa ajili ya tumbo lako na magonjwa yako ya mara kwa mara,” ambapo hasemi tu juu ya magonjwa kwa jumla. Au mwingine, akiisha kusingiziwa kwa uongo, amepata sifa mbaya mbele ya watu, na jambo hili linamsumbua na kumtafuna nafsi yake daima: aingia mahali hapa na kusikia, “Heri ninyi watakapowashutumu na kuwanenea kila neno baya kwa uongo; furahini, mshangilie, kwa kuwa thawabu yenu ni nyingi mbinguni:” ndipo atauweka kando unyonge wote wa moyo na kupokea furaha ya kila namna: kwa maana imeandikwa, “rukeni kwa shangwe, mshangilie sana, watakapolitupa jina lenu kama ovu.” Basi kwa namna hii Mungu huwafariji wale wanaonenwa mabaya, na wale wanaonena mabaya huwatia hofu kwa namna nyingine, akisema, “kila neno baya watakalolinena wanadamu, watatoa hesabu ya neno hilo, likiwa jema au baya.”

Mwingine labda amefiwa na binti mdogo au mwana, au mmoja wa jamaa zake; naye pia, akiisha kuja hapa, anamsikiliza Paulo akiugua juu ya maisha haya ya sasa na kutamani kuyaona yale yajayo, na kulemewa na ukaaji wake katika ulimwengu huu; naye ataondoka akiwa na dawa ya kutosha kwa huzuni yake atakapomsikia akisema, “Lakini, ndugu, sitaki msijue habari zao waliolala, msije mkahuzunika kama wengine wasio na matumaini.” Hakusema juu ya wanaokufa, bali “habari zao waliolala,” akithibitisha kwamba mauti ni usingizi. Basi kama vile tumwonapo mtu amelala usingizi hatufadhaiki wala hatuhuzuniki, tukitarajia kwamba hakika ataamka: vivyo hivyo tumwonapo mtu amekufa, tusifadhaike wala tusiinamishe mioyo, kwa maana huu nao ni usingizi, mrefu zaidi kweli, lakini bado ni usingizi. Kwa kuyapa mauti jina la usingizi aliwafariji waombolezaji na kuliangusha shitaka la wasioamini. Ukimwombolezea kupita kiasi yule aliyeondoka, utakuwa kama yule asiyeamini asiye na tumaini la ufufuo. Yeye kwa kweli afanya vema kuomboleza, kwa kuwa hawezi kuwa na hekima yo yote ya rohoni kuhusu mambo yajayo: lakini wewe uliyepokea uthibitisho thabiti namna hii kuhusu uzima ujao, kwa nini wazama katika udhaifu ule ule pamoja naye? Kwa hiyo imeandikwa, “Hatutaki msijue habari zao waliolala, msije mkahuzunika kama wengine wasio na matumaini.”

Na si katika Agano Jipya tu, bali katika lile la Kale pia, inawezekana kupokea faraja tele. Kwa maana usikiapo habari za Ayubu, baada ya kupoteza mali zake, baada ya kuangamizwa kwa makundi yake ya wanyama, baada ya kufiwa si na mwana mmoja, wala wawili, wala watatu, bali na kundi zima la wana katika ujana wao kamili, na baada ya ubora mkuu wa nafsi aliouonyesha, hata kama wewe ni dhaifu kuliko wanadamu wote, utaweza kwa urahisi kutubu na kurudisha ujasiri wako. Kwa maana wewe, Ee mwanadamu, umemhudumia mwanao mgonjwa daima, na umemwona amelazwa kitandani, na umemsikia akitamka maneno yake ya mwisho, na umesimama kando yake alipokuwa akivuta pumzi yake ya mwisho, na umeyafumba macho yake, na kukifunga kinywa chake: lakini yeye hakuwapo wakati wa mahangaiko ya kifo cha wanawe, hakuwaona wakivuta pumzi yao ya mwisho, bali nyumba ikawa kaburi la pamoja la wote, na juu ya meza ile ile ubongo na damu vilimwagika, na vipande vya miti na vigae, na mavumbi, na vipande vya nyama, na vitu hivi vyote vikachanganyika pamoja vivyo hivyo. Hata hivyo, baada ya misiba mikubwa ya namna hiyo, hakuwa mkorofi; bali asema nini?—“Bwana alitoa, na Bwana ametwaa; kama ilivyompendeza Bwana ndivyo ilivyokuwa; jina la Bwana na lihimidiwe milele.” Kauli hii na iwe kauli yetu pia juu ya kila jambo litupatalo; liwe ni kupoteza mali, au udhaifu wa mwili, au matusi, au kusingiziwa kwa uongo, au namna nyingine yo yote ya uovu iwapatayo wanadamu, na tuseme maneno haya: “Bwana alitoa, na Bwana ametwaa; kama ilivyompendeza Bwana ndivyo ilivyokuwa; jina la Bwana na lihimidiwe milele.” Tukiizoea hekima hii ya rohoni, hatutapatwa kamwe na uovu wo wote, hata tukipitia mateso yasiyohesabika, bali faida itakuwa kubwa kuliko hasara, mema yatazidi mabaya: kwa maneno haya utamfanya Mungu akurehemu, na utajilinda dhidi ya udhalimu wa Shetani. Kwa maana mara ulimi wako unapoyatamka maneno haya, Ibilisi hukimbia mbali nawe papo hapo: na akiisha kukimbia, wingu la huzuni nalo hutawanyika, na mawazo yanayotutesa hukimbia, yakiharakisha kwenda pamoja naye; na zaidi ya hayo yote utajipatia baraka za kila namna, hapa na mbinguni pia. Nanyi mnao mfano wa kuthibitisha katika habari ya Ayubu, na ya yule Mtume, ambao, wakiisha kuzidharau taabu za ulimwengu huu kwa ajili ya Mungu, walizipata baraka za milele. Basi na tuwe na matumaini, na katika mambo yote yatupatayo na tufurahi na kumshukuru Mungu mwenye rehema, ili tuyapite maisha haya ya sasa kwa utulivu, na kuzipata baraka zijazo, kwa neema na fadhili za upendo za Bwana wetu Yesu Kristo, ambaye utukufu, heshima na uweza ni vyake daima, sasa na siku zote, hata milele na milele. Amina.