Hotuba ya Pili juu ya Sanamu

Ilihubiriwa huko Antiokia katika lile Kanisa la Kale, kama lilivyoitwa, alipokuwa bado presbiteri, juu ya msiba ulioupata mji kutokana na ghasia zilizoambatana na kuangushwa kwa Sanamu za Mfalme Theodosius, Mkuu na Mcha Mungu. Na juu ya neno la Mtume, “Uwaagize walio matajiri wasijivune” (1 Timotheo 6:17). Na dhidi ya tamaa ya mali.

1. Niseme nini, au ninene juu ya nini? Majira haya ni ya machozi, si ya maneno; ni ya maombolezo, si ya hotuba; ni ya maombi, si ya mahubiri. Ndivyo ulivyo ukubwa wa matendo yaliyotendwa kwa ujasiri wa kiburi; jeraha hili halitibiki kiasi hicho, pigo hili ni zito kiasi hicho, kupita hata uwezo wa tiba yoyote, nalo lalilia msaada kutoka juu. Ndivyo ilivyokuwa kwa Ayubu, alipopoteza vyote, aliketi juu ya jalala; na rafiki zake wakasikia habari hiyo, wakaja, na walipomwona wakiwa bado mbali, wakararua mavazi yao, wakajirushia majivu, wakaomboleza sana. Jambo hilo hilo sasa yapasa miji yote inayotuzunguka kulifanya: kuja kwenye mji wetu na kuomboleza kwa huruma yote juu ya yaliyotupata. Yeye wakati ule aliketi juu ya jalala lake; mji huu sasa umeketi katikati ya mtego mkuu. Kwa maana kama vile ibilisi wakati ule alivyoyarukia kwa ukali makundi ya kondoo, na ng’ombe, na mali yote ya yule mtu mwenye haki, ndivyo sasa amejaa ghadhabu dhidi ya mji huu wote. Lakini wakati ule, kama ilivyo sasa, Mungu aliruhusu jambo hilo; wakati ule, kwa kweli, ili amfanye yule mwenye haki ajulikane zaidi kwa ukubwa wa majaribu yake; na sasa, ili atufanye sisi kuwa na kiasi zaidi kwa ukali wa dhiki hii. Niacheni niomboleze juu ya hali yetu ya sasa. Tumenyamaza siku saba, kama vile rafiki za Ayubu walivyonyamaza. Niacheni nifumbue kinywa changu leo, na kulilia msiba huu wa wote.

2. Ni nani, wapendwa, aliyetuloga? Ni nani aliyetuonea wivu? Badiliko hili lote limetujia kutoka wapi? Hapakuwa na kitu chenye heshima kuliko mji wetu! Sasa, hapajapata kuwa na kitu cha kuhurumiwa kuliko huo! Watu waliokuwa wenye utaratibu mzuri na watulivu hivyo, naam, kama farasi mpole aliyefugwa vizuri, aliyekuwa siku zote mtiifu mikononi mwa watawala wake, sasa ghafla wamechomoka nasi, hata wakatenda maovu ambayo mtu hathubutu hata kuyataja.

Ninaomboleza sasa na kulia, si kwa sababu ya ukubwa wa ghadhabu ile inayotarajiwa, bali kwa sababu ya kupita kiasi kwa wazimu ule uliodhihirishwa! Kwa maana hata kama Mfalme asingechokozwa, wala kukasirika, hata kama asingeadhibu, wala kulipiza kisasi; tutaibeba vipi, nawauliza, aibu ya yote yaliyotendwa? Ninaona neno la mafundisho likikatizwa na maombolezo; sikuweza kufumbua kinywa changu, wala kuachanisha midomo yangu, wala kuutikisa ulimi wangu, wala kutamka silabi moja! Hivyo, kama lijamu, uzito wa huzuni unauzuia ulimi wangu, na kuyazuia yale ambayo ningependa kusema.

3. Hapo zamani hapakuwa na kitu chenye furaha kuliko mji wetu; wala hakuna kitu cha kusikitisha kuliko ulivyokuwa sasa. Kama nyuki wavumao kuuzunguka mzinga wao, ndivyo kabla ya haya wenyeji walivyokuwa kila siku wakirukaruka sokoni, na wote walituita heri kwa kuwa tulikuwa wengi hivyo. Lakini tazama sasa, mzinga huu umekuwa ukiwa! Kwa maana kama moshi uwafukuzavyo nyuki wale, ndivyo hofu imefukuza makundi yetu; na lile analolisema nabii, akiililia Yerusalemu, twaweza sasa kulisema ipasavyo, “Mji wetu umekuwa ‘kama mvinje uliopukutika majani yake, na kama bustani isiyo na maji.’” Kwa maana kama vile bustani, maji yake ya kunyweshea yanapokoma, huonyesha miti iliyopukutika majani yake, na iliyokosa matunda yake, ndivyo ilivyoupata mji wetu sasa. Kwa maana msaada utokao juu ukiisha kuuacha, umesimama ukiwa, umenyang’anywa karibu wenyeji wake wote.

4. Hakuna kitu kitamu kuliko nchi ya mtu mwenyewe; lakini sasa, imekuwa kwamba hakuna kitu chenye uchungu zaidi! Wote wanakimbia mahali palipowazaa, kama mtu akimbiavyo mtego. Wanapaacha kama wangeacha gereza la chini kwa chini; wanaruka kutoka humo, kama kutoka motoni. Na kama vile nyumba inapokamatwa na miali ya moto, si wale tu waishio ndani yake, bali wote walio karibu, hukimbia kutoka humo kwa haraka kubwa mno, wakitamani kuokoa miili yao mitupu tu; vivyo hivyo sasa pia, ghadhabu ya Mfalme inapotarajiwa kuja kama moto kutoka juu, kila mtu anajisukuma kutoka mapema, na kuuokoa mwili wake mtupu, kabla moto ule, ukienea, haujawafikia. Na sasa msiba wetu umekuwa fumbo; ni kukimbia pasipo maadui; ni kufukuzwa kwa wenyeji pasipo vita; ni utumwa pasipo kutekwa! Hatukuuona moto wa washenzi, wala hatukuutazama uso wa maadui: na bado twapata mateso ya mateka. Watu wote sasa wanasikia habari za misiba yetu; kwa maana wakiwapokea wakimbizi wetu, wanajifunza kutoka kwao pigo lililoupata mji wetu.

5. Hata hivyo sioni haya, wala sioni aibu kwa jambo hili. Watu wote na wayajue mateso ya mji huu, ili, wakimhurumia mama yao, wapaze sauti yao kwa pamoja kwa Mungu kutoka dunia nzima; na kwa nia moja wamsihi Mfalme wa mbinguni kwa ajili ya mlezi na mzazi wao wa wote. Si muda mrefu uliopita mji wetu ulitikiswa; lakini sasa nafsi zenyewe za wenyeji zinayumbayumba! Wakati ule misingi ya nyumba ilitetemeka, lakini sasa misingi yenyewe ya kila moyo inatetemeka; nasi sote twaona kifo kila siku mbele ya macho yetu! Twaishi katika hofu isiyokoma, na kuvumilia adhabu ya Kaini; adhabu ya kuhurumiwa kuliko ile ya wale waliokuwa zamani wafungwa wa gereza; tukistahimili, kama tunavyostahimili sasa, aina mpya na ya ajabu ya kuzingirwa, yenye kutisha kuliko aina ya kawaida. Kwa maana wale wanaoyapata haya kutoka kwa maadui, hufungiwa tu ndani ya kuta za mji; lakini kwetu hata soko limekuwa halipitiki, na kila mtu amefungiwa ndani ya kuta za nyumba yake mwenyewe! Na kama vile si salama kwa wale waliozingirwa kutoka nje ya kuta, adui akiwa amepiga kambi nje pande zote; vivyo hivyo, kwa wengi wa wale wakaao katika mji huu, si salama kutoka nje ya mlango, wala kuonekana hadharani; kwa sababu ya wale ambao kila mahali wanawawinda wasio na hatia pamoja na wenye hatia; na kuwakamata hata katikati ya soko, na kuwaburuta mpaka mahakamani, bila taratibu yoyote, na kama bahati inavyoelekeza. Kwa sababu hiyo, watu huru wanakaa ndani wamejifungia pamoja na watumishi wao; wakiuliza kwa wasiwasi na kwa undani kwa wale ambao waweza kuwauliza salama, “Ni nani aliyekamatwa leo; ni nani aliyechukuliwa; au aliyeadhibiwa? Ilikuwaje? na kwa namna gani?” Wanaishi maisha ya taabu kuliko aina yoyote ya mauti; wakilazimika kila siku kuomboleza misiba ya wengine; huku wakitetemeka kwa ajili ya usalama wao wenyewe, wala hawako katika hali bora kuliko wafu; kwa kuwa tayari wamekufa kwa hofu.

6. Lakini kama mtu yeyote asiye na hofu hii na dhiki hii akichagua kuingia sokoni, mara hurudishwa nyumbani kwake na mandhari ile ya huzuni; akikuta labda kwa shida mtu mmoja au wawili, nao wameinamisha vichwa vyao na kunyemelea huku na huku wakiwa na nyuso zilizoinama, pale ambapo siku chache tu zilizopita umati ulitiririka bila kukoma kuliko mikondo ya mito. Lakini hao wote sasa wamefukuzwa mbali nasi! Na, kama vile miti mingi katika msitu mnene wa mialoni inapokatwa pande zote, mandhari huwa ya huzuni, kama ile ya kichwa chenye mabaka mengi ya upara; vivyo hivyo mji wenyewe, wenyeji wake wakiwa wamepungua na wachache tu wakionekana hapa na pale, sasa umekuwa wa kukatisha tamaa, na unawamwagia wale wautazamao ukungu mzito wa huzuni. Wala si ardhi tu, bali hata hali yenyewe ya hewa, na hata duara la miale ya jua, sasa vyaonekana kwangu kuwa na sura ya maombolezo, na kung’aa kwa ufifi zaidi; si kwamba vitu vya asili vinabadili tabia yake, bali kwamba macho yetu, yakiwa yamechanganyikiwa na wingu la huzuni, hayawezi kupokea nuru ya miale kwa uwazi, wala kwa furaha ile ile. Hili ndilo alilolilia nabii wa zamani, aliposema, “Jua litatua wakati wa adhuhuri, na mchana utatiwa giza.” Na hili hakulisema kana kwamba Nyota ya Mchana ingepatwa, au mchana ungetoweka, bali kwa sababu wale walio katika huzuni hawawezi kuiona nuru hata ya adhuhuri kwa sababu ya giza la dhiki yao; jambo ambalo kwa kweli ndivyo ilivyo sasa. Na popote mtu atazamapo, iwe juu ya ardhi au juu ya kuta; iwe juu ya nguzo za mji, au juu ya jirani zake, aonekana kuona usiku na giza nene; ndivyo kila kitu kilivyojaa huzuni! Kuna kimya kilichojaa hofu kuu, na upweke kila mahali; na ule mvumo mpendwa wa umati umezimwa; na kana kwamba wote wameshuka chini ya ardhi, ndivyo ububu sasa umeumiliki mji; na watu wote wanaonekana kama mawe, na wakiwa wamelemewa na msiba huu kama kizibo juu ya ndimi zao; wanakaa kimya kabisa, naam, kimya kama kwamba maadui wamewajia, na kuwateketeza wote kwa mara moja kwa moto na upanga!

7. Sasa ndiyo majira yafaayo kusema, “Waiteni wanawake waombolezao, ili waje, na wanawake wenye ustadi, nao waanzishe kilio. Macho yenu na yachuruzike maji, na kope zenu zibubujike machozi.” Enyi vilima, anzisheni kilio, nanyi milima, maombolezo! Na tuuite uumbaji wote uhurumiane nasi katika maovu yetu. Mji mkubwa hivi, kichwa cha miji iliyo chini ya anga la mashariki, uko hatarini kung’olewa kutoka katikati ya ulimwengu ulioendelea! Yeye aliyekuwa na watoto wengi hivi, sasa ghafla amekuwa tasa, wala hakuna atakayekuja kumsaidia! Kwa maana yule aliyetukanwa hana aliye sawa naye kwa cheo duniani; kwa kuwa yeye ni mfalme; kilele na kichwa cha wote walio hapa chini! Basi kwa sababu hiyo na tumkimbilie Mfalme aliye juu. Yeye na tumwite atusaidie. Kama hatutapata kibali cha mbinguni, hakuna faraja iliyobaki kwa yale yaliyotupata!

8. Hapa ningependa kuimaliza hotuba hii; kwa maana akili za wale walio katika dhiki hazipendi kurefusha maneno yao. Na kama vile wingu zito linapojitokeza, na kupita chini ya miale ya jua, humrudishia jua utukufu wake wote tena, ndivyo kwa kweli wingu la huzuni, linaposimama mbele ya nafsi zetu, hukataa kuliachia neno njia rahisi, bali hulisonga na kulizuia kwa nguvu ndani. Na hivi ndivyo ilivyo si kwa wale wanenao tu, bali pia kwa wale wasikiao; kwa maana kama vile halikubali neno libubujike kwa uhuru kutoka katika nafsi ya mnenaji, vivyo hivyo halikubali neno lizame katika akili za wale wasikilizao, kwa nguvu yake ya asili. Kwa hiyo pia Wayahudi wa zamani, walipokuwa wakifanya kazi ya utumwa katika matope na matofali, hawakuwa na moyo wa kumsikiliza Musa, ingawa aliwaambia mara kwa mara mambo makuu juu ya ukombozi wao ujao; kukata tamaa kukifanya akili zao zisifikiwe na maneno yake, na kuifunga hisia yao ya kusikia. Ningependa basi, kwa upande wangu, kuimaliza hotuba yangu hapa; lakini nikifikiri kwamba si tabia ya wingu tu kuizuia miale ya jua isiendelee mbele, bali mara nyingi kinyume chake hasa hulipata wingu; kwa kuwa jua, likiliangukia daima kwa joto jingi, hulimaliza, na mara nyingi hupenya katikati yake; na kung’aa ghafla, hukutana kwa furaha na macho ya watazamaji. Hili nami mwenyewe natumaini kulifanya leo; na neno likiambatana daima na akili zenu, na kukaa ndani yake, natumaini kulipasua wingu la huzuni, na kung’aa tena katika fahamu zenu, kwa mafundisho ya kawaida!

9. Lakini nipeni usikivu wenu! Nitegeeni masikio yenu kwa kitambo! Jikung’uteni na hali hii ya kukata tamaa! Na turudi kwenye desturi yetu ya zamani; na kama tulivyozoea siku zote kukutana hapa kwa furaha, vivyo hivyo na tufanye sasa pia, tukimtwika Mungu yote. Na hili litasaidia kutuokoa kwa kweli kutoka katika msiba huu. Kwa maana Bwana akiona kwamba maneno yake yanasikilizwa kwa makini; na kwamba upendo wetu wa hekima ya kimungu unastahimili jaribu la ugumu wa nyakati hizi, atatuinua upesi tena, na kuifanya dhoruba hii ya sasa kuwa shwari na badiliko la furaha. Kwa maana hili pia ni jambo ambalo kwalo yampasa Mkristo kutofautiana na wasioamini, yaani, kuvumilia mambo yote kwa uungwana; na, kwa tumaini la yale yajayo, kupaa juu ya mashambulio ya maovu ya kibinadamu. Mwamini amesimama juu ya Mwamba; kwa sababu hiyo hawezi kuangushwa na kupigwa kwa mawimbi. Kwa maana mawimbi ya majaribu yakiinuka, hayawezi kufika miguuni pake. Amesimama juu mno kwa shambulio lolote la namna hiyo. Basi tusizimie moyo, wapendwa! Sisi hatujali usalama wetu wenyewe kiasi kile kama Mungu aliyetuumba anavyoujali. Hatuna sisi wasiwasi mwingi hivyo, tusije tukapatwa na msiba wowote wa kutisha, kama alivyo nao Yeye aliyetupa nafsi, kisha akatupa mema mengi hivi zaidi. Na tupande juu ya mabawa ya matumaini haya, na tuyasikie mambo yatakayonenwa kwa utayari wetu wa kawaida.

10. Hivi karibuni niliwahutubia hotuba ndefu, wapendwa, na bado niliwaona wote wakiifuata, wala hakuna aliyerudi nyuma katikati ya mwendo. Nawashukuru kwa utayari ule, nami nimepokea thawabu ya kazi yangu. Lakini kulikuwa na thawabu nyingine, zaidi ya usikivu ule, ambayo niliwaomba wakati ule; labda mnaijua na kuikumbuka. Na thawabu hiyo ilikuwa nini? Kwamba mwaadhibu na kuwarudi wale wakufuru waliokuwa mjini; kwamba mwazuie wale walio wakali na wenye jeuri dhidi ya Mungu! Sidhani kwamba wakati ule niliyasema mambo haya kwa nafsi yangu mwenyewe; bali kwamba Mungu, akiyaona mbele yale yaliyokuwa yakija, aliyatia maneno haya akilini mwangu; kwa maana kama tungewaadhibu wale waliothubutu kutenda mambo kama hayo, lile lililotokea sasa lisingetokea kamwe. Ingekuwa bora kiasi gani, kama lazima ingetaka hivyo, kujitia hatarini; naam, kuteseka katika kuwarudi na kuwasahihisha watu kama hao (jambo ambalo lingetuletea taji ya mfiadini), kuliko sasa kuogopa, kutetemeka, na kuitazamia mauti, kwa sababu ya uasi wa watu kama hao! Tazama, kosa lilikuwa la wachache, lakini lawama inawaangukia wote! Tazama, kwa sababu ya hao, sisi sote sasa tumetiwa katika hofu, na sisi wenyewe tunateseka adhabu ya yale ambayo watu hawa walithubutu kuyatenda! Lakini kama tungewakamata mapema, na kuwatoa nje ya mji, na kuwarudi, na kukiponya kiungo kilichougua, tusingetiwa katika hofu hii tuliyo nayo sasa. Najua kwamba mwenendo wa mji huu umekuwa wa tabia tukufu tangu zamani; lakini kwamba wageni fulani, na watu wa mchanganyiko wa jamii,—watu waliolaaniwa na wenye madhara,—waliokata tamaa ya usalama wao wenyewe, ndio waliotenda yaliyotendwa. Kwa sababu hiyo hasa nilikuwa siku zote nikipaza sauti yangu, na kushuhudia bila kukoma, nikisema, Na tuuadhibu wazimu wa wakufuru hao,—na tuitawale roho yao, na kuushughulikia wokovu wao;—naam, hata ikiwa ni lazima kufa katika kulifanya, tendo hilo bado lingetuletea faida kubwa: tusiipuuze dharau aliyotendewa Bwana wetu sote; kuyapuuza mambo kama hayo kutazaa uovu fulani mkuu kwa mji wetu!

11. Mambo haya niliyatabiri, nayo sasa yametukia kweli;—nasi tunalipa adhabu ya ulegevu ule! Mliipuuza dharau aliyotendewa Mungu!—Tazama, ameruhusu Mfalme atukanwe, na hatari kuu kupita kiasi iwaelemee wote, ili tulipe kwa hofu hii adhabu ya ulegevu ule; je, ni bure basi, na bila faida, kwamba niliyatabiri mambo haya, na kuuhimiza kwa bidii Upendo wenu? Lakini hata hivyo, hakuna lililofanyika. Basi na lifanyike sasa; na tukiisha kurudiwa na msiba wetu huu wa sasa, na tuuzuie sasa wazimu usio na utaratibu wa watu hawa. Na tuvifunge vinywa vyao, kama tufungavyo chemchemi zenye maradhi; na tuwageuze waende njia iliyo kinyume, na maovu yaliyoushika mji hakika yatakomeshwa. Kanisa si jumba la michezo ya kuigiza, hata tusikilize ili kujifurahisha. Tunapaswa kuondoka hapa na faida, na kupata faida fulani mpya na kubwa kabla hatujaondoka mahali hapa. Kwa maana ni bure na bila akili tunakusanyika pamoja, ikiwa tumevutiwa tu kwa kitambo, kisha tunarudi nyumbani mikono mitupu, bila kupata maendeleo yoyote kutokana na mambo yaliyonenwa.

12. Nina haja gani na makofi haya, na shangwe hizi, na ishara hizi za ghasia za kukubali? Sifa ninayoitafuta ni kwamba mwonyeshe katika matendo yenu yote niliyoyasema. Hapo ndipo nilipo mtu wa kuonewa wivu na mwenye heri, si mnapokubali, bali mnapotenda kwa utayari wote lolote mlisikialo kwangu? Basi kila mtu na amrekebishe jirani yake, kwa maana imesemwa, “jengeni ninyi kwa ninyi,” na tusipofanya hivi, makosa ya kila mmoja yataleta hasara fulani ya jumla isiyovumilika kwa mji. Tazama, ingawa hatujui kuwa tulikuwa na sehemu yoyote katika tukio hili, hatuogopi kidogo kuliko wale waliojitia ndani yake kwa ujasiri! Twaogopa ghadhabu ya Mfalme isije ikawashukia wote; wala haitutoshi kujitetea kwa kusema, “Sikuwapo; sikuwa mshirika, wala sikushiriki katika matendo haya.” “Kwa sababu hiyo hasa,” huenda akajibu, “wewe utaadhibiwa, na kulipa adhabu kuu kabisa, kwa sababu hukuwapo; wala hukuwazuia, wala kuwakataza wafanya ghasia, wala hukujitia katika hatari yoyote kwa ajili ya heshima ya Mfalme! Je, hukuwa na sehemu katika matendo haya ya jeuri? Hilo nalisifu, nalo nalipokea vyema. Lakini hukuyazuia mambo haya yalipokuwa yakitendwa. Hii ni sababu ya kushtakiwa!” Maneno kama haya, tutayasikia pia kutoka kwa Mungu, ikiwa tunakaa kimya tukiyaacha yaendelee madhara na matukano yanayotendwa dhidi yake. Kwa maana yule pia aliyeificha talanta yake ardhini aliitwa atoe hesabu, si kwa makosa aliyoyatenda yeye mwenyewe, kwa maana alikuwa amerudisha yote aliyokabidhiwa, bali kwa sababu hakuiongeza; kwa sababu hakuwafundisha wengine; kwa sababu hakuiweka mikononi mwa watoa riba; yaani, hakuwaonya, wala kuwashauri, wala kuwakemea, wala kuwarekebisha wale wenye dhambi wakaidi waliokuwa jirani zake. Kwa sababu hiyo alipelekwa bila huruma katika zile adhabu zisizovumilika! Lakini ninatumaini kabisa kwamba ingawa hamkufanya hapo kwanza, sasa angalau mtaitenda kazi hii ya kurekebisha, wala hamtaipuuza dharau inayotendwa dhidi ya Mungu. Kwa maana matukio yaliyotokea yanatosha, hata kama hakuna mtu aliyetoa onyo lolote, kuwathibitishia watu, hata wale walio tayari kabisa kutojali, kwamba wanapaswa kujitahidi kwa ajili ya usalama wao wenyewe.

13. Lakini sasa ni wakati tuendelee kuweka mbele yenu meza ya kawaida kutoka kwa Mtakatifu Paulo, kwa kulishughulikia somo la usomaji wa leo, na kuliweka mbele ya macho yenu nyote. Basi andiko lililosomwa leo lilikuwa lipi? “Uwaagize walio matajiri wa ulimwengu huu wasijivune.” Asemapo, “matajiri wa ulimwengu huu,” anaonyesha wazi kwamba wako wengine walio matajiri, yaani, katika ulimwengu ujao: kama alivyokuwa yule Lazaro, maskini kwa habari ya maisha haya, lakini tajiri kwa habari ya yale yajayo; si kwa dhahabu na fedha, na akiba ya mali iharibikayo na kupita kama hiyo; bali katika yale mema yasiyoneneka, “ambayo jicho halikuyaona wala sikio halikuyasikia, wala hayakuingia moyoni mwa mwanadamu.” Kwa maana huu ndio utajiri na wingi wa kweli, palipo na mema yasiyochanganyika, yasiyoweza kubadilika kamwe. Haikuwa hivyo kwa yule tajiri aliyemdharau, bali yeye alikuwa maskini kuliko wanadamu wote. Baadaye angalau, alipotaka kupata tone la maji tu, hakulipata hata hilo, kwa umaskini mkuu kama huo aliofikia. Kwa sababu hiyo anawaita matajiri “wa ulimwengu wa sasa,” ili akufundishe kwamba pamoja na maisha haya ya sasa, utajiri wa kidunia unatoweka. Haufiki mbali zaidi, wala haubadili mahali pake pamoja na wenye nao wanaohama, bali mara nyingi huwaacha kabla ya mwisho wao; jambo ambalo kwa hiyo analionyesha kwa kusema, “Wala wasiutumainie utajiri usio yakini;” kwa maana hakuna kitu kisicho na uaminifu kama mali; ambayo nimesema mara nyingi, wala sitaacha kusema, kwamba ni mtumwa mtoro, asiye na shukrani, asiye na uaminifu wowote; na hata ukimtupia minyororo elfu kumi, atakimbia akiikokota minyororo yake nyuma yake. Mara nyingi, kwa kweli, wale waliommiliki wamemfungia kwa makomeo na milango, wakiwaweka watumwa wao pande zote kuwa walinzi. Lakini amewashawishi watumishi hao hao, naye amekimbia pamoja na walinzi wake; akiwakokota walinzi wake nyuma yake kama mnyororo, ndivyo ulivyokuwa mdogo usalama katika ulinzi huu. Basi ni nini kiwezacho kukosa uaminifu kuliko hiki? ni nani mwenye taabu kuliko watu waliojitoa kwacho? Watu wanapojitahidi kwa bidii yote kukusanya kitu dhaifu na cha kupita hivyo, hawasikii anachokisema nabii: “Ole wao wanaozitumainia nguvu zao, na kujivuna kwa wingi wa mali zao.” Niambie kwa nini ole huu umetamkwa?—“Huweka akiba,” asema, “wala hajui ni nani atakayeizoa,”—kwa kuwa taabu ni hakika, lakini kufurahia si hakika. Mara nyingi sana unajitaabisha na kustahimili shida kwa ajili ya adui. Urithi wa mali yako baada ya kufa kwako, ukiwafikia mara nyingi, kama ufikavyo, wale waliokudhuru, na kukufanyia hila kwa njia elfu, umekuachia dhambi kuwa fungu lako, lakini kufurahia kumewaendea wengine!

14. Lakini hapa, inafaa kuchunguza kwa sababu gani hasemi, “Uwaagize walio matajiri wa ulimwengu wa sasa wasiwe matajiri; uwaagize wawe maskini; uwaagize waondoe walivyo navyo;” bali, “uwaagize wasijivune.” Kwa maana alijua kwamba mzizi na msingi wa mali ni kiburi; na kwamba kama mtu yeyote angejua jinsi ya kuwa mnyenyekevu, asingelifanyia jambo hilo makuu. Niambie, kwa kweli, kwa sababu gani unazunguka na watumishi wengi hivyo, na wategemezi, na wanaojipendekeza, na maonyesho mengine yote ya fahari? Si kwa ajili ya hitaji, bali kwa ajili ya kiburi tu; ili kwa mambo hayo uonekane mwenye heshima kuliko watu wengine! Zaidi ya hayo, alijua kwamba mali haikatazwi ikitumiwa kwa yale yaliyo ya lazima. Kwa maana kama nilivyotangulia kusema, divai si kitu kibaya, bali ulevi ndio mbaya. Mtu mwenye tamaa ya mali ni kitu kimoja, na mtu tajiri ni kitu kingine. Mtu mwenye tamaa ya mali si tajiri; anahitaji vitu vingi, na wakati anapohitaji vitu vingi, hawezi kamwe kuwa tajiri. Mwenye tamaa ya mali ni mlinzi wa mali, si bwana wake; ni mtumwa, si mkuu. Kwa maana angependa zaidi kumpa mtu sehemu ya nyama ya mwili wake, kuliko dhahabu yake aliyoifukia. Na kana kwamba ameamriwa na kulazimishwa na mtu fulani asiguse chochote cha hazina hizi zilizofichwa, ndivyo kwa bidii yote anavyozilinda na kuzitunza, akijizuia na vitu vyake mwenyewe, kana kwamba ni vya mwingine. Na hakika, si vyake. Kwa maana kile asichoweza kuamua kuwapa wengine, wala kuwagawia wahitaji, hata kama angepatwa na adhabu zisizo na kikomo, aweza vipi kukihesabu kuwa chake? Anavimiliki vipi vitu ambavyo hana uhuru wa kuvitumia, wala kuvifurahia? Lakini zaidi ya hayo,—Paulo hana desturi ya kumwamuru kila mtu kila jambo, bali hujipatanisha na udhaifu wa wasikilizaji wake, kama kwa kweli Kristo naye alivyofanya. Kwa maana yule tajiri alipomjia, na kumwuliza habari za Uzima, hakusema mara moja, “Enenda, ukauze ulivyo navyo,” bali, akiliacha hilo, alimwambia habari za amri nyingine. Wala baadaye, alipomkabili akasema, “Nimepungukiwa na nini tena?” hakusema tu, “Uza ulivyo navyo;” bali, “Ukitaka kuwa mkamilifu, enenda ukauze ulivyo navyo.” “Nakuachia uamue. Nakupa uwezo kamili wa kuchagua. Sikutwiki lazima yoyote.” Kwa sababu hiyo pia, Paulo hakuwaambia matajiri lolote juu ya umaskini, bali juu ya unyenyekevu; kwa sababu ya udhaifu wa wasikilizaji wake, na pia kwa sababu alijua kabisa kwamba kama angeweza kuwafanya wawe na kiasi, na kuwa huru mbali na kiburi, angewaweka huru upesi pia mbali na shauku ya kuwa matajiri.

15. Na zaidi ya hayo, baada ya kutoa onyo hili, “wasijivune,” aliwafundisha pia jinsi watakavyoweza kuepuka kuwa hivyo. Na ilikuwaje? Kwamba waifikirie hali ya mali, jinsi ilivyo isiyo yakini na isiyo na uaminifu! kwa hiyo anaendelea kusema, “Wala wasiutumainie utajiri usio yakini.” Tajiri si yule mwenye vitu vingi, bali yule atoaye vingi. Ibrahimu alikuwa tajiri, lakini hakuwa mwenye tamaa ya mali; kwa maana hakuelekeza mawazo yake kwenye nyumba ya mtu huyu, wala hakuchungulia mali ya mtu yule; bali akitoka nje alitazama pande zote popote alipoweza kuwapo mgeni, au maskini, ili apate kuusaidia umaskini, na kumkaribisha msafiri kwa ukarimu. Hakuifunika paa yake kwa dhahabu, bali akiisimika hema yake karibu na mwaloni, aliridhika na kivuli cha majani yake. Lakini makao yake yalikuwa na fahari kiasi kwamba malaika hawakuona haya kukaa naye; kwa maana hawakutafuta fahari ya makao, bali wema wa nafsi. Basi mtu huyu na tumwige, wapendwa, na tuwagawie wahitaji tulivyo navyo. Makao yale yalitengenezwa kwa urahisi, lakini yalikuwa na fahari kuliko majumba ya wafalme. Hakuna mfalme aliyewahi kuwakaribisha malaika; lakini yeye, akikaa chini ya mwaloni ule, akiwa amepiga hema tu, alihesabiwa kuwa anastahili heshima ile: si kwa kupata heshima ile kwa sababu ya unyonge wa makao yake, bali akifurahia faida ile kwa sababu ya ukuu wa nafsi yake, na utajiri uliowekwa ndani yake.

16. Basi sisi nasi, tusizipambe nyumba zetu, bali nafsi zetu kuliko nyumba. Kwa maana je, si aibu kuzivika kuta zetu marumaru, bure na bila faida, na kumpuuza Kristo azungukaye uchi? Nyumba yako inakufaidia nini, Ee mwanadamu! Kwa maana je, utaichukua pamoja nawe utakapoondoka? Hii huwezi kuichukua pamoja nawe, utakapoondoka. Lakini nafsi yako, utakapoondoka, hakika utaichukua pamoja nawe! Tazama sasa hatari hii kubwa imetupata! Nyumba zenu na zisimame pamoja nanyi! Na ziwaokoe kutoka katika hatari inayotishia! lakini haziwezi! Nanyi wenyewe ni mashahidi, mnaoziacha ukiwa, na kukimbilia nyikani; mkiziogopa kama mngeogopa mitego na nyavu! Mali na itoe msaada sasa! Lakini huu si wakati wake wa kufanya hivyo! Basi ikiwa nguvu ya mali inaonekana kupungukiwa mbele ya ghadhabu ya mwanadamu, sembuse itakavyokuwa mbele ya kiti cha hukumu cha kimungu kisichoweza kushawishiwa! Ikiwa ni mwanadamu tu aliyechokozwa na kuudhiwa, na hata sasa dhahabu haifai kitu, sembuse nguvu ya fedha itakavyokuwa dhaifu kabisa wakati ule, Mungu akiwa amekasirika, Yeye asiye na haja ya mali! Tunajenga nyumba ili tuwe na makao; si ili tuonyeshe fahari ya kujikweza. Kilicho zaidi ya mahitaji yetu ni cha ziada na hakifai. Vaa kiatu kilicho kikubwa kuliko mguu wako! hutakivumilia; kwa maana ni kizuizi kwa hatua zako. Vivyo hivyo nyumba iliyo kubwa kuliko inavyotakiwa na hitaji ni kizuizi kwa maendeleo yako kuelekea mbinguni. Je, unataka kujenga nyumba kubwa na za fahari? Sikatazi; lakini zisiwe juu ya nchi! Jijengee maskani mbinguni, na za namna ambayo utaweza kuwapokea wengine humo;—maskani zisizobomoka kamwe. Mbona unaenda wazimu kwa ajili ya vitu vipitavyo; na vitu ambavyo lazima viachwe hapa? Hakuna kitu kiterezacho kuliko mali. Leo iko upande wako; kesho iko dhidi yako. Huyachochea macho ya wenye wivu kila mahali. Ni mwenzi mwenye uadui, adui wa nyumbani; nanyi mnaoimiliki ni mashahidi wa hili, mnaoifukia na kuificha machoni kwa kila njia; kama hata sasa mali yetu yenyewe inaifanya hatari hii isivumilike zaidi kwetu! Unawaona kweli maskini wakiwa tayari kutenda, wasio na mzigo, waliojiandaa kwa mambo yote; lakini matajiri wakiwa katika mashaka makubwa, wakizungukazunguka, wakitafuta mahali pa kuifukia dhahabu yao, au wakitafuta mtu wa kumwekea amana! Mbona, Ee mwanadamu, unawatafuta watumwa wenzako? Kristo yuko tayari kupokea, na kukutunzia amana zako; wala si kuzitunza tu, bali pia kuziongeza, na kukulipa pamoja na faida nyingi. Kutoka mkononi mwake hakuna mtu awezaye kuzinyang’anya kwa nguvu. Wala hakuitunzi amana tu, bali kwa ajili ya jambo hili hasa anakuokoa pia kutoka katika hatari zako. Kwa maana kati ya wanadamu, wale wanaopokea hazina kwa amana hudhani kwamba wametufanyia fadhili, kwa kutunza kile walichokabidhiwa; lakini kwa Kristo ni kinyume chake; kwa maana Yeye hasemi kwamba amekufanyia fadhili, bali kwamba amefanyiwa fadhili, anapopokea hazina zako ulizoweka kwake; na kwa ulinzi anaoufanya juu ya mali yako, hakudai ujira, bali anakupa ujira!

17. Basi tutadai utetezi gani, au udhuru gani, tunapompita Yeye awezaye kutunza, naye ashukuruye kwa amana hiyo, akirudisha thawabu kubwa zisizoneneka, na badala ya ulinzi huu tunawakabidhi hazina zetu wanadamu wasio na uwezo wa kuzitunza, ambao hudhani kwamba wanatufanyia fadhili, na mwishowe hutulipa tu kile walichopewa. Wewe ni mgeni na msafiri kwa habari ya mambo ya hapa! Una nchi iliyo yako mwenyewe mbinguni! Huko hamishia yote;—ili kabla ya kufurahia kwenyewe, upate kufurahia ujira hapa. Yeye alishwaye kwa matumaini mema, na aliye na uhakika juu ya mambo yajayo, tayari ameuonja ufalme hapa! Kwa maana hakuna kitu kwa kawaida kiitengenezacho nafsi, na kumfanya mtu kuwa bora, kama tumaini jema la mambo yajayo; hivyo ukiihamishia mali yako huko, utaweza basi kuishughulikia nafsi yako kwa nafasi ifaayo. Kwa maana wale wanaotumia juhudi zao zote katika kuyapamba makao yao, wakiwa matajiri katika mambo ya nje, hawajali kile kilicho ndani, wakiiacha nafsi yao ikae ukiwa na chafu, na kujaa utando wa buibui. Lakini kama wangeyaacha mambo ya nje bila kuyajali, na kuelekeza kwa bidii usikivu wao wote kwenye akili, wakiipamba kila upande; basi nafsi ya watu kama hao ingekuwa mahali pa kupumzikia pa Kristo. Na ikiwa na Kristo kuwa mkaaji wake, ni nini kingeweza kuwa cha heri zaidi? Je, ungependa kuwa tajiri? Mfanye Mungu kuwa rafiki yako, nawe utakuwa tajiri kuliko watu wote!—Je, ungependa kuwa tajiri? Usijivune!—Kanuni hii inafaa si kwa mambo yajayo tu, bali kwa mambo ya sasa pia. Kwa maana hakuna kitu kinachoonewa wivu kama mtu mwenye mali; lakini kiburi kikiongezwa juu yake, genge maradufu hufanyika; vita huwa vikali zaidi pande zote. Lakini ukijua jinsi ya kuwa na kiasi, unaudhoofisha udhalimu wa wivu kwa unyenyekevu wako; nawe unamiliki chochote ulicho nacho kwa usalama. Kwa maana ndivyo ilivyo tabia ya wema, kwamba hautufaidii tu kwa habari ya wakati ujao, bali pia hapa hutupa thawabu ya sasa.

18. Basi tusijivune kwa habari ya mali, wala kwa habari ya kitu kingine chochote; kwa maana ikiwa hata katika mambo ya kiroho mtu ajivunaye ameanguka, na kuangamia, sembuse katika mambo ya kimwili. Na tuikumbuke asili yetu. Na tuzikumbuke dhambi zetu. Na tuelewe sisi ni nini; na hili litatupa msingi wa kutosha wa unyenyekevu kamili. Usiniambie, “Nimeweka akiba ya mapato ya miaka kadha wa kadha; maelfu kwa maelfu ya talanta za dhahabu; faida zinazoongezeka kila siku.” Sema kadiri upendavyo, unasema yote bure, na bila faida. Mara nyingi sana katika saa moja, naam, katika dakika moja fupi, kama vumbi jepesi upepo unapolivamia kutoka juu, vitu hivi vyote hufagiliwa nje ya nyumba kwa mvumo mmoja. Maisha yetu yamejaa mifano kama hiyo, na Maandiko yamejaa mafundisho ya namna hii. Yeye aliye tajiri leo, ni maskini kesho. Kwa hiyo, mara nyingi nimetabasamu, nisomapo wosia uliosema, mtu fulani na awe na umiliki wa mashamba haya, au wa nyumba hii, na mwingine awe na matumizi yake. Kwa maana sisi sote tuna matumizi, lakini hakuna mtu aliye na umiliki. Kwa maana ingawa mali ingekaa nasi maisha yetu yote, bila kubadilika, ni lazima mwishowe tuihamishie, tupende tusipende, mikononi mwa wengine; tukiwa tumefurahia matumizi yake tu, na kuondoka kwenda maisha mengine uchi na bila umiliki huu! Hivyo ni wazi kwamba wale tu ndio walio na umiliki wa mali, walioyadharau matumizi yake, na kuudhihaki ufurahiaji wake. Kwa maana mtu aliyezitupa mali zake mbali naye, na kuwapa maskini, huzitumia kama ipasavyo; naye huchukua pamoja naye umiliki wa vitu hivi aondokapo, bila kunyang’anywa milki yake hata katika mauti, bali wakati ule akipokea yote tena; naam, na zaidi sana kuliko vitu hivi, katika siku ile ya hukumu, atakapohitaji ulinzi wake kuliko wakati wowote, na tutakapolazimika sote kutoa hesabu ya matendo tuliyoyatenda. Hivyo ikiwa mtu yeyote anataka kuwa na milki ya mali yake, na matumizi na umiliki wake kwa ukamilifu, na ajitue mzigo wa mali hiyo yote; kwa kuwa, kwa kweli, yeye asiyefanya hivi lazima kwa vyovyote atatenganishwa nayo katika mauti; na mara nyingi kabla ya kufa kwake ataipoteza, katikati ya hatari na maovu yasiyohesabika.

19. Wala si msiba huu tu, kwamba badiliko huja ghafla; bali kwamba tajiri huja bila mazoea ya kustahimili umaskini. Lakini sivyo kwa maskini; kwa maana yeye hatumainii dhahabu na fedha, ambazo ni vitu visivyo na uhai, bali “Mungu, atupaye vitu vyote kwa wingi ili tuvifurahie.” Hivyo tajiri yuko katika hali ya mashaka zaidi kuliko maskini, akipatwa, kama apatwavyo, na mabadiliko ya mara kwa mara ya namna nyingi. Maana ya hili ni nini? “Atupaye vitu vyote kwa wingi ili tuvifurahie.” Mungu hutoa kwa ukarimu vitu vyote vile vilivyo vya lazima kuliko mali; kwa mfano, hewa, maji, moto, jua; vitu vyote vya namna hii. Tajiri hawezi kusema kwamba anafurahia miale ya jua kuliko maskini; hawezi kusema kwamba anavuta hewa nyingi zaidi: bali vitu hivi vyote vinatolewa sawasawa kwa wote. Na kwa nini, mtu aweza kusema, baraka zilizo kuu na za lazima zaidi, zile zinazodumisha maisha yetu, ndizo Mungu alizozifanya kuwa za wote; lakini zile ndogo na zisizo na thamani kubwa (nasema habari ya fedha) si za wote hivyo? Kwa nini iwe hivi? Ili maisha yetu yapate nidhamu, na ili tupate uwanja wa mazoezi kwa ajili ya wema. Kwa maana kama vitu hivi vya lazima visingekuwa vya wote, huenda wale walio matajiri, wakizoea tamaa yao ya kawaida, wangewanyonga wale waliokuwa maskini. Kwa maana ikiwa wanafanya hivi kwa ajili ya fedha, sembuse wangefanya hivyo kwa ajili ya vitu vilivyotajwa. Tena, kama fedha nayo ingekuwa milki ya wote, na kutolewa kwa namna ile ile kwa wote, nafasi ya kutoa sadaka, na fursa ya kutenda wema, ingeondolewa.

20. Basi ili tuishi salama, vyanzo vya uhai wetu vimefanywa kuwa vya wote. Kwa upande mwingine, ili tupate nafasi ya kujipatia taji na sifa njema, mali haikufanywa kuwa ya wote; ili tukiichukia tamaa ya mali, na kuifuata haki, na kuwapa maskini mali zetu kwa ukarimu, tupate kwa njia hii aina fulani ya nafuu kwa ajili ya dhambi zetu. Mungu amekufanya tajiri, mbona unajifanya maskini? Amekufanya tajiri ili uwasaidie wahitaji; ili upate kufunguliwa dhambi zako mwenyewe, kwa ukarimu kwa wengine. Amekupa fedha, si ili uzifungie kwa maangamizi yako, bali ili uzimimine kwa wokovu wako. Kwa sababu hiyo pia amefanya umiliki wa mali kuwa usio yakini na usio imara, ili kwa njia hii apunguze ukali wa wazimu wako juu yake. Kwa maana ikiwa wenye nayo, hata sasa ambapo hawawezi kuwa na tumaini lolote juu yake, bali wanaona wingi wa mitego ukitoka upande huu, wanawaka hivi kwa tamaa ya vitu hivi; kama vipengele vya usalama na uimara vingeongezwa kwenye mali, ni nani ambaye wangemhurumia? Ni nani ambaye wangejizuia kumdhulumu? Wajane gani? Yatima gani? Maskini gani?

21. Kwa hiyo tusiihesabu mali kuwa ni wema mkuu; kwa maana wema mkuu si kuwa na fedha, bali kuwa na kumcha Mungu na utauwa wa kila namna. Tazama, sasa kama kungekuwa na mtu mwenye haki hapa, mwenye ujasiri mkuu mbele za Mungu, ingawa angekuwa maskini kuliko wanadamu wote, angetosha kutuokoa kutoka katika maovu ya sasa! Kwa maana angehitaji tu kuinyosha mikono yake kuelekea mbinguni, na kumwita Mungu, na wingu hili lingepita! Lakini sasa dhahabu imewekwa akiba kwa wingi; na bado haifai kitu kuliko udongo mtupu kwa kusudi la kuokolewa kutoka katika misiba inayotukabili! Wala si katika hatari ya namna hii tu; bali ugonjwa au mauti, au uovu wowote wa namna hiyo ukitupata, kutokuwa na nguvu kwa mali kunathibitika kabisa, kwa kuwa inashindwa, wala haina faraja yake yenyewe ya kutupa katikati ya matukio haya.

22. Kuna jambo moja ambalo mali inaonekana kuwa na faida juu ya umaskini, yaani, kwamba huishi katika hali ya anasa ya kila siku, na hupewa wingi wa raha katika karamu zake. Lakini hili pia laweza kuonekana likidhihirika mezani pa maskini; nao hufurahia huko raha iliyo bora kuliko ile ya matajiri. Wala msistaajabie hili, wala msidhani nisemalo ni kitendawili; kwa maana nitawawekea jambo hili wazi kwa ushahidi wa mambo yenyewe. Mnajua bila shaka, nanyi nyote mnakiri kwamba katika karamu si aina ya vyakula, bali hali ya wale wanaovila, ndiyo kwa kawaida iletayo raha; kwa mfano, mtu yeyote ajapo mezani akiwa na njaa, chakula kitakuwa kitamu kuliko kitoweo chochote, au kiungo, au maandalizi elfu ya kupendeza ulimi, hata kama kingekuwa chakula cha kawaida kabisa. Lakini yeye ambaye bila kungojea hitaji, au kwanza kusubiri mpaka ahisi njaa, (kama ilivyo desturi ya matajiri), ajapo mezani, ingawa anakuta vyakula vitamu vilivyoandaliwa kwa ustadi mkuu vimeandaliwa mbele yake, hasikii raha yoyote, kwa kuwa hamu yake ya kula haikuamshwa kwanza. Na ili mjifunze kwamba hivi ndivyo hali ilivyo hasa, zaidi ya kwamba ninyi nyote ni mashahidi wa jambo hili, na tusikie Maandiko yakituambia kweli hiyo hiyo; “Nafsi iliyoshiba,” imesemwa, “huchukia sega la asali, bali kwa nafsi yenye njaa kila kitu kichungu ni kitamu.” Lakini ni nini kiwezacho kuwa kitamu kuliko asali, na sega la asali? Hata hivyo asema si tamu kwa mtu asiye na njaa. Na ni nini kiwezacho kuchukiza kuliko vitu vichungu? Na bado kwa wale walioshikwa na umaskini ni vitamu. Lakini kwamba maskini huja kwenye mlo wakiwa na hitaji na njaa, na kwamba matajiri hawangoji hili, ni wazi, nadhani, kwa kila mtu. Kwa hiyo hawavuni tunda la raha halisi isiyochanganyika. Wala si katika jambo la chakula tu, bali mtu yeyote aweza kuona kwamba jambo hilo hilo hutokea kwa habari ya vinywaji; na kama vile katika jambo moja njaa ndiyo chanzo cha raha, kuliko ubora wa vyakula, vivyo hivyo katika jingine, kiu kwa kawaida hufanya kinywaji kiwe kitamu kupita vyote, ingawa kinachonywewa ni maji tu. Na hili ndilo alilodokeza nabii, aliposema, “Aliwashibisha kwa asali itokayo katika mwamba.” Lakini hatusomi mahali popote katika Maandiko kwamba Musa alitoa asali katika mwamba, bali katika habari yote twasoma juu ya mito, na maji, na vijito vya baridi. Basi ni nini kilichokusudiwa? Kwa maana Maandiko hayasemi uongo kamwe. Basi, kwa kuwa walikuwa na kiu na kuchoshwa na ukame, na wakavikuta vijito hivi vya maji vikiburudisha hivyo, ili kuonyesha raha ya kinywaji kama hicho, anayaita maji asali, si kana kwamba asili yake ilibadilishwa kuwa asali, bali kwa sababu hali ya wanywaji iliifanya mito hii kuwa mitamu kuliko asali. Mnaona jinsi hali ya wenye kiu ilivyo na desturi ya kufanya kinywaji kiwe kitamu? Naam, mara nyingi wengi wa maskini, wakiwa wamechoka, na kutaabika, na kukaukiwa na kiu, wameinywa mito kama hiyo hata kwa raha kama ile niliyoitaja. Lakini matajiri, wakinywa divai iliyo tamu, yenye harufu nzuri ya maua, na kila ukamilifu ambao divai yaweza kuwa nao, hawapati furaha kama hiyo.

23. Jambo hilo hilo hutokea, kama kila mtu awezavyo kuona, kwa habari ya usingizi. Kwa maana si kitanda laini, wala kitanda kilichopambwa kwa fedha, wala utulivu uliopo katika nyumba yote, wala kitu kingine chochote cha namna hii, kwa kawaida hufanya usingizi kuwa mtamu na wa kupendeza, kama kazi na uchovu, na hitaji la usingizi, na kusinzia mtu alalapo. Na kwa jambo hili hasa uzoefu wa mambo yenyewe, naam, hata kabla ya uzoefu wenyewe, neno la Maandiko linashuhudia. Kwa maana Sulemani, aliyeishi maisha yake katika anasa, alipotaka kulifanya jambo hili wazi, alisema, “Usingizi wa mtu mwenye kazi ni mtamu, kwamba anakula kidogo au anakula sana?” Kwa nini anaongeza, “kwamba anakula kidogo au anakula sana?” Mambo haya yote mawili kwa kawaida huleta kukosa usingizi, yaani, ufukara, na kula kupita kiasi; la kwanza likiukausha mwili, na kuzifanya kope ziwe ngumu wala lisiziache zifumbe; la pili likibana na kulemea pumzi, na kuleta maumivu mengi. Lakini wakati huo huo kazi ina nguvu kubwa ya kushawishi, kiasi kwamba ingawa mambo haya yote mawili yangempata, mtumishi aweza kulala. Kwa maana kwa kuwa mchana wote wanakimbia huku na huku kila mahali, wakiwahudumia mabwana zao, wakisukumwa huku na huku na kubanwa sana, na kupata muda kidogo tu wa kupumua, wanapokea ujira wa kutosha kwa taabu na kazi zao katika raha ya kulala. Na hivyo imetokea kwa wema wa Mungu kwa mwanadamu, kwamba raha hizi hazinunuliwi kwa dhahabu na fedha, bali kwa kazi, kwa taabu ngumu, kwa hitaji, na kwa kila aina ya nidhamu. Sivyo kwa matajiri. Kinyume chake, wakiwa wamelala vitandani mwao, mara nyingi hukosa usingizi usiku mzima; na ingawa wanabuni mbinu nyingi, hawaipati raha kama hiyo. Lakini maskini akiisha kufunguliwa kutoka katika kazi zake za kila siku, viungo vyake vikiwa vimechoka kabisa, huanguka karibu kabla hajajilaza katika usingizi mzito, na mtamu, na halisi, akifurahia thawabu hii, ambayo si ndogo, ya taabu yake ya haki ya siku. Basi kwa kuwa maskini hulala, na kunywa, na kula kwa raha kuliko tajiri, mali imebaki na thamani gani zaidi, sasa ikiwa imenyang’anywa ile faida moja iliyoonekana kuwa nayo juu ya umaskini? Kwa sababu hiyo pia, tangu mwanzo, Mungu alimfunga mwanadamu kwenye kazi, si kwa kusudi la kumwadhibu au kumrudi, bali kwa ajili ya kumrekebisha na kumwelimisha. Adamu alipoishi maisha yasiyo na kazi, alianguka kutoka Paradiso, lakini Mtume alipofanya kazi kwa wingi, na kutaabika sana, na kusema, “Kwa taabu na masumbufu, tukifanya kazi usiku na mchana,” ndipo alipochukuliwa juu mpaka Paradiso, na kupaa mpaka mbingu ya tatu!

24. Basi tusiidharau kazi; tusiidharau shughuli; kwa maana kabla ya ufalme wa Mbinguni, twapokea ujira mkuu kabisa kutokana nayo, tukipata raha kwa jambo hilo; wala si raha tu, bali kilicho kikuu kuliko raha, yaani afya iliyo safi kabisa. Kwa maana zaidi ya kukosa kwao hamu, magonjwa mengi pia huwashambulia matajiri; lakini maskini wamewekwa huru mbali na mikono ya waganga; na kama wakati mwingine wanaanguka katika ugonjwa, hupona upesi, kwa kuwa wako mbali na ulegevu wote, na wana miili yenye nguvu. Umaskini, kwa wale wauvumiliao kwa hekima, ni mali kuu, hazina isiyoweza kunyang’anywa; fimbo iliyo imara kuliko zote; njia ya faida isiyoweza kuzuiwa; makao yaliyo salama mbali na mitego. Maskini, huenda mtu akapinga, hudhulumiwa. Lakini tajiri yuko chini ya mipango ya uadui zaidi. Maskini hudharauliwa na kutukanwa. Lakini tajiri ni kitu cha kuonewa wivu. Maskini hashambuliki kwa urahisi kama tajiri, kwa kuwa huyu wa pili humpa ibilisi, na adui zake wa siri, kila upande mishiko isiyohesabika; naye ni mtumishi wa wote, kwa sababu ya upana mkubwa wa shughuli zake. Akiwa anahitaji vitu vingi, analazimika kuwabembeleza watu wengi, na kuwahudumia kwa unyonge mwingi. Lakini maskini, akijua jinsi ya kuwa na hekima ya kiroho, hashambuliki hata na ibilisi mwenyewe. Kwa hiyo Ayubu, ingawa alikuwa hodari kabla ya haya, alipopoteza vyote, alikuwa hodari zaidi, naye akajipatia ushindi mtukufu juu ya ibilisi!

25. Lakini zaidi ya hayo, maskini hawezi kamwe kudhuriwa, akijua jinsi ya kuwa na hekima ya kiroho. Basi kile nilichosema juu ya raha, kwamba haikuwa katika maandalizi ya vyakula vya gharama, bali katika hali ya wale walao, hili pia nalisema juu ya tukano; kwamba tukano huumbwa au huharibiwa, si kwa nia ya wale watukanao, bali kwa hali ya wale walivumiliao. Kwa mfano. Mtu fulani amekutukana kwa maneno mengi, yafaayo au yasiyofaa kurudiwa. Ukiyacheka matukano, usipoyatia maneno moyoni, ukijionyesha kuwa juu ya pigo, hukutukanwa. Na kama vile kama tungekuwa na mwili wa almasi, tusingeumizwa, hata kama tungeshambuliwa pande zote kwa mishale elfu, kwa maana mishale huzaa majeraha si kutoka mkononi mwa yule aitupaye, bali kutoka miilini mwa wale waipokeao, vivyo hivyo katika jambo hili pia, matukano hufanywa kuwa ya kweli na ya kuaibisha, si kwa upumbavu wa wale wayatoao, bali kwa udhaifu wa yule aliyetukanwa. Kwa maana tukijua jinsi ya kuwa na hekima ya kweli, hatuwezi kutukanwa, wala kupatwa na maovu yoyote mazito. Mtu fulani labda amekutukana, lakini wewe hukuhisi? hukuumia. Basi hukutukanwa, bali umepiga pigo kuliko kulipokea! Kwa maana mtu atukanaye anapotambua kwamba pigo lake halikufika katika nafsi ya wale waliotukanwa, yeye mwenyewe hukerwa kwa ukali zaidi; na wale waliotukanwa wakinyamaza kimya, pigo la tukano hurudi nyuma, na kumrudia lenyewe yule aliyelilenga.

26. Basi katika mambo yote, wapendwa, na tuwe na hekima ya kiroho, na umaskini hautaweza kutudhuru, bali utatufaidia mno, na kutufanya kuwa watukufu na matajiri kuliko matajiri kupita wote. Kwa maana niambieni ni nani aliyekuwa maskini kuliko Eliya? Lakini kwa sababu hiyo aliwapita matajiri wote, kwa kuwa alikuwa maskini hivyo, na umaskini wake huu ulikuwa uchaguzi wake mwenyewe kutokana na wingi wa utajiri wa moyo. Kwa maana kwa kuwa aliuhesabu utajiri wa mali zote kuwa chini ya ukuu wa moyo wake, na usiostahili hekima yake ya kiroho, kwa hiyo aliukaribisha umaskini wa namna hii; hivyo kama angeyahesabu mambo ya sasa kuwa ya thamani kubwa, asingekuwa na joho tu. Lakini aliudharau hivyo ubatili wa maisha haya ya sasa, na kuihesabu dhahabu yote kama udongo uliotupwa njiani, hata hakujipatia kitu zaidi ya vazi lile. Kwa hiyo mfalme alimhitaji yule maskini, na yeye aliyekuwa na dhahabu nyingi hivyo alitegemea maneno ya yule asiyekuwa na kitu zaidi ya ngozi ya kondoo. Hivyo ngozi ya kondoo ilikuwa na fahari kuliko zambarau, na pango la yule mwenye haki kuliko majumba ya wafalme. Kwa hiyo pia alipopanda mbinguni, hakumwachia mwanafunzi wake kitu ila ngozi ya kondoo. “Kwa msaada wa hii,” alisema, “nimeshindana na ibilisi, nawe ukiitwaa hii, ujivike silaha dhidi yake!” Kwa maana ufukara ni silaha yenye nguvu, kimbilio lisiloshambulika, ngome isiyotikisika! Elisha aliipokea ngozi ya kondoo kama urithi mkuu kupita yote; kwa maana kweli ulikuwa hivyo; urithi wa thamani kuliko dhahabu yote. Na tangu hapo Eliya yule alikuwa mtu maradufu; Eliya wa juu na Eliya wa chini! Najua mnamhesabu yule mwenye haki kuwa heri, na kila mmoja wenu angetamani kuwa mtu yule. Basi itakuwaje nikiwaonyesha kwamba sisi sote tulioingizwa katika mafumbo, tumepokea kitu kikuu zaidi sana kuliko alichopokea yeye? Kwa maana Eliya alimwachia mwanafunzi wake ngozi ya kondoo, lakini Mwana wa Mungu, alipopaa, alituachia mwili wake mwenyewe! Eliya kwa kweli alilitupa joho lake, kabla hajapanda juu; lakini Kristo aliuacha nyuma kwa ajili yetu; na bado akauhifadhi alipopaa. Basi tusifadhaike. Tusiomboleze, wala tusiuogope ugumu wa nyakati hizi, kwa maana Yeye ambaye hakukataa kumwaga damu yake kwa ajili ya wote, na ametuachia tushiriki mwili wake na damu yake tena, ni nini atakachokataa kufanya kwa ajili ya usalama wetu? Basi kwa kuyategemea matumaini haya, na tumsihi daima; na tuwe na bidii katika maombi na dua; na kwa uangalifu wote tuelekeze usikivu wetu kwa kila wema mwingine; ili hivyo tuepuke hatari inayotishia sasa, na kuyapata mema yajayo; ambayo Mungu atujalie sote kustahili, kwa neema na upendo wa Bwana wetu Yesu Kristo, ambaye kwa Yeye, na pamoja naye, utukufu una Baba pamoja na Roho Mtakatifu, milele na milele. Amina.