Kuhusu Unyenyekevu wa Moyo

1. Hivi karibuni tulipomtaja Farisayo na mtoza ushuru, na kwa mfano tukafunga magari mawili ya farasi, moja la wema na jingine la uovu, tulionyesha kweli zote mbili: jinsi faida ya unyenyekevu wa moyo ilivyo kubwa, na jinsi hasara ya kiburi ilivyo kubwa. Kwa maana kiburi, hata kilipounganishwa na haki na mafungo na zaka, kilibaki nyuma; lakini unyenyekevu, hata ulipofungwa nira moja na dhambi, ulilipita gari la Farisayo, ingawa dereva wake alikuwa duni. Kwa maana ni nani aliyekuwa mbaya kuliko yule mtoza ushuru? Hata hivyo, kwa kuwa aliivunja nafsi yake, akajiita mwenye dhambi—na kweli ndivyo alivyokuwa—alimpita Farisayo, aliyekuwa na mafungo ya kusimulia na zaka pia, naye alikuwa mbali na kila uovu. Kwa sababu gani, na kwa njia gani? Kwa sababu, hata kama alikuwa mbali na tamaa ya faida na unyang’anyi, alikuwa ameotesha juu ya nafsi yake mama wa maovu yote—majivuno na kiburi. Ndiyo sababu Paulo naye anaonya na kusema, “Kila mtu na aipime kazi yake mwenyewe; ndipo atakapokuwa na sababu ya kujisifu katika nafsi yake tu, wala si kwa mwingine.” Lakini Farisayo alijitokeza hadharani kama mshitaki wa ulimwengu mzima, akasema kwamba yeye mwenyewe ni bora kuliko watu wote walio hai. Hata kama angejiweka juu ya watu kumi tu, au watano, au wawili, au mmoja, hata hivyo jambo hilo lisingevumilika; lakini kama ilivyokuwa, hakujiweka tu juu ya ulimwengu mzima, bali pia aliwashitaki watu wote. Ndiyo sababu alibaki nyuma katika mashindano. Na kama vile merikebu ambayo, baada ya kupita mawimbi yasiyohesabika na kuepuka dhoruba nyingi, kisha papo hapo mlangoni mwa bandari ikagonga mwamba fulani, hupoteza hazina yote iliyopakiwa ndani yake—ndivyo kweli Farisayo huyu, baada ya kustahimili taabu za kufunga na za wema wake wote mwingine, kwa kuwa hakuutawala ulimi wake, alivunjikiwa na shehena yake bandarini kabisa. Kwa maana kurudi nyumbani kutoka maombini, ambako alipaswa kupata faida, akiwa amepata hasara kubwa namna hiyo, si kitu kingine ila kuvunjikiwa na merikebu bandarini.

2. Basi, tukiyajua mambo haya, wapendwa, hata kama tungepanda mpaka kilele kabisa cha wema, na tujione kuwa wa mwisho kuliko wote; tukiwa tumejifunza kwamba kiburi chaweza kumwangusha hata kutoka mbinguni kwenyewe yule asiyejihadhari, na kwamba unyenyekevu waweza kumwinua juu kutoka katika kilindi chenyewe cha dhambi yule ajuaye kuwa na kiasi. Kwa maana ni unyenyekevu uliomweka mtoza ushuru mbele ya Farisayo; ilhali kile kingine—yaani kiburi na roho ya majivuno—kiliishinda hata nguvu isiyo na mwili, ile ya shetani; na unyenyekevu, pamoja na kuzikiri dhambi zake mwenyewe alizozitenda, ulimwingiza yule mnyang’anyi Paradiso kabla ya Mitume. Basi ikiwa ujasiri ambao wale wanaoziungama dhambi zao wenyewe wanajipatia ni mkubwa namna hiyo, wale wanaojijua kuwa na sifa njema nyingi, lakini bado wanazinyenyekeza nafsi zao, watapata taji kubwa kiasi gani! Kwa maana uovu unapounganishwa na unyenyekevu, hukimbia kwa wepesi kiasi kwamba huipita na kuiacha nyuma haki iliyounganishwa na kiburi. Basi ukiufunga unyenyekevu pamoja na haki, hautafika wapi? Hautapita mbingu ngapi? Hakika utasimamisha mbio zake karibu na kiti cha enzi cha Mungu chenyewe, katikati ya malaika, kwa ujasiri mwingi. Kwa upande mwingine, ikiwa kiburi, kikiwa kimefungwa nira moja na haki, kwa wingi na uzito wa uovu wake kilikuwa na nguvu za kutosha kuuangusha chini ujasiri wake; kikiunganishwa na uovu, hakitaweza kumtupa yule aliye nacho katika jehanamu yenye kina kirefu kiasi gani? Nasema mambo haya, si ili tuipuuze haki, bali ili tukiepuke kiburi; si ili tutende dhambi, bali ili tuwe na nia ya kiasi. Kwa maana unyenyekevu ndio msingi wa ule upendo wa hekima ulio wetu. Hata kama ungejenga juu yake jengo la mambo yasiyohesabika—hata utoaji sadaka, hata maombi, hata mafungo, hata kila wema—usipouweka huu kwanza kuwa msingi, yote yatajengwa juu yake bure na kwa ubatili; nayo yataanguka kwa urahisi, kama ile nyumba iliyojengwa juu ya mchanga. Kwa maana hakuna hata mmoja, hakuna hata tendo moja jema letu lisilouhitaji huu; hakuna hata moja ambalo, likitengwa nao, litaweza kusimama. Hata ukitaja kiasi, hata ubikira, hata kudharau fedha, hata jambo lolote lile, yote ni machafu na yaliyolaaniwa na ya kuchukiza, unyenyekevu usipokuwepo. Basi kila mahali na tuuchukue pamoja nasi, katika maneno, katika matendo, katika mawazo, na pamoja nao tuyajenge haya (mapambo ya neema).

3. Lakini mambo yanayohusu unyenyekevu yamekwisha kunenwa ya kutosha; si kwa kadiri ya thamani ya wema huu—kwa maana hakuna atakayeweza kuusifu kwa kadiri ya thamani yake—bali kwa kadiri ya ufahamu wa upendo wenu. Kwa maana najua vema kwamba hata kutokana na mambo machache yaliyonenwa mtaukumbatia kwa bidii nyingi. Lakini kwa kuwa ni lazima pia kulifafanua na kulidhihirisha lile neno la Mtume lililosomwa leo—ambalo kwa wengi laonekana kutoa kisingizio cha uvivu—ili wengine wasije wakajipatia hapo utetezi fulani baridi, wakaupuuza wokovu wao wenyewe, basi na tuielekeze hotuba yetu huko. Basi neno hilo ni lipi? “Ikiwa ni kwa unafiki,” lasema, “au kwa kweli, Kristo anahubiriwa.” Wengi hulipotosha neno hili ovyo na kwa namna yoyote ile, bila kusoma yaliyolitangulia na yanayolifuata; bali, wakiisha kulikata kutoka katika mfuatano wa sehemu nyingine, kwa maangamizi ya nafsi zao wenyewe hulitoa mbele ya watu walio wavivu zaidi. Kwa maana wakijaribu kuwashawishi watoke katika imani iliyo safi, kisha wakiwaona wanaogopa na kutetemeka kwa sababu jambo hilo si salama kulitenda, na wakitaka kuziondoa hofu zao, hulileta tamko hili la Mtume, wakisema, Paulo aliruhusu jambo hili aliposema, “Ikiwa ni kwa unafiki au kwa kweli, Kristo na ahubiriwe.” Lakini mambo haya si (kweli), hapana, si kweli. Kwa maana kwanza, hakusema “na ahubiriwe,” bali “anahubiriwa,” na tofauti kati ya hili na lile ni kubwa. Kwa maana kusema “na ahubiriwe” ni maneno ya mtoa sheria; bali kusema “anahubiriwa” ni maneno ya mtu anayesimulia jambo lililotokea. Kwa maana ili ujue kwamba Paulo hatoi sheria kwamba kuwe na uzushi, bali anawavuta mbali nao wote waliomsikiliza, sikia anavyosema: “Mtu ye yote akiwahubiri ninyi injili isiyokuwa ile mliyoipokea, na alaaniwe, hata kama ni mimi, hata kama ni malaika wa mbinguni.” Basi asingejilaani mwenyewe pamoja na malaika, kama angejua kwamba jambo hilo halina hatari. Na tena—“Nawaonea wivu, wivu wa Mungu,” asema; “kwa maana naliwaposa kwa mume mmoja, bikira safi; nami nachelea, isije ikawa wakati fulani, kama yule nyoka alivyomdanganya Hawa kwa hila yake, fikira zenu zikaharibiwa, mkauacha unyofu ulio kwa Kristo.” Tazama, aliweka unyofu, wala hakutoa ruhusa yoyote. Kwa maana kama ingekuwapo ruhusa, pasingekuwa na hatari; na kama pasingekuwa na hatari, Paulo asingeogopa; wala Kristo asingeamuru pia magugu yateketezwe, kama ingekuwa ni jambo lisilo na maana kumsikiliza huyu au yule au mwingine, au wote bila kubagua.

4. Basi, ni nini hasa maana yake? Nataka kuwasimulia habari yote tangu mwanzo kidogo; kwa maana ni lazima kujua Paulo alikuwa katika hali gani alipoandika mambo haya katika barua. Basi alikuwa katika hali gani? Gerezani, katika minyororo na hatari zisizovumilika. Jambo hili ladhihirika wapi? Katika waraka wenyewe. Kwa maana kabla ya haya anasema, “Basi, ndugu, nataka mjue ya kuwa mambo yale yaliyonipata yamezidi kuieneza Injili; hata vifungo vyangu vimekuwa dhahiri katika Kristo katika jumba lote la Kaisari, na kwa wengine wote; na ndugu wengi, wakivitegemea vifungo vyangu, wamezidi sana kuthubutu kunena neno pasipo hofu.” Basi wakati huo Nero alikuwa amemtupa gerezani. Kwa maana kama vile mnyang’anyi fulani akiisha kuingia nyumbani, wote wakiwa wamelala, akiiba kila kitu, akimwona mtu amewasha taa, huizima nuru na kumuua yule aliyeshika taa, ili apate kuiba na kunyang’anya mali za wengine bila hofu; ndivyo kweli Kaisari Nero wakati ule, kama mnyang’anyi yeyote na mvunja nyumba, wote walipokuwa wamelala usingizi mzito usio na fahamu, akiiba mali za wote, akivunja vyumba vya ndoa, akipindua nyumba, akionyesha kila namna ya uovu—alipomwona Paulo amewasha taa ulimwenguni kote (yaani neno la mafundisho yake) na kuukemea uovu wake, alijitahidi kuyazima yaliyohubiriwa na kuwaondoa walimu njiani, ili apate kufanya kwa mamlaka lolote alilopenda; naye, akiisha kumfunga mtu yule mtakatifu, akamtupa gerezani. Ilikuwa ni wakati huo basi ambapo Paulo mwenye heri aliyaandika mambo haya. Ni nani ambaye asingestaajabu? Ni nani ambaye asingeshangaa? Au tuseme, ni nani ambaye angeweza kustaajabia na kuistaajabia ipasavyo roho ile bora na ifikayo mbinguni; kwa kuwa, akiwa amefungwa Rumi na kufungwa gerezani, kutoka mbali namna ile, aliwaandikia Wafilipi barua? Kwa maana mnajua jinsi umbali ulivyo mkubwa kati ya Makedonia na Rumi. Lakini wala urefu wa njia, wala wingi wa wakati (uliohitajika), wala msongamano wa shughuli, wala hatari na misiba iliyomjia mmoja baada ya mwingine, wala kitu kingine chochote, havikuufukuza upendo wake kwa wanafunzi wala kuwakumbuka; bali aliwashika wote akilini mwake; wala mikono yake haikufungwa kwa minyororo kwa nguvu kama roho yake ilivyofungwa na kupigiliwa kwa kuwatamani wanafunzi. Ndilo jambo hilo hasa alilolitangaza katika utangulizi wa Waraka aliposema, “Kwa kuwa mnanikalia moyoni mwangu, katika vifungo vyangu, na katika kuitetea na kuithibitisha Injili.” Na kama vile Mfalme, akiisha kupanda kitini pake cha enzi asubuhi na kuketi katika baraza za kifalme, mara hupokea kutoka pande zote barua zisizohesabika; ndivyo kweli naye, kana kwamba yu katika baraza za kifalme, akiwa ameketi katika gereza la chini, alipokea na kupeleka barua zake kwa wingi mkubwa zaidi; mataifa kutoka pande zote yakiipelekea hekima yake kila jambo lililotokea kati yao; naye alishughulikia mambo mengi kuliko mfalme aliyekuwa akitawala, kwa kadiri alivyokabidhiwa milki kubwa zaidi. Kwa maana kweli Mungu alikuwa amewaleta na kuwaweka mikononi mwake si wale tu waliokaa katika nchi ya Warumi, bali pia washenzi wote, wa nchi kavu na wa bahari. Na ili kuonyesha jambo hili aliwaambia Warumi, “Basi, ndugu, sipendi mkose kujua ya kuwa mara nyingi nalikusudia kuja kwenu, nikazuiliwa hata sasa; ili nipate kuwa na matunda kwenu pia, kama vile katika Mataifa wengine. Nawiwa na Wayunani na washenzi, na wenye hekima na wasio na akili.” Basi kila siku alikuwa na mawazo ya wasiwasi, mara kwa ajili ya Wakorintho, mara kwa ajili ya Wamakedonia; jinsi Wafilipi walivyokuwa, jinsi Wakapadokia, jinsi Wagalatia, jinsi Waathene, jinsi wale waliokaa Ponto, jinsi wote kwa pamoja walivyokuwa. Hata hivyo, ingawa ulimwengu wote ulikuwa umewekwa mikononi mwake, daima hakujali mataifa mazima tu, bali pia kila mtu mmoja mmoja; na mara alipeleka barua kwa ajili ya Onesimo, na mara kwa ajili ya yule aliyezini kati ya Wakorintho. Kwa maana hakuzoea kuangalia hili—kwamba ni mtu mmoja tu aliyetenda dhambi na kuhitaji kutetewa; bali kwamba ni mwanadamu; mwanadamu, kiumbe hai chenye thamani kuliko vyote kwa Mungu; ambaye kwa ajili yake Baba hakumwachilia hata Mwanawe pekee.

5. Kwa maana usiniambie kwamba mtu huyu au yule ni mtumwa aliyetoroka, au mnyang’anyi au mwizi, au amelemewa na makosa yasiyohesabika, au kwamba ni ombaomba na mnyonge, au wa thamani ndogo na asiyestahili kuhesabiwa kitu; bali fikiri kwamba kwa ajili yake Kristo alikufa; na hilo lakutosha wewe kuwa sababu ya kumjali kwa kila namna. Fikiri yeye ni mtu wa namna gani, ambaye Kristo alimthamini kwa gharama kubwa namna hiyo hata asiizuie damu yake mwenyewe. Kwa maana, kama mfalme angechagua kujitoa dhabihu kwa ajili ya mtu fulani, tusingetafuta ushahidi mwingine kwamba mtu huyo ni mkubwa na mwenye kumhusu sana Mfalme—nadhani sivyo—kwa maana kifo chake kingetosha kuonyesha upendo wa yule aliyekufa kwake. Lakini kama ilivyo, si mwanadamu, si malaika, si malaika mkuu; bali Bwana wa mbingu mwenyewe, Mwana pekee wa Mungu mwenyewe, akiisha kujivika mwili, alijitoa bure kwa ajili yetu. Je, hatutafanya kila kitu, na kujitaabisha kwa kila namna, ili watu waliothaminiwa hivyo wapate kila uangalifu mikononi mwetu? Na tutakuwa na utetezi gani? Tutapata udhuru gani? Hili ndilo jambo hasa ambalo, ili kulitangaza, Paulo naye alisema, “Usimharibu kwa chakula chako mtu yule ambaye Kristo alikufa kwa ajili yake.” Kwa maana akitaka kuwatahayarisha, na kuwaleta katika uangalifu, na kuwashawishi wawajali jirani zao, wale wanaowadharau ndugu zao na kuwatazama kwa dharau kwa kuwa ni dhaifu, badala ya kila kitu kingine aliweka kifo cha Bwana.

Basi, akiwa ameketi gerezani, aliwaandikia Wafilipi barua kutoka mbali namna ile. Kwa maana ndivyo ulivyo upendo ulio kwa jinsi ya Mungu: hauzuiliwi na kitu chochote cha kibinadamu, kwa kuwa una mizizi yake juu mbinguni, na thawabu yake pia. Naye anasema nini? “Basi, ndugu, nataka mjue.” Je, waona uangalifu wake kwa wanafunzi wake? Waona bidii ya mwalimu? Sikia pia habari ya upendo wa wanafunzi kwa mwalimu wao, upate kujua kwamba hili ndilo lililowafanya kuwa hodari na wasioshindika—kule kufungamana wao kwa wao. Kwa maana ikiwa “Ndugu anayesaidiwa na ndugu ni kama mji wenye nguvu,” zaidi sana watu wengi waliofungwa pamoja kwa vifungo vya upendo wangeyafukuza kabisa mashambulizi ya pepo mwovu. Basi kwamba Paulo alifungamana na wanafunzi, hilo halihitaji kwetu hata ushahidi zaidi wala hoja, kwa kuwa kweli hata alipokuwa katika vifungo aliwajali kwa wasiwasi, na kila siku pia alikuwa akifa kwa ajili yao, akiungua kwa kuwatamani.

6. Na kwamba wanafunzi nao walifungamana na Paulo kwa ukamilifu wote—na si wanaume tu, bali wanawake pia—sikia anavyosema juu ya Fibi. “Namwekea kwenu Fibi, ndugu yetu, aliye mtumishi wa kanisa lililoko Kenkrea; mmpokee katika Bwana kama iwastahilivyo watakatifu, mkamsaidie katika neno lolote atakalokuwa na haja nalo kwenu; kwa maana yeye amekuwa msaidizi wa watu wengi, na wa kwangu mimi mwenyewe.” Lakini hapa alimshuhudia juu ya bidii yake kwa kadiri ya msaada (tu); bali Prisila na Akila walifika hata kufa kwa ajili ya Paulo; na juu yao anaandika hivi, akisema, “Akila na Prisila wanawasalimu, ambao kwa ajili ya uhai wangu walihatarisha shingo zao wenyewe;” yaani kifo, waziwazi. Na tena, akiwaandikia watu hao hao juu ya mwingine, anasema, “Kwa sababu alikaribia kufa, akihatarisha uhai wake, ili ayatimize yaliyopungua katika huduma yenu kwangu.” Je, waona jinsi walivyompenda mwalimu wao? Jinsi walivyoiona raha yake kuwa ya maana kuliko uhai wao wenyewe? Ndiyo sababu hakuna aliyewapita wakati ule. Basi nasema haya, si ili tusikie tu, bali ili tuige pia; na tunayoyasema hayawahusu wanaotawaliwa tu, bali pia wanaotawala; ili wanafunzi waonyeshe uangalifu mwingi kwa walimu wao, na walimu wawe na upendo ule ule kama wa Paulo kwa wale waliowekwa chini yao; si kwa walio karibu tu, bali pia kwa walio mbali. Kwa maana Paulo naye, akikaa ulimwenguni kote kana kwamba ni nyumba moja, daima aliufikiria wokovu wa wote hivyo; na akiisha kuweka kando kila jambo lake mwenyewe—vifungo na taabu na mapigo na dhiki—aliangalia na kuuliza kila siku hali ya mambo ya wanafunzi ilivyokuwa; na mara nyingi kwa kusudi hili moja tu alituma, mara Timotheo, na mara Tikiko; na juu yake anasema, “Ili apate kujua hali zenu, na kuifariji mioyo yenu;” na juu ya Timotheo, “Nimemtuma, nisipoweza kuvumilia tena; isije ikawa kwa njia fulani yule mjaribu amewajaribu.” Na tena Tito mahali pengine, na mwingine mahali pengine. Kwa maana kwa kuwa yeye mwenyewe, kwa kulazimishwa na vifungo vyake, mara nyingi alizuiliwa mahali pamoja, na hakuweza kuwaendea wale waliokuwa kama moyo wake mwenyewe, aliwaendea kupitia wanafunzi.

7. Basi wakati huo, akiwa katika vifungo, anawaandikia Wafilipi, akisema, “Basi, ndugu, nataka mjue,” akiwaita wanafunzi ndugu. Kwa maana ndivyo ulivyo upendo: huondoa kila tofauti ya vyeo, wala haujui ukuu na heshima; bali hata mtu akiwa juu kuliko wote, hushuka mpaka mahali pa chini kuliko wote; kama vile Paulo naye alivyozoea kufanya. Lakini na tusikie ni nini anachotaka wajue. “Ya kuwa mambo yale yaliyonipata,” asema, “yamezidi kuieneza Injili.” Niambie, jinsi gani, na kwa njia gani? Je, umefunguliwa basi vifungo vyako? Umeuvua basi mnyororo wako? Nawe unahubiri mjini kwa ruhusa huru? Je, umeingia basi katika kusanyiko, ukatoa hotuba nyingi ndefu juu ya imani, ukaondoka baada ya kupata wanafunzi wengi? Je, umewafufua basi wafu, ukawa kitu cha kustaajabiwa? Je, umewatakasa basi wenye ukoma, na wote wakashangaa? Je, umewafukuza pepo, ukatukuzwa? Hakuna hata moja la mambo haya, asema. Basi kuenea kwa Injili kulitokeaje? Niambie. “Hata vifungo vyangu,” asema, “vimekuwa dhahiri katika jumba lote la Kaisari, na kwa wengine wote.” Wasema nini? Hili basi, hili ndilo lililokuwa kuenea, hili maendeleo, hili ongezeko la mahubiri—kwamba wote walijua umefungwa? Ndiyo, asema: sikia basi yanayofuata, upate kujua kwamba vifungo havikuwa kizuizi tu, bali hata sababu ya ujasiri mkubwa zaidi wa kunena. “Hata ndugu wengi katika Bwana, wakivitegemea vifungo vyangu, wamezidi sana kuthubutu kunena neno pasipo hofu.” Wasema nini, Ee Paulo? Vifungo vyako vimeleta si wasiwasi bali ujasiri? Si hofu bali shauku kuu? Mambo yanayotajwa hayapatani. Hata mimi najua hilo. Kwa maana mambo haya hayakutokea kwa kadiri ya mpangilio wa mambo ya kibinadamu, ndivyo anavyomaanisha, bali yaliyotokea yalikuwa juu ya asili, na mafanikio yalikuwa ya neema ya Mungu. Ndiyo sababu jambo lililowaletea wengine wote wasiwasi, ndilo lililompa yeye ujasiri. Kwa maana mtu akimkamata kiongozi wa jeshi na kumfunga, kisha akalitangaza jambo hilo hadharani, huliweka jeshi lote kukimbia; na mtu akimchukua mchungaji mbali na kundi, huwafukuza kondoo kwa urahisi mkubwa. Lakini kwa Paulo haikuwa hivyo, bali kinyume kabisa. Kwa maana kiongozi wa jeshi alifungwa, na askari wakazidi kuwa na moyo wa bidii katika roho; na ujasiri waliowarukia nao adui zao ulikuwa mkubwa zaidi: mchungaji alikuwa kifungoni, na kondoo hawakuliwa, wala hata hawakutawanyika.

8. Ni nani aliyepata kuona, ni nani aliyepata kusikia, wanafunzi wakipata moyo zaidi katika hatari za walimu wao? Ilikuwaje kwamba hawakuogopa? Ilikuwaje kwamba hawakutishika? Ilikuwaje kwamba hawakumwambia Paulo, “Tabibu, jiponye mwenyewe,” jiokoe katika hatari zako nyingi, ndipo utaweza kutupatia yale mema yasiyohesabika? Ilikuwaje kwamba hawakusema mambo haya? Ilikuwaje? Ni kwa sababu walikuwa wamefundishwa, kwa neema ya Roho, kwamba mambo haya hayakutokea kwa udhaifu, bali kwa ruhusa ya Kristo; ili kweli ipate kung’aa mbali zaidi; ikiongezeka na kupanda kwa wingi zaidi kupitia vifungo na vifungo vya gerezani na dhiki na shida. Hivyo ndivyo uweza wa Kristo hutimilika katika udhaifu. Kwa maana kweli, kama vifungo vyake vingemlemaza Paulo na kumfanya mwoga—yeye mwenyewe au walio wake—mtu asingekosa kuona ugumu; lakini ikiwa badala yake vilimwandaa kwa sifa kubwa zaidi, mtu hana budi kustaajabu na kushangaa, jinsi kwa jambo lenye aibu utukufu ulipatikana kwa mwanafunzi—jinsi kwa jambo linaloleta woga, ujasiri na kutiwa moyo vilitokea kwa wote. Kwa maana ni nani asiyemstaajabia wakati ule, akimwona amezungushiwa mnyororo? Wakati ule pepo walizidi kukimbia, walipomwona akikaa gerezani. Kwa maana taji haikifanyi kichwa cha kifalme kuwa na fahari kama mnyororo ulivyoifanya mikono yake; si kwa sababu ya asili yao wenyewe, bali kwa sababu ya neema iliyowamulikia mng’ao. Ndiyo sababu kutiwa moyo kukubwa kuliwatokea wanafunzi. Kwa maana waliuona mwili wake umefungwa kweli, lakini ulimi wake haukufungwa; mikono yake imefungwa pingu kwa nguvu, lakini sauti yake haikufungwa, nayo ikipita ulimwengu wote kwa kasi kuliko mshale wa jua. Na jambo hili likawa kwao kutiwa moyo; wakijifunza kwa matendo yenyewe kwamba hakuna kitu chochote cha sasa cha kuogopwa. Kwa maana nafsi inapokuwa imejazwa kweli na shauku na upendo wa Mungu, haiangalii kitu chochote cha sasa; bali kama vile wenye wazimu wanavyojitupa dhidi ya moto na upanga na wanyama wakali na bahari na kila kitu kingine, ndivyo hawa nao, wakiwa na wazimu wa kiroho ulio bora kabisa—wazimu uliotokana na akili timamu—walizoea kuyacheka mambo yote yanayoonekana. Ndiyo sababu, walipowaona walimu wao wamefungwa, walizidi kushangilia, wakazidi kujivunia; wakiwapa adui zao kwa matendo ushahidi kwamba kwa kila upande hawangeweza kushindwa wala kutiishwa.

9. Basi wakati huo, mambo yalipokuwa katika hali hii, baadhi ya adui za Paulo, wakitaka kuuchochea vita viwe vikali zaidi, na kuuzidisha uchuki wa yule dhalimu dhidi yake, walijifanya kwamba wao nao wanahubiri (nao kweli walihubiri imani iliyo sahihi na safi), ili mafundisho yaenee kwa haraka zaidi: na hili walilifanya, si kwa nia ya kuieneza imani, bali ili Nero, akiisha kujua kwamba mahubiri yanaongezeka na mafundisho yanaenea, apate kumpeleka Paulo kuuawa mapema zaidi. Basi kulikuwa na makundi mawili; lile la wanafunzi wa Paulo na lile la adui za Paulo; moja likihubiri kwa unyofu, na jingine kwa kupenda ugomvi na kwa ule uchuki waliokuwa nao juu ya Paulo. Na ili kulitangaza jambo hili alisema, “Wengine kweli wanamhubiri Kristo kwa husuda na fitina,” (akiwaonyesha wale adui zake) “lakini wengine pia kwa nia njema;” akisema hivi juu ya wanafunzi wake mwenyewe. Kisha juu ya wale; “Wengine kweli kwa ugomvi,” (adui zake,) si kwa usafi, si kwa unyofu, bali, “wakidhani kwamba kwa hayo wanaongeza dhiki katika vifungo vyangu; lakini wale wengine kwa upendo;” (hili tena juu ya ndugu zake mwenyewe;) “wakijua ya kuwa nimewekwa kwa ajili ya kuitetea Injili.” Ni nini basi? Lakini kwa vyovyote vile; ikiwa ni kwa unafiki au kwa kweli, Kristo anatangazwa.” Hivyo basi, ni bure na kwa ubatili neno hili kuchukuliwa kuwa linahusu uzushi. Kwa maana wale waliokuwa wakihubiri wakati ule hawakuhubiri mafundisho potofu; bali imani iliyo safi na sahihi. Kwa maana kama wangekuwa wakihubiri mafundisho potofu, na kufundisha mambo mengine kinyume cha Paulo, kile walichokitamani kisingewafanikia kamwe. Basi walitamani nini? Kwamba imani ikiisha kukua, na wanafunzi wa Paulo wakiisha kuwa wengi, jambo hilo limchochee Nero kwa uadui zaidi. Na kama wangekuwa wakihubiri mafundisho tofauti, wasingewafanya wanafunzi wa Paulo kuwa wengi; na kwa kutofanya hivyo, wasingemkasirisha yule dhalimu. Basi hasemi hivi—kwamba walikuwa wakileta mafundisho potofu—bali kwamba nia waliyokuwa nayo walipohubiri, hiyo ndiyo iliyokuwa potofu. Kwa maana ni jambo moja kusema kwamba kisingizio cha mahubiri yao chenyewe hakikuwa safi. Kwa maana mahubiri hayawi safi wakati mafundisho yamejaa udanganyifu; wala kisingizio hakiwi safi wakati mahubiri kweli ni safi, lakini wale wanaohubiri hawahubiri kwa ajili ya Mungu, bali ama kwa nia ya uadui, ama kwa nia ya kutafuta upendeleo wa wengine.

10. Basi hasemi hivi—kwamba walikuwa wakileta uzushi; bali kwamba hawakuhubiri kile walichokihubiri kwa nia iliyo sawa, wala kwa utauwa. Kwa maana hawakufanya hivyo ili kuieneza Injili; bali ili wapigane naye, na kumtupa katika hatari kubwa zaidi—ndiyo sababu anawashitaki. Na tazama jinsi alivyoliweka jambo hili kwa usahihi. “Wakidhani,” asema, “kwamba wanaongeza dhiki katika vifungo vyangu.” Hakusema, wakiongeza, bali “wakidhani kwamba wanaongeza,” yaani wakiwazia, ili kuonyesha kwamba hata kama walidhani hivyo, yeye mwenyewe hakuwa katika hali hiyo; bali hata alifurahi kwa sababu ya kuenea kwa mahubiri. Basi akaongeza akisema, “Lakini katika hili nafurahi, naam, nitafurahi:” ilhali kama angeyaona mafundisho yao kuwa udanganyifu, nao wakiwa wanaleta uzushi, Paulo asingeweza kamwe kufurahi. Lakini kwa kuwa mafundisho yalikuwa safi na ya asili halisi, ndiyo sababu anasema, “Nafurahi, naam, nitafurahi.” Kwa maana ni nini ikiwa wanajiangamiza wenyewe kwa kufanya hivi kwa ugomvi? Hata hivyo, hata pasipo kutaka, wanaliimarisha jambo langu. Je, waona jinsi uweza wa Paulo ulivyo mkubwa? Jinsi asivyonaswa na hila yoyote ya shetani? Wala si kwamba hanaswi tu; bali kwa hila hizo hizo humshinda. Kwa maana kweli ujanja wa shetani ni mkubwa, na uovu wa wale wanaomtumikia; kwa maana kwa kisingizio cha kuwa na nia moja, walitaka kuyazima mahubiri. Lakini “yeye awanasaye wenye hila katika hila yao” hakuruhusu jambo hilo litokee wakati ule. Ili kulitangaza jambo hili hasa, Paulo alisema, “Kudumu katika mwili kwahitajiwa zaidi kwa ajili yenu; na hili najua kwa hakika, ya kuwa nitakaa, naam, nitadumu pamoja nanyi nyote.” Kwa maana watu wale kweli wamekusudia kunitoa katika maisha haya, nao wako tayari kustahimili lolote kwa kusudi hilo: lakini Mungu haruhusu kwa ajili yenu.

11. Basi mambo haya yote yakumbukeni kwa usahihi, ili mpate kuweza kwa hekima yote kuwasahihisha wale wanaoyatumia Maandiko bila kuangalia mazingira yake na kwa kubahatisha, na kwa maangamizi ya jirani zao. Nasi tutaweza kuyakumbuka yaliyonenwa, na kuwasahihisha wengine, ikiwa daima tutakimbilia maombi kuwa kimbilio letu, na kumsihi Mungu anayetoa neno la hekima atujalie ufahamu katika kusikia, na ulinzi wa uangalifu usioshindika wa amana hii ya kiroho iliyo mikononi mwetu. Kwa maana mambo ambayo mara nyingi hatuna nguvu ya kuyatimiza kwa mafanikio kwa juhudi zetu wenyewe, hayo tutaweza kuyatimiza kwa urahisi kwa maombi ya kudumu. Kwa maana ni wajibu kuomba daima na bila kukoma, kwa ajili ya aliye katika dhiki, na kwa ajili ya aliye katika hatari, na kwa ajili ya aliye katika fanaka—kwa ajili ya aliye katika nafuu na fanaka nyingi, ili mambo hayo yabaki bila kutikisika na bila kubadilika, wala yasigeuke kamwe; na kwa ajili ya aliye katika dhiki na hatari zake nyingi, ili aone mabadiliko mema yakimtokea, na kuhamishiwa katika utulivu wa faraja. Je, uko katika utulivu? Basi msihi Mungu utulivu huu udumu kwako imara. Je, umeona dhoruba imeinuka dhidi yako? Msihi Mungu kwa bidii alipitishe wimbi, na kufanya utulivu kutoka katika dhoruba. Je, umesikiwa? Shukuru kwa moyo wote kwa ajili ya hilo; kwa sababu umesikiwa. Je, hukusikiwa? Dumu, ili upate kusikiwa. Kwa maana hata kama Mungu wakati fulani anachelewa kutoa, si kwa chuki wala kwa kukuchukia; bali kwa kutaka, kwa kuuahirisha utoaji, akushike daima karibu naye; kama vile baba wenye upendo nao wafanyavyo; kwa maana wao nao, kwa kuchelewesha kutoa, kwa ustadi huhakikisha watoto walio wavivu kidogo wanadumu na kuwa karibu nao daima. Huna haja ya wapatanishi ili kupata kusikilizwa na Mungu; wala ya kuzunguka sana kuomba kwa watu; wala ya kuwabembeleza wengine; bali hata kama u mhitaji, hata kama huna mtetezi, peke yako, wewe mwenyewe, ukimwita Mungu akusaidie, kwa vyovyote utafanikiwa. Hakubali kwa urahisi anapoombwa na wengine kwa ajili yetu, kama anapoombwa na sisi wenyewe tulio wahitaji; hata kama tumelemewa na matendo maovu elfu kumi. Kwa maana ikiwa katika habari za wanadamu, hata kama tumegongana nao mara zisizohesabika, tunapojionyesha alfajiri na adhuhuri na jioni kwa wale walio na uchungu juu yetu, kwa kudumu bila kukatika na kwa kuonana nao mara kwa mara na kuzungumza nao, huuvunja uadui wao kwa urahisi—zaidi sana kwa Mungu jambo hili lingetimizwa.

12. Lakini wewe hustahili. Basi uwe mwenye kustahili kwa bidii yako ya kudumu. Kwa maana kwamba inawezekana asiyestahili kuwa mwenye kustahili kwa bidii yake ya kudumu; na kwamba Mungu hukubali zaidi anapoombwa na sisi wenyewe kuliko na wengine; na kwamba mara nyingi huchelewesha kutoa, si kwa kutaka tuchanganyikiwe kabisa, wala kutupeleka mikono mitupu; bali ili apate kuwa mwanzilishi wa mema makubwa zaidi kwetu—mambo haya matatu nitajitahidi kuyadhihirisha kwa mfano uliosomwa kwenu leo. Yule mwanamke Mkananayo alikuwa amemjia Kristo akiomba kwa ajili ya binti aliyepagawa na pepo, akilia kwa bidii nyingi (lasema, “Unihurumie, Bwana; binti yangu amepagawa vibaya na pepo.”) Tazama, mwanamke wa taifa geni, na mshenzi, na aliye nje ya jumuiya ya Wayahudi. Kwa maana kweli alikuwa nini (yeye) ila mbwa, asiyestahili kupokea ombi lake? Kwa maana asema, “Si vema kukitwaa chakula cha watoto na kuwatupia mbwa.” Lakini hata hivyo, kwa bidii yake ya kudumu, alikuwa mwenye kustahili. Kwa maana hakumkubali tu katika heshima ya watoto, ingawa alikuwa mbwa; bali pia alimwaga kwa sifa ile kuu akisema, “Ee mwanamke, imani yako ni kubwa: na iwe kwako kama utakavyo.” Basi Kristo anaposema, “imani yako ni kubwa,” usitafute ushahidi mwingine wa ukuu wa roho uliokuwa ndani ya mwanamke yule. Je, waona jinsi, kwa bidii yake ya kudumu, mwanamke yule, ingawa hakustahili, alikuwa mwenye kustahili? Je, wataka pia kujifunza kwamba twatimiza (haja yetu) kwa kumwita sisi wenyewe kuliko kupitia wengine? Alilia, na wanafunzi wakamjia wakasema, “Mwache aende zake, kwa maana anapiga kelele nyuma yetu:” naye akawaambia, “Sikutumwa ila kwa kondoo waliopotea wa nyumba ya Israeli.” Lakini alipomjia yeye mwenyewe na kuendelea kulia, akisema, “Naam, Bwana; kwa maana hata mbwa hula mezani pa bwana zao,” ndipo alipomkirimia neema ile, akasema, “Na iwe kwako kama utakavyo.” Je, waona jinsi, wao walipomwomba, alikataa; lakini yule aliyehitaji kipawa alipolia yeye mwenyewe, alikubali? Kwa maana wao aliwaambia, “Sikutumwa ila kwa kondoo waliopotea wa nyumba ya Israeli;” lakini yeye alimwambia, “Imani yako ni kubwa: na iwe kwako kama utakavyo.” Tena, mwanzoni na katika utangulizi wa ombi lake hakujibu neno; lakini alipokwisha kumjia mara moja na mara mbili na mara tatu, ndipo alipompa kipawa; kwa matokeo akitufanya tuamini kwamba alichelewesha kutoa, si ili amkatae, bali ili atuonyeshe sisi sote uvumilivu wa mwanamke yule. Kwa maana kama angechelewa ili amkatae, asingempa hata mwishoni; lakini kwa kuwa alikuwa akingoja kuwaonyesha wote hekima yake ya kiroho, ndiyo sababu alinyamaza. Kwa maana kama angempa mara moja na mwanzoni kabisa, tusingeujua wema wa mwanamke yule. “Mwache aende,” lasema, “kwa sababu anapiga kelele nyuma yetu.” Lakini Kristo (asema) nini? “Ninyi mnasikia sauti, lakini mimi naiona nia: najua atakalosema. Sitaki kuiacha hazina iliyofichwa moyoni mwake ipite bila kujulikana; bali nangoja na kunyamaza; ili, nikiisha kuigundua, niiweke hadharani, na kuidhihirisha kwa wote.

13. Basi, tukiisha kujifunza mambo haya yote, hata kama tuko katika dhambi, na hatustahili kupokea, tusikate tamaa; tukijua kwamba kwa bidii ya kudumu ya nafsi tutaweza kustahili lile tunaloliomba. Hata kama hatuna mtetezi wa kutusaidia na tu wahitaji, tusizimie moyo; tukijua kwamba huo ni utetezi wenye nguvu—mtu kumjia Mungu yeye mwenyewe kwa nafsi yake, kwa shauku nyingi. Hata kama anachelewa na kuahirisha kutoa, tusivunjike moyo; tukiwa tumejifunza kwamba kuahirisha na kuchelewa huko ni ushahidi wa hakika wa kutujali na wa upendo wake kwa wanadamu. Ikiwa tumejihakikishia hivyo; na kwa nafsi yenye maumivu makuu na yenye bidii, na kusudi lililoamshwa kabisa—kama lile ambalo kwalo yule mwanamke Mkananayo alimkaribia—sisi nasi tukimjia, hata kama sisi ni mbwa, hata kama tumetenda jambo lolote la kutisha, tutayafuta makosa yetu wenyewe, na kupata ujasiri mkubwa wa kunena kiasi cha kuwa watetezi wa wengine pia; kama vile yule mwanamke Mkananayo naye hakufurahia tu ujasiri wa kunena na sifa elfu kumi, bali alipata uwezo wa kumnyakua binti yake mpendwa kutoka katika mateso yake yasiyovumilika. Kwa maana hakuna kitu—hakuna kitu chenye nguvu kuliko maombi yaliyo ya bidii na ya kweli. Maombi hayo huzitawanya hatari za sasa, na huokoa kutoka katika adhabu zitakazotokea saa ile. Basi ili tupate kuimaliza safari yetu ya maisha haya kwa urahisi, na kwenda kule kwa ujasiri, na tufanye jambo hili daima kwa bidii nyingi na shauku. Kwa maana hivyo tutaweza kuyafikia mema yaliyowekwa akiba, na kuyafurahia yale matumaini mazuri; ambayo Mungu atujalie sote kuyafikia; kwa neema na wema na huruma ya Bwana wetu Yesu Kristo—ambaye pamoja naye kwa Baba, pamoja na Roho Mtakatifu, uwe utukufu, heshima, na mamlaka, hata milele na milele. Amina.