Alidharauliwa

Amedharauliwa na kukataliwa na watu; mtu wa huzuni, ajuaye sikitiko.

Wale wanamaadili wa kipagani, wasioijua tabia na ukamilifu wa Mungu, wala heshima ya kweli na kutokufa kwa nafsi, wala shina na upana wa upotovu wa mwanadamu, hawakuwa na msingi bora zaidi wa kile walichokiita wema kuliko kiburi; wala hawakuwa na lengo la juu zaidi katika kanuni zao kuliko maslahi ya jamii na mwenendo wa maisha ya kiraia. Ni kweli, mara kwa mara walitamka mawazo fulani ya daraja la juu; lakini hayo, ingawa ni ya haki na yenye thamani yakipimwa kwa kanuni za ufunuo, yalikuwa ya udanganyifu na yasiyowezekana kutekelezwa kwa kanuni zao wenyewe. Na ^* Brutus, mmoja wa watu waliosifiwa sana zamani za kale, alikiri, muda mfupi kabla hajajiua, kwamba baada ya kuupenda wema kwa muda mrefu kama kitu chema halisi, hatimaye aliuona kuwa ni jina tupu tu. Lakini ingawa walipata kuridhika kidogo hivyo, wala mafanikio kidogo hivyo, katika kuutafuta wema, walipendezwa mno na wazo walilojijengea juu yake, hata kwa kawaida wakadhani kwamba, kama wema ungeweza kuonekana kwa macho, bila shaka ungejipatia heshima na kustaajabiwa na wanadamu wote.

^* Marcus Junius Brutus - mwanasiasa wa Kirumi (85 – 42 KK)

Hata hivyo, palikuwa na tofauti moja ya kushangaza kwa maoni hayo. Hekima ya ^* Socrates inaonekana ilikuwa, kwa namna nyingi, tofauti na ile ya wengi wa wanafalsafa wao. Socrates, alipokwisha kueleza wazo lake juu ya tabia kamilifu, yaani mtu mwema kweli kweli, alithubutu kutabiri jinsi mtu kama huyo, kama angeweza kupatikana kamwe, angepokelewa na ulimwengu. Naye alidhani kwamba mwenendo wake ungetofautiana mno na ule wa watu wengine; ushuhuda wake dhidi ya uovu wao ungekuwa mkali mno, na juhudi zake za kuwarekebisha zingekuwa za kusisitiza mno na zisizotakiwa, hata badala ya kustaajabiwa na wote, angechukiwa na kudharauliwa. Kwamba wanadamu walikuwa wamepotoka mno, na wakaidi mno, hata wasingeweza kuvumilia mfano wala karipio la mtu kama huyo; na kwamba yamkini wangemtukana na kumtesa, na kumwua kama adui wa amani yao. ^* Socrates - mwanafalsafa wa Kigiriki (469–399 KK)

Katika jambo hili, hukumu ya Socrates inapatana na lugha ya Agano la Kale, na historia ya Agano Jipya. MASIHI ndiye aliyekuwa tabia hiyo kamilifu. Isaya anamweleza kuwa hivyo. Isaya pia aliona mbele jinsi atakavyotendewa, akatabiri kwamba angehesabiwa pamoja na wakosaji ; kudharauliwa na kukataliwa na watu wale wale waliokuwa mashahidi wa macho wa mwenendo wake wa unyoofu na wema. Na ndivyo, kwa kweli, ilivyokuwa. Yesu alipokuwa duniani, wema na uadilifu wa kweli vilidhihirishwa; na kwa hiyo uovu wa mwanadamu ukaonekana waziwazi kabisa. Kwa maana wale ambao aliishi kati yao walimpendelea mnyang'anyi na mwuaji kuliko yeye (Yohana 18:40) Walimpendelea Baraba, aliyekuwa amehukumiwa kufa kwa haki kwa sababu ya makosa makubwa; nao wakampigilia Yesu misumari msalabani mahali pake.

MASIHI alipotokea, Wayahudi walijidai kulaumu uovu wa baba zao, waliowapinga na kuwaua manabii. Kama walijutia mateso ambayo watumishi wa Mungu walikuwa wamepata zamani, je, haingetumainiwa kwamba wangemstahi Mwanawe? (Mathayo 21:37), ambaye, chini ya cheo hiki cha MASIHI, matumaini yao yalikuwa yameamshwa na Maandiko yaliyosomwa katika masinagogi yao kila siku ya Sabato?

Lakini alidharauliwa na kukataliwa na watu. Malaika waliimba sifa wakati wa kuzaliwa kwake, lakini wanadamu walimdharau. Hakuitwaa asili ya malaika, bali ya mwanadamu; hata hivyo wanadamu walimkataa. Wanadamu wenye dhambi, wasio na msaada, walimkataa na kumdharau Mwokozi wao pekee. Alikuja kwake, wala walio wake hawakumpokea. Jinsi gani ukaidi wao ulivyokuwa wa kusikitisha na wa kuangamiza! Masihi wa uongo walitazamiwa kwa hamu na kufuatwa nao (Yohana 5:43) , lakini MASIHI wa kweli alidharauliwa na kukataliwa na watu!

Basi na tuvitafakari vifungu vya andiko letu kimoja kimoja, kwa mpangilio tunaovisoma,

I.

Alidharauliwa na kukataliwa na watu. Lingekuwa kosa kubwa kudhani kwamba Wayahudi peke yao ndio waliokuwa na uwezo wa kutokuwa na shukrani na ukaidi wa namna hii. Ikiwa mtu yeyote hapa anawaza, ‘Hakika mimi nisingalimdharau, kama ningaliziona kazi zake za ajabu, na kumsikia akinena kama ambavyo hajanena kamwe mtu yeyote;’ huenda wazo hilo likathibitisha kwamba wewe u wa roho ile ile hasa ya wale ambao, walipokuwa wakiionea kiu damu yake, walidhani kwa ujinga kwamba, kama wangaliishi katika siku za baba zao, wasingalijiunga nao katika kuwatesa manabii (Mathayo 23:31) . Chuki zilizofanya kazi kwa nguvu sana dhidi ya utume na huduma ya Bwana wetu hazikuwa za watu wa kizazi kimoja au nchi moja tu, bali ni zile zilizotia mizizi ndani kabisa katika asili ya mwanadamu aliyeanguka. Kanuni zile zile zilizowasukuma Wayahudi kumpinga na kumdharau yeye mwenyewe, bado zinawasukuma watu wengi mno kulipuuza na kulipinga fundisho alilofundisha, ambalo aliwaamuru wanafunzi wake kulihubiri na kulidumisha hata mwisho wa dunia. Kuthibitisha hili, itatosha kutaja baadhi ya sababu kuu za dharau na chuki alizokutana nazo kutoka kwa watu wa kizazi kile.

(1.)

Walimdharau kwa sababu ya kile walichokiona kuwa unyonge wa sura yake. Ingawa alikuwa tajiri ndani yake mwenyewe, alikuwa maskini kwa ajili yetu, na umaskini wake ukamfanya duni machoni pao. Walitazamia kwamba MASIHI angetokea kwa fahari na nguvu za nje. Lakini walipomwona, walimdhihaki, wakisema, Huyu si mwana wa yule seremala? (Mathayo 13:55) Yeye ambaye hakuwa na fedha za kulipa kodi aliyodaiwa (Mathayo 17:27) , wala nyumba ya kulaza kichwa chake, hakuwa na thamani kubwa kwa wale waliokuwa na tamaa ya mali, wenye kiburi kwa ajili ya vyeo vya dunia, na wapendao sifa na kustaajabiwa na wanadamu.

(2.)

Dharau yao iliongezeka mtu huyu maskini alipotangaza hadharani tabia na madai yake halisi, akidai wamsikilize na kumpa heshima, na kujiita kwa maana ya pekee Mwana wa Mungu, huo ufufuo na uzima (Yohana 5:18; 11:25) . Kwa sababu ya kile kilichoonekana kuwa kutopatana kati ya sura aliyokuwa nayo na heshima alizozidai, walimtendea kama mtu mwenye pepo na mwenye wazimu (Yohana 10:20) Maneno yao yalionyesha wazi kabisa jinsi walivyomfikiria, walipomwuliza kwa dharau, Je! Wewe u mkuu kuliko baba yetu Ibrahimu? Wajifanya u nani? (Yohana 8:53)

(3.)

Walimlaumu kwa hali duni na tabia za zamani za wafuasi wake . Baadhi yao walikuwa wa hali ya chini maishani. Wengi wa wale waliofuatana naye daima walikuwa wavuvi maskini. Wengine walikuwa na sifa mbaya, watoza ushuru na wenye dhambi waziwazi. Kwa ajili ya hili walimlaumu, wakadhani wana haki kamili katika dharau yao, maadamu waliweza kusema, Je! Yuko mmoja wa wakuu au wa Mafarisayo aliyemwamini? (Yohana 7:48)

(4.)

Walikasirishwa naye zaidi kwa sababu ya mamlaka na ukali aliofundisha nao. Ni kweli, alikuwa mpole na mnyenyekevu kwa wote walioona kwamba wanahitaji msaada wake, au waliotamani kwa unyoofu mafundisho yake. Aliwapokea bila kumbagua yeyote, akawatendea kwa huruma nyingi kupita kiasi. Lakini aliitetea heshima ya sheria ya Mungu dhidi ya mafundisho potovu na mapokeo ya waalimu wao waliojidai kuwa waalimu. Aliufichua na kuufunua unafiki wa watu wao waliosifiwa sana, na akawafananisha watu waliokuwa na sifa kuu kabisa ya hekima na utakatifu na makaburi yaliyopakwa chokaa, akiwaonya watu dhidi yao kama viongozi vipofu na wadanganyifu.

(5.)

Viongozi hao vipofu waliziimarisha chuki za wafuasi wao vipofu dhidi yake kwa kumsingizia. Walijaribu kuyatumia Maandiko kwa faida yao, walipodhani yangesaidia kusudi lao. Kwa hamu kubwa walilitumia kwa kadiri walivyoweza kosa lililoenea, kwamba Yesu alizaliwa Galilaya, kwa sababu alilelewa Nazareti tangu utoto wake. Hili walilisisitiza kama ushahidi kwamba hangeweza kuwa MASIHI , ambaye manabii walikuwa wametangaza kwamba angezaliwa Bethlehemu ya Uyahudi. Alipoponya magonjwa siku ya Sabato, walieleza matendo ya huruma yake kuwa ni uvunjaji wa ushikaji ule madhubuti wa Sabato ulioamriwa na sheria ya Musa, na kwamba kwa hiyo hangeweza kuwa ametoka kwa Mungu (Yohana 9:16) . Na walipokuwa hawawezi kukana uhakika wa kazi zake za ajabu, walizihusisha na utendaji wa Shetani (Mathayo 12:24) Sisi, kwa umbali huu wa wakati, twaweza kuuona kwa urahisi upumbavu na wazimu wa majaribio yao. Lakini Waandishi na Mafarisayo ndio waliokuwa wataalamu na waalimu rasmi wa watu, waliopewa mamlaka, nao walitegemezwa na mamlaka ya kidini na ya kiserikali; au, kama tungesema sasa, na kanisa na dola. Watu hawakuwa wepesi kuwashuku viongozi wao, ambao waliwadhani kuwa wenye hekima na bora kuliko wao wenyewe. Au, kama nyakati nyingine walisitasita, wakaguswa na utukufu wa maneno yake, au na ushahidi wa kazi zake za miujiza, wakalazimika kusema, Je! Huyu siye mwana wa Daudi? (Mathayo 12:23) , upesi walitishwa na kunyamazishwa kwa kanuni na sheria. Kwa maana iliamriwa kwa uangalifu, ili kuwaweka chini ya utii, kwamba yeyote atakayemkiri atatengwa na sinagogi (Yohana 9:22; 12:42) ; yaani, kwa lugha yetu ya kisasa, atatengwa na ushirika wa kanisa. Jambo hili kati ya Wayahudi, kama lilivyokuwa mara nyingi tangu hapo kati ya Wakristo, lilikuwa adhabu iliyoleta matokeo ya kutisha. Ilimpasa mtu awe na nia thabiti kweli kweli, au tuseme afundishwe na kutegemezwa na neema ya Mungu, ili aweze kuzipinga hoja za namna hii.

Mambo haya yanaweza kuhusishwa kwa urahisi na historia ya kanisa ya nyakati zilizofuata. Injili ya Kristo mara nyingi imekataliwa na kudharauliwa, na ingali hivyo hata leo, kwa misingi inayofanana na hiyo. Usahili wake na uwazi wake, na namna inavyotolewa, inayofaa kwa matumizi na uwezo wa watu wa kawaida, huwakwaza wale walio wenye hekima machoni pao wenyewe, wenye kiburi kwa ajili ya akili zao na ladha yao. Wakati huo huo wanachukizwa vilevile na ukuu [thamani ya juu ya kiroho na kimaadili] wa mafundisho yake, ambayo hayakubali kupimwa kwa mawazo yao ya bure, na yanaweza kupokelewa kwa imani ya unyenyekevu tu. Uaminifu na uhuru ambao wahudumu wake wameamriwa kuutumia nao huleta kukwazika kukubwa. Na kwa sababu hawawezi kukubaliana na matakwa ya wale wanaotaka wawatabirie maneno laini, na ya udanganyifu, wanahesabiwa kuwa wenye kulaumu, wasio na upendo, na wavurugaji wa amani ya umma. Tena, chuki na upinzani ambao mara nyingi Injili hukutana nao kutoka kwa watu wenye vyeo vikubwa na nafasi za juu huwazuia watu wengi mno wasiendelee na uchunguzi ule ambao kusadikishwa kwao kwa kiasi fulani juu ya kweli kungewasukuma kuufanya, kama wasingekatishwa tamaa na hofu ya matokeo. Ni mara ngapi hofu ya kuchukiza madaktari wa dini, maaskofu, vyuo vikuu, mabaraza na mapapa, au kuzifuata hukumu na maamuzi yao kwa ujinga na kwa utumwa, kumewazuia watu kuifuata nuru ile iliyokuwa imeanza kujilazimisha juu ya dhamiri zao? Ni wachache jinsi gani miongoni mwa wale wenye sifa ya hekima na elimu, ni wachache jinsi gani wa wakuu na matajiri, ambao wamelitia moyo, au kulikumbatia, fundisho la msalaba? Kwa hiyo, inafaa zaidi kuwa jambo la kuomboleza kuliko la kustaajabia kwamba njia hii inadharauliwa, na karibu kila mahali hunenwa vibaya (Matendo 28:22) Zaidi ya hayo, kama vile wengi wa wale wanaoikumbatia ni wa hali ya chini, vivyo hivyo wengi wao wako tayari kukiri, kwa sifa ya neema ya Mungu, kama vile wengine walivyo tayari kulitumia hilo kuwalaumu, kwamba mpaka walipoijua na kuipokea Injili hii inayodharauliwa, tabia zao na matendo yao yalikuwa maovu. Mwisho, ni ujanja gani wa kusikitisha umetumika, kwa njia ya akili na hoja, pamoja na kuvitaja vifungu vya Maandiko vilivyotengwa na kupotoshwa, ili kuieleza vibaya kazi ya Roho Mtakatifu kama upumbavu, unafiki, au ushabiki [ushupavu wa kidini]; na hata kuishtaki Injili yenyewe kwamba inatia moyo mwenendo wa uasherati? Kwa ufupi, roho ya ulimwengu, na hila na uvutano wa watu wenye makusudi mabaya, vina nguvu sana hata yale aliyoyasema Bwana wetu huko Uyahudi ni kweli vilevile katika Ulimwengu wa Kikristo, Heri awaye yote asiyechukizwa nami! (Mathayo 11:6)

Nimeiweka katika aya yake peke yake sababu moja ambayo kwayo Injili mara nyingi hudharauliwa na kutukanwa. Kwa maana ingawa si ya haki wala ya busara zaidi kuliko zile nilizozitaja, ni wajibu wa moja kwa moja zaidi wa wote walitajao jina la Kristo kuizuia kwa kadiri iwezekanavyo ; namaanisha , aibu itokanayo na makosa ya wale wanaoikiri. Makwazo ya namna hii hayana budi kuja, lakini ole wao wale ambao kwao huja (Mathayo 18:7) . Kulikuwa na Wakristo wa uongo, hata katika nyakati za mitume, waliokuwa adui za Msalaba wa Kristo (Wafilipi 3:18) , na kwa mwenendo wao mbaya walisababisha njia za kweli kunenwa vibaya. Na kwa hiyo hatuwezi kushangaa kwamba wako watu wa namna hiyo sasa. Lakini ninyi mmpendao BWANA , uchukieni uovu (Zaburi 97:10) Wako wengi wanaovizia kuteleza kwenu, walio tayari kusema, Ewe! Ewe! Ndivyo tulivyotaka. Itakuwa bure kwa wahudumu kutangaza kwamba mafundisho ya neema ni mafundisho yapatanayo na utauwa, isipokuwa ushuhuda wetu utegemezwe na tabia na mwenendo wa watu: yamkini ulimwengu utahukumu zaidi kwa yale wanayoyaona kwenu kuliko kwa yale wanayoyasikia kutoka kwetu. Wala haitatosha kwamba hawawezi kusema wewe ni mzinzi, mlevi, bahili, au mdanganyifu. Ukilikumbatia fundisho letu, watatazamia uwe mnyenyekevu, mpole, mvumilivu, na mkarimu; wakuone mwadilifu katika shughuli zako zote, na mwenye kutimiza wajibu wako kwa uaminifu katika kila upande wa maisha yako na wengine. Ulimwengu utazifikiriaje kanuni zetu, ikiwa wale wanaozikiri ni wenye kununa, wenye husuda, wenye kulaumu, wasioridhika, wavivu, au wasio waaminifu; au ikiwa ni wachoyo na wenye mioyo migumu, au wapenda anasa na waasherati, au wasiopatanishika na wenye kulipiza kisasi! Wale wanaoweka hivyo vikwazo mbele ya vipofu (Walawi 19:14) , na kuzithibitisha chuki za wasiojua, watakuwa na mengi ya kutolea hesabu.

II.

Imesemwa zaidi, Alikuwa Mtu wa huzuni nyingi, ajuaye sikitiko. Alizungukwa na huzuni pande zote, na sikitiko lilikuwa mwenzi wake wa karibu asiyetengana naye. Hakika, ikiwa lipo jambo lolote litakalotutia moyo kuvumilia msalaba na kuidharau aibu tunayoweza kukabiliwa nayo kwa ajili yake, ni tafakari hii. Ufafanuzi wa somo hili utatolewa kwa ukamilifu zaidi katika mfululizo unaofuata Itatosha, kwa sasa, kutaja sababu tatu za huzuni zake zisizokoma.

(1.)

Mwenendo wa nje wa maisha , aliokubali kwa ajili ya wenye dhambi, ulimweka katika uhitaji, uchovu, dharau, na upinzani; na ingawa kujitoa kwake na uvumilivu wake vilikuwa kamili, hata hivyo alikuwa mwanadamu kweli, mshiriki wa asili yetu pamoja na hisia na maono yake yote, ambayo hayamaanishi dhambi. Kwa hiyo hisia zake zilikuwa za kibinadamu, zilizofanana na zetu katika hali zinazofanana, na mara nyingi zilipitishwa katika maumivu. Mara kwa mara twasoma kwamba aliona njaa wala hakuwa na chakula; aliona kiu, na karibu anyimwe maji kidogo ya kunywa, alipokuwa amechoka kwa safari yake katika joto la mchana (Mathayo 4:2; 21:18; Yohana 4:9) . Tabia yake ilichafuliwa, nafsi yake ikadharauliwa, maneno yake yakapotoshwa kwa hila, matendo yake yakaelezwa vibaya. Hakueleweka hata na rafiki zake, akasalitiwa na mwanafunzi mmoja, akakanwa na mwingine, na kuachwa na wale wengine (Yohana 7:5) Haiwezekani kabisa wafuasi wake kukutana na jaribu lolote la nje ambalo haliwezi kuwakumbusha sehemu fulani ya historia ya Bwana na Mwalimu wao, aliyewaachia kielelezo cha kuteswa, ili wazifuate nyayo zake kwa moyo mkunjufu (1 Petro 2:21)

(2.)

Ujuzi wake kamili na kuona kwake mbele mateso yale ambayo sisi, kwa msisitizo, tunayaita Mateso yake. Ni mara ngapi anayanena, na kueleza mambo yake kana kwamba yalikuwa tayari yapo mbele yake? Mambo yajayo, kwa rehema, yamefichwa kwetu. Mara nyingi yangetunyang'anya faraja yote ya sasa, kama tungejua mwaka ujao, au, pengine, kesho, utaleta nini. Kama baadhi yenu mngaliweza kuona mbele, miaka mingi iliyopita, yale ambayo tangu hapo mmepitishwa ndani yake, yamkini mngalizimia kwa hofu ya kuyatazamia; au, aliye hodari kabisa kati yetu angeweza kuzimia sasa, kama tungejua kwa hakika yale ambayo huenda bado yako mbele yetu. Lakini Yesu, muda mrefu kabla hajafanya upatanisho kwa ajili ya dhambi zetu, alikuwa amekwisha kuihesabu gharama. Na ingawa upendo wake ulimfanya aazimie kutuokoa, matazamio yaliyokuwa daima mbele ya macho yake, ya maumivu makali yasiyoneneka ya nafsi yake yaliyokuwa yakikaribia, ya yote ambayo angepaswa kuvumilia kutoka kwa Mungu, kutoka kwa nguvu za giza na kutoka kwa watu waovu, wakati ambapo angefanywa laana kwa ajili yetu ili kutukomboa katika laana ya torati (Wagalatia 3:13) ; nasema, matazamio haya ya kutisha, bila shaka, yalikuwa chemchemi isiyokoma ya huzuni.

(3.)

Hali ya roho yake. Yeyote aliye na kipimo cha nia ile iliyokuwamo ndani ya Kristo, hana budi kulemewa na kuhuzunishwa kwa kadiri hiyo, kama Lutu yule mwenye haki huko Sodoma (2 Petro 2:8) , na uovu unaomzunguka, ikiwa anaishi kati ya watu. Ni nani aliye na heshima yoyote kwa utukufu wa Mungu, au kwa nafsi za wanadamu, awezaye kuvumilia kuona yanayotendeka kila saa; jinsi mamlaka ya Mungu yanavyotukanwa, wema wake unavyotumiwa vibaya, na rehema yake inavyodharauliwa, bila kuguswa na huzuni na huruma? Kama tuna nia ya kiroho, hatuna budi kuguswa hivyo; nasi tungeguswa zaidi kama tungekuwa wa kiroho zaidi. Lakini utakatifu wa MASIHI, na kwa hiyo chuki yake dhidi ya dhambi, vilikuwa kamili kabisa. Mtazamo wake juu ya hatia na taabu ya wenye dhambi ulikuwa pia mpana na dhahiri. Basi jinsi gani alivyohuzunishwa na uovu na ugumu wa mioyo wa wale aliokuwa akiishi nao kila siku! hasa kwa kuwa hakuuona tu mwenendo wa nje wa wanadamu, bali alikuwa na ujuzi wa ndani kabisa wa moyo mwovu, ambao umefichwa kwetu. Kwa maana hii, mateso na huzuni zake zilianza tangu miaka yake ya utotoni, na ziliendelea katika maisha yake yote. Bila shaka angeweza kusema, kwa msisitizo ulio wa pekee kwake mwenyewe, Naliwaona wakosaji, nikahuzunika ; Mito ya maji imetiririka machoni pangu, kwa sababu hawaishiki sheria yako (Zaburi 119:136, 158)

Tunajiita watumishi na wafuasi wa yeye aliyedharauliwa na watu, na kuzungukwa na huzuni. Je, basi, tujitafutie mambo makuu? (Yeremia 45:5) kana kwamba sisi ni wa ulimwengu huu wa sasa, wala hatutazamii fungu lolote zaidi yake? Au je, tuwe wepesi wa kutetemeka kwa maoni ya wanadamu wenzetu, na kuona kuwa ni taabu kubwa, ikiwa ni fungu letu kuaibishwa kwa ajili yake yeye aliyestahimili msalaba na kuidharau aibu kwa ajili yetu? Afadhali tuhesabu fedheha kama hiyo kuwa utukufu wetu, na kila hasara na kila mateso tutakayoyavumilia kwa ajili yake kuwa faida. Na kwa upande mwingine, tujifunze pamoja na Mtume Paulo kuhesabu kila faida na heshima ambayo ulimwengu huu waweza kutoa kuwa ni hasara tu, na mavi, kwa kulinganisha na uzuri usio na kiasi wa kumjua Kristo Yesu, Bwana wetu (Wafilipi 3:8)