Mungu au Mali

KATIKA uchambuzi wetu wa mistari ya 19-24 tumeona kwamba Bwana wetu kwanza kabisa anaweka msingi wa kauli au amri, "Msijiwekee hazina duniani ... bali jiwekeeni hazina mbinguni." Kwa maneno mengine, anatuambia kwamba tunapaswa kuishi katika ulimwengu huu kwa namna hiyo, na kutumia kila kitu tulicho nacho kwa namna hiyo, iwe ni mali zetu, au karama, au talanta, au mielekeo yetu, hata tuwe tunajiwekea hazina mbinguni.

Kisha, akiisha kutupa agizo hilo kwa namna hiyo, Bwana wetu anaendelea kutupa sababu za kufanya hivyo. Ningependa kuwakumbusha tena kwamba hapa tunaona kielelezo cha unyenyekevu wa ajabu na ufahamu wa Bwana wetu mbarikiwa. Hana haja ya kutupa sababu. Ni haki yake kuamuru tu. Lakini anainama hata kufikia udhaifu wetu, ingawa yeye ni mwenye uweza mkuu, naye anakuja kutusaidia na kutupa sababu hizi za kuitimiza amri yake. Anafanya hivyo kwa namna ya kushangaza sana. Anazifafanua sababu hizo na kuzisisitiza ili tuzitafakari. Hatupi sababu moja tu; anatupa kadhaa. Anatuchambulia jambo hili katika mfululizo wa hoja zinazofuatana kimantiki, na, bila shaka, hakuna mashaka hata kidogo kwamba anafanya hivi, si kwa sababu tu ana shauku ya kutusaidia, bali pia, na pengine zaidi, kwa sababu ya uzito mkubwa mno wa jambo analolishughulikia. Kwa kweli, tutaona kwamba hili ni mojawapo ya mambo mazito kabisa tuwezayo kuyatafakari pamoja.

Tena, ni lazima tukumbuke kwamba maneno haya yaliwaelekea watu wa Kikristo. Haya si maneno ambayo Bwana wetu anamwambia asiyeamini huko nje ulimwenguni; hili ni onyo analompa Mkristo. Hapa tunashughulikia jambo la udunia, au nia ya kidunia, na tatizo zima la ulimwengu; lakini ni lazima tuache kulifikiria kwa habari ya watu walio katika ulimwengu wa nje. Hii ndiyo hatari ya pekee ya watu wa Kikristo. Hapa Bwana wetu anashughulika nao wao, wala si mtu mwingine. Waweza kuhoji ukipenda kwamba, ikiwa haya yote ni kweli kwa Mkristo, ni kweli zaidi sana kwa asiye Mkristo. Hilo ni hitimisho la haki kabisa; lakini hakuna kitu cha kuangamiza na cha kusikitisha kama kudhani kwamba maneno kama haya hayatuhusu kwa sababu sisi ni Wakristo. Kwa kweli, huenda hili ndilo neno linalohitajika kwa haraka kuliko yote na watu wa Kikristo wakati huu huu. Ulimwengu ni wa hila mno, udunia ni kitu kinachoenea kila mahali kiasi kwamba sote tuna hatia yake, na mara nyingi bila kutambua. Tuna mwelekeo wa kuupa udunia maana ya mambo fulani fulani tu, na daima yale mambo ambayo sisi hatuna hatia nayo. Kwa hiyo tunahoji kwamba jambo hili halina neno kwetu. Lakini udunia unaenea kila mahali, wala haufungwi katika mambo fulani tu. Haumaanishi tu kwenda kumbi za michezo ya kuigiza au sinema, au kufanya mambo machache ya aina hiyo. Hapana, udunia ni mtazamo kuelekea maisha. Ni mwelekeo wa jumla, nao ni wa hila mno hata unaweza kuingia katika mambo matakatifu kuliko yote, kama tulivyoona hapo awali.

Tungeweza kupotoka kidogo hapa na kulitazama jambo hili kwa mtazamo wa shauku kubwa ya kisiasa iliyopo katika nchi hii, hasa, kwa mfano, wakati wa Uchaguzi Mkuu. Mwishowe kabisa, shauku halisi ni nini? Ni jambo gani hasa linalowashughulisha watu wa pande zote mbili na pande zote? Wanashughulika na "hazina duniani", wawe ni watu walio na hazina au watu ambao wangependa kuwa nazo. Wote wanashughulika na hazina; na inafundisha sana kusikiliza wanachosema watu, na kuona jinsi wanavyojisaliti wenyewe na udunia walio na hatia yake, na jinsi wanavyojiwekea hazina duniani. Ili tuwe wa vitendo kabisa (na kama kuhubiri Injili hakuhusu maisha ya kila siku, basi si kuhubiri kwa kweli), kuna kipimo rahisi sana tuwezacho kujipima nacho ili tuone kama mambo haya yanatuhusu au la. Wakati wa Uchaguzi Mkuu au uchaguzi wa serikali za mitaa, tunapoitwa kuchagua kati ya wagombea, je, tunajikuta tukiamini kwamba mtazamo mmoja wa kisiasa ni sahihi kabisa na mwingine ni kosa kabisa? Kama ndivyo, nadhani kwa namna moja au nyingine tunajiwekea hazina duniani. Tukisema kwamba kweli yote iko upande mmoja au mwingine, basi tukichunguza nia zetu tutagundua kwamba ni kwa sababu ama tunalinda kitu fulani ama tuna shauku ya kupata kitu fulani. Njia nyingine nzuri ya kujipima ni kujiuliza kwa urahisi kabisa na kwa unyoofu kwa nini tunashikilia maoni yetu hayo. Shauku yetu halisi ni ipi? Nia yetu ni ipi? Tukiwa waaminifu na wakweli kabisa nafsini mwetu, ni nini hasa kilichoko nyuma ya maoni haya ya kisiasa tuliyo nayo? Ni swali linaloangaza sana kama kweli sisi ni waaminifu. Nadhani watu wengi watagundua, wakilikabili swali hilo kwa unyoofu kabisa, kwamba kuna hazina fulani duniani zinazowashughulisha, na ambazo wana shauku nazo.

Kipimo kinachofuata ni hiki. Hisia zetu zimehusika kwa kiasi gani katika jambo hili? Kuna uchungu kiasi gani, jeuri kiasi gani, hasira na dharau na harara kiasi gani? Tumia kipimo hicho, nasi tena tutaona kwamba hisia hizo karibu daima huamshwa na shauku ya kujiwekea hazina duniani. Kipimo cha mwisho ni hiki. Je, tunayatazama mambo haya kwa namna fulani ya kujitenga nayo na kuyapima bila upendeleo, au la? Mtazamo wetu kuelekea mambo haya yote ni upi? Je, kwa silika tunajiona kuwa wasafiri, na wageni tu katika ulimwengu huu, ambao bila shaka yatupasa kuyashughulikia mambo haya maadamu tuko hapa? Kuyashughulikia hivyo hakika ni haki, ni wajibu wetu. Lakini mtazamo wetu wa mwisho ni upi? Je, tunatawaliwa nayo? Au tunasimama kando na kuyatazama bila upendeleo, kama kitu kinachopita upesi, kitu kisicho sehemu hasa ya kiini cha maisha yetu na utu wetu, kitu tunachokishughulikia kwa muda tu, tunapopita katika maisha haya? Yatupasa kujiuliza maswali haya ili tuhakikishe kabisa kama agizo hili la Bwana wetu linasema nasi. Hizo ni baadhi ya njia ambazo kwazo tunaweza kugundua kwa urahisi sana kama tuna hatia au hatuna hatia ya kujiwekea hazina duniani, na kutojiwekea hazina mbinguni.

Tunapokuja kuzitafakari hoja za Bwana wetu dhidi ya kujiwekea hazina duniani, tunaona kwamba ya kwanza ni ile ambayo tunaweza kuiita kwa kufaa kabisa hoja ya akili ya kawaida, au ya kuangalia mambo kama yalivyo kila siku. "Msijiwekee hazina duniani." Kwa nini? Kwa sababu hii: "nondo na kutu viharibupo, na wevi huvunja na kuiba". Lakini kwa nini nijiwekee hazina mbinguni? Kwa sababu hii: "kusikoharibika kitu kwa nondo wala kutu, wala wevi hawavunji wala hawaibi". Bwana wetu anasema kwamba hazina za kidunia hazidumu; kwamba ni za muda, zinapita, zinatoweka upesi. "Mabadiliko na uharibifu naviona pande zote." "Nondo na kutu viharibupo."

Jinsi hili lilivyo kweli. Kuna chembe ya uharibifu katika mambo haya yote, tupende tusipende. Bwana wetu analieleza kwa mfano wa nondo na kutu ambavyo huelekea kujikita katika vitu hivi na kuviharibu. Kiroho tunaweza kulieleza hivi. Mambo haya kamwe hayatosheleza kikamilifu. Daima kuna kasoro fulani ndani yake; daima yanapungukiwa na kitu. Hakuna mtu duniani aliyetosheka kikamilifu; na ingawa kwa namna fulani wengine huenda wakaonekana kuwa na kila kitu wanachokitamani, bado wanataka kitu kingine. Furaha haiwezi kununuliwa.

Hata hivyo, kuna njia nyingine ya kuitazama kazi ya nondo na kutu kiroho. Si tu kwamba kuna chembe ya uharibifu katika mambo haya; ni kweli pia kwamba daima tuna mwelekeo wa kuyachoka. Twaweza kuyafurahia kwa muda, lakini kwa namna moja au nyingine yanaanza kutuchosha au tunapoteza hamu nayo. Ndiyo sababu daima tunazungumza juu ya mambo mapya na kuyatafuta. Mitindo hubadilika; na ingawa tunakuwa na shauku kubwa sana juu ya mambo fulani kwa muda, punde hayatuvutii tena kama yalivyotuvutia. Je, si kweli kwamba kadiri umri unavyosonga mbele mambo haya huacha kututosheleza? Kwa kawaida wazee hawapendi mambo yale yale wanayoyapenda vijana, wala vijana yale wanayoyapenda wazee. Tunapozidi kuzeeka mambo haya yanaonekana kuwa tofauti, kuna chembe ya nondo na kutu. Tungeweza hata kwenda mbali zaidi na kulieleza kwa nguvu zaidi na kusema kwamba kuna uchafu ndani yake. Hata yakiwa katika hali yao bora kabisa, yote yameambukizwa. Fanya utakavyo, huwezi kuuondoa uchafu huo; nondo na kutu vipo, na kemikali zako zote haziyazuii matendo hayo. Petro anasema jambo la ajabu katika habari hii hii: "Kwa hayo ametukirimia ahadi kubwa mno, za thamani, ili kwa hizo mpate kuwa washirika wa tabia ya uungu, mkiokolewa na uharibifu uliomo duniani kwa sababu ya tamaa" (2 Petro 1:4). Kuna uharibifu katika mambo haya yote ya kidunia; yote ni machafu.

Kwa hiyo, ukweli wa mwisho kuhusu mambo haya ni kwamba bila shaka yanaangamia. Ua lako zuri kuliko yote linaanza kufa mara tu unapolichuma. Punde itakubidi kulitupa. Hilo ni kweli kwa kila kitu katika maisha haya na ulimwengu huu. Haijalishi ni kitu gani, kinapita, chote kinafifia. Kila kitu chenye uhai, kwa sababu ya dhambi, kiko chini ya mchakato huu—"nondo na kutu viharibupo". Vitu hutoboka na kuwa bure, na mwishowe vimetoweka na kuoza kabisa. Umbo la mwili lililo kamili kuliko yote hatimaye litadhoofika na kuvunjika na kufa; uso mzuri kuliko yote kwa namna fulani utakuwa mbaya mchakato wa uharibifu ukishaanza kazi yake; karama zinazong'aa kuliko zote huelekea kufifia. Mtu wako mwenye akili nyingi sana anaweza kuonekana akibwabwaja katika kuweweseka kwa sababu ya ugonjwa. Hata mambo yawe ya ajabu na mazuri na yenye utukufu namna gani, yote yanaangamia. Ndiyo sababu, pengine, kushindwa kunakohuzunisha kuliko kote maishani ni kushindwa kwa mwanafalsafa anayeamini katika kuabudu wema, uzuri na ukweli; kwa sababu hakuna kitu kama wema mkamilifu, hakuna kitu kama uzuri usiochanganyika na kitu; kuna chembe ya kosa na ya dhambi na ya uongo katika kweli zilizo kuu kabisa. "Nondo na kutu viharibupo."

"Naam," asema Bwana wetu, "na wevi huvunja na kuiba." Hatupaswi kukawia katika mambo haya, ni dhahiri mno, na hata hivyo sisi ni wazito mno kuyatambua. Kuna wevi wengi katika maisha haya nao daima wanatutishia. Tunadhani tuko salama nyumbani mwetu; lakini tunagundua kwamba wevi wamevunja na kuingia na kuipekua yote. Wanyang'anyi wengine daima wanatutishia—ugonjwa, hasara katika biashara, kuanguka kwa kiwanda fulani, vita na hatimaye kifo chenyewe. Haijalishi ni kitu gani tunachoelekea kukishikilia katika ulimwengu huu, mmoja au mwingine wa wevi hawa daima anakitishia na hatimaye atatunyang'anya. Si fedha tu. Huenda ni mtu fulani ambaye kwa kweli unaishi kwa ajili yake, furaha yako iko katika mtu huyo mmoja. Jihadharini, rafiki zangu; kuna wanyang'anyi na wevi ambao hakika watakuja na hatimaye kuwanyang'anya mali hizi. Zitazame mali zetu katika hali yake ya juu kabisa na pia katika hali yake ya chini kabisa; zote ziko chini ya wanyang'anyi hawa, mashambulizi haya. "Wevi huvunja na kuiba", wala hatuwezi kuwazuia. Kwa hiyo Bwana wetu anaiomba akili yetu ya kawaida, na kutukumbusha kwamba hazina hizi za kidunia kamwe hazidumu. "Mabadiliko na uharibifu naviona pande zote."

Lakini tazama upande ule mwingine, upande chanya. "Jiwekeeni hazina mbinguni, kusikoharibika kitu kwa nondo wala kutu, wala wevi hawavunji wala hawaibi." Hili ni la ajabu na limejaa utukufu. Petro analieleza kwa kifungu kimoja. Anasema "urithi usioharibika, usio na uchafu, usionyauka, uliotunzwa mbinguni kwa ajili yenu" (1 Petro 1:4). "Vitu visivyoonekana ni vya milele," asema Mtakatifu Paulo; ni vitu vinavyoonekana ambavyo ni vya muda (2 Wakorintho 4:18). Mambo haya ya mbinguni hayaharibiki na wevi hawawezi kuvunja na kuiba. Kwa nini? Kwa sababu Mungu mwenyewe anatuwekea akiba. Hakuna adui awezaye kamwe kutunyang'anya, wala awezaye kamwe kuingia. Haiwezekani kwa sababu Mungu mwenyewe ndiye Mlinzi. Furaha za kiroho haziwezi kushambuliwa, ziko mahali pasipoweza kutekwa. "Kwa maana nimekwisha kujua hakika ya kwamba, wala mauti, wala uzima, wala malaika, wala wenye mamlaka, wala yaliyopo, wala yatakayokuwapo, wala wenye uwezo, wala yaliyo juu, wala yaliyo chini, wala kiumbe kinginecho chote hakitaweza kututenga na upendo wa Mungu ulio katika Kristo Yesu Bwana wetu" (Warumi 8:38-39). Zaidi ya hayo, hakuna kitu kichafu huko; hakuna kinachoharibu kitakachoingia. Hakuna dhambi huko, wala chembe ya uharibifu. Ni ulimwengu wa uzima wa milele na nuru ya milele. Yeye anakaa "katika nuru isiyoweza kukaribiwa", kama mtume Paulo anavyosema (1 Timotheo 6:16). Mbingu ni ulimwengu wa uzima na nuru na usafi, na hakuna kitu cha mauti, hakuna kitu kilichotiwa doa au unajisi kinachoweza kuingia humo. Ni kamilifu; na hazina za nafsi na za roho ni mali ya ulimwengu huo. Ziwekeni huko, asema Bwana wetu, kwa sababu huko hakuna nondo wala kutu, wala hakuna mwivi awezaye kamwe kuvunja wala kuiba.

Ni wito kwa akili ya kawaida. Je, hatujui kwamba mambo haya ni kweli? Je, si lazima yawe kweli? Je, hatuyaoni yote tunapoishi katika ulimwengu huu? Chukua gazeti lako la asubuhi uangalie safu ya matangazo ya vifo; angalia yote yanayotokea. Tunayajua mambo haya yote. Kwa nini hatuyatendi na kuishi kulingana nayo? Kwa nini tunajiwekea hazina duniani wakati tunajua kitakachozipata? Na kwa nini hatujiwekei hazina mbinguni tunakojua kwamba kuna usafi na furaha, utakatifu na raha ya milele?

Hata hivyo, hiyo ni hoja ya kwanza tu, hoja ya akili ya kawaida. Lakini Bwana wetu haishii hapo. Hoja yake ya pili imejengwa juu ya hatari kubwa ya kutisha ya kiroho iliyomo katika kujiwekea hazina duniani na si mbinguni. Hicho ni kichwa cha jumla, lakini Bwana wetu anakigawa katika vifungu fulani vidogo. Jambo la kwanza analotuonya juu yake kwa maana hii ya kiroho ni mshiko na nguvu ya kutisha ya mambo haya ya kidunia juu yetu. Mnaona maneno anayoyatumia. Anasema, "Hazina yako ilipo, ndipo utakapokuwapo na moyo wako." Moyo! Kisha katika mstari wa 24 anazungumza juu ya akili. "Hakuna mtu awezaye kutumikia mabwana wawili"—nasi tunapaswa kulitambua neno "kutumikia". Haya ni maneno yenye nguvu anayoyatumia ili atufahamishe kwa kina utawala wa kutisha ambao mambo haya huelekea kuutumia juu yetu. Je, sote hatuyatambui mara tu tunaposimama kufikiri—udhalimu wa watu, udhalimu wa ulimwengu? Hiki si kitu tunachoweza kukifikiria kana kwamba kiko mbali nasi. Sote tumehusika katika jambo hili; sote tuko katika mshiko wa nguvu hii ya kutisha ya udunia ambayo kwa kweli itatutawala tusipoitambua.

Lakini si tu kwamba ina nguvu; ni ya hila sana. Ndicho kitu ambacho kwa kweli kinatawala maisha ya watu wengi. Je, umeona mabadiliko, yale mabadiliko ya kihila, yanayoelekea kutokea katika maisha ya watu wanapofanikiwa na kustawi katika ulimwengu huu? Hayawapati wale walio watu wa kiroho kweli; lakini kama si hivyo, hutokea bila kukosa. Kwa nini maono ya hali ya juu kwa kawaida huhusishwa na ujana na si na umri wa kati na uzee? Kwa nini watu huelekea kuwa na dharau na shaka kadiri wanavyozeeka? Kwa nini mtazamo bora wa maisha huelekea kutoweka? Ni kwa sababu sote tunakuwa wahanga wa (hazina duniani), na ukiangalia unaweza kuliona katika maisha ya watu. Soma maisha ya watu yaliyoandikwa. Kijana mmoja mmoja huanza na maono yanayong'aa; lakini kwa namna ya hila sana—si kwamba anaanguka katika dhambi ya aibu—anaathiriwa, pengine akiwa chuoni, na mtazamo ambao kimsingi ni wa kidunia. Ingawa huenda ni wa kiakili sana, hata hivyo anapoteza kitu fulani kilichokuwa cha uhai katika nafsi yake na roho yake. Bado ni mtu mzuri sana na, zaidi ya hayo, mwenye haki na hekima; lakini si mtu yule aliyekuwa alipoanza. Kitu fulani kimepotea. Naam; hili ni jambo linalojulikana sana: "Vivuli vya nyumba ya gereza huanza kumzingira mvulana anayekua." Je, sote hatujui kitu fulani juu yake? Kipo; ni nyumba ya gereza, nayo hujifunga juu yetu tusipoitambua. Mshiko huu, nguvu hii, hututawala nasi tunakuwa watumwa.

Hata hivyo, Bwana wetu haishii katika mambo ya jumla. Ana shauku kubwa mno ya kutuonyesha hatari hii ya kutisha hata anaifafanua kwa undani. Anatuambia kwamba kitu hiki cha kutisha kinachotushika huelekea kuathiri utu mzima; si sehemu yetu tu, bali mtu mzima. Na jambo la kwanza analolitaja ni "moyo". Akiisha kuweka agizo lake anasema, "Kwa kuwa hazina yako ilipo, ndipo utakapokuwapo na moyo wako." Mambo haya hushika na kutawala hisia zetu, mapenzi yetu na uwezo wetu wote wa kuhisi. Sehemu hiyo yote ya asili yetu imeshikwa nayo kabisa nasi tunayapenda. Soma Yohana 3:19. "Hii ndiyo hukumu, ya kwamba nuru imekuja ulimwenguni, na watu wakapenda giza kuliko nuru; kwa maana matendo yao yalikuwa maovu." Tunayapenda mambo haya. Tunajifanya kwamba tunayapendelea tu, lakini kwa kweli tunayapenda. Yanatugusa kwa kina.

Jambo linalofuata kuhusu mambo haya lina hila kidogo zaidi. Si tu kwamba yanaushika moyo, bali yanaishika pia akili. Bwana wetu analieleza hivi: "Taa ya mwili ni jicho; basi jicho lako likiwa safi, mwili wako wote utakuwa na nuru. Lakini jicho lako likiwa ovu, mwili wako wote utakuwa na giza. Basi ikiwa nuru iliyomo ndani yako ni giza, ni kubwa namna gani giza hilo!" (mistari ya 22, 23). Picha hii ya jicho ni njia yake tu ya kueleza, kwa kutumia mfano, jinsi tunavyoyatazama mambo. Na kwa mujibu wa Bwana wetu, kuna njia mbili tu za kukitazama kila kitu katika ulimwengu huu. Kuna lile analoliita jicho "safi", jicho la mtu wa kiroho anayeyaona mambo kama yalivyo hasa, kwa kweli na bila kuona mara mbili. Jicho lake ni angavu naye anayaona mambo kama inavyopasa. Lakini kuna jicho lile jingine analoliita jicho "ovu", ambalo ni aina ya kuona mara mbili, au, ukipenda, ni jicho ambalo lenzi zake si angavu. Kuna ukungu na utando nasi tunayaona mambo kwa kufifia. Hilo ndilo jicho ovu. Limetiwa rangi na upendeleo fulani, limetiwa rangi na tamaa na matakwa fulani. Si kuona kwa uwazi; kote ni kwa mawingu, kumetiwa rangi na madoa haya mbalimbali na uchafu huu. Hiyo ndiyo maana ya kauli hii ambayo mara nyingi imewachanganya watu, kwa sababu hawaichukui katika muktadha wake. Katika picha hii Bwana wetu bado anashughulikia habari ya kujiwekea hazina. Akiisha kuonyesha kwamba hazina ilipo, ndipo utakapokuwapo na moyo pia, anasema kwamba si moyo tu bali pia akili. Haya ndiyo mambo yanayomtawala mwanadamu.

Hebu tuifafanue kanuni hii. Je, haishangazi kuona jinsi mawazo yetu mengi yalivyojengwa juu ya hazina hizi za kidunia? Mgawanyiko wa mawazo karibu katika kila nyanja unatawaliwa karibu kabisa na upendeleo, wala si na fikira safi. Jinsi kulivyo na kufikiri kidogo mno katika nchi hii wakati wa Uchaguzi Mkuu, kwa mfano. Hakuna hata mmoja wa washindani anayetoa hoja; wanaweka mbele upendeleo wao tu. Jinsi kulivyo na fikira kidogo kila upande. Ni dhahiri mno katika nyanja ya siasa. Lakini ole wetu, jambo hili halifungwi katika siasa tu. Kufifia huku kwa kuona kunakosababishwa na kupenda hazina za kidunia huelekea kutuathiri kimaadili pia! Jinsi sote tulivyo hodari wa kueleza kwamba jambo fulani tunalolifanya si ukosefu wa uaminifu kwa kweli. Bila shaka, mtu akivunja dirisha na kuiba vito, yeye ni mnyang'anyi; lakini nikichezea tu kidogo taarifa yangu ya kodi ya mapato...! Hakika huo si wizi, tunasema, nasi tunajishawishi kwamba yote ni shwari. Mwishowe kuna sababu moja tu ya sisi kufanya mambo haya, nayo ni kupenda kwetu hazina za kidunia. Mambo haya yanaitawala akili pamoja na moyo. Maoni yetu na mtazamo wetu wote wa kimaadili unatawaliwa na mambo haya.

Hata hivyo, baya zaidi kuliko hilo, mtazamo wetu wa kidini pia unatawaliwa na mambo haya. "Dema ameniacha", anaandika Paulo. Kwa nini? "Akiupenda ulimwengu huu wa sasa." Mara ngapi jambo hili huonekana katika habari ya huduma. Haya ndiyo mambo yanayoamua matendo yetu, ingawa hatulitambui. Bwana wetu anasema mahali pengine: "Jiangalieni nafsi zenu, mioyo yenu isije ikalemewa na ulafi, na ulevi, na masumbufu ya maisha haya, siku ile ikawajia ghafula kama mtego; kwa maana ndivyo itakavyowajia watu wote wakaao juu ya uso wa nchi yote. Basi kesheni ninyi kila wakati, mkiomba, mpate kuhesabiwa kuwa wastahili kuokoka na hayo yote yatakayotokea, na kusimama mbele ya Mwana wa Adamu" (Luka 21:34-36). Si kutenda maovu tu kunakoipumbaza akili na kutufanya tushindwe kufikiri kwa uwazi. Masumbufu ya ulimwengu huu, kutulia maishani, kufurahia maisha yetu na familia yetu, lolote kati ya mambo haya, cheo chetu cha kidunia au starehe zetu—haya ni hatari sawasawa na ulafi na ulevi. Hakuna shaka kwamba sehemu kubwa ya ile iitwayo hekima ambayo watu hujidai nayo katika ulimwengu huu si kitu, mwishowe kabisa, ila shauku hii juu ya hazina za kidunia.

Lakini mwisho, mambo haya si tu kwamba yanaushika moyo na akili, bali yanaathiri pia nia. Bwana wetu asema, "Hakuna mtu awezaye kutumikia mabwana wawili"; na mara tu tunapolitaja neno "kutumikia" tuko katika ulimwengu wa nia, ulimwengu wa matendo. Mnaona jinsi hili lilivyo na mantiki kamili. Tunachokitenda ni matokeo ya tunachokifikiri; kwa hiyo kitakachoamua maisha yetu na utendaji wa nia zetu ni tunachokifikiri, na hicho nacho kinaamuliwa na mahali hazina yetu ilipo—moyo wetu. Kwa hiyo tunaweza kulifupisha hivi. Hazina hizi za kidunia zina nguvu mno hata zinaushika utu mzima. Zinaushika moyo wa mtu, akili yake na nia yake; huelekea kuathiri roho yake, nafsi yake na utu wake wote. Nyanja yoyote ya maisha tunayoitazama, au tunayoifikiria, tutaona kwamba mambo haya yamo. Kila mtu ameathiriwa nayo; ni hatari ya kutisha.

Lakini hatua ya mwisho ndiyo nzito na ya kutafakariwa kuliko zote. Ni lazima tukumbuke kwamba jinsi tunavyoyatazama mambo haya hatimaye huamua uhusiano wetu na Mungu. "Hakuna mtu awezaye kutumikia mabwana wawili; kwa kuwa atamchukia huyu, na kumpenda huyu; ama atashikamana na huyu, na kumdharau huyu. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali." Hili hakika ni jambo zito sana, na ndiyo sababu linashughulikiwa mara nyingi hivyo katika Maandiko. Ukweli wa kauli hii ni dhahiri. Wote wawili wanatudai kikamilifu, bila kubakiza chochote. Mambo ya kidunia kwa kweli yanatudai hivyo kikamilifu kama tulivyoona. Jinsi yanavyoelekea kuushika utu mzima na kutuathiri kila mahali! Yanadai kujitoa kwetu kwote; yanataka tuishi kwa ajili yake kabisa. Naam, lakini ndivyo alivyo Mungu pia. "Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, na kwa roho yako yote, na kwa akili zako zote, na kwa nguvu zako zote." Si lazima kwa maana ya mali, lakini kwa maana moja au nyingine anatuambia sote, "Nenda, uza vyote ulivyo navyo, kisha njoo, unifuate." "Apendaye baba au mama kuliko mimi, hanistahili; na apendaye mwana au binti kuliko mimi, hanistahili." Ni dai kamili lisilobakiza chochote. Litazame tena katika mstari wa 24: "Atamchukia huyu, na kumpenda huyu; ama atashikamana na huyu, na kumdharau huyu." Ni "ama—au" maafikiano hayawezekani kabisa katika jambo hili. "Hamwezi kumtumikia Mungu na mali."

Hili ni jambo lenye hila mno hata wengi wetu tunalikosa kabisa wakati huu wa sasa. Baadhi yetu ni wapinzani wakali wa kile tunachokiita "uyakinifu usiomkiri Mungu". Lakini tusije tukajiona wenye furaha mno juu yetu wenyewe kwa sababu tunaupinga, hebu tutambue kwamba Biblia inatuambia kwamba kila aina ya uyakinifu haimkiri Mungu. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali; haiwezekani. Kwa hiyo kama mtazamo wa kiyakinifu kwa kweli unatutawala, sisi hatuna Mungu, hata tuseme nini. Kuna wakanao Mungu wengi wanaotumia lugha ya kidini; lakini Bwana wetu anatuambia hapa kwamba mbaya zaidi hata kuliko uyakinifu usiomkiri Mungu ni ule uyakinifu unaojidhania kuwa wa utauwa—"ikiwa nuru iliyomo ndani yako ni giza, ni kubwa namna gani giza hilo!" Mtu anayedhani kwamba ni mcha Mungu kwa sababu anazungumza juu ya Mungu, na kusema kwamba anamwamini Mungu, na kwenda mahali pa ibada mara kwa mara, lakini kwa kweli anaishi kwa ajili ya mambo fulani ya kidunia—jinsi giza la mtu huyo lilivyo kuu! Kuna kielelezo kikamilifu cha jambo hilo katika Agano la Kale. Jifunze kwa makini 2 Wafalme 17:24-41. Hivi ndivyo tunavyoambiwa. Waashuru waliteka eneo fulani; kisha wakawachukua watu wao wenyewe na kuwaweka katika eneo hilo. Waashuru hao bila shaka hawakumwabudu Mungu. Kisha simba wakaja wakaharibu mali zao. "Hili", wakasema, "limetupata kwa sababu hatumwabudu Mungu wa nchi hii. Tutapata mafundisho ya kikuhani juu ya jambo hili." Basi wakampata kuhani aliyewafundisha kwa jumla dini ya Israeli. Na kisha wakadhani kwamba yote yatakuwa shwari. Lakini hivi ndivyo Maandiko yalivyosema juu yao: "walimcha Bwana, wakazitumikia sanamu zao za kuchonga."

Jinsi hilo lilivyo jambo la kutisha. Linanitia hofu. Si tunachokisema ndicho kinachojalisha. Siku ya mwisho wengi watasema, "Bwana, Bwana, je, hatukufanya hili, na lile, na lile jingine?" Lakini yeye atawaambia, "Sikuwajua ninyi kamwe". "Si kila mtu aniambiaye, Bwana, Bwana, atakayeingia katika ufalme wa mbinguni; bali ni yeye afanyaye mapenzi ya Baba yangu." Wewe unamtumikia nani? Hilo ndilo swali, nalo ni ama Mungu ama mali. Mwishowe kabisa hakuna kitu kinachomtukana Mungu kama kujivika jina lake na hata hivyo kuonyesha waziwazi kwamba tunaitumikia mali kwa sura moja au nyingine. Hilo ndilo jambo la kutisha kuliko yote. Ni tusi kubwa kuliko yote kwa Mungu; na jinsi sote tunavyoweza kwa urahisi na bila kujua kuwa na hatia ya jambo hili.

Nakumbuka wakati mmoja kumsikia mhubiri akisimulia hadithi ambayo alituhakikishia kwamba ni kweli tupu, kama ilivyotokea. Inaeleza kikamilifu jambo tunalolitafakari. Ni hadithi ya mkulima mmoja ambaye siku moja alikwenda kwa furaha, moyo wake ukiwa umejaa shangwe kuu, kumjulisha mke wake na familia yake kwamba ng'ombe wao bora alikuwa amezaa ndama mapacha, mmoja mwekundu na mmoja mweupe. Naye akasema, "Mnajua, ghafla nimepata hisia na msukumo kwamba ni lazima tumweke wakfu mmoja wa ndama hawa kwa Bwana. Tutawalea pamoja, na wakati utakapofika tutamuuza mmoja na kuyaweka mapato, nasi tutamuuza yule mwingine na kuyatoa mapato kwa ajili ya kazi ya Bwana." Mke wake akamwuliza ni yupi atakayemweka wakfu kwa Bwana. "Hakuna haja ya kujisumbua na hilo sasa," akajibu, "tutawatunza wote wawili kwa namna ile ile, na wakati utakapofika tutafanya kama nisemavyo." Naye akaenda zake. Baada ya miezi michache mtu huyo aliingia jikoni kwake akionekana mwenye huzuni nyingi na asiye na furaha. Mke wake alipomwuliza ni nini kilichokuwa kikimsumbua, akajibu, "Nina habari mbaya ya kukupa. Ndama wa Bwana amekufa." "Lakini", akasema mke, "hukuwa umeamua ni yupi atakayekuwa ndama wa Bwana." "La, nilikuwa nimeamua," akasema; "siku zote nilikuwa nimeamua kwamba atakuwa yule mweupe, na ni yule mweupe aliyekufa. Ndama wa Bwana amekufa. Tunaweza kuicheka hadithi hiyo, lakini Mungu apishe mbali tusije tukawa tunajicheka wenyewe. Siku zote ni ndama wa Bwana anayekufa. Fedha zinapokuwa ngumu, kitu cha kwanza tunachobana matumizi ni mchango wetu kwa kazi ya Mungu. Siku zote ndicho kitu cha kwanza kuondoka. Pengine hatupaswi kusema "siku zote", kwa maana hilo lingekuwa si haki; lakini kwa wengi mno ndicho kitu cha kwanza, na yale mambo tunayoyapenda kwa kweli ndiyo ya mwisho kuondoka. "Hatuwezi kumtumikia Mungu na mali." Mambo haya huelekea kuja kati yetu na Mungu, na mtazamo wetu kuyaelekea hatimaye huamua uhusiano wetu na Mungu. Ukweli tu kwamba tunamwamini Mungu, na kumwita, Bwana, Bwana, na vivyo hivyo kwa Kristo, si uthibitisho wenyewe kwamba tunamtumikia, kwamba tunatambua dai lake kamili lisilobakiza chochote, na kwamba tumejitoa kwake kwa furaha na kwa utayari. "Kila mtu ajihoji mwenyewe."