Imani

“Pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.”—Waebrania 11:6.

KATEKISIMU YA ZAMANI ya Mkutano huuliza, “Kusudi kuu la mwanadamu ni nini?” na jibu lake ni, “Kumtukuza Mungu, na kumfurahia milele.” Jibu hilo ni sahihi kabisa; lakini lingekuwa kweli vilevile kama lingekuwa fupi zaidi. Kusudi kuu la mwanadamu ni “kumpendeza Mungu;” kwa maana kwa kufanya hivyo—hatuna haja ya kulisema, kwa sababu ni jambo lisilo na shaka—kwa kufanya hivyo atajipendeza nafsi yake mwenyewe. Kusudi kuu la mwanadamu, twaamini, katika maisha haya na yale yajayo, ni kumpendeza Mungu Muumba wake. Mtu ye yote akimpendeza Mungu, hufanya lile linalofaa zaidi kuliko yote kwa ustawi wake mwenyewe wa sasa na wa milele. Mwanadamu hawezi kumpendeza Mungu bila kujiletea kiasi kikubwa cha furaha; kwa maana mtu ye yote akimpendeza Mungu, ni kwa sababu Mungu humkubali kuwa mwanawe, humpa baraka za kufanywa mwana, humwagia wingi wa neema yake, humfanya mtu aliyebarikiwa katika maisha haya, na kumhakikishia taji ya uzima wa milele, ambayo ataivaa, nayo itang'aa kwa mng'ao usiofifia wakati mashada yote ya utukufu wa dunia yatakapokuwa yameyeyuka na kutoweka; ilhali, kwa upande mwingine, mtu asipompendeza Mungu, bila shaka hujiletea huzuni na mateso katika maisha haya; hutia funza na uozo katikati ya furaha zake zote; hujaza mto wa kitanda chake cha kufa miiba, na huuongezea moto wa milele mafurushi ya kuni za mwali zitakazomteketeza milele. Yeye ampendezaye Mungu, kwa neema ya Mungu, yu safarini kuelekea thawabu ya mwisho ya wote wampendao Mungu na kumcha; lakini yeye asiyempendeza Mungu, lazima—kwa kuwa Maandiko yamelitangaza—afukuzwe mbali na uso wa Mungu, na kwa hiyo mbali na kufurahia heri. Basi, ikiwa tuko sahihi kusema kwamba kumpendeza Mungu ndiko kuwa na heri, swali moja lililo muhimu ni hili: nawezaje kumpendeza Mungu? Na kuna jambo zito sana katika tamko la andiko letu: “Pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.” Maana yake ni kwamba, fanya lo lote utakalo, jitahidi kwa bidii kadiri uwezavyo, ishi maisha mema kadiri upendavyo, toa dhabihu zo zote utakazochagua, uwe maarufu kadiri uwezavyo kwa kila jambo lililo la kupendeza na lenye sifa njema, lakini hakuna hata moja la mambo hayo liwezalo kumpendeza Mungu lisipochanganywa na imani. Kama vile Bwana alivyowaambia Wayahudi, “Pamoja na sadaka zenu zote mtatoa chumvi;” vivyo hivyo anatuambia sisi, “Pamoja na matendo yenu yote lazima mlete imani, la sivyo “pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.”

Hii ni sheria ya zamani; ni ya zamani kama mtu wa kwanza. Mara Kaini na Habili walipozaliwa katika ulimwengu huu, na mara walipofikia utu uzima, Mungu alitoa tangazo la kivitendo la sheria hii, kwamba “pasipo imani haiwezekani kumpendeza.” Kaini na Habili, siku moja yenye jua angavu, walijenga madhabahu kando kwa kando. Kaini alileta matunda ya miti na mazao mengi ya ardhi, akayaweka juu ya madhabahu yake; Habili alileta wazaliwa wa kwanza wa kundi lake, akaiweka sadaka yake juu ya madhabahu yake. Ilikuwa ibainike ni ipi ambayo Mungu angeikubali. Kaini alikuwa ameleta kilicho bora alichokuwa nacho, lakini alikileta pasipo imani; Habili alileta dhabihu yake, lakini aliileta kwa imani katika Kristo. Basi sasa, ni ipi itakayofanikiwa zaidi? Sadaka hizi zalingana kwa thamani; kwa kadiri zinavyohusika zenyewe, ni njema sawasawa. Moto wa mbinguni utashuka juu ya ipi? Ni ipi ambayo Bwana Mungu ataiteketeza kwa moto wa kuridhika kwake? Lo! Naiona sadaka ya Habili ikiwaka, na uso wa Kaini umekunjamana, kwa maana Bwana alimtakabali Habili na sadaka yake, bali Kaini na sadaka yake hakumtakabali. Itakuwa hivyo hivyo mpaka mtu wa mwisho atakapokusanywa mbinguni. Kamwe haitakuwapo sadaka ikubalikayo ambayo haikukolezwa kwa imani. Ingawa yaweza kuwa njema, ikionekana njema yenyewe sawa na ile iliyo na imani, lakini, imani isipokuwa pamoja nayo, Mungu kamwe hawezi, wala kamwe hataikubali, kwa maana hapa anatangaza, “Pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.”

Nitajitahidi kuyabana mawazo yangu asubuhi hii, na kuwa mfupi kadiri niwezavyo, bila kuathiri maelezo kamili ya somo. Kwanza nitakuwa na ufafanuzi wa imani ni nini; pili, nitakuwa na hoja, kwamba pasipo imani haiwezekani kuokolewa; na tatu, nitauliza swali—Je, una imani ile impendezayo Mungu? Basi tutakuwa na ufafanuzi, hoja, na swali.

I. Kwanza, basi, UFAFANUZI. Imani ni nini?

Waandishi wa zamani, walio na busara kuliko wote kwa mbali—kwa maana mtaona kwamba vitabu vilivyoandikwa yapata miaka mia mbili iliyopita, na Wapuriti wa zamani, vina busara nyingi zaidi katika mstari mmoja kuliko ilivyo katika ukurasa mzima wa vitabu vyetu vipya, na zaidi katika ukurasa mmoja kuliko ilivyo katika buku zima la theolojia yetu ya kisasa—waandishi wa zamani wanawaambia kwamba imani imeundwa kwa mambo matatu: kwanza maarifa, kisha kukubali, na kisha kile wanachokiita kuegemea, yaani kuyashika maarifa yale tunayoyakubali, na kuyafanya kuwa yetu kwa kuyatumaini.

1. Basi, na tuanze mwanzoni. Jambo la kwanza katika imani ni maarifa. Mtu hawezi kuamini asichokijua. Hiyo ni kanuni iliyo wazi, inayojidhihirisha yenyewe. Kama sijawahi kamwe kusikia habari ya jambo fulani maishani mwangu mwote, wala silijui, siwezi kuliamini. Hata hivyo wapo watu wengine walio na imani kama ile ya yule dobi, ambaye alipoulizwa anaamini nini, alisema, “Naamini kile linachoamini Kanisa.” “Kanisa laamini nini?” “Kanisa laamini kile ninachoamini mimi.” “Basi tafadhali, wewe na Kanisa mnaamini nini?” “Kwani, sote wawili tunaamini jambo lile lile.” Basi mtu huyu hakuamini kitu, isipokuwa kwamba Kanisa liko sahihi, lakini katika jambo gani hakuweza kusema. Ni bure mtu kusema, “Mimi ni mwamini,” na hali hajui anaamini nini; lakini hata hivyo nimewaona watu wengine katika hali hii. Hubiri kali limehubiriwa, likaichochea damu yao; mhubiri amepaza sauti, “Aminini! Aminini! Aminini!” na watu ghafla wakaingiwa na wazo vichwani mwao kwamba wao ni waamini, wakatoka nje ya mahali pao pa ibada wakisema, “Mimi ni mwamini.” Na kama wangeulizwa, “Tafadhali, mnaamini nini?” wasingeweza kutoa sababu ya tumaini lililokuwa ndani yao. Wanaamini kwamba wanakusudia kwenda kanisani Jumapili ijayo; wanakusudia kujiunga na kundi lile la watu; wanakusudia kuwa na nguvu nyingi katika kuimba kwao na wa ajabu sana katika makelele yao; kwa hiyo wanaamini kwamba wataokolewa; lakini wanachokiamini hawawezi kukieleza. Basi, siihesabu imani ya mtu ye yote kuwa imani thabiti asipojua anachokiamini. Akisema, “Naamini,” na hajui anaamini nini, hiyo yawezaje kuwa imani ya kweli? Mtume amesema, “Wamwaminije yeye wasiyemsikia? Tena wamsikieje pasipo mhubiri? Tena wahubirije, wasipopelekwa?” Basi, ni lazima kwa imani ya kweli kwamba mtu ajue kitu fulani cha Biblia. Niaminini, huu ni wakati ambapo Biblia haithaminiwi sana kama ilivyokuwa zamani. Yapata miaka mia moja iliyopita ulimwengu ulikuwa umefunikwa na ukaidi wa kidini, ukatili, na ushirikina. Sikuzote twakimbilia kupita kiasi, na sasa tumekwenda tu upande ule mwingine uliopita kiasi. Wakati ule ilisemwa, “Imani moja ndiyo sahihi, ziangamizwe nyingine zote kwa kinu cha mateso na kwa upanga.” Sasa inasemwa, “Hata kama itikadi zetu zinapingana namna gani, zote ni sahihi.” Kama tungetumia tu akili zetu za kawaida tungejua kwamba sivyo. Lakini wengine hujibu, “Fundisho fulani-fulani halina haja ya kuhubiriwa wala halina haja ya kuaminiwa.” Basi, bwana, kama halina haja ya kuhubiriwa, halikuwa na haja ya kufunuliwa. Unaishutumu hekima ya Mungu, unaposema fundisho fulani si la lazima; kwa maana ni sawa na kusema kwamba Mungu amefunua jambo ambalo halikuwa la lazima, naye angekuwa bila hekima kufanya zaidi ya yaliyo lazima, kama vile angefanya pungufu ya yaliyo lazima. Twaamini kwamba kila fundisho la Neno la Mungu lapaswa kuchunguzwa na wanadamu, na kwamba imani yao inapaswa kulishika jambo zima la Maandiko Matakatifu, na hasa zaidi sehemu yote ile ya Maandiko inayomhusu nafsi ya Mkombozi wetu aliyebarikiwa kabisa. Lazima kuwe na kiasi fulani cha maarifa kabla hapajawa na imani. “Yachunguzeni Maandiko,” basi, “kwa kuwa mnadhani kwamba ndani yake mna uzima wa milele, na hayo ndiyo yanayomshuhudia Kristo;” na kwa kuchunguza na kusoma huja maarifa, na kwa maarifa huja imani, na kwa imani huja wokovu.

2. Lakini mtu aweza kujua jambo, na bado asiwe na imani. Naweza kujua jambo, na bado nisiliamini. Kwa hiyo kukubali lazima kuandamane na imani: yaani, kile tunachokijua lazima pia tukikubali, kuwa ndiyo kweli ya Mungu iliyo hakika kabisa. Basi, ili kuwe na imani, ni lazima si tu kwamba niyasome Maandiko na kuyaelewa, bali pia niyapokee nafsini mwangu kuwa ndiyo kweli halisi ya Mungu aliye hai, na kwamba kwa uchaji, kwa moyo wangu wote, niyapokee Maandiko yote kuwa yamevuviwa na Yeye Aliye Juu, na fundisho lote lile analonitaka niliamini kwa wokovu wangu. Hamruhusiwi kuyagawa Maandiko nusu, na kuamini mpendavyo; hamruhusiwi kuyaamini Maandiko kwa nusu moyo, kwa maana mkifanya hivyo kwa makusudi, hamna imani ile imtazamayo Kristo peke yake. Imani ya kweli huyakubali Maandiko kikamilifu; huchukua ukurasa na kusema, “Haidhuru ni nini kilichomo katika ukurasa huu, naamini;” hufungua sura inayofuata na kusema, “Humu mna mambo ambayo ni vigumu kuelewa, ambayo watu wasio na elimu, wasio imara, huyapotoa, kama wayapotoavyo na Maandiko mengine, kwa uvunjifu wao wenyewe; lakini ijapokuwa ni vigumu, naamini.” Huuona Utatu; haiwezi kuelewa Utatu katika Umoja, lakini inauamini. Huiona dhabihu ya upatanisho; kuna jambo gumu katika wazo hilo, lakini inaiamini; na lo lote ionalo katika ufunuo, kwa uchaji huweka midomo yake kwenye kitabu, na kusema, “Nayapenda yote; natoa kukubali kwangu kukamilifu, kwa hiari na kwa moyo wote, kwa kila neno lake, likiwa tishio au ahadi, mithali, agizo, au baraka. Naamini kwamba kwa kuwa yote ni Neno la Mungu, yote ni kweli bila shaka yo yote.” Ye yote atakaye kuokolewa lazima ayajue Maandiko, na lazima ayakubali kikamilifu.

3. Lakini mtu aweza kuwa na haya yote, na bado asiwe na imani ya kweli; kwa maana sehemu kuu ya imani iko katika kichwa cha mwisho, yaani, katika kuegemea kweli; si kuiamini tu, bali kuishika kuwa yetu, na kuitegemea kwa wokovu. Kulala juu ya kweli ndilo neno walilolitumia wahubiri wa zamani. Mtalielewa neno hilo. Kuiegemea; kusema, “Hii ndiyo kweli, nauweka wokovu wangu juu yake.” Basi, imani ya kweli, katika asili yake hasa, iko katika hili—kumwegemea Kristo. Haitaniokoa kujua kwamba Kristo ni Mwokozi; bali itaniokoa kumtumaini yeye kuwa Mwokozi wangu. Sitaokolewa na ghadhabu itakayokuja kwa kuamini kwamba upatanisho wake watosha, bali nitaokolewa kwa kuufanya upatanisho huo kuwa tumaini langu, kimbilio langu, na kila kitu changu. Kiini, asili ya imani iko katika hili—kujitupa juu ya ahadi. Si boya la kuokolea lililomo melini linalomwokoa mtu anapozama, wala si imani yake kwamba ni uvumbuzi bora na wenye mafanikio. La! Lazima awe nalo kiunoni mwake, au mkono wake juu yake, la sivyo atazama. Kutumia mfano wa zamani uliozoeleka mno: tuseme moto umewaka katika chumba cha juu cha nyumba, na watu wamekusanyika barabarani. Mtoto yumo katika ghorofa ya juu: ataokokaje? Hawezi kuruka chini—huko kungekuwa kupondeka vipande vipande. Mtu mwenye nguvu anakuja chini yake, na kupaza sauti, “Jiachilie uanguke mikononi mwangu.” Ni sehemu ya imani kujua kwamba mtu yule yupo; ni sehemu nyingine ya imani kuamini kwamba mtu yule ana nguvu; lakini kiini cha imani kiko katika kujiachilia na kuanguka mikononi mwa mtu yule. Huo ndio uthibitisho wa imani, na kiini chake halisi na asili yake. Vivyo hivyo, mwenye dhambi, wapaswa kujua kwamba Kristo alikufa kwa ajili ya dhambi; wapaswa pia kuelewa kwamba Kristo aweza kuokoa, nawe wapaswa kuliamini hilo; lakini hujaokolewa, isipokuwa, zaidi ya hayo, uweke tumaini lako kwake ili awe Mwokozi wako, na kuwa wako milele. Kama asemavyo Hart katika wimbo wake, unaoieleza injili kwa kweli—

“Mthubutu yeye, mthubutu kabisa;

Usiache tumaini jingine liingie;

Hakuna ila Yesu

Awezaye kuwafaa wenye dhambi wanyonge.”

Hii ndiyo imani iokoayo; na hata kama maisha yenu yamekuwa machafu kiasi gani mpaka saa hii, imani hii, ikipewa kwenu wakati huu, itafuta dhambi zenu zote, itabadili asili yenu, itawafanya watu wapya katika Kristo Yesu, itawaongoza kuishi maisha matakatifu, na kuufanya wokovu wenu wa milele kuwa salama kana kwamba malaika angewachukua juu ya mabawa yake yang'aayo asubuhi hii, na kuwapeleka mara moja mbinguni. Je, una imani hiyo? Hilo ndilo swali moja lililo muhimu kuliko yote; kwa maana ilhali kwa imani watu huokolewa, pasipo imani watu huhukumiwa. Kama Brooks alivyosema katika mojawapo ya kazi zake bora, “Yeye amwaminiye Bwana Yesu Kristo, ataokolewa, hata kama dhambi zake ni nyingi namna gani; lakini yeye asiyemwamini Bwana Yesu lazima ahukumiwe, hata kama dhambi zake ni chache namna gani.” Je, una imani? Kwa maana andiko linatangaza, “Pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.”

II. Na sasa tunafika kwenye HOJA,—kwa nini, pasipo imani, hatuwezi kuokolewa.

Basi, wako hapa waungwana fulani wanaosema, “Sasa tutaona kama Bw. Spurgeon ana mantiki yo yote ndani yake.” La, hamtaona, mabwana, kwa sababu sijawahi kujidai kuitumia. Natumaini nina mantiki ile iwezayo kusema na mioyo ya watu; lakini sipendi sana kutumia mantiki dhaifu zaidi ya kichwa, niwezapo kuuvuta moyo kwa njia nyingine. Lakini kama ingekuwa lazima, nisingeogopa kuthibitisha kwamba najua mantiki na mambo mengine mengi zaidi kuliko wale watu wadogo wanaojitwika kazi ya kunishutumu. Ingekuwa vema kama wangejua jinsi ya kuzizuia ndimi zao, jambo ambalo angalau ni sehemu nzuri ya ufasaha wa usemi. Hoja yangu itakuwa ya namna ambayo natumaini itasema na moyo na dhamiri, ingawa huenda isiwapendeze hasa wale ambao siku zote wanapenda sana uthibitisho wa kimantiki—

“Wawezao kugawa unywele

Kati ya upande wa magharibi na wa kaskazini-magharibi.”

1. “Pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu.” Nami nalipata hilo kutokana na ukweli kwamba hakuna habari iliyoandikwa katika Maandiko ya mtu aliyempendeza Mungu pasipo imani. Sura ya 11 ya Waebrania ndiyo sura ya watu waliompendeza Mungu. Sikilizeni majina yao: “Kwa imani Habili alimtolea Mungu dhabihu iliyo bora;” “Kwa imani, Henoko alihamishwa;” “Kwa imani Nuhu alijenga safina;” “Kwa imani Ibrahimu alitoka kwenda mahali ambapo baadaye angepapokea;” “Kwa imani alikaa ugenini katika nchi ya ahadi;” “Kwa imani Sara alimzaa Isaka;” “Kwa imani Ibrahimu alimtoa Isaka;” “Kwa imani Musa aliuacha utajiri wa Misri;” “Kwa imani Isaka alimbariki Yakobo;” “Kwa imani Yakobo aliwabariki wana wa Yusufu;” “Kwa imani Yusufu, alipokuwa akifa, alitaja habari za kutoka kwao wana wa Israeli;” “Kwa imani Bahari ya Shamu ilikauka;” “Kwa imani kuta za Yeriko zilianguka;” “Kwa imani Rahabu, yule kahaba, aliokolewa;” “Nami niseme nini zaidi? Kwa maana wakati hautanitosha kuwasimulia habari za Gideoni, na Baraka, na Samsoni, na Yeftha; na Daudi, na Samweli, na manabii.” Lakini hawa wote walikuwa watu wa imani. Wengine waliotajwa katika Maandiko, wamefanya jambo fulani; lakini Mungu hakuwakubali. Watu wamejinyenyekeza, na bado Mungu hakuwaokoa. Ahabu alifanya hivyo, na bado dhambi zake hazikusamehewa kamwe. Watu wametubu, na bado hawakuokolewa, kwa sababu toba yao ilikuwa toba isiyo sahihi. Yuda alitubu, akaenda akajinyonga, wala hakuokolewa. Watu wameziungama dhambi zao, na hawakuokolewa. Sauli alifanya hivyo. Alimwambia Daudi, “Nimekukosea, mwanangu Daudi;” na bado akaendelea kama alivyokuwa hapo kwanza. Makutano wamelikiri jina la Kristo, na wamefanya mambo mengi ya ajabu, na bado hawajapata kumpendeza Mungu, kwa sababu hii rahisi, kwamba hawakuwa na imani. Na ikiwa hakuna hata mmoja aliyetajwa katika Maandiko, ambayo ni historia ya miaka elfu kadhaa, haielekei kwamba katika ile miaka elfu mbili mingine ya historia ya ulimwengu angekuwapo mmoja, wakati hakuwapo hata mmoja katika ile miaka elfu nne ya kwanza.

2. Lakini hoja inayofuata ni hii, imani ni neema inayoinama, na hakuna kitu kiwezacho kumfanya mtu ainame pasipo imani. Basi, mtu asipoinama, dhabihu yake haiwezi kukubaliwa. Malaika wanalijua hili. Wamsifupo Mungu, hufanya hivyo wakifunika nyuso zao kwa mabawa yao. Waliokombolewa wanalijua. Wamsifupo Mungu, huzitupa taji zao mbele ya miguu yake. Basi, mtu asiye na imani athibitisha kwamba hawezi kuinama; kwa maana hana imani kwa sababu hii, kwamba ana kiburi mno asiweze kuamini. Anatangaza kwamba hatasalimisha akili yake, hatakuwa mtoto na kuamini kwa upole kile ambacho Mungu humwambia aamini. Ana kiburi mno, naye hawezi kuingia mbinguni, kwa sababu mlango wa mbinguni ni mfupi mno hata hakuna awezaye kuingia kwa mlango huo wasipoinamisha vichwa vyao. Hajapata kuwako mtu aliyeweza kuingia katika wokovu akiwa amesimama wima. Lazima tumwendee Kristo kwa magoti yetu; kwa maana ingawa yeye ni mlango mpana wa kutosha mwenye dhambi mkuu kuliko wote kuingia, yeye ni mlango mfupi kiasi kwamba watu lazima wainame kama wanataka kuokolewa. Kwa hiyo ndiyo sababu imani ni ya lazima, kwa sababu ukosefu wa imani ni ushahidi wa hakika wa kukosekana kwa unyenyekevu.

3. Lakini sasa kwa sababu nyingine. Imani ni ya lazima kwa wokovu, kwa sababu tunaambiwa katika Maandiko kwamba matendo hayawezi kuokoa. Kusimulia hadithi inayojulikana sana, ili hata aliye maskini kuliko wote asikosee kuelewa ninachosema: mhubiri mmoja siku moja alikuwa akienda kuhubiri. Alipanda mlima njiani. Chini yake vijiji vilikuwa vimelala katika uzuri wao, na mashamba ya nafaka yakiwa yametulia katika mwanga wa jua; lakini hakuvitazama, kwa maana usikivu wake ulinaswa na mwanamke aliyesimama mlangoni pake, ambaye, alipomwona, alimjia kwa wasiwasi mwingi sana, akasema, “Ee bwana, je, una funguo zo zote nawe? Nimevunja ufunguo wa droo zangu, na kuna vitu fulani ambavyo lazima nivipate mara moja.” Akasema, “Sina funguo.” Alivunjika moyo, kwa kuwa alitarajia kwamba kila mtu angekuwa na funguo fulani. “Lakini tuseme,” akasema, “ningekuwa na funguo fulani, huenda zisingefaa kufuli yako, na kwa hiyo usingeweza kupata vitu unavyovitaka. Lakini usijisumbue, ngoja mpaka mtu mwingine apite. Lakini,” akasema, akitaka kuitumia nafasi ile, “je, umewahi kusikia habari za ufunguo wa mbinguni?” “Ah! ndiyo,” akasema, “nimeishi muda wa kutosha, na nimekwenda Kanisani muda wa kutosha, kujua kwamba tukifanya kazi kwa bidii na kupata mkate wetu kwa jasho la uso wetu, na kuwatendea jirani zetu mema, na kuwa na mwenendo, kama isemavyo katekisimu, wa unyenyekevu na heshima kwa wote walio juu yetu, na tukitimiza wajibu wetu katika hali ile ya maisha ambamo imempendeza Mungu kutuweka, na kusali sala zetu kwa utaratibu, tutaokolewa.” “Ah!” akasema, “mama yangu mwema, huo ni ufunguo uliovunjika, kwa maana umezivunja amri, hujatimiza wajibu wako wote. Ni ufunguo mzuri, lakini umeuvunja.” “Tafadhali, bwana,” akasema, akiamini kwamba yeye alilielewa jambo hilo, na akionekana mwenye hofu, “Nimeacha nini?” “Kwani,” akasema, ufunguo wa mbinguni uko mshipini mwake; yeye hufungua, wala hakuna afungaye; hufunga, wala hakuna afunguaye?” Na akimweleza kwa ukamilifu zaidi, akasema, “Ni Kristo, na Kristo peke yake, awezaye kukufungulia mbingu, wala si matendo yako mema.” “Nini, mhubiri,” akasema, “basi matendo yetu mema hayana faida?” “La,” akasema, “si baada ya imani. Ukiamini kwanza, waweza kuwa na matendo mema mengi kadiri upendavyo; lakini ukiamini, hutayategemea kamwe, kwa maana ukiyategemea umeyaharibu, nayo si matendo mema tena. Uwe na matendo mema mengi kadiri upendavyo, lakini weka tumaini lako lote kwa Bwana Yesu Kristo, kwa maana usipofanya hivyo, ufunguo wako hautafungua kamwe lango la mbinguni.” Basi, wasikilizaji wangu, lazima tuwe na imani ya kweli, kwa sababu ufunguo wa zamani wa matendo umevunjwa hivyo na sisi sote, hata hatutaingia Paradiso kamwe kwa huo. Ikiwa ye yote kati yenu anajidai kwamba hana dhambi, niseme nanyi waziwazi kabisa, mnajidanganya wenyewe, wala kweli haimo mwenu. Mkidhani kwamba kwa matendo yenu mema mtaingia mbinguni, hapajawahi kuwako udanganyifu mbaya zaidi, nanyi mtaona katika siku ile kuu ya mwisho, kwamba matumaini yenu hayakuwa na thamani, na kwamba, kama majani makavu yapukutikayo mitini wakati wa kipupwe, matendo yenu bora kabisa yatapeperushwa mbali, au yatawashwa kuwa mwali ambamo ninyi wenyewe mtateseka milele. Jihadharini na matendo yenu mema; yapateni baada ya imani, lakini kumbukeni, njia ya kuokolewa ni kumwamini Yesu Kristo tu.

4. Tena: pasipo imani haiwezekani kuokolewa, na kumpendeza Mungu, kwa sababu pasipo imani hakuna muungano na Kristo. Basi, muungano na Kristo ni wa lazima kabisa kwa wokovu wetu. Nikija mbele ya kiti cha enzi cha Mungu na maombi yangu, sitajibiwa kamwe, nisipomleta Kristo pamoja nami. Wamolosi wa zamani, walipokosa kupata fadhili kutoka kwa mfalme wao, walitumia mbinu ya ajabu; walimchukua mwana pekee wa mfalme mikononi mwao, na wakipiga magoti wakalia, “Ee mfalme, kwa ajili ya mwanao, utupe ombi letu.” Akatabasamu akasema, “Siwanyimi kitu wale wanaoomba kwa jina la mwanangu.” Ndivyo ilivyo kwa Mungu. Hatamnyima kitu mtu yule ajaye, akiwa na Kristo kando yake; lakini akija peke yake lazima atupwe nje. Muungano na Kristo ndilo, hata hivyo, jambo kuu katika wokovu. Niwaambie hadithi kulifafanua hili: maporomoko makubwa ya ajabu ya Niagara yamezungumzwa katika kila sehemu ya ulimwengu; lakini ingawa ni ya ajabu kusikia habari zake, na ya kustaajabisha kuyatazama, yameangamiza sana maisha ya wanadamu, pale ambapo kwa bahati mbaya watu wamechukuliwa na maji kushuka poromoko lile. Miaka kadhaa iliyopita, watu wawili, mwendesha-mashua na mchimba-makaa, walikuwa ndani ya mashua, wakajikuta hawawezi kuiongoza, kwa kuwa ilichukuliwa kwa kasi mno na mkondo hata ilikuwa lazima wote wawili bila shaka wachukuliwe chini na kupondwa vipande vipande. Watu waliokuwa ufuoni waliwaona, lakini hawakuweza kufanya mengi kuwaokoa. Mwishowe, hata hivyo, mmoja aliokolewa kwa kuletewa kamba iliyoelea mpaka kwake, naye akaishika. Papo hapo kamba ilipoingia mkononi mwake gogo lilielea karibu na yule mwingine. Yule mwendesha-mashua asiyefikiri na aliyechanganyikiwa badala ya kuishika kamba alilishika gogo. Lilikuwa kosa la mauti; wote wawili walikuwa katika hatari kubwa, lakini mmoja alivutwa ufuoni kwa sababu alikuwa na uhusiano na watu waliokuwa nchi kavu, ilhali yule mwingine, akiling'ang'ania gogo, alichukuliwa bila kuweza kuzuia, wala habari zake hazikusikika tena. Je, hamwoni kwamba hapa kuna mfano wa kivitendo? Imani ni uhusiano na Kristo. Kristo yuko ufuoni, kwa kusema hivyo, akiishika kamba ya imani, na tukiishika kwa mkono wa tumaini letu, hutuvuta ufuoni; lakini matendo yetu mema, yasiyo na uhusiano na Kristo, huchukuliwa na maji kushuka katika shimo la kukata tamaa kuliko kubaya. Tuyashike kwa nguvu kadiri tuwezavyo, hata kwa kulabu za chuma, hayawezi kutufaa hata kidogo. Mtaona, nina hakika, kile ninachotaka kuwaonyesha. Wengine hupinga hadithi; nitazitumia mpaka watakapoacha kuzipinga. Kweli haielezwi kwa nguvu zaidi kwa watu kuliko kwa kuwasimulia, kama alivyofanya Kristo, hadithi ya mtu fulani aliyekuwa na wana wawili, au ya mwenye nyumba fulani aliyesafiri, akagawa mali yake, akawapa wengine talanta kumi, mwingine moja.

Basi, imani ni muungano na Kristo. Jihadharini muwe nayo; kwa maana msipokuwa nayo, shikamaneni na matendo yenu, na hapo mnaenda mkielea chini ya mto! Shikamaneni na matendo yenu, na hapo mnaenda mkiporomoka chini shimoni! Mmepotea kwa sababu matendo yenu hayana mshiko juu ya Kristo wala uhusiano na Mkombozi aliyebarikiwa! Lakini wewe, mwenye dhambi maskini, pamoja na dhambi yako yote juu yako, ikiwa kamba iko kiunoni mwako, na Kristo ameishika, usiogope!

“Heshima yake imefungwa kuokoa

Aliye duni kuliko wote kondooni mwake;

Wote aliompa Baba yake wa mbinguni

Mikono yake huwashika salama.”

5. Hoja moja tu zaidi, kisha nimemaliza nayo. “Pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu,” kwa sababu haiwezekani kudumu katika utakatifu pasipo imani. Tuna Wakristo wa wakati wa jua tu wangapi katika zama hizi! Wakristo wengi hufanana na nautilasi, ambaye katika hali ya hewa nzuri iliyotulia huogelea juu ya uso wa bahari, katika kikosi kidogo cha kupendeza, kama meli kubwa; lakini mara pumzi ya kwanza ya upepo ivurugapo mawimbi, huzikunja tanga zao na kuzama vilindini. Wakristo wengi wako hivyo hivyo. Katika jamii njema, katika vyumba vya wageni vya kiinjili, katika sebule za watu wacha Mungu, katika makanisa na vyumba vya kanisa, wao ni wa dini kupita kiasi; lakini wakikabiliwa na dhihaka kidogo, wengine wakiwachekelea na kuwaita methodisti, au presbiteri, au jina fulani la aibu, dini yao imekwisha mpaka siku nzuri ijayo. Kisha hali ya hewa inapokuwa nzuri, na dini itakapowafaa kwa makusudi yao, tanga hupandishwa tena, nao ni wacha Mungu kama hapo awali. Niaminini, dini ya namna hiyo ni mbaya kuliko kutokuwa na dini. Mimi napenda mtu awe kikamilifu kile alicho—mtu wa kweli kabisa; na kama mtu hampendi Mungu, asiseme kwamba anampenda; lakini kama yeye ni Mkristo wa kweli, mfuasi wa Yesu, na aseme hivyo na kusimama imara kwa hilo; hakuna cha kuonea aibu ndani yake; kitu pekee cha kuonea aibu ni kuwa mnafiki. Na tuwe waaminifu kwa ukiri wetu, nao utakuwa utukufu wetu. Ah! mngefanya nini pasipo imani nyakati za mateso? Ninyi watu wema na wacha Mungu msio na imani, mngefanya nini kama mti wa kuchomea watu ungesimamishwa tena huko Smithfield, na kama kwa mara nyingine moto ungewateketeza watakatifu hata kuwa majivu—kama mnara wa Walolardi ungefunguliwa tena, kama vinu vya mateso vingerundikwa tena, au kama hata mikatale ingetumika, kama ilivyotumiwa na Kanisa la Kiprotestanti, kama yashuhudiavyo mateso ya mtangulizi wangu, Benjamin Keach, ambaye wakati mmoja alitiwa mkatale huko Aylesbury, kwa kuandika kitabu dhidi ya ubatizo wa watoto wachanga. Kama hata aina hafifu kabisa ya mateso ingerudishwa, jinsi gani watu wangetawanyika huku na huko! Na baadhi ya wachungaji wangeyaacha makundi yao. Hadithi nyingine sasa, nami natumaini itawaongoza kuona umuhimu wa imani, huku ikiniongoza mimi bila kujua hadi sehemu ya mwisho ya hotuba yangu. Mmarekani mmoja mwenye watumwa, wakati mmoja akinunua mtumwa, alimwambia mtu aliyekuwa akimnunua kutoka kwake, “Niambie kwa uaminifu makosa yake ni yapi.” Muuzaji akasema, “Hana kosa ninalolijua ila moja, na hilo moja ni kwamba, hataacha kuomba.” “Ah!” akasema mnunuzi, “hilo silipendi, lakini najua kitu kitakachomponya nalo upesi sana.” Basi usiku uliofuata Cuffey alikutwa ghafla na bwana wake shambani, alipokuwa katika maombi ya dhati, akimwombea bwana wake mpya, na mke wa bwana wake na jamaa yake. Mtu yule alisimama akasikiliza, lakini hakusema kitu wakati ule; lakini asubuhi iliyofuata alimwita Cuffey, akasema, “Sitaki kugombana nawe, mtu wangu, lakini sitakubali maombi yo yote katika mali yangu: kwa hiyo acha tu jambo hilo.” “Bwana,” akasema “mimi siwezi acha kuomba; mimi lazima omba.” “Nitakufundisha kuomba, kama utaendelea nalo.” “Bwana, mimi lazima endelea.” “Haya basi, nitakupa viboko ishirini na vitano kila siku mpaka uache.” “Bwana, hata ukinipa hamsini, mimi lazima omba.” “Kama hivyo ndivyo unavyomjibu bwana wako kwa ufidhuli, utavipata sasa hivi.” Basi akamfunga akampiga viboko ishirini na vitano, akamwuliza kama angeomba tena. “Ndiyo, bwana, mimi lazima omba siku zote, mimi siwezi acha.” Bwana yule alishangaa; hakuweza kuelewa jinsi mtakatifu maskini angeweza kuendelea kuomba, wakati ilionekana haimsaidii kitu, bali ilimletea mateso tu. Alimweleza mkewe habari hiyo. Mkewe akasema, “Kwa nini huwezi kumwacha mtu yule maskini aombe? Anafanya kazi yake vizuri sana; wewe na mimi hatujali habari ya kuomba, lakini hakuna ubaya kumwacha aombe, ikiwa anaendelea na kazi yake.” “Lakini silipendi,” akasema bwana, “karibu aniogopeshe hata kufa. Ungeona jinsi alivyonitazama.” “Je, alikuwa na hasira?” “La, hilo nisingelijali; lakini baada ya kumpiga, alinitazama machozi yakiwa machoni mwake, lakini kana kwamba ananihurumia mimi kuliko nafsi yake.” Usiku ule bwana yule hakuweza kulala; alijigeuza huku na huko kitandani mwake, dhambi zake zililetwa kumbukumbuni mwake; alikumbuka kwamba alikuwa amemtesa mtakatifu wa Mungu. Akiinuka kitandani mwake, akasema, “Mke wangu, utaniombea?” “Sijawahi kuomba maishani mwangu,” akasema “siwezi kukuombea.” “Nimepotea,” akasema, “mtu asiponiombea; siwezi kujiombea mwenyewe.” “Simjui mtu ye yote katika shamba hili ajuaye kuomba, isipokuwa Cuffey,” akasema mkewe. Kengele ilipigwa, na Cuffey akaletwa ndani. Akiushika mkono wa mtumishi wake mweusi, bwana yule akasema, “Cuffey, waweza kumwombea bwana wako?” “Bwana,” akasema, “mimi nimekuwa nakuombea tangu uliponipiga, na mimi nakusudia kukuombea siku zote.” Cuffey akapiga magoti chini, akaimimina nafsi yake kwa machozi, na mume na mke wote wawili wakaongoka. Mtu yule mweusi asingeweza kufanya hivyo pasipo imani. Pasipo imani angeondoka mara moja, na kusema, “Bwana, mimi acha kuomba; mimi sipendi mjeledi wa mzungu.” Lakini kwa sababu alidumu kwa imani yake, Bwana alimheshimu, akampa roho ya bwana wake kuwa ujira wake.

III. Na sasa kwa kuhitimisha, SWALI, swali lililo la uhai. Msikilizaji mpendwa, je, una imani? Je, wamwamini Bwana Yesu Kristo kwa moyo wako wote? Kama ndivyo, waweza kutumaini kuokolewa. Naam, waweza kuhitimisha kwa hakika kabisa kwamba hutaona kamwe upotevu. Je, una imani? Je, nikusaidie kulijibu swali hilo? Nitakupa vipimo vitatu, kwa ufupi kadiri niwezavyo, nisije nikawachosha, kisha kwaherini asubuhi hii. Yeye aliye na imani ameikana haki yake mwenyewe. Ukiweka chembe moja ya tumaini ndani yako mwenyewe huna imani; ukiweka hata sehemu ndogo ya kutegemea kitu cho chote kingine isipokuwa kile alichofanya Kristo, huna imani. Ukiyategemea matendo yako, basi matendo yako ni mpinga-Kristo, na Kristo na mpinga-Kristo hawawezi kamwe kwenda pamoja. Kristo atataka yote au si kitu; lazima awe Mwokozi kamili, au asiwe Mwokozi kabisa. Basi, kama una imani, waweza kusema,

“Sichukui kitu mikononi mwangu,

Nashikamana tu na Msalaba wako.”

Imani ya kweli yaweza kujulikana kwa hili, kwamba huzaa heshima kubwa, kwa nafsi ya Kristo. Je, wampenda Kristo? Je, ungeweza kufa kwa ajili yake? Je, watafuta kumtumikia? Je, wawapenda watu wake? Je, waweza kusema,

“Yesu, nalipenda jina lako zuri,

Ni muziki masikioni mwangu.”

Lo! kama humpendi Kristo, humwamini; kwa maana kumwamini Kristo huzaa upendo. Na zaidi ya hayo: yeye aliye na imani ya kweli atakuwa na utii wa kweli. Mtu akisema ana imani, naye hana matendo, anasema uongo; mtu ye yote akitangaza kwamba anamwamini Kristo, na bado haishi maisha matakatifu, amekosea; kwa maana ingawa hatuyategemei matendo mema, twajua kwamba imani daima huzaa matendo mema. Imani ni baba wa utakatifu, na yeye asiyempenda mtoto hanaye mzazi. Baraka za Mungu ni baraka kwa mikono yake yote miwili. Kwa mkono mmoja hutoa msamaha; lakini kwa mkono mwingine daima hutoa utakatifu; na hakuna mtu awezaye kuwa na kimoja asipokuwa na kingine.

Na sasa, wasikilizaji wapendwa, je, nipige magoti, na kuwasihi kwa ajili ya Kristo mlijibu swali hili katika chumba chenu cha faragha kilicho kimya: Je, una imani? Lo! lijibu, Ndiyo, au La. Acha kusema, “Sijui,” au “Sijali.” Ah! utajali, siku moja, dunia itakapokuwa ikiyumbayumba, na ulimwengu ukitupwa huku na huko; mtajali Mungu atakapowaita hukumuni, na atakapowahukumu wasio waaminifu na wasioamini. Lo! laiti mngekuwa na hekima—laiti mngejali sasa, na kama ye yote kati yenu anahisi haja yake ya Kristo, niwasihi, kwa ajili ya Kristo, sasa mtafute imani kwake yeye aliyetukuzwa juu ili kutoa toba na ondoleo la dhambi, na ambaye, kama amekupa toba, atakupa na ondoleo pia. Enyi wenye dhambi, mzijuao dhambi zenu! “Mwaminini Bwana Yesu, nanyi mtaokoka.” Jitupeni juu ya upendo wake na damu yake, utendaji wake na kufa kwake, taabu zake na stahili zake; na mkifanya hivi hamtaanguka kamwe, bali mtaokolewa sasa, na kuokolewa katika siku ile kuu ambayo kutookolewa kutakuwa jambo la kutisha kweli kweli. “Geukeni, geukeni; kwani kufa kwa nini, Enyi nyumba ya Israeli?” Mshikeni yeye, liguseni pindo la vazi lake, nanyi mtaponywa. Mungu awasaidie kufanya hivyo; kwa ajili ya Kristo! Amina na Amina.