Faraja kwa Waliovunjika Moyo

“Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani.”—Ayubu 29:2.

MARA NYINGI Mchungaji mwenye neema huwaongoza watu wake kando ya maji ya utulivu, na kuwalaza katika malisho ya majani mabichi; lakini nyakati fulani wao hutanga-tanga katika jangwa lisilo na maji, wasione mji wa kukaa. Wakiwa na njaa na kiu, nafsi zao huzimia ndani yao, nao humlilia Bwana katika taabu yao. Ingawa wengi wa watu wake huishi katika furaha isiyokatika karibu wakati wote, na kuona kwamba njia za dini ni njia za kupendeza, na mapito yake yote ni amani, hata hivyo wako wengi wanaopita katika moto na katika maji: watu huwapanda juu ya vichwa vyao,—huvumilia kila namna ya taabu na huzuni. Wajibu wa mhudumu ni kuwahubiria watu wa hali mbalimbali. Wakati mwingine tunawaonya wenye kujiamini, wasije wakawa na kiburi cha kujikinai; mara nyingi tunawaamsha wanaosinzia, wasije wakalala usingizi wa mauti. Mara kwa mara tunawafariji waliovunjika moyo, na hilo ndilo jukumu letu asubuhi hii—au, kama si kuwafariji, basi angalau kuwapa mawaidha fulani ambayo, kwa msaada wa Mungu, yaweza kuwa njia ya kuwatoa katika hali ya huzuni waliyoangukia, ili wasilazimike kulia milele—“Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

Tuingie moja kwa moja katika somo letu. Lalamiko; chanzo chake na dawa yake; kisha tutamalizia kwa mawaidha ya kuziamsha nia zenu safi, ikiwa mko katika hali kama hiyo.

I. Kwanza, kuna LALAMIKO. Ni Wakristo wangapi wanaotazama mambo yaliyopita kwa furaha, mambo yajayo kwa hofu, na mambo ya sasa kwa huzuni! Wako wengi wanaozitazama nyuma siku walizoishi katika kicho cha Bwana kama siku tamu zaidi na bora kuliko zote walizowahi kuwa nazo; lakini kwa habari ya wakati wa sasa, umevikwa vazi jeusi la giza na ukiwa. Wangetamani siku zao za ujana zirudi tena, ili waishi karibu na Yesu, kwa maana sasa wanaona kwamba wamepotea mbali naye, au kwamba yeye amewaficha uso wake, nao hulia, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

1. Hebu tuzitazame hali mbalimbali moja baada ya nyingine. Ya kwanza ni hali ya mtu ambaye amepoteza mng’ao wa ushahidi wake, naye analia, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Sikia anavyojisemea moyoni:—“Laiti siku zangu zilizopita zingerudi! Wakati ule sikuwa na shaka yoyote juu ya wokovu wangu. Kama mtu yeyote angaliniuliza sababu ya tumaini lililokuwa ndani yangu, ningaliweza kumjibu kwa upole na kwa hofu. Hakuna shaka iliyonisumbua, hakuna hofu iliyonihangaisha; niliweza kusema pamoja na Paulo, ‘Najua niliyemwamini,’ na pamoja na Ayubu, ‘Najua ya kuwa Mkombozi wangu yu hai;’

’Nafsi yangu thabiti haikuogopa tena

Kuliko miamba imara mawimbi yanapovuma.’

Nilijiona nimesimama juu ya mwamba, Kristo Yesu. Nilisema—

’Mahangaiko na yaje kama gharika kali,

Na dhoruba za huzuni zinyeshe;

Hakika nitafika salama nyumbani mwangu,

Kwa Mungu wangu, mbingu yangu, kila kitu changu’

Lakini ah! jinsi yalivyobadilika sasa! Pale ambapo hapakuwa na wingu hata moja; kote ni wingu; pale ambapo niliweza kusoma ‘hati yangu yangu waziwazi,’ sasa natetemeka nikisoma hukumu yangu ya kupotea kwa uwazi uleule. Nilitumaini kwamba nilimtegemea Kristo, lakini sasa wazo jeusi linainuka, kwamba nilikuwa mnafiki, nami nilijidanganya nafsi yangu na wengine pia. Kilicho kikubwa kabisa ninachoweza kukifikia ni hiki—Nadhani bado nitamtumaini; na ikiwa siwezi kuburudishwa na nuru ya uso wake, basi katika uvuli wa mbawa zake nitatumaini.’ Naona kwamba nikimwacha hakuna Mwokozi mwingine; lakini ah! ni giza nene jinsi gani linalonizunguka! Kama Paulo wa zamani, kumekuwa na siku na usiku ambazo jua wala mwezi wala nyota havikuonekana. Nimepoteza hati yangu katika Kibanda cha Raha; siwezi sasa kuitoa kifuani mwangu na kuisoma ili inifariji njiani; bali naogopa kwamba nitakapofika mwisho wa njia watanikatalia kuingia, kwa sababu sikuingia kwa mlango ili kupokea neema yake na kuujua upendo wake, bali nimedanganyika, nimeyadhania mawazo ya kimwili kuwa kazi za Roho, na nimeihesabu ile iliyokuwa tu hatia ya kawaida ya dhamiri kuwa kazi ya Mungu Roho Mtakatifu.”

Hii ni sura moja ya hali hii, tena ni ya kawaida sana. Mtakutana na wengi wanaolia hivyo—“Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

2. Sura nyingine ya lalamiko hili kuu, ambayo nayo hujitokeza mara nyingi sana, ni ile ambayo kwayo tunaomboleza—si sana kwa sababu ushahidi wetu umenyauka, bali kwa sababu hatufurahii amani ya moyo isiyokoma kuhusu mambo mengine. “Ee,” asema mmoja, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani; kwa maana wakati ule taabu na majaribu yoyote yaliyonijia hayakuwa kitu kabisa. Nilikuwa nimejifunza kuimba—

’Baba, nangoja mapenzi yako kila siku;

Wewe utaligawa fungu langu daima;

Unipe duniani ulionalo kuwa bora,

Hata mauti na mbingu zifunue yaliyosalia.’

Nilijiona kwamba ningeweza kumwachia kila kitu; kwamba kama angeondoa kila rehema, ningaliweza kusema—

’Naam, hata ukiziondoa zote,

Sitanung’unika bado;

Kabla hazijawa mali yangu,

Zilikuwa zako kabisa.’

Sikujua hofu yoyote kwa ajili ya siku zijazo. Kama mtoto kifuani mwa mama yake, nililala salama; nilisema, ‘Yehova-yire, Mungu wangu atatoa riziki,’ niliiweka biashara yangu mikononi mwake; nilienda kwenye kazi yangu ya kila siku; kama ndege mdogo aamkaye asubuhi, wala hajui chakula chake cha asubuhi kitatoka wapi, lakini hukaa juu ya kitawi akiimba—

’Ewe mwanadamu, acha kuhangaika na kuhuzunika,

Mungu huyaruzuku mahitaji ya kesho;’

ndivyo nilivyokuwa mimi. Ningaliweza kumwamini kwa maisha yangu yenyewe, kwa mke, kwa watoto, kwa kila kitu; ningaliweza kutia vyote mikononi mwake, na kusema kila asubuhi, ‘Bwana, sina mapenzi yangu mwenyewe, au kama ninayo, hata hivyo, mapenzi yako yatimizwe; matakwa yako yatakuwa matakwa yangu; shauku yako itakuwa shauku yangu.’ Lakini ‘laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’ Jinsi nilivyobadilika sasa! Naanza kuhangaika juu ya biashara yangu; na nikipoteza sasa noti ya pauni hai tu, nasumbuka bila kukoma, ilhali zamani, hata kama zingekuwa elfu, ningaliweza kumshukuru Mungu aliyeziondoa kwa urahisi uleule ambao ningemshukuru Mungu aliyenipa. Jinsi kitu kidogo kabisa kinavyonisumbua! Kivuli kidogo kabisa cha shaka juu ya msiba fulani unaoweza kunipata hukaa juu ya nafsi yangu kama wingu zito. Mimi ni mkaidi daima, nikitaka sikuzote kupata hasa kile ninachokitaka. Siwezi kusema kwamba naweza kuachilia vyote mikononi mwake; kuna kitu fulani ambacho nisingeweza kukiacha. Kimejisokota moyoni mwangu mmea mbaya uitwao kujipenda. Umepotosha mizizi yake ndani ya mishipa na mikano yenyewe ya nafsi yangu. Kuna kitu ninachokipenda kuliko Mungu wangu. Siwezi kuachilia vyote sasa; lakini ‘laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’ Kwa maana wakati ule rehema zangu zilikuwa rehema za kweli, kwa sababu zilikuwa rehema za Mungu. “Ee,” asema, ”‘laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’ Nisingelazimika kubeba taabu kama hii niliyo nayo sasa, kwa maana ingawa mzigo ungaliweza kunilemea sana, ningalimtwika Bwana. Ee! laiti ningeijua ile elimu ya mbinguni ya kuiondoa mizigo mabegani mwangu mwenyewe, na kuiweka juu ya Mwamba unaoitegemeza yote! Ee! laiti ningejua jinsi ya kumimina masikitiko na huzuni zangu kama nilivyofanya zamani! Nimekuwa mpumbavu, mpumbavu kabisa, mpumbavu hasa, hata nikaikimbia ile tumaini tamu niliyokuwa nayo zamani katika Mwokozi! Zamani nilikuwa nikienda sikioni mwake, na kumwambia masikitiko yangu yote.

’Huzuni na masikitiko yangu niliyamimina

Kifuani mwa Mungu wangu;

Alinisaidia katika saa ya majaribu,

Alinisaidia kuubeba mzigo mzito.’

Lakini sasa, kwa upumbavu, nayabeba mimi mwenyewe, na kuyachukua kifuani mwangu mwenyewe. Ah!

’Saa za amani nilizofurahia wakati ule!’

Laiti zingenirudia.”

3. Mtu mwingine labda anasema hivi kuhusu furaha yake katika nyumba ya Mungu na katika njia za neema. “Ee,” asema mmoja, “katika miezi iliyopita, nilipopanda kwenda nyumbani mwa Mungu, jinsi nilivyosikiliza kwa utamu! Mbona, niliketi masikio yangu yakiwa wazi, ili kuyanasa maneno, kana kwamba ni malaika anayesema; na niliposikiliza, jinsi machozi yalivyotiririka mashavuni mwangu nyakati fulani! na jinsi macho yangu yalivyong’aa, neno fulani zuri, lililojaa furaha kwa Mkristo, lilipoiamsha nafsi yangu! Ee! jinsi nilivyoamka asubuhi ya Sabato, na kuimba,

’Karibu, siku tamu ya pumziko,

Iliyomwona Bwana akifufuka;

Karibu kwa kifua hiki kilichohuishwa,

Na kwa macho haya yanayofurahi!’

Na walipoimba katika nyumba ya Mungu, ni sauti ya nani iliyokuwa na shauku kama yangu. Nilipotoka ibadani, nilitembea kwa hatua nyepesi; nilienda kuwaambia rafiki zangu na majirani zangu habari tukufu niliyoisikia patakatifuni. Zile zilikuwa Sabato tamu; na mikutano ya maombi ilipowadia, jinsi nilivyoonekana mahali pangu, na maombi yalikuwa maombi kweli kwa roho yangu; yeyote niliyemsikia akihubiri, mradi tu ilikuwa injili, jinsi nafsi yangu ilivyolishwa na kunona kwayo! kwa maana niliketi katika karamu halisi ya furaha. Niliposoma Maandiko, sikuzote yalikuwa yametiwa nuru, na utukufu uliupamba ukurasa mtakatifu kila nilipoufungua. Nilipopiga magoti kuomba, niliweza kuimimina nafsi yangu mbele za Mungu, nami nililipenda zoezi hilo; niliona kwamba nisingeweza kuwa na furaha isipokuwa niutumie wakati wangu nikiwa magotini; nilimpenda Mungu wangu, na Mungu wangu alinipenda; lakini ah! jinsi mambo yalivyobadilika sasa! ‘Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’ Napanda kwenda nyumbani mwa Mungu; ni sauti ileile inayonena, mtu yuleyule ninayempenda sana bado ananihutubia; lakini sina machozi ya kutoa sasa; moyo wangu umekuwa mgumu hata chini ya huduma yake; nina hisia chache za furaha; naingia nyumbani mwa Mungu kama mvulana aendavyo shuleni, bila kuipenda sana, nami huondoka bila nafsi yangu kuamshwa. Ninapopiga magoti katika maombi ya sirini, magurudumu yameondolewa katika gari langu, nalo lasonga kwa uzito mwingi; ninapojitahidi kuimba, ninachoweza kusema ni hiki tu, ‘Ningetaka, lakini siwezi’; ‘Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’ wakati taa ya Bwana ilipoangaza pande zote kunizunguka!”

Natumaini hakuna wengi kati yenu wanaoweza kujiunga katika kilio hiki; kwa maana najua mnapenda kupanda kuja nyumbani mwa Mungu. Napenda kuwahubiria watu wanaolihisi neno, wanaoonyesha ishara za kulikubali—wanaume na wanawake wanaoweza kutoa chozi mara kwa mara katika mahubiri—watu ambao damu yao huonekana kuchemka ndani yao wanaposikia injili. Sidhani ninyi mnaielewa sana sura hii ninayoieleza; lakini bado mwaweza kuielewa kidogo. Huenda neno lisiwe tamu na la kupendeza kwenu kama lilivyokuwa zamani; nanyi mwaweza kulia—“Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

4. Lakini nitawaambieni jambo moja ambalo huenda likawaponyoka. Wako baadhi yetu wanaoomboleza sana kwa kuwa dhamiri yetu si laini kama ilivyokuwa zamani; na kwa hiyo nafsi yetu hulia kwa uchungu, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” “Nilipomjua Bwana kwa mara ya kwanza,” unasema, “niliogopa karibu hata kutanguliza mguu mmoja mbele ya mwingine, nisije nikapotea; sikuzote nilitazama kabla ya kuruka; kama palikuwa na shaka ya dhambi katika jambo lolote, nililiepuka kwa uaminifu; pakiwa na alama ndogo kabisa ya njia ya nyoka juu yake, nililigeukia mbali mara moja; watu waliniita Mpuritani; nilichunguza kila kitu; niliogopa kusema, na baadhi ya desturi zilizoruhusiwa kwa kweli nilizihukumu kabisa; dhamiri yangu ilikuwa laini mno, nilikuwa kama mmea ule unaojikunja ukiguswa; ukiguswa na mkono wa dhambi, majani yangu yalijikunja mara moja; sikuweza kuvumilia kuguswa, nilikuwa laini mno, nilikuwa majeraha mwili mzima, na mtu yeyote akinigusa nililia. Niliogopa kufanya lolote, nisije nikamtenda Mungu dhambi. Niliposikia kiapo, mifupa yangu ilitetemeka ndani yangu; nilipomwona mtu akiivunja Sabato, nilitetemeka na kuogopa; popote nilipokwenda, mnong’ono mdogo kabisa wa dhambi ulinishtua; niliposikia jaribu lilikuwa kama sauti ya pepo, nami nilisema kwa nguvu, ‘Nenda nyuma yangu, Shetani,’ sikuweza kuivumilia dhambi; niliikimbia kama nyoka; sikuweza kuonja tone lake hata moja; lakini ‘Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani.’ Ni kweli, sijaziacha njia zake; sijaisahau kabisa sheria yake; ni kweli, sijaichafua sifa yangu, sijatenda dhambi waziwazi mbele ya watu, na hakuna ila Mungu aijuaye dhambi yangu; lakini ah! dhamiri yangu si kama ilivyokuwa zamani. Zamani ilinguruma, lakini sasa hainguruma tena. Ee dhamiri! dhamiri! umelala usingizi mno; nimekunywesha dawa ya kulevya, nawe unasinzia wakati ulipaswa kunena! Wewe ni mlinzi; lakini huzitangazi saa za usiku kama ulivyofanya zamani. Ee dhamiri! nyakati fulani nilisikia kengele yako masikioni mwangu, ikanishtua; sasa unalala, nami naendelea kutenda dhambi. Ni kidogo tu nilichokifanya; lakini hicho kidogo kinaonyesha mwelekeo. Vijiti vya nyasi huonyesha upepo unavuma upande gani; nami naona kwamba kule kutenda kwangu dhambi moja ndogo kunathibitisha nafsi yangu imeelekea upande gani. Ee! laiti ningekuwa tena na dhamiri laini! Ee! laiti nisingekuwa na dhamiri hii ya kifaru, iliyofunikwa kwa ngozi ngumu, ambayo risasi za sheria haziwezi kuipenya! Ee! laiti ningekuwa na dhamiri kama niliyokuwa nayo zamani! ’ Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’”

5. Umbo moja zaidi la hali hii ya huzuni. Wako baadhi yetu, wapenzi, ambao hawana bidii nyingi kwa ajili ya utukufu wa Mungu na wokovu wa wanadamu kama tuliyokuwa nayo zamani. Miezi iliyopita, tulipoiona nafsi ikienda upotevuni, macho yetu yalijaa machozi mara moja; tulipomwona tu mtu akielekea dhambini, tulimkimbilia mbele yake machozi machoni, tukatamani kujitoa sadaka wenyewe ili kumwokoa; hatukuweza kutembea barabarani bila kumpa mtu kijitabu, au kumkemea mtu; tuliona kwamba lazima tuseme habari za Bwana Yesu daima; kama palikuwa na jema lolote la kutendwa, sikuzote tulikuwa wa kwanza na mbele kabisa katika hilo: tulitamani kwa njia zote kuwaokoa watu kadha wa kadha, na wakati ule kwa kweli tulidhani kwamba tungeweza kujitoa hata kufa, ikiwa tu tungeweza kuinyakua nafsi moja kutoka jehanamu. Upendo wetu kwa wanadamu wenzetu ulikuwa mzito na wenye moto kiasi kwamba, kwa ajili ya upendo tuliokuwa nao kwa jina la Kristo, tungekubali kudhihakiwa, kuzomewa, na kuteswa na ulimwengu mzima, ikiwa tu tungeweza kutenda jema lolote ndani yake. Nafsi yetu iliwaka kwa shauku kuu ya kutamani nafsi za watu, nasi tuliyaona mambo mengine yote kuwa duni na yasiyo na thamani; lakini ah! sasa nafsi zinaweza kupotea milele, wala hakuna chozi; wenye dhambi wanaweza kuzama katika shimo la jehanamu linalochoma, wala hakuna kuugua; maelfu wanaweza kufagiliwa kila siku, na kuzama katika msiba usio na kikomo, na bado hakuna hisia yoyote. Twaweza kuhubiri bila machozi; twaweza kuwaombea bila mioyo yetu. Twaweza kusema nao bila kuhisi mahitaji yao; tunapita karibu na maskani ya uovu—tunawatakia wakaaji wake hali bora zaidi, na hilo ndilo tu. Hata huruma yetu imekufa. Zamani tulisimama karibu na ukingo wa jehanamu, na kila siku tulidhani tunasikia makelele na maombolezo ya roho zilizohukumiwa yakivuma masikioni mwetu; ndipo tukasema, “Ee Mungu, nisaidie kuwaokoa wanadamu wenzangu wasishuke shimoni!” Lakini sasa tunayasahau yote. Tuna upendo mdogo kwa wanadamu, hatuna hata nusu ya bidii na nguvu tuliyokuwa nayo zamani. Ee! ikiwa hiyo ndiyo hali yako, mpendwa; ikiwa waweza kujiunga katika kilio hicho, kama vile mhudumu wenu maskini, ole! awezavyo kwa kiasi fulani, basi twaweza kusema kwa haki, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

II. Lakini sasa tutazichukua hali hizi mbalimbali, na kuwaambieni CHANZO NA DAWA.

1. Mojawapo ya vyanzo vya hali hii ya huzuni ni upungufu katika maombi; na bila shaka dawa iko mahali fulani jirani kabisa na chanzo. Unasema, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Njoo, ndugu yangu; tunakwenda hadi kwenye mzizi hasa wa jambo hili. Sababu moja inayofanya mambo yasiwe kwako kama katika miezi iliyopita ni hii: huombi kama ulivyoomba zamani. Hakuna kitu kinacholeta ukonda katika nafsi ya mtu kama ukosefu wa maombi. Imesemwa vema kwamba chumba cha siri kilichopuuzwa ndicho mahali pa kuzaliwa kwa kila uovu. Kila jema huzaliwa katika chumba cha siri, kila jema huchipuka humo; humo ndimo Mkristo hulipata; lakini akikipuuza chumba chake cha siri, basi kila uovu hutokana na hilo. Hakuna mtu awezaye kuendelea katika neema akikiacha chumba chake cha siri. Sijali ana nguvu kiasi gani katika imani. Inasemekana kwamba watu wanene waweza kwa muda kuishi kwa nyama waliyojipatia; lakini hakuna Mkristo aliyejaa nyama kiasi kwamba aweza kuishi kwa neema ya zamani. Akinenepa, hupiga teke, lakini hawezi kuishi kwa unene wake. Wale walio hodari na wenye nguvu ndani yao wenyewe hawawezi kuishi bila maombi. Hata kama mtu angekuwa na nguvu za kiroho za Wakristo hamsini walio bora kabisa wa Mungu ndani yake, lazima afe, kama hataendelea kulima. Ndugu yangu, je, huwezi kutazama nyuma na kusema, “Miezi mitatu au minne iliyopita maombi yangu yalikuwa ya utaratibu zaidi, ya kudumu zaidi, ya bidii zaidi kuliko yalivyo sasa; lakini sasa ni dhaifu, si ya unyofu, hayana moto, hayana bidii?” Ee ndugu, usimwulize mtu yeyote ni nini chanzo cha huzuni yako; ni wazi kabisa; huhitaji kuuliza swali lolote juu yake. Hicho ndicho chanzo; na dawa iko wapi? Mbona, katika maombi zaidi, mpendwa. Ni maombi haba yaliyokushusha; ni maombi makuu yatakayokuinua. Ni ukosefu wa maombi uliokutia katika umaskini; lazima iwe ni kuongezeka kwa maombi kutakakokurudisha katika utajiri tena. Pasipo ng’ombe zizi ni safi. Hakuna chakula cha watu kula mahali pasipo na ng’ombe wa kulima; na pasipo maombi ya kuulima udongo, mna kidogo cha kujilisha. Lazima tuwe na bidii zaidi katika maombi. Ee! wapenzi, je, boriti iliyo ukutani isingeweza kulia juu yetu? Vyumba vyetu vya siri vilivyojaa vumbi vingeweza kushuhudia jinsi tulivyopuuza ibada ya siri; na hiyo ndiyo sababu mambo hayako kwetu kama katika miezi iliyopita. Rafiki zangu: kama mngemlinganisha Mkristo na injini ya mvuke, ingewapasa kuyafanya maombi yake, yakichochewa na Roho Mtakatifu, kuwa ndiyo moto wenyewe unaodumisha mwendo wake. Maombi ndiyo chombo alichokichagua Mungu cha kuleta neema, naye ni mjinga ayapuuzaye. Niruhusuni niwe na uzito maradufu katika jambo hili, na niruhusuni niwachome baadhi yenu mahali panapouma. Rafiki mpendwa, je, unamaanisha unachosema, na je, unaamini unachosema—kwamba kupuuza maombi kutaiingiza nafsi yako katika hali ya hatari kubwa kabisa? Ikiwa ndivyo, sitakuambia zaidi; kwa maana utaikisia kwa urahisi dawa ya kilio chako cha huzuni, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Mfanyabiashara fulani anatamani angekuwa tajiri kama alivyokuwa zamani:—alikuwa na desturi ya kupeleka meli zake hadi nchi ya dhahabu, ili zimletee nyumbani shehena za dhahabu, lakini hakuna hata meli moja iliyotoka bandarini siku hizi, basi je, ashangae kwamba hajapata shehena yoyote ya dhahabu? Vivyo hivyo mtu anapoomba hutuma meli mbinguni, nayo hurudi ikiwa imesheheni dhahabu; lakini akiacha kusihi, basi meli yake hufungwa na hali ya hewa na kukaa nyumbani, wala si ajabu kwamba anakuwa maskini.

2. Labda, tena, unasema, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” si sana kwa kosa lako mwenyewe bali kwa kosa la mhudumu wako. Rafiki zangu wapendwa, kuna jambo kama hili: kuingia katika hali mbaya kabisa kwa sababu ya huduma tunayoihudhuria. Je, yaweza kutarajiwa kwamba watu wakue katika neema ilhali hawanyweshwi kamwe kwa vijito vinavyoufurahisha mji wa Mungu wetu? Je, yaweza kudhaniwa kwamba watapata nguvu katika Bwana Yesu, ilhali hawali chakula cha kiroho? Tunawajua wengine wanaonung’unika Sabato baada ya Sabato, wakisema hawawezi kumsikia mhudumu fulani na fulani. Kwa nini basi hamnunui tarumbeta ya masikio? Ah! lakini namaanisha kwamba siwezi kumsikia kwa faida ya nafsi yangu. Basi usiende kumsikia, ikiwa umejaribu kwa muda mrefu na hupati faida yoyote. Sikuzote nadhani kwamba mtu anayenung’unika akitoka kanisani hapaswi kuhurumiwa, bali kuchapwa, kwa maana aweza kukaa mbali akipenda, na kwenda mahali atakapopendezwa. Kuna mahali pengi ambapo kondoo waweza kulisha kwa namna yao wenyewe; na kila mmoja anawajibika kwenda mahali apatapo malisho yanayofaa zaidi nafsi yake; lakini hamlazimiki kukimbia mara tu mhudumu wenu anapokufa, kama wengi wenu mlivyofanya kabla hamjaja hapa. Hampaswi kuikimbia meli mara tu dhoruba inapokuja, na nahodha ameondoka, nanyi mnaona haiko imara kabisa kwa safari ya baharini; simameni pamoja nayo, anzeni kuziba nyufa zake, Mungu atawaletea nahodha, kutakuwa na hali ya hewa nzuri baadaye, na yote yatakuwa sawa; lakini mara nyingi sana mhudumu mbaya huwafanya watu wa Mungu wakonde kwa njaa hata wawe mifupa inayotembea, hata mwaweza kuihesabu mifupa yao yote; na ni nani anayeshangaa kwamba wao nao humkondesha mhudumu wao kwa njaa, wasipopata chakula wala lishe katika huduma yake. Hii ni sababu ya pili inayofanya watu mara nyingi walie, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

3. Lakini kuna sababu iliyo bora zaidi bado, itakayowagusa baadhi yenu kwa karibu zaidi. Si sana ubaya wa chakula, bali ni uchache wa mara mnazokuja kukila. Mnajua, rafiki zangu wapendwa, kwamba mara kwa mara tunamkuta mtu aliyekuja mara mbili kwa siku nyumbani mwa Mungu siku ya Sabato. Jumatatu usiku alikuwa na shughuli nyingi kazini; lakini aliikunja aproni yake, na kama asingeweza kuwapo muda wote, angekuja mwishoni. Alhamisi jioni, ikiwezekana, angekuja patakatifuni, kusikia mahubiri ya mhudumu fulani wa injili, na angekesha hadi usiku sana na kuamka mapema asubuhi, ili kufidia muda aliotumia katika mazoezi hayo ya ibada; lakini baadaye akafikiri, “Nafanya kazi kupita kiasi; hili linachosha; ni mbali mno kutembea.” Na hivyo anaacha kwanza ibada moja, kisha nyingine, na kisha anaanza kulia, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Mbona, ndugu, hampaswi kushangaa jambo hilo. Mtu huyo hali kama alivyokuwa akila zamani. Kidogo na mara kwa mara ndiyo njia ambayo watoto wanapaswa kulishwa, ingawa nimewapa ninyi mengi sana asubuhi hii. Hata hivyo, kidogo na mara kwa mara ni kanuni nzuri sana. Kwa kweli nadhani, watu wanapoziacha ibada za siku za kazi, isipokuwa haiwezekani kabisa kwao kuzihudhuria, kwaheri dini. “Kwaheri utauwa wa vitendo,” asema Whitfield, “watu wasipomwabudu Mungu siku za kazi!” Ibada za siku za kazi mara nyingi ndizo krimu ya zote. Mungu huwapa watu wake ndoo zilizojaa maziwa siku ya Sabato, lakini mara nyingi huiengua krimu kwa ajili ya siku za kazi. Wakikaa mbali, je, ni ajabu kwamba inawalazimu kusema, “Ee, laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Siwalaumu, wapenzi; natamani tu “kuziamsha nia zenu safi kwa kuwakumbusha.” Ni mtu msema kweli waziwazi huyu—sivyo? Naam, sikuzote huwaambia anachomaanisha, na sikuzote anakusudia kufanya hivyo. Simameni kidete na bendera zenu, askari wangu! Kaeni karibu na bendera kama mnataka kushinda vita! Na inapoonekana dalili ndogo kabisa ya kuasi, ni wajibu wetu tu kuwaonya, msije kwa namna yoyote mkauacha uzima wa imani yenu.

4. Lakini mara nyingi lalamiko hili hutokana na ibada ya sanamu. Wengi wamevitoa mioyo yao kwa kitu kingine zaidi ya Mungu, na wameyaweka mapenzi yao juu ya mambo ya dunia, badala ya mambo yaliyo mbinguni. Ni vigumu kuupenda ulimwengu na kumpenda Kristo; haiwezekani: hilo ni zaidi; lakini ni vigumu kutokipenda kiumbe; ni vigumu kutojitoa kwa dunia; karibu ningesema, haiwezekani kutofanya hivyo; ni vigumu, na ni Mungu peke yake awezaye kutuwezesha; yeye peke yake aweza kutulinda mioyo yetu ikiwa imemwelekea yeye kikamilifu; lakini angalieni, kila tunapojifanyia ndama wa dhahabu ili tumwabudu, mapema au baadaye itafikia hapa,—ndama wetu wa dhahabu atasagwa na kutiwa katika maji yetu ili tuyanywe, ndipo itatulazimu kusema, “Amenilevya kwa pakanga.” Hakuna mtu hata mmoja ajifanyiaye sanamu ili aiabudu, ila huanguka juu yake na kumvunja baadhi ya mifupa yake. Hajawahi kuwako mtu aliyeenda kwenye mabirika yaliyovunjika kutafuta maji, ila badala yake alikuta humo viumbe vya kuchukiza, akadanganyika kwa uchungu. Mungu ataka watu wake waishi kwa yeye, wala si kwa mwingine yeyote, na wakiishi kwa kitu kingine chochote isipokuwa yeye, atahakikisha anawapa maji ya Mara, ili kukitia uchungu kinywaji chao, na kuwafukuza hadi kwenye Mwamba wa vijito safi kabisa. Ee, wapenzi, na tuangalie kwamba mioyo yetu ni yake kabisa, ya Kristo tu, ya Kristo peke yake! Ikiwa ndivyo, hatutalazimika kulia, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

5. Hata hivyo, hatuna haja ya kueleza sababu zaidi kwa kirefu. Tutaongeza moja tu, nayo ndiyo ya kawaida kuliko zote. Labda tumekuwa wenye kujitegemea na wenye kujihesabia haki. Ikiwa ndivyo, hiyo ni sababu inayofanya mambo yasiwe kwetu kama katika miezi iliyopita. Ah! rafiki zangu, yule ayari mzee, kujihesabia haki, hamtaweza kamwe kumwondoa maadamu mnaishi. Ibilisi alichorwa vema kwa sura ya nyoka kwa sababu nyoka aweza kujipenyeza popote, ingawa ni mwanya mdogo kabisa. Kujihesabia haki ni nyoka; kwa maana kutaingia popote. Ukijaribu kumtumikia Mungu wako, “Wewe ni mtu hodari kama nini,” asema Ibilisi. “Ah! je, humtumikii Mungu wako vizuri! Unahubiri sikuzote. Wewe ni mtu mtukufu.” Ukienda kwenye mkutano wa maombi, Mungu anakupa kipawa kidogo, nawe unaweza kuumimina moyo wako. Punde unapigwa-pigwa mgongoni na Shetani. “Je, hukuomba kwa utamu? Najua ndugu watakupenda; unakua sana katika neema.” Jaribu likija, nawe ukaweza kulipinga, “Ah!” asema mara moja, “wewe ni askari wa kweli wa msalaba; tazama adui uliyemwangusha; utakuwa na taji ing’aayo baadaye; wewe ni mtu shujaa!” Unaendelea kumtumaini Mungu kikamilifu; ndipo Shetani anasema, imani yako ni imara sana: hakuna jaribu liwezalo kukushinda: yuko ndugu dhaifu pale, hana hata nusu ya nguvu uliyo nayo wewe!” Unaondoka, na kumkemea ndugu yako dhaifu, kwa sababu si mkubwa kama wewe, na wakati wote huo Shetani anakushangilia, akisema, “Wewe ni shujaa hodari kama nini! mwaminifu hivi—ukimtumaini Mungu sikuzote; huna kujihesabia haki hata kidogo.” Mhudumu anamhubiria Farisayo: lakini Farisayo si hata binamu yako wa daraja la hamsini na tisa; wewe si mwenye kujihesabia haki hata kidogo kwa maoni yako mwenyewe, na wakati wote huo wewe ndiwe kiumbe mwenye kujihesabia haki kuliko wote waliopo. Ah! wapenzi, pale tunapojidhania kuwa wanyenyekevu, hakika tuna kiburi; na tunapougua juu ya kiburi chetu, kwa kawaida ndipo tulipo wanyenyekevu kuliko wakati mwingine wowote. Mwaweza kuisoma tathmini yenu wenyewe kinyume chake. Pale tunapodhani sisi ni wabaya kabisa, mara nyingi tuko bora kabisa, na tunapojiona bora kabisa, mara nyingi tuko wabaya kabisa. Ni yule kujihesabia haki mwovu anayejipenyeza nafsini mwetu, na kutufanya tunung’unike, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Mshumaa wako umepata utambi uliokufa wa kujihesabia haki juu yake; unahitaji kuondolewa huo, ndipo utawaka vizuri. Unapaa juu mno; unahitaji kitu kitakachokushusha tena hadi miguuni pa Mwokozi, kama mwenye dhambi maskini, aliyepotea na mwenye hatia—si kitu kabisa; ndipo hutalia tena. “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!”

III. Na sasa, hitimisho litakuwa MAWAIDHA. Mawaidha, kwanza kabisa, ya faraja, Mmoja anasema, “Ee! sitakuwa kamwe katika hali ya furaha zaidi kuliko hii niliyo nayo sasa; nimepoteza nuru ya uso wake; ameniacha kabisa, nami nitapotea.” Mnakumbuka katika “Safari ya Msafiri” ya John Bunyan, maelezo ya yule mtu aliyefungiwa ndani ya tundu la chuma. Mmoja anamwambia, “Je, hutatoka kamwe katika tundu hili?” “La, kamwe.” “Je, umehukumiwa milele?” “Naam, nimehukumiwa.” “Kwa nini jambo hili likawa?” “Mbona, nilimhuzunisha Roho, naye ameondoka; zamani nilidhani nilimpenda, lakini nimemdharau naye ameniacha. Niliziacha njia za haki, na sasa nimefungiwa humu, wala siwezi kutoka.” Naam, lakini je, John Bunyan hawaambii kwamba yule mtu hakutoka kamwe? Wamekuwapo wengine katika tundu lile la chuma ambao wametoka. Huenda yupo mmoja hapa asubuhi hii, ambaye kwa muda mrefu ameketi katika tundu hilo la chuma, akizigongagonga nondo, akijaribu kuzivunja, akijaribu kuzikata kwa tupa kwa uwezo na nguvu zake ndogo mwenyewe. Ee! rafiki mpendwa, hutaweza kamwe kukata kwa tupa nondo za chuma za tundu lile la kutisha; hutaweza kamwe kutoroka peke yako. Basi ufanye nini? Lazima uanze kuimba kama ndege aliye tunduni afanyavyo; ndipo bwana mwema atakuja na kukutoa nje. Mlilie akuokoe; na ingawa unalia na kupiga kelele, naye anaizuia sala yako, atakusikia baadaye; na kama Yona utasema kwa sauti katika siku zijazo, “Katika tumbo la kuzimu nalimlilia Bwana, naye akanisikia.” Utaikuta hati ile chini ya kiti, ingawa uliidondosha kule chini ya Kilima cha Ugumu; na utakapoipata utaitia tena kifuani mwako, na kuishika kwa nguvu zaidi, kwa sababu uliipoteza kwa muda kidogo.

“Rudi, Ee mtanga-tanga, rudi,

Uutafute uso wa Baba uliyemkosea;

Zile shauku za moto ziwakazo ndani yako

Ziliwashwa na neema ikurudishayo.”

Na sasa mawaidha mengine, si sana ya kuwafariji bali ya kuwaamsha zaidi na zaidi mtafute kuwa kile mnachopaswa kuwa. Ee wanaume na wanawake Wakristo, ndugu zangu wa kiume na wa kike katika imani ya Yesu Kristo! Ni wangapi kati yenu wanaoridhika kuokolewa tu, na kuingia mbinguni tu. Ni wangapi tunaowakuta wakisema, “Ee! kama tu naweza kuingia mlangoni kwa shida—kama naweza kuwa mtoto wa Mungu tu!” nao huzitimiza tamaa zao kihalisi, kwa maana wao ni Wakristo kwa kiasi kidogo kabisa iwezekanavyo. Wangependa kuwa na kiasi katika dini! Lakini kiasi katika dini ni nini? Ni uongo; ni mzaha. Je, mke humwomba mumewe ampende kwa kiasi? Je, mzazi hutarajia mtoto wake amtii kwa kiasi? Je, mnatafuta watumishi wenu wawe waaminifu kwa kiasi? La! Basi mwawezaje kusema juu ya kuwa wa dini kwa kiasi? Kuwa wa dini kwa kiasi ni kutokuwa na dini. Kuwa na dini isiyoingia ndani kabisa ya moyo na kuyaathiri maisha, kwa kweli ni kutokuwa na dini hata kidogo. Wakati mwingine natetemeka ninapowafikiria baadhi yenu ambao ni wakiri tu kwa jina. Mmeridhika, enyi makaburi yaliyopakwa chokaa; kwa sababu mmepakwa chokaa kwa uzuri, mnatulia mkiridhika, bila kuitazama nyumba ya mifupa iliyo chini. Ni wangapi kati yenu mnaosafisha nje ya kikombe na ya sahani; na kwa sababu kanisa haliwezi kuwashtaki kwa lolote, wala ulimwengu hauwezi kuwalaumu, mnadhani nje ya kikombe kutatosha. Jihadharini! jihadharini! Hakimu atatazama ndani ya kikombe na sahani siku moja; na ikiwa imejaa uovu ataivunja sahani ile, na vipande vyake vitatupwa huku na huko milele katika shimo la mateso. Ee! Mungu awajalie kuwa Wakristo wa kweli! Wakiri wenye mabawa ya nta! mnaweza kuruka vizuri sana hapa; lakini kama Ikaro, mtakaporuka juu, jua kuu la Yesu litayayeyusha mabawa yenu, nanyi mtaanguka katika shimo la uharibifu. Ah! Wakristo mliopakwa rangi ya dhahabu, mliopakwa rangi nzuri, mliong’arishwa na kusuguliwa, mtafanya nini mtakapoonekana hatimaye kuwa madini yasiyo na thamani? Miti, majani, na nyasi zitakapozikwa na kuteketezwa, mtafanya nini ikiwa ninyi si sarafu halisi ya mbinguni, ikiwa hamkuyeyushwa katika tanuru, ikiwa hamkufuliwa kutoka juu? Ikiwa ninyi si dhahabu halisi, mtawezaje kuustahimili moto katika “siku ile kuu na ya kutisha ya Bwana?” Ah! na wako baadhi yenu ambao mnaweza kuustahimili moto, natumaini. Ninyi ni watoto wa Mungu, lakini, wapenzi, je, nawashtaki isivyo haki ninaposema kwamba wengi wetu tunajua kuwa sisi ni watoto wa Mungu, lakini tunaridhika kuwa kama watoto wadogo mbilikimo, tunalia sikuzote, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Hiyo ni alama ya kudumaa. Ikiwa tutafanya mambo makuu ulimwenguni hatupaswi kutoa kilio hiki mara kwa mara, Lazima tuimbe mara kwa mara

“Mimi ni mkuu wa wenye dhambi; lakini Yesu alikufa kwa ajili yangu;”

na kwa uso wenye furaha lazima tuweze kusema kwamba “tunamjua yeye tuliyemwamini.” Je, unataka kuwa wa manufaa? Je, unatamani kumheshimu Bwana wako? Je, unatamani sana kubeba taji nzito hadi mbinguni, ili uiweke juu ya kichwa cha Mwokozi? Ikiwa ndivyo—nami najua ndivyo—basi utafute kuliko mambo yote kwamba nafsi yako ifanikiwe na kuwa na afya—kwamba mtu wako wa ndani asiwe tu katika hali ya kuwa hai, bali kwamba uwe mti uliopandwa kandokando ya vijito vya maji, uzaao matunda yako kwa majira yako, jani lako lisinyauke kamwe, na kila ufanyalo lifanikiwe. Ah! je, unataka kwenda mbinguni, na kuvaa huko taji isiyo na nyota—taji itakayokuwa taji halisi, lakini isiyo na nyota juu yake, kwa sababu hakuna nafsi iliyookolewa kupitia kwako? Je, unataka kuketi mbinguni ukiwa umevaa vazi la Kristo, lakini bila hata johari moja ambayo Mungu amekupa kama ujira wako hapa chini? Ah! la; nadhani unataka kwenda mbinguni ukiwa umevaa vazi kamili, na kuingia katika ukamilifu wa furaha ya Bwana. Talanta tano zilizotumiwa vema, miji mitano; na mtu yeyote asiridhike na talanta yake moja tu, bali na atafute kuiweka ipate faida; “kwa maana kila mwenye kitu atapewa, naye atakuwa na tele.”

Na mwisho, kwa wengi wenu yale niliyoyahubiri hayana maana yoyote kwenu. Labda mwaweza kusema, “‘Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!’ kwa maana wakati ule nilikuwa mzima kabisa na mtu mchangamfu kweli. Wakati ule ningeweza kunywa pamoja na mlevi mkubwa kuliko wote popote. Wakati ule ningeweza kukimbilia dhambini kwa furaha, lakini sasa siwezi. Nimeudhuru mwili wangu. Nimeiharibu akili yangu. Mambo hayako kwangu kama yalivyokuwa zamani, nimetumia fedha zangu zote. Natamani ningekuwa kama nilivyokuwa zamani!” Ah! mwenye dhambi maskini, una sababu nzuri ya kusema, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Lakini ngoja miezi minne au mitano, ndipo utasema kwa msisitizo zaidi, na kuiona hata siku ya leo kuwa bora kuliko siku ile; na kadiri unavyozidi kuendelea mbele, ndivyo utakavyozidi kutamani kurudi nyuma tena; kwa maana njia ya jehanamu ni kushuka, kushuka, kushuka, kushuka—daima kushuka—nawe utakuwa ukisema sikuzote, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” Utatazama nyuma wakati ule ambapo maombi ya mama yalikubariki, na karipio la baba lilikuonya—ulipokwenda shule ya Jumapili, na kuketi magotini pa mama yako, kumsikia akikuambia habari za Mwokozi; na kadiri kumbukumbu hiyo ya wema itakavyokuwa ndefu, ndivyo wema huo utakavyokuumiza zaidi. Ah I rafiki zangu, mna haja ya kurudi nyuma, baadhi yenu. Kumbukeni mmeanguka umbali gani—mmejitenga kiasi gani; lakini ee! hamhitaji kugeuka nyuma! Badala ya kutazama nyuma na kulia, “Laiti ningekuwa kama nilivyokuwa miezi ya zamani!” semeni jambo tofauti. Semeni, “Laiti ningekuwa mtu mpya katika Kristo Yesu—” Isingefaa kwenu kuanza upya katika hali yenu ya sasa; mngekuwa wabaya upesi kama mlivyo sasa; bali semeni, “Laiti ningekuwa mtu mpya katika Kristo Yesu; laiti ningeweza kuanza maisha mapya!” Baadhi yenu mngependa kuanza maisha mapya—baadhi yenu mliokataliwa, mliokwenda mbali sana! Vema, mwanadamu maskini, waweza. “Jinsi gani?” wasema. Mbona, ikiwa wewe ni mtu mpya katika Kristo Yesu utaanza upya. Mkristo ni mtu mpya kabisa kana kwamba hakuwa mtu hata kidogo hapo kwanza; kiumbe cha kale kimeondolewa kitini, yeye ni kiumbe kipya, amezaliwa mara ya pili, na anaanza maisha mapya. Nafsi maskini! Mungu aweza kukufanya mtu mpya. Mungu Roho Mtakatifu aweza kujenga nyumba mpya kutoka kwako, bila kijiti wala jiwe la yule mtu wa kale ndani yake, naye aweza kukupa moyo mpya, roho mpya, anasa mpya furaha mpya, matumaini mapya, na mwishowe akupe mbingu mpya. “Lakini,” asema mmoja, “naona kwamba nayahitaji mambo haya; lakini je, naweza kuyapata?” Kisia kama waweza kuyapata, nikikuambia—“Ni neno la kuaminiwa, tena lastahili kukubaliwa kabisa, ya kwamba Yesu Kristo alikuja ulimwenguni ili awaokoe wenye dhambi.” Halisemi kwamba lastahili kukubaliwa kwa kiasi fulani, bali kwamba lastahili kukubaliwa kabisa, kwa kukubali kote utakakoweza kulipa. Ukisema sasa, “Yesu alikuja ulimwenguni ili awaokoe wenye dhambi, naamini alikuja! Najua alikuja; alikuja kuniokoa mimi,” utaona kwamba “lastahili kukubaliwa kabisa.” Bado unasema, “Lakini je, ataniokoa mimi?” Nitakupa andiko lingine: “Yeyote ajaye kwangu sitamtupa nje kamwe.” Ah! lakini sijui kama mimi naweza kuja! “Yeyote,” lasema. “Naye ajaye kwangu sitamtupa nje kamwe.” “Kila atakaye, na aje,” imeandikwa. Je, wewe wataka? Nawasemesha tu wale watakao, wanaojua hitaji lao la Mwokozi. Je, wewe wataka? Basi Mungu Roho Mtakatifu asema, “Kila atakaye, na aje, na ayatwae maji ya uzima bure.”

Walio dhaifu, wenye hatia, wanyonge, walioachwa,

Wakija kwa Yesu hawatakutana na dharau;

Bali atawapokea, na kuwabariki, na kuwaokoa

Na mauti na uharibifu, na jehanamu na kaburi.

naye atawainua hadi ufalme wake wa utukufu. Mungu na ajalie hivyo; kwa ajili ya jina lake.