Kristo: Hekima, Haki, Utakaso na Ukombozi wa Muumini

Kati ya mistari yote ya kitabu cha Mungu, huu niliowasomea sasa ni, naamini, mmoja wa ile iliyo pana kuliko yote: ni habari njema ya namna gani unayowaletea waumini! Ni mapendeleo ya thamani kiasi gani wanayovikwa humu! Jinsi gani wanavyoongozwa hapa hata kwenye chemchemi ya hayo yote, yaani, upendo, upendo wa milele wa Mungu Baba! ‘Kwa yeye ninyi mmepata kuwa katika Kristo Yesu, aliyefanywa kwetu na Mungu hekima, na haki, na utakaso, na ukombozi.’

Bila kuwapeleka kwenye muktadha, nitayatumia maneno haya,

Kwanza, Kuwaonyesha chemchemi ambayo baraka hizo zote hububujika kutoka kwayo, zile ambazo wateule wa Mungu hushiriki katika Yesu Kristo, “Aliyefanywa kwetu na Mungu'. Na,

Pili, nitatafakari baraka hizo ni zipi, ‘hekima, na haki, na utakaso, na ukombozi’.

Kwanza, ningependa kuwaonyesha chemchemi ambayo baraka hizo zote hububujika kutoka kwayo, zile ambazo wateule wa Mungu hushiriki katika Yesu, ‘aliyefanywa kwetu na Mungu’; ni Baba anayenenwa hapa. Si kana kwamba Yesu Kristo hakuwa Mungu pia; bali Mungu Baba ndiye chemchemi ya Uungu; na tukimtazama Yesu Kristo akitenda kazi kama Mpatanishi, Mungu Baba ni mkuu kuliko yeye; palikuwa na agano la milele kati ya Baba na Mwana: “Nimefanya agano na mteule wangu, nimemwapia Daudi, mtumishi wangu'; basi Daudi alikuwa mfano wa Kristo, ambaye Baba alifanya naye agano, kwamba kama angetii na kuteswa, na kujifanya dhabihu kwa ajili ya dhambi, ‘ataona uzao wake, ataishi siku nyingi, na mapenzi ya Bwana yatafanikiwa mkononi mwake’. Agano hili ndilo Bwana wetu analolitaja katika ile sala tukufu iliyoandikwa katika sura ya 17 ya Yohana; na kwa hiyo anawaombea, au tuseme anawadai kwa uhakika kamili, wote aliopewa na Baba: ‘Baba, hao ulionipa mimi, nataka wawe pamoja nami mahali nilipo mimi.’ Kwa sababu hiyo hiyo, mtume analipuka kwa sifa kwa Mungu, naam, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo; kwa maana aliwapenda wateule kwa upendo wa milele, au, kama Bwana wetu anavyonena, ‘kabla ya kuwekwa msingi wa ulimwengu’; na kwa hiyo, ili kuwaonyesha ni nani waliyemwia deni kwa wokovu wao, Bwana wetu, katika sura ya 25 ya Mathayo, anajionyesha akisema, ‘Njoni, enyi watoto mliobarikiwa wa Baba yangu, pokeeni ufalme mliowekewa tayari tangu kuumbwa ulimwengu’. Na hivyo, akimjibu mama wa wana wa Zebedayo, asema, ‘Si kwangu kutoa, bali watapewa wale waliowekewa tayari na Baba’. Kwa hiyo mtume, anaponena hapa juu ya mapendeleo ya Mkristo, wasije wakalitolea dhabihu juya lao wenyewe, au kudhani kwamba wokovu wao ulitokana na uaminifu wao wenyewe, au kwa kuitumia vema hiari yao wenyewe, anawakumbusha kutazama nyuma kwenye upendo wa milele wa Mungu Baba; ‘aliyefanywa kwetu na Mungu’, n.k.

Laiti Mungu angejalia fundisho hili litafakariwe zaidi, na watu wajifunze kwa bidii zaidi agano la ukombozi kati ya Baba na Mwana! Hapo tusingekuwa na mabishano mengi hivi dhidi ya fundisho la uteule, wala kulisikia likilaaniwa (hata na watu wema) kuwa ni fundisho la mashetani. Kwa upande wangu, siwezi kuona jinsi unyenyekevu wa kweli wa moyo unavyoweza kupatikana bila kulijua; na ingawa sitasema kwamba kila mtu anayekana uteule ni mtu mbaya, hata hivyo nitasema, pamoja na yule mwimbaji mtamu, Mr. Trail, kwamba ni dalili mbaya sana: mtu wa namna hiyo, awe nani, nadhani hawezi kujijua mwenyewe kwa kweli; kwa maana, tukikana uteule, lazima, angalau kwa sehemu, tujisifu wenyewe; lakini ukombozi wetu umepangwa hivi kwamba mwenye mwili asijisifu mbele za Mungu; na ndiyo sababu kiburi cha mwanadamu hulipinga fundisho hili, kwa sababu, kwa mujibu wa fundisho hili, wala si jingine, ‘yeye aonaye fahari, na aone fahari katika Bwana peke yake’. Lakini niseme nini? Uteule ni siri ing'aayo kwa mwangaza mkubwa mno kiasi kwamba, kwa kutumia maneno ya mtu mmoja aliyeunywa kwa kina upendo wa kuchagua, huyatia kiwi macho dhaifu hata ya baadhi ya watoto wapendwa wa Mungu; hata hivyo, ingawa hawajui, baraka zote wanazopokea, na mapendeleo yote wanayofurahia sasa au watakayoyafurahia, kwa njia ya Yesu Kristo, hububujika kutoka kwenye upendo wa milele wa Mungu Baba: ‘Lakini kwa yeye ninyi mmepata kuwa katika Kristo Yesu, aliyefanywa kwetu na Mungu hekima, na haki, na utakaso, na ukombozi.’

Pili, nakuja kuonyesha baraka hizi ni zipi, ambazo hapa, kwa njia ya Kristo, wamekabidhiwa wateule. Na,

1: Kwanza, Kristo amefanywa kwao hekima; lakini hekima ya kweli iko katika nini? Kama ningewauliza baadhi yenu, labda mngesema, iko katika kuzitimiza tamaa za mwili, na kuziambia nafsi zenu, kula, kunywa, na kufurahi: lakini hii ni hekima ya wanyama tu; wao wana hamu na ladha ya anasa za mwili sawasawa na mpenda anasa mkuu kuliko wote duniani. Wengine wangeniambia, hekima ya kweli iko katika kuunganisha nyumba na nyumba, na shamba na shamba, na kuziita ardhi kwa majina yao wenyewe: lakini hii haiwezi kuwa hekima ya kweli; kwa maana mali mara nyingi hujifanyia mabawa, na kuruka mbali, kama tai aendaye mbinguni. Hata hekima yenyewe inatuhakikishia, ‘ya kuwa maisha ya mtu si katika wingi wa vitu alivyo navyo’; ubatili, ubatili, mambo haya yote ni ubatili; kwa maana, ikiwa mali haimwachi mwenyewe, mwenyewe lazima aiache upesi; ‘kwa maana matajiri nao hufa, na kuwaachia wengine mali zao’; mali zao haziwezi kuwanunulia ukombozi kutoka kaburini, huko tunakokwenda sote kwa haraka.

Lakini labda mnadharau mali na anasa, na kwa hiyo mnaweka hekima katika ujuzi wa vitabu: lakini inawezekana kwenu kuihesabu idadi ya nyota, na kuziita zote kwa majina yake, na hata hivyo kuwa wapumbavu tu; wasomi si wenye hekima sikuzote; naam, elimu yetu ya kawaida, inayosifiwa sana, huwafanya watu kuwa wapumbavu waliosafishwa tu; basi ili nisiwaweke tena katika hali ya kungoja, na pia ili kuwanyenyekeza, nitawapeleka shuleni kwa mpagani, mjifunze hekima ya kweli ni nini: ‘Jijue mwenyewe’, lilikuwa neno la mmoja wa wenye hekima wa Uyunani; hakika hii ndiyo hekima ya kweli, na hii ndiyo hekima inayonenwa katika andiko, na ambayo Yesu Kristo amefanywa kwa wenye dhambi wote wateule — wanawezeshwa kujijua wenyewe, hata wasijidhanie makuu kupita ilivyowapasa kudhani. Hapo kwanza walikuwa giza; sasa ni nuru katika Bwana; na katika nuru hiyo wanaliona giza lao wenyewe; sasa wanajililia kuwa viumbe walioanguka kwa asili, waliokufa kwa sababu ya makosa na dhambi, wana na warithi wa jehanamu, na watoto wa hasira; sasa wanaona kwamba haki zao zote ni kama nguo iliyotiwa unajisi; kwamba hakuna afya katika nafsi zao; kwamba wao ni maskini na wenye mashaka, vipofu na walio uchi; na kwamba hakuna jina jingine lililotolewa chini ya mbingu, ambalo kwalo wanaweza kuokolewa, ila lile la Yesu Kristo. Wanaona haja ya kumkubali Mwokozi, na wanaitazama hekima ya Mungu katika kumweka kuwa Mwokozi; pia wanafanywa kuwa radhi kuukubali wokovu kwa masharti ya Bwana wetu mwenyewe, na kumpokea kuwa yote katika yote kwao; hivyo Kristo amefanywa kwao hekima.

2. Pili, haki, ‘Aliyefanywa kwetu na Mungu hekima, na haki’: haki yote ya Kristo mwenyewe imekabidhiwa kwao, na kuhesabiwa kuwa yao. Wanawezeshwa kumshika Kristo kwa imani, na Mungu Baba anayafuta makosa yao, kama kwa wingu zito: dhambi zao na maovu yao hayakumbuki tena; wamefanywa haki ya Mungu katika Kristo Yesu, ‘Yeye ndiye mwisho wa sheria, awe haki kwa kila aaminiye’. Kwa maana moja, sasa Mungu haoni dhambi ndani yao; agano lote la matendo limetimizwa ndani yao; wamehesabiwa haki kwa kweli, wameachiliwa, na kutazamwa kama wenye haki machoni pa Mungu; wamekubaliwa kikamilifu katika huyo Mpendwa; wamekamilika ndani yake; upanga wa moto wa ghadhabu ya Mungu, uliogeuka huku na huku hapo kwanza, sasa umeondolewa, na njia huru imetolewa kuufikia mti wa uzima; wanawezeshwa kuunyosha mkono wa imani, na kuchuma, na kuishi milele. Ndiyo sababu mtume, akiguswa na pendeleo hili lenye baraka, analipuka kwa lugha hii ya ushindi; ‘Ni Kristo anayehesabia haki, ni nani atakayehukumu?’ Je, dhambi inahukumu? Haki ya Kristo huwaokoa waumini kutoka katika hatia yake: Kristo ni Mwokozi wao, na amekuwa kipatanisho kwa ajili ya dhambi zao: basi ni nani atakayewashitaki wateule wa Mungu? Je, sheria inahukumu? Kwa kuhesabiwa haki ya Kristo, wamekufa kwa sheria, kama agano la matendo; Kristo ameitimiza kwa ajili yao, na mahali pao. Je, mauti inawatisha? Hawana haja ya kuogopa: uchungu wa mauti ni dhambi, na nguvu ya dhambi ni torati; lakini Mungu amewapa ushindi kwa kuwahesabia haki ya Bwana Yesu.

Na hili ni pendeleo lililoje! Haikuwa ajabu malaika, wakati wa kuzaliwa kwake Kristo, kuwaambia wachungaji wanyenyekevu, ‘Tazama, nawaletea habari njema ya furaha kuu’; kwenu ninyi mnaomwamini Kristo ‘amezaliwa Mwokozi’. Na haishangazi malaika kufurahi kwa kuongoka kwa wenye dhambi maskini; kwa maana Bwana ni haki yao; wana amani na Mungu kwa imani katika damu ya Kristo, wala hawataingia hukumuni kamwe. Enyi waumini! (kwa maana hotuba hii imekusudiwa hasa kwa ajili yenu) inueni vichwa vyenu; ‘Furahini katika Bwana sikuzote; tena nasema, Furahini’. Kristo amefanywa kwenu, na Mungu, haki; basi mwogope nini? Mmefanywa haki ya Mungu katika yeye; mnaweza kuitwa, ‘Bwana ni haki yetu’. Basi mwaogopa nini? Ni nini kitakachowatenga tangu sasa na upendo wa Kristo? ‘Je, ni dhiki, au shida, au adha, au njaa, au uchi, au hatari, au upanga? La, nimekwisha kujua hakika ya kwamba, wala mauti, wala uzima, wala malaika, wala wenye mamlaka, wala wenye uwezo, wala yaliyopo, wala yatakayokuwapo, wala yaliyo juu, wala yaliyo chini, wala kiumbe kinginecho chote, hakitaweza kuwatenga ninyi na upendo wa Mungu ulio katika Kristo Yesu Bwana wetu’, aliyefanywa kwenu na Mungu haki.

Hili ni pendeleo tukufu, lakini huu ni mwanzo tu wa furaha ya waumini: Kwa maana,

3: Tatu, Kristo hakufanywa kwao haki tu, bali pia utakaso; kwa utakaso, simaanishi kuhudhuria tu kwa unafiki taratibu za ibada za nje, ingawa Wakristo wenye mafundisho sahihi wataona kuwa ni wajibu na pendeleo lao kuhudhuria daima taratibu zote za nje. Wala simaanishi kwa utakaso matengenezo ya nje tu, na mashtaka machache ya dhamiri yapitayo, au huzuni kidogo ya kisheria; kwa maana hayo yote mtu asiyetakaswa aweza kuwa nayo; bali, kwa utakaso namaanisha kufanywa upya kabisa kwa mtu mzima wote: kwa haki ya Kristo, waumini huwa hai kisheria, kwa utakaso wanafanywa hai kiroho; kwa hiyo moja wanapewa haki ya kuupata utukufu, kwa hii nyingine wanafanywa kustahili utukufu huo. Kwa hiyo wanatakaswa kabisa, roho, nafsi, na mwili.

Fahamu zao, zilizokuwa giza hapo kwanza, sasa zinakuwa nuru katika Bwana; na nia zao, zilizokuwa kinyume hapo kwanza, sasa zinakuwa moja na mapenzi ya Mungu; mapenzi ya mioyo yao sasa yamewekwa juu ya mambo yaliyo juu; kumbukumbu yao sasa imejaa mambo ya Mungu; dhamiri zao za asili sasa zimetiwa nuru; viungo vyao, vilivyokuwa hapo kwanza vyombo vya uchafu, na vya uasi uletao uasi, sasa ni viumbe vipya; ‘ya kale yamepita, yamekuwa mapya yote’, mioyoni mwao: dhambi sasa haiwatawali tena; wamewekwa huru mbali na nguvu yake, ingawa si mbali na kukaa kwa kuwapo kwake ndani yao; wao ni watakatifu moyoni na maishani pia, katika mwenendo wao wote: wamefanywa washirika wa tabia ya uungu, na kutoka kwa Yesu Kristo, wanapokea neema; na kila neema iliyo ndani ya Kristo, inanakiliwa na kuandikwa nafsini mwao; wanabadilishwa wafanane naye; yeye anaumbika ndani yao; wanakaa ndani yake, naye ndani yao; wanaongozwa na Roho, na kuzaa matunda yake; wanajua kwamba Kristo ni Imanueli wao, Mungu pamoja nao na ndani yao; wao ni mahekalu hai ya Roho Mtakatifu. Na kwa hiyo, kwa kuwa ni makao matakatifu ya Bwana, Utatu wote hukaa na kutembea ndani yao; hata hapa, wanaketi pamoja na Kristo katika ulimwengu wa roho, na wameunganishwa naye kwa uzima, yeye aliye Kichwa chao, kwa imani iliyo hai; Mkombozi wao, Muumba wao, ndiye mume wao; wao ni nyama ya nyama yake, mfupa wa mifupa yake; wanazungumza, wanatembea pamoja naye, kama mtu azungumzavyo na kutembea na rafiki yake; kwa ufupi, wao ni kitu kimoja na Kristo, kama vile Yesu Kristo na Baba walivyo umoja.

Hivyo ndivyo Kristo alivyofanywa kwa waumini utakaso. Na, loo, hili ni pendeleo lililoje! kubadilishwa kutoka kuwa wanyama hata kuwa watakatifu, na kutoka tabia ya kishetani, kufanywa washirika wa tabia ya uungu; kuhamishwa kutoka katika ufalme wa Shetani, hata kuingia katika ufalme wa Mwana wa pendo lake Mungu! Kumvua mtu wa kale, aliye mharibifu, na kumvaa mtu mpya, aliyeumbwa kwa mfano wa Mungu, katika haki na utakatifu wa kweli! Loo, hii ni baraka isiyoneneka! Karibu nasimama nikiwa nimeshangaa kwa kuitafakari. Haikuwa ajabu mtume kuwahimiza waumini wafurahi katika Bwana; hakika wana sababu ya kufurahi sikuzote, naam, kufurahi hata kitandani wakifa; kwa maana ufalme wa Mungu umo ndani yao; wanabadilishwa toka utukufu hata utukufu, kama kwa Roho wa Bwana: si ajabu hili liwe siri kwa mtu wa asili, kwa maana ni siri hata kwa mtu wa kiroho mwenyewe, siri asiyoweza kuipima kina chake. Je, haiyatii kiwi macho yenu mara nyingi, enyi watoto wa Mungu, kuutazama mng'ao wenu wenyewe, taa ya Bwana inapong'aa, na Mkombozi wenu anapoinua nuru ya uso wake uliobarikiwa juu ya nafsi zenu? Je, hamshangai, mnapohisi upendo wa Mungu ukimiminwa mioyoni mwenu na Roho Mtakatifu, na Mungu anapounyosha fimbo ya dhahabu ya rehema yake, na kuwaambia mwombe lolote mtakalo, nanyi mtapewa? Je, ile amani ya Mungu, inayoilinda na kuitawala mioyo yenu, haipiti mipaka ya mwisho ya fahamu zenu? Na je, furaha mnayoisikia si furaha isiyoneneka? Je, haijajaa utukufu? Nimeshawishika kuwa ndivyo; na katika ushirika wenu wa siri, upendo wa Bwana unapomiminika juu ya nafsi zenu, mnakuwa kana kwamba mmemezwa ndani yake, au, kwa kutumia maneno ya mtume, ‘kujazwa kufikia utimilifu wote wa Mungu’. Je, hamko tayari kulia pamoja na Sulemani, ‘Je, kweli Bwana atakaa hivi pamoja na wanadamu!’ Imekuwaje kwamba sisi tuwe hivi wana wako na binti zako, Ee Bwana Mungu Mwenyezi!

Ikiwa ninyi ni watoto wa Mungu, na mnajua maana ya kuwa na ushirika na Baba na Mwana; ikiwa mnaenenda kwa imani, si kwa kuona; nina hakika kwamba mara nyingi hii ndiyo lugha ya mioyo yenu.

Lakini tazama mbele, uone matarajio yasiyo na mpaka ya furaha ya milele yaliyo mbele yako, Ee muumini! ulichokwisha kupokea ni malimbuko tu, kama kile kishada cha zabibu kilicholetwa kutoka nchi ya Kanaani; ni arabuni tu na rehani ya mambo bora zaidi mno yatakayokuja: mavuno yatafuata; neema yako baadaye itamezwa katika utukufu. Yoshua wako mkuu, na Kuhani Mkuu mwenye rehema, atakupa kuingia kwa wingi katika nchi ya ahadi, ile raha iwangojeayo watoto wa Mungu: kwa maana Kristo hakufanywa kwa waumini hekima, haki, na utakaso tu, bali pia ukombozi.

Lakini, kabla hatujaingia katika maelezo na tafakari ya pendeleo hili,

Kwanza, Jifunzeni hapa kosa kubwa la waandishi na makasisi wale ambao, ingawa huzungumza juu ya utakaso na utakatifu wa ndani, (kama kweli wafanyavyo wakati mwingine, ingawa kwa namna legevu na ya juujuu sana,) hata hivyo kwa kawaida huufanya kuwa chanzo, ilhali wangepaswa kuuona kuwa matokeo, ya kuhesabiwa haki kwetu. 'Kwa yeye ninyi mmepata kuwa katika Kristo Yesu, aliyefanywa kwetu na Mungu hekima, na haki, (na kisha) utakaso.' Kwa maana haki ya Kristo, au lile ambalo Kristo amelitenda mahali petu nje yetu, ndilo chanzo pekee cha kukubaliwa kwetu machoni pa Mungu, na cha utakatifu wote unaotendwa ndani yetu: kwa hilo, wala si kwa nuru ya ndani, wala kwa jambo lolote linalotendwa ndani, ndipo wenye dhambi maskini wanapaswa kutafuta kuhesabiwa haki machoni pa Mungu: kwa ajili ya haki ya Kristo peke yake, wala si kwa jambo lolote linalotendwa ndani yetu, Mungu hututazama kwa kibali; utakaso wetu hata ukiwa bora kabisa, katika maisha haya, haujakamilika: ingawa tumeokolewa na nguvu ya dhambi, hatujawekwa huru mbali na kuwapo kwake ndani yetu; lakini si utawala wake tu, bali hata kuwapo kwa dhambi ndani yetu, kumekatazwa na sheria kamilifu ya Mungu: kwa maana haikusemwa, usiikubali tamaa, bali 'usitamani'. Hivyo basi, maadamu kanuni ya tamaa ingalimo mioyoni mwetu hata kwa kiasi kidogo kabisa, ingawa kwa namna nyingine tuwe watakatifu kiasi gani, hata hivyo hatuwezi, kwa sababu hiyo, kutumaini kukubaliwa na Mungu. Kwa hiyo lazima kwanza tutafute haki iliyo nje yetu, naam, haki ya Bwana wetu Yesu Kristo: kwa sababu hii mtume anaitaja, na kuitanguliza kabla ya utakaso, katika maneno ya andiko. Na yeyote afundishaye fundisho jingine lolote, hahubiri kweli kama ilivyo katika Yesu.

Pili, Kutokana na hili pia, Waantinomia na wanafiki wa kidesturi wanaweza kukanushwa, wale ambao huzungumza juu ya Kristo aliye nje yao, lakini hawajui lolote, kwa kuonja wenyewe, juu ya kazi ya utakaso iliyotendwa ndani yao. Vyovyote wanavyojidai, kwa kuwa Kristo hayumo ndani yao, Bwana si haki yao, nao hawana tumaini la utukufu lenye msingi imara: kwa maana ingawa utakaso si chanzo, hata hivyo ni matokeo ya kukubaliwa kwetu na Mungu; 'Aliyefanywa kwetu na Mungu haki na utakaso'. Kwa hiyo, yeye aliye ndani ya Kristo kweli, ni kiumbe kipya; si kurudi kwenye agano la matendo, kuitazama mioyo yetu, na, tukiona kwamba imebadilishwa na kufanywa upya, kujenga kutokana na hayo uhakika wenye faraja na msingi imara wa usalama wa hali yetu: la, bali hili ndilo tunaloelekezwa katika maandiko; kwa kuzaa kwetu matunda, tunapaswa kupima kama kweli tuliwahi kumshiriki Roho wa Mungu au la. 'Sisi tunajua (asema Yohana) ya kuwa tumepita toka mautini kuingia uzimani, kwa sababu twawapenda ndugu.' Na ingawa tunaweza kuzungumza juu ya haki ya Kristo, na kupiga kelele dhidi ya wahubiri wa kisheria, hata hivyo, kama hatuko watakatifu moyoni na maishani, kama hatujatakaswa na kufanywa upya na Roho katika nia zetu, tunajidanganya wenyewe, sisi ni wanafiki wa kidesturi tu: kwa maana hatupaswi kutenganisha alichokiunganisha Mungu; lazima tushike katikati kati ya ncha hizo mbili; tusisisitize sana, upande mmoja, juu ya Kristo aliye nje yetu, hata tukamwondoa Kristo aliye ndani yetu, kama ushahidi wa kuwa sisi ni wake, na kama maandalizi ya furaha ijayo; wala, upande mwingine, tusitegemee sana haki iliyo ndani yetu au utakatifu uliotendwa ndani yetu, hata tukaiondoa haki ya Yesu Kristo iliyo nje yetu. Lakini,

4: Nne, Basi na tuendelee sasa, tuitazame ile pete nyingine, au tuseme mwisho, wa mnyororo wa dhahabu wa muumini au mapendeleo yake, ukombozi. Lakini lazima tutazame juu sana; kwa maana kilele chake, kama ngazi ya Yakobo, hufika mbinguni, ambako waumini wote watapanda, na kuwekwa mkono wa kuume wa Mungu. 'Aliyefanywa kwetu na Mungu hekima, na haki, na utakaso, na ukombozi.'

Huu kweli ni mnyororo wa dhahabu! na, lililo bora kuliko yote, hakuna pete hata moja inayoweza kamwe kukatwa na kutengwa na nyingine. Kama kusingekuwa na andiko jingine katika kitabu cha Mungu, hili moja pekee lingetosha kuthibitisha kudumu kwa waumini wa kweli hadi mwisho: au Mungu hajawahi kamwe kumhesabia mtu haki, ambaye hakumtakasa; wala kumtakasa mtu, ambaye hakumkomboa kikamilifu na kumtukuza: la! kwa habari za Mungu, njia yake, kazi zake, ni kamilifu; sikuzote aliiendeleza na kuimaliza kazi aliyoianza; ndivyo ilivyokuwa katika uumbaji wa kwanza, ndivyo ilivyo katika uumbaji mpya; Mungu anaposema, 'Iwe nuru', inakuwa nuru, ing'aayo zaidi na zaidi hata mchana mkamilifu, waumini watakapoingia katika raha yao ya milele, kama Mungu alivyoingia katika raha yake. Wale ambao Mungu amewahesabia haki, kwa hakika amewatukuza: kwa maana kama ustahili wa mtu haukuwa sababu ya Mungu kumpa haki ya Kristo; vivyo hivyo kutostahili kwake hakutakuwa sababu ya Mungu kuiondoa; karama za Mungu na wito wake hazina majuto: nami siwezi kudhani kwamba wale wanaokana kudumu kwa watakatifu hadi mwisho wana ufahamu wazi juu ya haki ya Kristo; nahofu wanaelewa kuhesabiwa haki kwa maana ile duni, ambayo mimi nilikuwa nikiielewa miaka michache iliyopita, kana kwamba hakumaanishi zaidi ya msamaha wa dhambi: lakini hakumaanishi tu msamaha wa dhambi zilizopita, bali pia haki ya kiagano ya kupata mambo yote mema yatakayokuja. Ikiwa Mungu ametupa Mwana wake wa pekee, atakosaje kutukirimia pamoja naye vitu vyote? Kwa hiyo, mtume, baada ya kusema, 'Aliyefanywa kwetu na Mungu haki', hasemi, labda atafanywa kwetu utakaso na ukombozi: bali, 'amefanywa': kwa maana kuna muungano wa milele, usiovunjika, kati ya mapendeleo haya yenye baraka. Kama utii wa Kristo unavyohesabiwa kwa waumini, vivyo hivyo kudumu kwake katika utii huo kutahesabiwa kwao pia; na ni dalili ya ujinga mkubwa wa agano la neema na ukombozi, kulipinga jambo hili.

Kwa neno ukombozi, tunapaswa kuelewa, si kuokolewa kikamilifu tu kutoka katika maovu yote, bali pia kufurahia kikamilifu mema yote katika mwili na katika nafsi pia: nasema, katika mwili na katika nafsi pia; kwa maana Bwana ni kwa ajili ya mwili pia; miili ya watakatifu katika maisha haya ni mahekalu ya Roho Mtakatifu; Mungu hufanya agano na mavumbi ya waumini; baada ya kufa, ingawa mafunza wataiharibu, hata hivyo, katika miili yao watamwona Mungu. Nahofu, kwa kweli, kuna Masadukayo kadhaa katika siku zetu, au angalau wazushi, wasemao, ama kwamba hakuna ufufuo wa mwili, au kwamba ufufuo umekwisha kupita, yaani, katika kuzaliwa kwetu upya: Ndiyo sababu kuja kwa Bwana wetu katika mwili, siku ya hukumu, kunakanwa; na kwa hiyo, ingetupasa kuiweka kando sakramenti ya meza ya Bwana. Kwa maana kwa nini tuikumbuke mauti ya Bwana mpaka atakapokuja kuhukumu, ikiwa amekwisha kuja kuhukumu mioyo yetu, wala hatakuja mara ya pili? Lakini haya yote ni hoja za watu wasio na elimu, wasio imara, ambao hakika hawajui wasemalo, wala mambo yale wanayoyanena kwa uthabiti. Kwamba lazima tumfuate Bwana wetu katika kuzaliwa upya, tuwe washirika wa kuzaliwa mara ya pili, na kwamba Kristo lazima aingie mioyoni mwetu, tunakiri kwa uhuru; na tunatumaini, tunaponena juu ya mambo haya, hatuneni zaidi ya yale tunayoyajua na kuyahisi: lakini basi ni wazi, kwamba Yesu Kristo atakuja, hapo baadaye, kuhukumu, na kwamba alipaa mbinguni akiwa na mwili ule aliokuwa nao hapa duniani; kwa maana asema, baada ya kufufuka kwake, 'Nishikeni, mwone; roho haina nyama na mifupa, kama mnavyoniona mimi kuwa nayo'. Tena ni wazi, kwamba ufufuo wa Kristo ulikuwa arabuni ya ufufuo wetu: kwa maana mtume asema, 'Kristo amefufuka katika wafu, limbuko lao waliolala; na kama katika Adamu wote wanakufa, na wako chini ya hali ya kufa; vivyo hivyo wote walio ndani ya Kristo, Adamu wa pili, aliyewawakilisha waumini kama kichwa chao cha kiagano, hakika watahuishwa, au kufufuka tena pamoja na miili yao siku ya mwisho'.

Basi hapa, enyi waumini! ni daraja moja, ingawa ni la chini kabisa, la ukombozi ule mtakaoushiriki hapo baadaye; namaanisha, ukombozi wa miili yenu: kwa maana huu uharibikao lazima uvae kutokuharibika, na huu wa kufa lazima uvae kutokufa. Miili yenu, pamoja na nafsi, ilitolewa kwa Yesu Kristo na Baba; imekuwa wenzi katika kukesha, na kufunga, na kuomba: kwa hiyo miili yenu, pamoja na nafsi, Yesu Kristo ataifufua siku ya mwisho. Basi msiogope, enyi waumini, kulitazama kaburi: kwa maana kwenu si kitu kingine ila chumba cha kulala kilichowekwa wakfu, ambamo miili yenu italala kwa utulivu hata asubuhi ya ufufuo; sauti ya malaika mkuu itakapolia, na parapanda ya Mungu itakapotoa mbiu kwa wote, 'Amkeni, enyi wafu, njoni hukumuni'; nchi, hewa, moto, maji, vitaziachia chembe zenu zilizotawanyika, nanyi mtakuwa pamoja na Bwana milele, katika mwili na katika nafsi pia. Sina shaka kwamba wengi wenu mnaugua chini ya miili dhaifu, na mara nyingi mnalalamika kwamba mwili unaokufa huilemea nafsi isiyokufa; angalau hiyo ndiyo hali yangu; lakini na tuwe na subira kidogo, nasi tutaokolewa kutoka katika magereza yetu ya kidunia; kabla ya muda mrefu, maskani hizi za udongo zitavunjwa, nasi tutavikwa nyumba yetu itokayo mbinguni; hapo baadaye, miili yetu itafanywa ya kiroho, na itakuwa mbali sana na kuzizuia nafsi zetu kwa sababu ya udhaifu, hata itakuwa na nguvu; nguvu nyingi, hata kuweza kustahimili uzito wa milele wa utukufu uzidio kuwa mwingi; wengine tena wanaweza kuwa na miili yenye ulemavu, iliyodhoofishwa pia na ugonjwa, na kuchakaa kwa kazi katika uzee; lakini ngojeni kidogo, hata badiliko lenu lenye baraka lije kwa njia ya kifo; ndipo miili yenu itafanywa upya na kufanywa tukufu, ifanane na mwili wa utukufu wake Kristo: ambao tunaweza kupata picha hafifu juu yake, kutokana na habari tuliyopewa ya kugeuka sura kwa Bwana wetu mlimani, iliposemwa, 'Mavazi yake yakawa meupe yakimetameta, na uso wake ukang'aa kuliko jua'. Basi haishangazi muumini akilipuka kwa lugha ya ushindi ya mtume, 'Ku wapi, Ewe mauti, uchungu wako! Ku wapi, Ewe kaburi, kushinda kwako!'

Lakini ukombozi wa mwili ni nini, ukilinganishwa na ukombozi wa sehemu iliyo bora zaidi, yaani nafsi zetu? Kwa hiyo lazima niwaambie ninyi waumini, kama malaika alivyomwambia Yohana, 'Panda juu zaidi'; na tuutazame kwa uwazi kadiri tuwezavyo, tukiwa mbali hivi, ukombozi ambao Kristo amewanunulia, na atakaowaweka hivi karibuni kuumiliki kwa kweli. Tayari mmehesabiwa haki, tayari mmetakaswa, na kwa hiyo mmewekwa huru mbali na hatia na utawala wa dhambi: lakini, kama nilivyokwisha kueleza, kuwapo na kukaa kwa dhambi ndani yenu bado kungalipo; Mungu anaona inafaa kuwaacha Waamaleki kadhaa katika nchi, ili kumweka Israeli wake katika utendaji. Mkristo aliyekamilika zaidi, nina hakika, lazima akubali, kwa mujibu wa mojawapo ya Kanuni zetu za Imani, 'Ya kwamba uharibifu wa asili hubaki hata ndani ya waliozaliwa upya; ya kwamba mwili hutamani sikuzote ukishindana na roho, na roho ikishindana na mwili'. Hivyo waumini hawawezi kumtendea Mungu mambo kwa ukamilifu ule wautamanio; jambo hili huzihuzunisha nafsi zao zenye haki siku kwa siku, na, pamoja na mtume mtakatifu, huwafanya walie, 'Ni nani atakayetuokoa na mwili huu wa mauti!' Namshukuru Mungu, Bwana wetu Yesu Kristo atatuokoa, lakini si kikamilifu kabla ya siku ya kufa kwetu; hapo ndipo kuwapo kwenyewe kwa dhambi kutaangamizwa, na uharibifu uliozaliwa nasi, ukaao ndani yetu, utakomeshwa milele. Na je, huu si ukombozi mkuu? Nina hakika waumini huuona hivyo: kwa maana hakuna kitu kinachouhuzunisha moyo wa mtoto wa Mungu kiasi hicho, kama mabaki ya dhambi ikaayo ndani. Tena, waumini mara nyingi wako katika huzuni kwa sababu ya majaribu ya namna nyingi; Mungu anaona ni lazima na vema kwao kuwa hivyo; na ingawa wanaweza kupendelewa sana, na kunyakuliwa katika ushirika na Mungu, hata mbingu ya tatu; hata hivyo mara nyingi mjumbe wa Shetani hutumwa kuwapiga, wasije wakajivuna kwa wingi wa mafunuo. Lakini msichoke, msizimie mioyoni mwenu: wakati wa ukombozi wenu kamili unakaribia. Mbinguni yule mwovu ataacha kuwasumbua, na nafsi zenu zilizochoka zitafurahia raha ya milele; mishale yake ya moto haiwezi kuzifikia nchi zile za raha: Shetani hatakuja tena kamwe kujitokeza pamoja na wana wa Mungu, kuwasumbua, au kuwashitaki, mara Bwana Yesu Kristo atakapokwisha kuufunga mlango. Nafsi zenu zenye haki sasa zinahuzunika, siku kwa siku, kwa mwenendo usio wa kimungu wa waovu; magugu sasa yanamea katikati ya ngano; mbwa-mwitu huja wakiwa wamevaa mavazi ya kondoo: lakini ukombozi unaonenwa katika andiko, utaziweka huru nafsi zenu mbali na wasiwasi wote kwa mambo haya; hapo baadaye mtafurahia ushirika kamili wa watakatifu; hakuna kitu kisicho kitakatifu au kisichotakaswa kitakachoingia katika patakatifu pa patakatifu, palipotayarishwa kwa ajili yenu huko juu: kutoka katika jambo hili, na kila namna ya uovu wowote ule, mtaokolewa, ukombozi wenu utakapokamilishwa hapo baadaye mbinguni; wala si hivyo tu, bali mtaingia katika kufurahia kikamilifu mema yote. Ni kweli, watakatifu wote hawatakuwa na kiwango kile kile cha furaha, lakini wote watakuwa na furaha kadiri mioyo yao inavyoweza kutamani. Enyi waumini, mtawahukumu malaika waovu, na kuzungumza kwa ukaribu na malaika wema: mtaketi pamoja na Ibrahimu, Isaka, Yakobo, na roho zote za wenye haki waliokamilishwa; na, kwa kujumlisha furaha yenu yote katika neno moja, mtamwona Mungu Baba, Mwana, na Roho Mtakatifu; na, kwa kumwona Mungu, mtafanana naye zaidi na zaidi, na kupita toka utukufu hata utukufu, naam, hata milele yote.

Lakini lazima niache; utukufu wa ulimwengu wa juu unaisonga nafsi yangu kwa kasi mno, hata nimepotea katika kuutafakari. Ndugu, ukombozi unaonenwa hauelezeki; hatuwezi kuuchunguza hapa; jicho halijaona, wala sikio halijasikia, wala haujaingia katika mioyo ya watu watakatifu kabisa walio hai kufahamu jinsi ulivyo mkuu. Kama ningewaburudisha kwa vizazi vizima kwa habari zake, mtakapofika mbinguni, lazima mseme, pamoja na malkia wa Sheba, 'Hatukuambiwa nusu, la, hata sehemu moja ya elfu'. Tuwezalo kufanya hapa, ni kupanda mlima Pisga, na, kwa jicho la imani, kuitazama kwa mbali nchi ya ahadi: tunaweza kuiona, kama Ibrahimu alivyomwona Kristo, kwa mbali, na kuifurahia; lakini hapa tunajua kwa sehemu tu. Atukuzwe Mungu, wakati unakuja, tutakapomjua Mungu, kama tunavyojulikana, naye Mungu atakuwa yote katika yote. Bwana Yesu, ikamilishe hesabu ya wateule wako! Bwana Yesu, uharakishe ufalme wako!

Na sasa, wako wapi wenye dhihaka wa siku hizi za mwisho, wanaoyahesabu maisha ya Wakristo kuwa wazimu, na mwisho wao kuwa bila heshima? Watu wenye mashaka! hamjui mtendalo. Kama macho yenu yangefumbuliwa, na kama mngekuwa na akili za kupambanua mambo ya rohoni, msingewanenea watoto wa Mungu kila namna ya uovu, bali mngewaheshimu kuwa ndio walio bora wa dunia, na kuionea wivu furaha yao: nafsi zenu zingeona njaa na kiu kwa ajili yake: ninyi pia mngekuwa wapumbavu kwa ajili ya Kristo. Mnajisifu kwa hekima; ndivyo walivyofanya wanafalsafa wa Korintho: lakini hekima yenu ni upumbavu mtupu machoni pa Mungu. Hekima yenu itawafaa nini, ikiwa haiwafanyi kuwa na hekima hata mpate wokovu? Je, kwa hekima yenu yote, mnaweza kupendekeza mpango ulio thabiti zaidi wa kujengea matumaini yenu ya wokovu, kuliko ule uliowekwa mbele yenu sasa? Je, kwa nguvu zote za akili ya asili, mnaweza kugundua njia bora zaidi ya kukubaliwa na Mungu, kuliko kwa haki ya Bwana Yesu Kristo? Je, ni sawa kudhani kwamba matendo yenu wenyewe yanaweza kwa kiasi chochote kustahili au kupata kukubaliwa huko? Kama sivyo, kwa nini hamtaki kumwamini? Kwa nini hamtaki kujitia chini ya haki yake? Je, mnaweza kukana kwamba ninyi ni viumbe walioanguka? Je, hamwoni kwamba mmejaa machafuko, na kwamba machafuko haya yanawafanya msiwe na furaha? Je, hamwoni kwamba hamwezi kuibadilisha mioyo yenu wenyewe? Je, hamjaazimia mara nyingi mno, na je, uharibifu wenu haujaendelea kuwatawala? Je, ninyi si watumwa wa tamaa zenu, na mateka wa Ibilisi kwa mapenzi yake? Basi kwa nini hamtaki kuja kwa Kristo mpate utakaso? Je, hamtamani kufa kifo cha wenye haki, na kwamba hali yenu ijayo iwe kama yao; nina hakika hamwezi kuvumilia wazo la kufutwa kabisa, sembuse la kuwa katika taabu milele. Vyovyote mnavyojidai, kama mkisema kweli, lazima mkiri, kwamba dhamiri huwavamia katika nyakati zenu za utulivu zaidi mpende msipende, na hata huwalazimisha kuamini kwamba jehanamu si moto wa kupakwa rangi. Basi kwa nini hamtaki kuja kwa Kristo? Yeye peke yake ndiye awezaye kuwapatia ukombozi wa milele. Harakisheni, harakisheni kwenda kwake, enyi wenye dhambi maskini mliodanganywa. Mmepungukiwa na hekima; iombeni kwa Kristo. Ni nani ajuaye, huenda akawapa? Anaweza: kwa maana yeye ndiye hekima ya Baba; yeye ndiye ile hekima iliyokuwako tangu milele. Hamna haki; basi, nendeni kwa Kristo: 'Yeye ndiye mwisho wa sheria, awe haki kwa kila aaminiye.' Ninyi si watakatifu: kimbilieni kwa Bwana Yesu: Yeye amejaa neema na kweli; ;na katika utimilifu wake wote wamwaminio wanaweza kupokea. Mnaogopa kufa; hili na liwasukume kwa Kristo: yeye ana funguo za mauti na kuzimu: kwake kuna ukombozi mwingi; yeye peke yake ndiye awezaye kuufungua mlango uelekeao uzima wa milele.

Basi, mtoa hoja aliyedanganywa asijisifu tena kwa akili yake ya kujidai. Vyovyote mnavyodhani, ni jambo lisilo na akili kuliko yote duniani kutomwamini Yesu Kristo, ambaye Mungu amemtuma. Kwa nini, kwa nini mfe? Kwa nini hamtaki kuja kwake, mpate uzima? 'Haya, kila mwenye kiu, njoni kwenye maji ya uzima, mnywe bure: njoni, nunueni bila fedha na bila thamani.' Kama mapendeleo haya yenye baraka yaliyomo katika andiko yangenunuliwa kwa fedha, mngeweza kusema, sisi ni maskini, wala hatuwezi kununua: au, kama yangetolewa tu kwa wenye dhambi wa cheo au daraja fulani, hapo mngeweza kusema, wenye dhambi kama sisi tunawezaje kutumaini kupendelewa hivyo? Lakini yatatolewa na Mungu bure kwa wenye dhambi walio wabaya kuliko wote. 'Kwetu', asema mtume, kwangu mimi niliyekuwa mtesaji, kwenu Wakorintho, mliokuwa 'wachafu, walevi, wenye tamaa, waabudu sanamu.' Kwa hiyo, kila mwenye dhambi maskini anaweza kusema basi, kwa nini isiwe kwangu? Je, Kristo ana baraka moja tu? Je, ikiwa tayari amewabariki mamilioni, kwa kuwageuza waache maovu yao; hata hivyo yeye angali yeye yule: yu hai sikuzote ili awaombee, na kwa hiyo atawabariki ninyi, naam, ninyi pia. Ingawa, kama Esau, mmekuwa watu wasiomcha Mungu, na hadi sasa mmeidharau haki ya mzaliwa wa kwanza ya Baba yenu wa mbinguni; hata sasa, mkiamini, 'Kristo atafanywa kwenu na Mungu hekima, na haki, na utakaso, na ukombozi'.

Lakini lazima niwageukie tena waumini, ambao, kama nilivyosema awali, hotuba hii imekusudiwa hasa kwa mafundisho yao. Mnaona, ndugu, mlio washirika wa mwito wa mbinguni, ni baraka kuu kiasi gani zilizowekwa akiba kwa ajili yenu katika Yesu Kristo Kichwa chenu, na mnastahili nini kwa kuliamini jina lake. Basi jihadharini, mwenende kama ulivyostahili wito wenu mlioitiwa. Fikirini mara nyingi jinsi mlivyopendelewa sana; na kumbukeni, si ninyi mliomchagua Kristo, bali Kristo ndiye aliyewachagua ninyi. Jivikeni (kama wateule wa Mungu) unyenyekevu wa moyo, na jisifuni, lakini iwe katika Bwana tu; kwa maana hamna kitu ila kile mlichokipokea kwa Mungu. Kwa asili mlikuwa wapumbavu, wa kisheria, wasio watakatifu, na katika hali ya kuhukumiwa, sawasawa na wengine. Kwa hiyo iweni na huruma, iweni wenye adabu; na, kwa kuwa utakaso ni kazi inayoendelea, jihadharini msidhani kwamba mmekwisha kufikia. Yeye aliye mtakatifu na azidi kuwa mtakatifu; mkijua, kwamba yeye aliye na moyo safi zaidi, hapo baadaye atafurahia maono yaliyo wazi zaidi ya Mungu. Dhambi ikaayo ndani na iwe mzigo wenu wa kila siku; wala msiililie na kuiombolezea tu, bali hakikisheni mnaishinda kila siku kwa nguvu ya neema ya Mungu; na mtazameni Yesu daima awe mtimizaji, pamoja na mwanzilishi, wa imani yenu. Msijenge juu ya uaminifu wenu wenyewe, bali juu ya kutobadilika kwa Mungu. Jihadharini msidhani kwamba mnasimama kwa nguvu ya hiari yenu wenyewe. Upendo wa milele wa Mungu Baba, lazima uwe tumaini na faraja yenu pekee; hili na liwategemeze katika majaribu yote. Kumbukeni kwamba karama za Mungu na wito wake hazina majuto; kwamba Kristo, akiisha kuwapenda mara moja, atawapenda hata mwisho. Hili na liwabidiishe kutii, na kuwafanya muutamani na kuungojea wakati ule wenye baraka, atakapokuwa si hekima yenu tu, na haki, na utakaso, bali pia ukombozi kamili na wa milele.

Utukufu kwa Mungu juu mbinguni!