Kuvunja Ardhi Isiyolimwa

Vunjeni ardhi yenu ambayo haijalimwa; kwa maana ni wakati wa kumtafuta BWANA, hata atakapokuja na kuwanyeshea haki juu yenu.

WAYAHUDI walikuwa taifa la wakulima, na kwa sababu hiyo ni jambo la kawaida katika Maandiko kutafuta mifano katika kazi yao, na katika mandhari ambayo wakulima na wachungaji wanayafahamu vyema. Nabii Hosea anawahutubia kama taifa la watu waliorudi nyuma, anawakemea kwa ajili ya ibada yao ya sanamu, na kuwaonya juu ya hukumu za Mungu. Katika hotuba yangu ya kwanza niliwaonyesha uamsho si nini—ni nini—na vyombo vinavyopaswa kutumiwa katika kuuendeleza; na katika ya pili, ni lini unahitajika—umuhimu wake—na ni lini unaweza kutazamiwa. Kusudi langu katika hotuba hii ni kuonyesha,

JINSI UAMSHO UNAVYOPASWA KUENDELEZWA.

Uamsho una sehemu mbili; ule unaolihusu kanisa, na ule unaowahusu wasiomcha Mungu. Usiku huu nitazungumza juu ya uamsho ndani ya kanisa. Ardhi isiyolimwa ni ardhi iliyowahi kulimwa zamani, lakini sasa imeachwa ukiwa, nayo yahitaji kuvunjwa na kulainishwa kabla haijafaa kupokea mbegu. Kuhusu uamsho ndani ya kanisa, nitaonyesha,

1. Maana ya kuvunja ardhi isiyolimwa, kwa jinsi andiko hili linavyokusudia.

2. Jinsi kazi hiyo inavyopaswa kufanywa.

I. KUVUNJA ARDHI ISIYOLIMWA NI NINI?

Kuvunja ardhi isiyolimwa ni kuivunja mioyo yenu—kuziandaa nia zenu zipate kumzalia Mungu matunda. Katika Biblia moyo wa mwanadamu mara nyingi hufananishwa na ardhi, na neno la Mungu hufananishwa na mbegu iliyopandwa ndani yake, nayo matunda yanawakilisha matendo na mapenzi ya wale wanaolipokea. Kwa hiyo kuvunja ardhi isiyolimwa ni kuileta nia katika hali ambayo inafaa kupokea neno la Mungu. Mara nyingine mioyo yenu hushikamana, ikawa migumu na mikavu, na kuachwa yote ukiwa, hata isiwezekane kabisa kupata matunda kutoka kwayo mpaka ivunjwe yote, ilainishwe, na kufanywa ifae kupokea neno la Mungu. Kulainishwa huku kwa moyo, ili upate kuihisi kweli, ndiko nabii anakuita kuvunja ardhi yenu isiyolimwa.

II. ARDHI ISIYOLIMWA INAPASWA KUVUNJWA JE?

1. Haivunjwi kwa juhudi za moja kwa moja za kujaribu kuhisi. Watu hukosea katika jambo hili kwa sababu hawazitafakari sheria zinazoongoza nia. Kuna makosa makubwa kuhusu sheria zinazoitawala akili. Watu huzungumza juu ya hisia za kidini kana kwamba wanadhani wanaweza, kwa juhudi ya moja kwa moja, kuziita hisia za kidini zitokee. Lakini hivyo sivyo akili inavyofanya kazi. Hakuna mtu awezaye kujifanya ahisi kwa namna hii, kwa kujaribu tu kuhisi. Hisia za moyo haziko chini ya mamlaka yetu moja kwa moja. Hatuwezi kwa kutaka tu, wala kwa uamuzi wa moja kwa moja, kuziita hisia za kidini zitokee. Ingekuwa sawa na kudhani tunaweza kuziita roho kutoka vilindini. Ni hali za akili zisizotegemea mapenzi yetu kabisa. Kwa asili na kwa lazima huwepo akilini katika mazingira fulani yanayofaa kuziamsha. Lakini zinaweza kutawaliwa kwa njia isiyo ya moja kwa moja. La sivyo hisia zetu zisingekuwa na tabia yoyote ya kimaadili, kama kusingekuwa na njia ya kuzitawala. Hatuwezi kusema, “Sasa nitahisi hivi na hivi kuelekea kitu fulani.” Lakini tunaweza kuuelekeza usikivu wetu kwake, na kukitazama kwa makini, mpaka hisia zisizo za hiari zinapoinuka. Mtu aliye mbali na jamaa yake, na awalete mbele ya akili yake; je, hatahisi kitu? Lakini si kwa kujiambia, “Sasa nitaihisi jamaa yangu kwa kina.” Mtu anaweza kuuelekeza usikivu wake kwa jambo lolote ambalo anapaswa kulihisi na anatamani kulihisi, na kwa njia hiyo ataziamsha hisia zinazostahili. Mtu na amwite adui yake mbele ya akili yake, na hisia zake za uadui zitainuka. Vivyo hivyo mtu akimfikiri Mungu, na kukaza akili yake juu ya sehemu yoyote ya tabia ya Mungu, atahisi—hisia zitainuka, kwa sheria zenyewe za akili. Kama yeye ni rafiki wa Mungu, na amtafakari Mungu kama Mungu mwenye neema na mtakatifu, naye atapata hisia za urafiki zikiwashwa akilini mwake. Kama yeye ni adui wa Mungu, na aiweke tu tabia halisi ya Mungu mbele ya akili yake, na kuitazama, na kukaza usikivu wake juu yake, na uadui wake utainuka dhidi ya Mungu, au atavunjika na kumpa Mungu moyo wake.

Kama mnataka kuivunja ardhi isiyolimwa ya mioyo yenu, na kuzifanya nia zenu zihisi juu ya mambo ya dini, ni lazima mwende kazini kama vile mngefanya ili kuhisi juu ya jambo jingine lolote. Badala ya kuziweka fikira zenu juu ya kila kitu kingine, kisha mkadhani kwamba kwa kuhudhuria mikutano michache hisia zenu zitaamshwa, shikeni kazi kwa njia ya akili ya kawaida, kama mngefanya katika jambo jingine lolote. Ni rahisi vilevile kuzifanya nia zenu zihisi juu ya dini kama ilivyo juu ya jambo jingine lolote. Mungu ameziweka hali hizi za akili chini ya mamlaka yenu. Kama watu wangekuwa wasio na busara katika kusogeza viungo vyao kama walivyo katika kuongoza hisia zao, kamwe msingefika hapa mkutanoni usiku huu.

Kama mnakusudia kuivunja ardhi isiyolimwa ya mioyo yenu, ni lazima mwanze kwa kuitazama mioyo yenu—chunguzeni na kuitambua hali ya nia zenu, mwone mahali mlipo. Wengi hawaonekani kamwe kulifikiria jambo hili. Hawaijali mioyo yao wenyewe, wala hawajui kamwe kama wanaendelea vyema katika dini au la—kama wanapiga hatua mbele au wanarudi nyuma—kama wanazaa matunda, au wamelala ukiwa kama ardhi isiyolimwa. Basi sasa ni lazima mwuondoe usikivu wenu katika mambo mengine, na kuliangalia jambo hili. Lifanyeni kuwa shughuli yenu. Msiwe na haraka. Chunguzeni kwa ukamilifu hali ya mioyo yenu, mwone mahali mlipo—kama mnatembea na Mungu kila siku, au mnatembea na Ibilisi—kama mnamtumikia zaidi Mungu au Ibilisi—kama mko chini ya utawala wa mkuu wa giza, au wa Bwana Yesu Kristo.

Ili kufanya haya yote, ni lazima mjitie kazini kuzifikiria dhambi zenu. Ni lazima mjichunguze wenyewe. Na kwa hili simaanishi kwamba mnapaswa kusimama na kutazama moja kwa moja ndani yenu ili kuona hali ya sasa ya hisia zenu ikoje. Hiyo ndiyo njia hasa ya kukomesha hisia zote. Hilo ni upuuzi sawa na mtu kufumba macho yake asiione taa, kisha kujaribu kugeuza macho yake ndani ili kujua kama kuna picha yoyote iliyochorwa kwenye retina. Mtu huyo analalamika kwamba haoni kitu chochote! Na kwa nini? Kwa sababu ameyageuza macho yake mbali na vitu vya kuonwa. Ukweli ni kwamba hisia zetu za kimaadili ni kitu tunachokitambua katika dhamiri kama vile tunavyotambua mihemko ya mwili. Na njia ya kuziamsha ni kuendelea kutenda, na kuzitumia akili zetu. Ndipo tutaweza kuzitambua hisia zetu za kimaadili kwa kujitambua, kama vile ningeweza kutambua hisia zangu za mwili kwa kujitambua, kama ningeweka mkono wangu motoni.

Kujichunguza ni kuyatazama maisha yenu, kuyafikiria matendo yenu, kuyakumbuka yaliyopita, na kujifunza tabia yake halisi. Rudini nyuma mkaitazame historia yenu yote iliyopita. Zichukueni dhambi zenu moja moja, mkazitazame. Simaanishi kwamba mnapaswa kuyatupia tu jicho maisha yenu yaliyopita, na kuona kwamba yamejaa dhambi, kisha kwenda kwa Mungu na kufanya aina fulani ya maungamo ya jumla, na kuomba msamaha. Hiyo si njia. Ni lazima mzichukue moja moja. Litakuwa jambo jema kuchukua kalamu na karatasi, mnapozipitia, na kuziandika kadiri zinavyowajia akilini. Zipitieni kwa uangalifu kama mfanyabiashara apitiavyo vitabu vyake vya hesabu; na kila mara dhambi inapowajia kumbukumbuni, iongezeni kwenye orodha. Maungamo ya jumla ya dhambi hayatafaa kamwe. Dhambi zenu zilitendwa moja moja; na kwa kadiri mnavyoweza kuzifikia, zinapaswa kupitiwa na kutubiwa moja moja. Basi anzeni sasa; na chukueni kwanza zile ambazo kwa kawaida, lakini isivyofaa, huitwa

DHAMBI ZA KUACHA KUTENDA.

1. Kukosa shukrani. Chukueni dhambi hii, kwa mfano, na mwandike chini yake matukio yote mnayoweza kukumbuka, ambapo mmepokea fadhili kutoka kwa Mungu, ambazo kwa ajili yake hamkuwahi kuonyesha shukrani. Mnaweza kukumbuka matukio mangapi? Riziki fulani ya ajabu ya Mungu, mabadiliko fulani ya kushangaza ya mambo, yaliyowaokoa na maangamizi. Andikeni matukio ya wema wa Mungu kwenu mlipokuwa bado katika dhambi, kabla ya kuongoka kwenu. Kisha rehema ya Mungu katika mazingira ya kuongoka kwenu, ambayo kwa ajili yake hamjawahi kushukuru hata nusu ya inavyostahili. Rehema nyingi mlizozipokea tangu hapo. Jinsi orodha ilivyo ndefu ya matukio ambapo kukosa shukrani kwenu ni kweusi kiasi kwamba mnalazimika kuficha nyuso zenu kwa aibu! Basi pigeni magoti, mkayaungame moja moja kwa Mungu, na kuomba msamaha. Tendo lenyewe la kuungama, kwa sheria za akili za kukumbushana mambo, litawaletea kumbukumbuni mengine. Yaandikeni hayo pia. Yapitieni haya mara tatu au nne kwa namna hii, nanyi mtakuta wingi wa ajabu wa rehema ambazo kwa ajili yake hamjawahi kumshukuru Mungu. Kisha chukueni dhambi nyingine. Na iwe,

2. Kukosa upendo kwa Mungu. Andikeni hilo, na mpitie matukio yote mnayoweza kukumbuka, ambapo hamkumpa Mungu mbarikiwa upendo ule wa moyo wote mliopaswa kumpa.

Fikirini jinsi mngehuzunika na kushtuka, kama mngegundua kwamba upendo wa mke wenu, mume wenu, au watoto wenu kwenu umeanza kupoa; kama mngeona mtu mwingine akiiteka mioyo yao, na fikira zao, na wakati wao. Huenda, katika hali kama hiyo, mngekaribia kufa kwa wivu ulio wa haki na adili. Basi, Mungu anajiita Mungu mwenye wivu; nanyi je, hamjaupa moyo wenu kwa mapenzi mengine: mkafanya ukahaba, na kumkosea yeye pasipo kipimo?

3. Kupuuza Biblia. Andikeni matukio ambapo kwa siku kadhaa, na labda kwa wiki kadhaa—naam, huenda hata kwa miezi mfululizo, hamkuwa na furaha yoyote katika neno la Mungu. Labda hamkusoma hata sura moja, au kama mliisoma, mliisoma kwa namna iliyomchukiza Mungu zaidi. Watu wengi husoma sura nzima kwa namna ambayo, kama wangeapishwa wakimaliza, wasingeweza kusema walichokuwa wakisoma. Husoma kwa usikivu mdogo mno kiasi kwamba hawawezi kukumbuka walikosomea tangu asubuhi hadi jioni, isipokuwa waweke uzi au wakunje pembe ya ukurasa. Hili linaonyesha wazi kwamba hawakuyatia moyoni waliyoyasoma, kwamba hawakuyafanya kuwa jambo la kutafakari. Kama mngekuwa mnasoma riwaya, au habari nyingine yoyote iliyowavutia sana, je, msingekumbuka mlichosoma mwisho? Na jambo lenyewe kwamba mnakunja ukurasa au mnaweka uzi, linaonyesha wazi kwamba mnasoma zaidi kama kazi ya lazima, kuliko kwa upendo au kwa kulicha neno la Mungu. Neno la Mungu ndilo kanuni ya wajibu wenu. Nanyi je, mnalijali kidogo hivyo hata msikumbuke mnachosoma? Kama ni hivyo, si ajabu kwamba mnaishi ovyo ovyo hivyo, na kwamba dini yenu ni kushindwa kwa kusikitisha hivyo.

4. Kutoamini. Matukio ambapo kwa hakika mmemshtaki Mungu wa kweli kuwa mwongo, kwa kutoziamini ahadi zake na matamko yake yaliyo wazi. Mungu ameahidi kuwapa Roho Mtakatifu hao wamwombao. Basi, je, mmeliamini hili? Je, mmetazamia kwamba atajibu? Je, hamkusema kwa hakika mioyoni mwenu, mlipoomba Roho Mtakatifu, “Siamini kwamba nitampokea?” Kama hamkuamini wala kutazamia kwamba mtapokea baraka ambayo Mungu ameiahidi waziwazi, mmemshtaki kuwa mwongo.

5. Kupuuza maombi. Nyakati ambazo mliacha maombi ya sirini, maombi ya jamaa, na mikutano ya maombi, au mliomba kwa namna iliyomkosea Mungu vibaya zaidi kuliko kama mngeyaacha kabisa.

6. Kupuuza njia za neema. Nyakati ambazo mmeruhusu visingizio vidogo vidogo viwazuie kuhudhuria mikutano, mmezipuuza na kuzidharau njia za wokovu, kwa sababu tu ya kutopenda wajibu wa kiroho.

7. Namna mlivyotimiza wajibu huo—kukosa hisia—kukosa imani—hali ya moyo ya kidunia—hata maneno yenu yakawa si kitu ila ni payo tupu la mnyonge, asiyestahili Mungu amjali hata kidogo. Nyakati ambazo mmepiga magoti, na kusoma maombi yenu, kwa namna isiyo na hisia na ya kizembe hivi kwamba, kama mngeapishwa dakika tano baada ya kutoka chumbani mwenu, msingeweza kusema mlikuwa mkiomba nini.

8. Kukosa kwenu upendo kwa roho za wanadamu wenzenu. Watazameni rafiki zenu na jamaa zenu walio kandokando yenu, mkumbuke jinsi mlivyowahurumia kidogo. Mmesimama kando na kuwaona wakienda moja kwa moja jehanamu, na inaonekana kana kwamba hamkujali kama wangeenda. Zimekuwapo siku ngapi, ambazo hamkuifanya hali yao kuwa jambo la ombi moja la bidii, wala hata la shauku moto ya wokovu wao?

9. Kutowajali kwenu wapagani. Labda hamkuwajali kiasi cha kujaribu kujua hali yao; labda hata hamkujisajili kupokea gazeti la Kimisionari. Liangalieni hili, mwone jinsi mnavyowajali kwa kweli wapagani, na mwandike kwa uaminifu kiasi halisi cha hisia zenu kwao, na shauku yenu kwa wokovu wao. Ipimeni shauku yenu kwa wokovu wao kwa kujinyima mnakotenda, katika kutoa mali zenu ili kuwapelekea Injili. Je, mnajinyima hata anasa za maisha zenye madhara, kama chai, kahawa, na tumbaku? Je, mnapunguza gharama za maisha yenu, na kwa kweli kujitia katika usumbufu wowote ili kuwaokoa? Je, mnawaombea kila siku katika chumba chenu cha siri? Je, mnahudhuria kwa utaratibu mkutano wa maombi wa kila mwezi? Je, mwezi baada ya mwezi mnaweka akiba kitu cha kutia katika hazina ya Bwana, mnapopanda kwenda kuomba? Kama hamfanyi mambo haya, na kama roho zenu hazina uchungu kwa ajili ya wapagani maskini walio gizani, kwa nini mnakuwa wanafiki kiasi cha kujifanya kuwa Wakristo? Naam, kukiri kwenu ni tusi kwa Yesu Kristo!

10. Kupuuza kwenu wajibu wa jamaa. Jinsi mlivyoishi mbele yao, jinsi mlivyoomba, na ni kielelezo gani mlichowawekea. Ni juhudi gani za moja kwa moja mnazofanya kwa kawaida kwa ajili ya mema yao ya kiroho? Ni wajibu gani ambao hamjaupuuza?

11. Kupuuza wajibu kwa jamii.

12. Kupuuza kukesha juu ya maisha yenu wenyewe. Matukio ambapo mmeharakisha wajibu wenu wa faragha, wala hamkujihoji, wala kwa uaminifu hamkufanya hesabu zenu na Mungu. Mahali ambapo mmepuuza kabisa kuuangalia mwenendo wenu, mkawa hamko macho, mkatenda dhambi mbele ya ulimwengu, na mbele ya kanisa, na mbele za Mungu.

13. Kupuuza kuwaangalia ndugu zenu. Ni mara ngapi mmevunja agano lenu, kwamba mtawaangalia katika Bwana! Jinsi mnavyojua au kujali kidogo hali ya roho zao! Na bado mko chini ya kiapo kizito cha kuwaangalia. Mmefanya nini ili kujijulisha nao? Ni wangapi kati yao mmewashughulikia, ili kujua hali yao ya kiroho? Ipitieni orodha, na po pote mnapoona kumekuwa na uzembe, uandikeni. Ni mara ngapi mmewaona ndugu zenu wakipoa katika dini, wala hamkuzungumza nao juu ya jambo hilo? Mmewaona wakianza kuacha wajibu mmoja baada ya mwingine, wala hamkuwaonya kwa namna ya kindugu. Mmewaona wakianguka katika dhambi, nanyi mkawaacha waendelee. Na bado mnajifanya kuwapenda. Ni unafiki ulioje! Je, mngemwona mke wenu au mtoto wenu akielekea aibuni, au motoni, nanyi mkanyamaza kimya? La, msingefanya hivyo. Basi mnajionaje wenyewe, kujifanya kuwapenda Wakristo, na kumpenda Kristo, huku mkiweza kuwaona wakielekea aibuni, bila kuwaambia neno?

14. Kupuuza kujinyima. Wako wengi wanaokiri dini walio tayari kufanya karibu lolote katika dini, lisilowadai kujinyima. Lakini wanapoitwa kufanya lolote linalowataka kujinyima, Lo! hilo ni zito mno. Wanadhani wanamfanyia Mungu mambo mengi, na kufanya karibu kiasi chote ambacho angeweza kudai kwa haki, kama tu wanafanya yale wanayoweza kufanya bila kupungukiwa na kitu; lakini hawako tayari kujinyima raha au starehe yoyote ile, kwa ajili ya kumtumikia Bwana. Hawatakubali kwa hiari kustahimili lawama kwa ajili ya jina la Kristo. Wala hawatajinyima anasa za maisha, ili kuuokoa ulimwengu na jehanamu. Wako mbali sana na kukumbuka kwamba kujinyima ni sharti la kuwa mwanafunzi, hata hawajui kujinyima ni nini. Kamwe hawajawahi kwa kweli kujinyima hata utepe au pini kwa ajili ya Kristo, na kwa ajili ya Injili. Lo, jinsi wanaokiri dini wa namna hiyo watakavyokuwa jehanamu upesi! Wengine wanatoa katika wingi wa mali zao, nao wanatoa vingi, na wako tayari kulalamika kwamba wengine hawatoi zaidi; kumbe, kwa kweli, hawatoi kitu chochote ambacho wanakihitaji, kitu chochote ambacho wangeweza kukifurahia kama wangekibakiza. Wanatoa tu katika ziada ya utajiri wao; na labda yule mwanamke maskini, anayetia senti kumi na mbili na nusu katika mkutano wa maombi wa kila mwezi, amejinyima zaidi kuliko wao katika kutoa maelfu.

Kutoka kwa hizi sasa tunageukia

DHAMBI ZA KUTENDA.

1. Moyo wa kidunia. Hali ya moyo wenu imekuwaje kuhusu mali zenu za dunia? Je, mmezitazama kuwa kwa kweli ni zenu—kana kwamba mna haki ya kuzitumia kama zenu wenyewe, kwa mapenzi yenu wenyewe? Kama mmefanya hivyo, liandikeni hilo. Kama mmependa mali, na kuitafuta kwa ajili yake yenyewe, au ili kutimiza tamaa au makuu, au roho ya kidunia, au ili kuwawekea jamaa zenu akiba, mmetenda dhambi, na ni lazima mtubu.

2. Kiburi. Kumbukeni matukio yote mnayoweza, ambapo mmejikuta mkitenda kwa kiburi. Majivuno ni namna moja ya pekee ya kiburi. Ni mara ngapi mmejikuta mkiyafuata majivuno, kuhusu mavazi yenu na sura yenu? Ni mara ngapi mmefikiri zaidi, na kujitaabisha zaidi, na kutumia wakati mwingi zaidi, kuipamba miili yenu ili kwenda kanisani, kuliko mlivyojishughulisha kuandaa nia zenu kwa ajili ya ibada ya Mungu? Mmeenda nyumbani mwa Mungu mkijali zaidi jinsi mnavyoonekana kwa nje machoni pa wanadamu wanaokufa, kuliko jinsi roho zenu zinavyoonekana machoni pa Mungu aichunguzaye mioyo. Kwa kweli mmejiweka wenyewe ili mwabudiwe nao, badala ya kujiandaa ninyi wenyewe kumwabudu Mungu. Mlikuja kuigawanya ibada ya nyumba ya Mungu, kuwavuta watu wa Mungu waache kusikiliza ili wautazame urembo wenu. Ni bure sasa kujifanya kwamba hamjali hata kidogo watu kuwatazama. Kuweni waaminifu katika jambo hili. Je, mngejitaabisha hivi kwa ajili ya sura yenu kama kila mtu angekuwa kipofu?

3. Husuda. Yatazameni matukio ambapo mliwaonea husuda wale mliodhani wako juu yenu kwa namna yoyote. Au labda mmewahusudu wale waliokuwa na vipawa zaidi au waliofaa zaidi kuliko ninyi. Je, hamkuwahusudu wengine kiasi kwamba iliwauma kusikia wakisifiwa? Ilikuwa ya kupendeza zaidi kwenu kukaa juu ya makosa yao kuliko juu ya fadhila zao, juu ya kushindwa kwao kuliko juu ya mafanikio yao. Kuweni waaminifu kwa nafsi zenu, na kama mmeihifadhi roho hii ya jehanamu, tubuni kwa kina mbele za Mungu, la sivyo hatawasamehe kamwe.

4. Roho ya kuhukumu. Matukio ambapo mmekuwa na roho ya uchungu, na kuwasema Wakristo kwa namna isiyo na hisani wala upendo hata kidogo—hisani, ambayo inawataka daima kutumaini lililo bora kabisa ambalo jambo hilo linaruhusu, na kuuelewa kwa namna iliyo bora kabisa mwenendo wowote usio wazi.

5. Masingizio. Nyakati ambazo mmewasema watu nyuma ya migongo yao juu ya makosa yao, yawe ya kweli au ya kudhaniwa, wawe washiriki wa kanisa au wengine, bila ulazima au bila sababu njema. Huku ni kusingizia. Si lazima mseme uongo ndipo mwe na hatia ya kusingizia;—kusema kweli kwa kusudi la kudhuru, ni kusingizia.

6. Upuuzi. Ni mara ngapi mmefanya mzaha mbele za Mungu, kwa namna ambayo msingethubutu kufanya mzaha mbele ya mfalme wa duniani? Ama mmekuwa wakana-Mungu, mkasahau kwamba yuko Mungu, ama mmekuwa na heshima ndogo kwake, na kwa uwepo wake, kuliko ambavyo mngekuwa nayo kwa hakimu wa duniani.

7. Uongo. Fahamuni sasa uongo ni nini. Namna yoyote ya udanganyifu uliokusudiwa kwa sababu ya kujipendelea ni uongo. Kama udanganyifu haukukusudiwa si uongo. Lakini mkikusudia kuacha picha iliyo kinyume cha kweli tupu, mnasema uongo. Andikeni matukio yote mnayoweza kukumbuka. Msiyaite kwa jina laini. Mungu anayaita UONGO, na anawashtaki kwa KUSEMA UONGO, nanyi afadhali mjishtaki wenyewe kwa usahihi.

Uongo unaotendwa kila siku katika biashara, na katika mahusiano ya kijamii, hauhesabiki—kwa maneno, na kwa nyuso, na kwa matendo—uliokusudiwa kuwaachia wengine picha iliyo kinyume cha kweli kwa sababu za kujipendelea.

8. Kudanganya. Andikeni matukio yote ambapo mmeshughulika na mtu, na kumtendea lile ambalo msingependa kutendewa ninyi. Huko ndiko kudanganya. Mungu ameweka kanuni katika jambo hili; “Yo yote myatakayo mtendewe na watu, nanyi watendeeni vivyo hivyo.” Hiyo ndiyo kanuni; na sasa kama hamkufanya hivyo ninyi ni wadanganyifu. Angalieni, kanuni si kwamba mnapaswa kufanya yale ambayo kwa busara mngetazamia wawatendee ninyi. Hiyo ni kanuni ambayo ingeruhusu kila kiwango cha uovu. Bali ni “Kama MNAVYOTAKA wawatendee ninyi.”

9. Unafiki. Kwa mfano, katika maombi yenu na maungamo yenu kwa Mungu. Andikeni matukio ambapo mmeomba vitu ambavyo kwa kweli hamkuvitaka. Na ushahidi ni kwamba, mlipomaliza kuomba, hamkuweza kusema mlikuwa mkiomba nini. Ni mara ngapi mmeungama dhambi ambazo hamkukusudia kuziacha, na wakati hamkuwa na kusudi zito la kutozirudia? Naam, mmeungama dhambi huku mkijua kwamba mlitazamia kwenda kuzirudia kwa hakika kama mlivyotazamia kuishi.

10. Kumwibia Mungu. Matukio ambapo mmetumia vibaya wakati wenu, na kupoteza saa ambazo Mungu aliwapa ili mumtumikie na kuokoa roho, katika michezo isiyo na maana au mazungumzo ya kipumbavu, kusoma riwaya, au kutofanya lolote; matukio ambapo mmetumia vibaya vipawa vyenu na uwezo wa akili zenu; ambapo mmetapanya fedha kwa tamaa zenu, au mmezitumia kwa vitu msivyovihitaji, ambavyo havikuchangia afya yenu, wala starehe yenu wala manufaa yenu. Labda baadhi yenu mlio hapa usiku huu mmetumia fedha ya Mungu kununua TUMBAKU. Sitasema juu ya pombe kali, kwa maana nadhani hakuna mtu hapa usiku huu anayekiri dini ambaye angekunywa pombe kali. Natumaini hakuna mtu anayetumia sumu ile chafu, tumbaku. Fikirini mtu anayekiri dini, akitumia fedha ya Mungu kujitia sumu kwa tumbaku!

11. Hasira mbaya. Labda mmewatendea vibaya wake zenu, au watoto wenu, au jamaa zenu, au watumishi, au majirani. Yaandikeni yote.

12. Kuwazuia wengine wasifae. Labda mmedhoofisha ushawishi wao kwa kuwasingizia kwa vidokezo. Hamkumwibia Mungu vipawa vyenu wenyewe tu, bali pia mmemfunga mikono mtu mwingine. Ni mtumishi mwovu ulioje yule ajizembeaye mwenyewe, na kuwazuia wengine! Jambo hili hufanyika mara nyingine kwa kuwapotezea wakati wao bila sababu; mara nyingine kwa kuharibu imani ya Wakristo kwao. Hivyo mmemchezea Shetani mchezo wake, na si kwamba mmejionyesha tu kuwa mzururaji mvivu, bali mmewazuia wengine wasifanye kazi.

Mkigundua kwamba mmemkosea mtu, na mtu huyo yuko karibu mnaweza kumfikia, nendeni mkaliungame mara moja, mkaliondoe njiani. Kama mtu mliyemkosea yuko mbali mno msiweze kwenda kumwona, ketini mkamwandikie barua, mkaliungame kosa hilo, lipeni gharama ya stempu, na kuitia posta mara moja. Nasema, lipeni gharama ya stempu, la sivyo mtalifanya jambo kuwa baya zaidi. Mtaliongezea kosa la kwanza, kwa kumtwika gharama. Mtu anayeandika barua kwa ajili ya shughuli yake mwenyewe, na kumpelekea mwingine bila kulipa gharama ya stempu, si mwaminifu, naye amemdanganya na kumnyang'anya kiasi hicho. Na kama angemdanganya mtu kwa sarafu ndogo, wakati jaribu ni dogo hivyo, je, kuna nini ambacho asingekifanya kama jaribu lingekuwa kubwa zaidi, kama angetarajia kutoadhibiwa? Kama mmemdhulumu mtu ye yote, mpelekeeni fedha, kiasi chote pamoja na riba.

Fanyeni kazi hii yote kwa ukamilifu. Nendeni sasa. Msiiahirishe; hilo litalifanya jambo kuwa baya zaidi. Mwungamieni Mungu dhambi zile zilizotendwa dhidi ya Mungu, na mwungamieni mwanadamu dhambi zile zilizotendwa dhidi ya mwanadamu. Msifikiri kujiepusha kwa kuyazunguka mawe ya kujikwaa. Yaondoeni njiani. Katika kuivunja ardhi yenu isiyolimwa, ni lazima mwondoe kila kizuizi. Huenda yakaachwa mambo mnayodhani ni madogo, nanyi mkashangaa kwa nini hamhisi kama mnavyotamani katika dini, kumbe sababu ni kwamba nia yenu yenye kiburi na ya kimwili imefunika kitu fulani ambacho Mungu aliwataka mkiungame na kukiondoa. Ivunjeni ardhi yote na kuigeuza. Msiruke sehemu yo yote, kama wasemavyo wakulima; msigeuke kando kwa sababu ya shida ndogo ndogo; endesheni jembe moja kwa moja kupitia hizo, kwa kina kirefu, na kuigeuza ardhi yote, ili iwe yote laini na nyororo, na tayari kupokea mbegu na kuzaa matunda mara mia.

Mkishaipitia historia yenu yote kwa namna hii, kwa ukamilifu, kama mtaipitia ardhi hiyo mara ya pili, na kuikazia usikivu wenu mzito na thabiti, mtaona kwamba mambo mliyoyaandika yatawakumbusha mambo mengine ambayo mmekuwa na hatia nayo, yanayohusiana nayo, au yaliyo karibu nayo. Kisha ipitieni mara ya tatu, nanyi mtakumbuka mambo mengine yanayohusiana na hayo. Na mwishoni mtaona kwamba mnaweza kukumbuka sehemu kubwa ya historia yenu, na matendo maalumu, hata katika maisha haya, ambayo hamkudhani mngeyakumbuka hata katika umilele. Msipozichukua dhambi zenu kwa namna hii, na kuzifikiria kwa undani, moja moja, hamwezi kupata wazo lolote la wingi wa dhambi zenu. Mnapaswa kuipitia kwa ukamilifu na kwa uangalifu, na kwa uzito, kama vile mngefanya kama mngekuwa mnajiandaa kwa ajili ya hukumu.

Mnapoipitia orodha ya dhambi zenu, hakikisheni mnaazimia kujirekebisha sasa hivi na kikamilifu. Po pote mnapoona kitu kibaya, azimieni mara moja, kwa nguvu za Mungu, kutotenda dhambi tena kwa namna hiyo. Haitakuwa na faida yoyote kujichunguza, isipokuwa mmeamua kujirekebisha katika kila jambo mnaloliona kuwa baya katika moyo, hasira, au mwenendo.

Mkiona, mnapoendelea na wajibu huu, kwamba nia yenu ingali gizani kabisa, tazameni pande zote, nanyi mtaona kuna sababu fulani inayomfanya Roho wa Mungu awaache. Hamkuwa waaminifu na wa kina. Katika kuendelea na kazi kama hiyo ni lazima mjilazimishe kwa nguvu, na kujileta kama viumbe wenye akili kwenye kazi hii, mkiwa na Biblia mbele yenu, na kuujaribu moyo wenu mpaka mhisi kweli. Msitazamie kwamba Mungu atawafanyia muujiza ili kuivunja ardhi yenu isiyolimwa. Inapaswa kufanywa kwa kutumia njia. Kazeni usikivu wenu juu ya jambo la dhambi zenu. Hamwezi kuzitazama dhambi zenu kwa muda mrefu na kwa ukamilifu, na kuona jinsi zilivyo mbaya, bila kuhisi, na kuhisi kwa kina. Uzoefu unathibitisha kwa wingi faida ya kuipitia historia yetu kwa namna hii. Jitieni kazini sasa; azimieni kwamba kamwe hamtaacha mpaka mwone kwamba mnaweza kuomba. Kamwe hamtakuwa na roho ya maombi, mpaka mjichunguze, na kuziungama dhambi zenu, na kuivunja ardhi yenu isiyolimwa. Kamwe hamtakuwa na Roho wa Mungu akikaa ndani yenu, mpaka mmeifumbua siri hii yote ya uovu, na kuzitandaza dhambi zenu mbele za Mungu. Na iwepo kazi hii ya kina ya toba, na maungamo kamili, kuvunjika huku mbele za Mungu, nanyi mtakuwa na roho ya maombi kwa wingi kiasi ambacho miili yenu inaweza kustahimili. Sababu inayofanya Wakristo wachache hivyo kujua lolote juu ya roho ya maombi, ni kwamba hawakukubali kamwe kujitaabisha kujichunguza ipasavyo, na kwa hiyo hawakujua kamwe maana ya mioyo yao kuvunjwa yote kwa namna hii.

Mnaona nimeanza tu kulifunua jambo hili usiku huu. Nataka kuliweka mbele yenu, katika mfululizo wa hotuba hizi, ili kwamba mkianza na kuendelea kufanya kama nisemavyo, matokeo yatakuwa hakika kama yalivyo pale mkulima anapovunja shamba lisilolimwa, na kulilainisha, na kupanda mbegu zake. Itakuwa hivyo, kama tu mtaanza kwa namna hii, na kushikilia mpaka mioyo yenu yote iliyoshupaa na kuwa sugu ivunjike.

MAELEZO YA MWISHO.

1. Haitasaidia kitu kuwahubiria ninyi wakati mioyo yenu iko katika hali hii ya ugumu, na ukiwa, na ya kutolimwa. Mkulima angeweza vilevile kupanda mbegu zake juu ya mwamba. Hazitazaa matunda yoyote. Hii ndiyo sababu kuna wanaokiri dini wengi wasiozaa matunda ndani ya kanisa, na kwa nini kuna mitambo mingi mno ya nje, na hisia za kina kidogo mno ndani ya kanisa. Itazameni Shule ya Jumapili kwa mfano, mwone jinsi ilivyo na mitambo mingi, na nguvu ya utauwa kidogo. Mkiendelea namna hii, neno la Mungu litaendelea kuwafanya wagumu, nanyi mtazidi kuwa wabaya zaidi na zaidi, kama vile mvua na theluji juu ya shamba la zamani lisilolimwa hufanya nyasi kuwa nene zaidi, na madongoa kuwa magumu zaidi.

2. Oneni kwa nini mahubiri mengi hivyo hupotea bure, na zaidi ya kupotea bure. Ni kwa sababu kanisa halitaki kuivunja ardhi yake isiyolimwa. Mhubiri anaweza kuchakaza maisha yake, na kufanya mema kidogo sana, huku kukiwa na wasikilizaji wengi wa penye miamba, ambao kamwe hawajapata kuvunjwa ardhi yao isiyolimwa. Wameongoka nusu tu, na dini yao ni zaidi badiliko la maoni kuliko badiliko la hisia za mioyo yao. Kuna dini ya kimitambo ya kutosha, lakini kidogo sana kinachofanana na kazi ya kina ya moyo.

3. Wanaokiri dini hawapaswi kamwe kuridhika, wala kutazamia uamsho, kwa kushtuka tu kutoka usingizini mwao, na kupiga kelele huku na huku, na kufanya makelele, na kuzungumza na wenye dhambi. Ni lazima waivunje ardhi yao isiyolimwa. Ni kinyume kabisa cha busara kudhani kwamba mtu ataingia kwa moyo katika dini kwa namna hii. Kama ardhi yenu isiyolimwa imevunjwa, basi njia ya kupata hisia zaidi ni kwenda nje kuwaona wenye dhambi walio njiani kwenda jehanamu, na kuzungumza nao, na kuziongoza roho zinazouliza, nanyi mtapata hisia zaidi. Mnaweza kuingia katika msisimko bila kuvunjwa huku; mnaweza kuonyesha aina fulani ya bidii, lakini haitadumu muda mrefu, wala haitawashika wenye dhambi, isipokuwa mioyo yenu imevunjwa. Sababu ni kwamba mnalishughulikia jambo hilo kimitambo, wala hamjaivunja ardhi yenu isiyolimwa.

4. Na sasa, hatimaye, je, mtaivunja ardhi yenu isiyolimwa? Je, mtaingia katika njia iliyoonyeshwa sasa, na kudumu mpaka mmeamka kikamilifu? Mkishindwa hapa, msipofanya hili, na kujiandaa, hamwezi kwenda mbele zaidi pamoja nami katika mfululizo huu wa hotuba. Nimekwenda pamoja nanyi mbali kadiri inavyofaa kwenda, mpaka ardhi yenu isiyolimwa ivunjwe. Sasa, ni lazima mfanye kazi kamili juu ya jambo hili, la sivyo yote nitakayosema zaidi yatawafaa kidogo. Naam, yatawafanya tu wagumu na kuwafanya wabaya zaidi. Kama Ijumaa usiku ijayo itakapofika, itawakuta na mioyo isiyovunjika, msitazamie kunufaika na yale nitakayosema. Msipoianza kazi hii mara moja, nitachukulia kwamba hamkusudii kuamshwa, kwamba mmemwacha mchungaji wenu, na mnakusudia kumwacha aende vitani peke yake. Msipofanya hili, nawashtaki kwa kumwacha Kristo, kwa kukataa kutubu na kuyafanya matendo yenu ya kwanza. Lakini kama mtakuwa tayari kuiingia kazi hii, nakusudia, Mungu akipenda, Ijumaa jioni ijayo, kuwaongoza katika kazi ya kuwaokoa wenye dhambi.