Tazama Mwana-Kondoo wa Mungu

Yohana 1:29

Tazama, Mwana-Kondoo wa Mungu,

aichukuaye dhambi ya ulimwengu!

Ni makuu na ya ajabu matendo ya BWANA Mungu Mwenyezi! Tunaishi katikati yake, na jinsi yanavyotuathiri kidogo inatosha kuthibitisha upotovu wetu. Yeye ni mkuu hata katika vitu vidogo kabisa; wala hakuna mmea, ua, au mdudu, usiobeba muhuri wa hekima na uweza usio na kikomo. Basi ingetupasa kuguswa kwa kina namna gani kwa kuyatafakari Yote kwa pamoja, kama dhambi isingalitia giza akili zetu na kuifanya migumu mioyo yetu! Hapo mwanzo, yote yalipokuwa giza, bila umbo, na ukiwa, Neno lake lenye uweza lilileta nuru, uhai, uzuri, na utaratibu. Aliliamuru jua liangaze, na sayari zizunguke. Ukubwa wa uumbaji unapita mbali sana upeo wa mawazo yetu. Nyota zisizohesabika, na malimwengu ambayo, ingawa ni makubwa yenyewe, kwa sababu ya umbali wake yanaonekana kwetu kwa shida tu, hayana faida ya karibu na inayojulikana kwetu zaidi ya kuupanua ufahamu wetu wa ukuu wa Muumba wake. Ni kidogo kweli ujuzi tulio nao hata wa mfumo wetu wenyewe wa jua; lakini tunajua vya kutosha kufanya kutojali kwetu kusiwe na udhuru. Utukufu wa jua lazima uyavute macho ya kila mtu, na katika zama hizi za maarifa, ni wachache wasio na wazo lolote juu ya ukubwa wa sayari, na juu ya kasi na utaratibu wa mizunguko yao. Zaidi ya hayo, wingi wa aina-aina unaoupamba uumbaji huu wa chini, jinsi sehemu zake mbalimbali zinavyotegemeana na kuhusiana, na jinsi zote kwa ujumla zinavyotumika kwa faida ya mwanadamu, mkaaji wake mkuu, pamoja na kuhifadhiwa kwa kila kiumbe kimoja kimoja, na kudumu kwa kila jamii ya wanyama, ni mambo yasiyopita uwezo wa akili za kawaida, nayo hutoa nafasi karibu isiyo na mwisho ya kutafakari na kustaajabu. Lakini wanadamu walio wengi hawayajali hata kidogo. Kupishana kwa mchana na usiku, na kuzunguka kwa majira, kwao ni mambo ya kawaida tu; kana kwamba yanafuatana bila sababu wala kusudi. Na ingawa wanafalsafa, wanaojitoa waziwazi kujifunza kazi za maumbile, hulemewa na alama za hekima na mpangilio wasioweza kuuelewa; hata hivyo ni wachache miongoni mwao wanaoongozwa kwenye mawazo ya kumcha Mungu kwa ujuzi wao wanaoujivunia juu ya viumbe vyake. Hivyo watu huishi bila Mungu duniani, ingawa wanaishi, na kwenda, na kuwa na uhai wao ndani yake, na daima wamezungukwa na ushahidi ulio wazi kabisa wa kuwapo kwake na nguvu zake. Labda tetemeko la ardhi, au tufani, kwa kuamsha hofu yao, laweza kuzilazimisha akili zao kukiri uweza wake juu yao, na kuwasukuma wamlilie mara moja moja kwa kitambo; lakini wakidhani hatari imepita, hurudi tena katika ujinga wao wa zamani.

Ni nini kinachoweza kuvuta usikivu, au kulainisha ukaidi, wa viumbe kama hawa? Tazama, ajabu moja zaidi, lililo kuu kuliko yote yaliyotangulia; tendo la mwisho, na la juu kabisa, la wema wa Mungu! Mungu amewapenda wenye dhambi waasi na wasio na shukrani kiasi cha kuwawekea Mwokozi katika nafsi ya Mwanawe pekee. Manabii waliona mbele kudhihirishwa kwake katika mwili, na wakatabiri matokeo yake ya baraka —kwamba kuwapo kwake kungeigeuza nyika kuwa shamba lenye kuzaa, kwamba alikuwa akija kuwapa vipofu kuona, na wafu uzima; kuwaweka huru mateka; kufungua mzigo mzito; na kuwabariki waliochoka kwa raha. Lakini badiliko hili halikupaswa kufanyika kwa neno la uweza tu, kama aliposema, Iwe nuru; ikawa nuru (Mwanzo 1:3). Lilikuwa jambo kuu kuunena ulimwengu utoke katika utupu; lakini ni kuu zaidi sana kuwakomboa wenye dhambi kutoka katika taabu. Wokovu, ambao yeye ndiye Mwanzilishi wake, ingawa ni bure kwetu, ulipaswa kumgharimu yeye sana. Kabla rehema ya Mungu haijaweza kweli kugawiwa wakosaji wa namna hii, haki za uadilifu wake, madai ya sheria yake, na heshima ya utawala wake, havina budi kushughulikiwa. Kuwekwa mapema kwa dhabihu, na kutumiwa kwake kwa muda mrefu, kulikuwa kumeonyesha wazi hitaji la upatanisho; lakini Upatanisho halisi na kamili ungeweza kufanywa na MASIHI peke yake. Damu ya wanyama waliochinjwa haikuweza kuondoa dhambi, wala kuidhihirisha haki ya Mungu katika kuisamehe. Hii ndiyo iliyokuwa kazi iliyoamriwa, kazi ya agano, ya MASIHI, naye peke yake ndiye aliyeweza kuitimiza. Kwa lengo hilo alikuwa amesema, Tazama, nimekuja (Zaburi 40:7). Na ni kwa lengo hilo hilo, Yohana alipomwona, alimwonyesha kwa wanafunzi wake, akisema, Tazama, Mwana-Kondoo wa Mungu!

Mambo matatu yanajitokeza kwa ajili ya kutafakari kwetu,

I. Jina analopewa MASIHI hapa, Mwana-Kondoo wa Mungu.

II. Nguvu ya dhabihu yake, Yeye huondoa dhambi.

III. Upana wake, Dhambi ya ulimwengu

I.

Yeye ni Mwana-Kondoo wa Mungu. Mwana-kondoo wa Pasaka, na wana-kondoo waliotolewa kila siku, asubuhi na jioni, kwa mujibu wa sheria ya Musa, waliwekwa na Mungu; lakini Mwana-Kondoo huyu, zaidi ya hayo, aliandaliwa na Mungu mwenyewe. Wale wengine walikuwa mifano tu [ishara za kinabii]. Ingawa walikuwa wengi, wote hawakutosha kuwatakasa watoaji na hatia (Waebrania 10:1); na wote waliondolewa, MASIHI alipokomesha dhambi kwa toleo moja la nafsi yake, mara moja tu kwa daima, na kuleta haki ya milele, kwa ajili ya wote wanaoliamini jina lake.

Kwa hiyo, jina hili, Mwana-Kondoo wa Mungu, linahusu kujitoa kwake kwa hiari kusimama mahali pa wenye dhambi, ili kwa mateso na kifo chake, wale waliostahili kufa wapate uzima wa milele kupitia yeye, na kwa ajili yake. Wanadamu wote bila kubaki mmoja walistahili kushtakiwa kwa kuivunja sheria ya Mungu, nao walikuwa katika hali ya kutengwa naye. Adhabu, kwa ajili ya uasi, ilikuwa imeambatanishwa na sheria waliyoivunja; na kwa hiyo wao, kama wakosaji, walistahili adhabu hiyo. Ingawa ingekuwa kiburi kwa minyoo kama sisi kuamua, kwa kanuni zetu wenyewe, kama Hakimu mkuu wa ulimwengu wote angeweza, bila kupingana na utukufu wake mwenyewe, kuifuta adhabu hii bila fidia, au la; hata hivyo, kwa kuwa ametufadhili kwa ufunuo wa mapenzi yake juu ya jambo hili, twaweza kusema kwa uhakika zaidi, na kuthibitisha kwamba kufanya hivyo hakukupatana na kweli yake na utakatifu wake, wala na utakatifu wa utawala wake wa kimaadili, kwa sababu hili ndilo tamko lake mwenyewe. Sasa twaweza kuwa na hakika kwamba kusamehewa kwa mwenye dhambi mmoja, naam, hata kwa dhambi moja, kwa tendo la rehema tupu, bila jambo lolote la kuingilia kati, kusingepatana na uthabiti usiopindika wa sheria, na kweli na haki ya Mtoa-Sheria. Lakini rehema ilikusudia kuwasamehe wenye dhambi wasiohesabika, kila mmoja wao akiwa na mashtaka ya dhambi zisizohesabika. Na tamko kwamba Mungu ni mwenye rehema hivyo lilipaswa kuandikwa na kujulikana hadharani, katika mfululizo mrefu wa vizazi, na kuzifikia hata dhambi ambazo bado hazijatendwa. Tendo la neema lililo la jumla na lisilo na masharti namna hiyo lingeweza kuwaongoza wanadamu (bila kutaja viumbe wenye akili walio juu yetu) kwenye mawazo ya kuudharau utakatifu wa Mungu, na hata kuwatia moyo kutenda dhambi wakitumaini kutoadhibiwa, kama lisingeunganishwa na mpango fulani ambao ungeonyesha kwamba kutumika kwa rehema yake kunapatana kikamilifu na heshima ya sifa zake zote. Jinsi Mungu awezavyo kuwa mwenye haki, na bado kuwahesabia haki wale ambao sheria yake mwenyewe ya haki iliwahukumu, lilikuwa fumbo zito mno kwa akili zenye mipaka kulitatua (Warumi 3:26). Lakini hapa ndipo Mungu anapotukuzwa. Hekima yake ilibuni, na upendo wake ukatoa, njia ile ifaayo, njia pekee iwezekanayo. Aliwafunulia wazazi wetu wa kwanza kusudi lake, ambalo alilitimiza wakati ulipotimia, la kumtuma Mwanawe, amezaliwa na mwanamke, amezaliwa chini ya sheria, ili awakomboe wenye dhambi kutoka katika laana ya sheria (Wagalatia 4:4, 5), kwa kuibeba laana hiyo badala yao. Tukizingatia heshima ya nafsi yake, na ukamilifu wa utii wake, mateso yake na kifo chake kwa ajili ya dhambi zisizo zake vilidhihirisha ubaya wa kutisha wa dhambi, na ghadhabu kali ya Mungu juu yake, kwa nuru yenye nguvu zaidi sana kuliko ambavyo kutekelezwa kwa hukumu juu ya wakosaji wenyewe kungeweza kamwe kufanya. Tena kunadhihirisha haki ya hukumu hii, kwa kuwa wala heshima wala utakatifu wa Mdhamini haukuweza kumwepusha na mateso; na kwamba ingawa alikuwa Mpendwa wa Mungu, hakuachiliwa. Hivi ndivyo ninavyoelewa upatanisho na fidia kwa ajili ya dhambi.

II.

Nguvu ya Upatanisho huu ni kamili. Mwana-Kondoo wa Mungu, aliyechinjwa hivyo, huondoa dhambi; kwa habari ya hatia yake na pia uchafu wake. Waisraeli, kwa kumtazama yule nyoka wa shaba (Hesabu 21:9), waliokolewa na mauti na kuponywa majeraha yao. Mwana-Kondoo wa Mungu ni kitu kinachowekwa mbele, si cha macho yetu ya mwili, bali cha jicho la moyo, ambalo kwa kweli, katika mwanadamu aliyeanguka, kwa asili ni kipofu; lakini ujumbe wa Injili, ukihuishwa na utendaji wenye nguvu wa Roho Mtakatifu, umewekwa kulifumbua. Kila amwonaye Mwana na kumwamini kwa namna hii (Yohana 6:40), huokolewa na hatia na hukumu, huhesabiwa haki mbali na dhambi zote. Ana haki ya kuyataja mateso ya Mwana-Kondoo wa Mungu kama kizuizi dhidi ya mateso yake mwenyewe; na utii wote wa Mwokozi hata mauti, kama msingi na haki ya kukubaliwa kwake uzimani. Hatia, yaani kustahili adhabu, ikiisha kuondolewa, nafsi inapata njia iliyo wazi ya kumkaribia Mungu, nayo imeandaliwa kupokea baraka kutoka kwake. Kwa maana kama vile jua, chemchemi ya nuru, hulijaza jicho lililokuwa kipofu hapo awali, mara linapopata kuona; vivyo hivyo Mungu, aliye Chemchemi ya Wema, huwaangazia viumbe vyake vyote wenye akili kwa kadiri ya uwezo wao, isipokuwa wamepofushwa na dhambi, na kufanywa wasiweze kushirikiana naye. Sasa Mwokozi anapokelewa na kutawazwa moyoni, na kutoka katika ukamilifu wake, uzima wa neema hupatikana na kudumishwa. Hivyo si hatia tu, bali pia kupenda dhambi, na utawala wake, vinaondolewa, vikishindwa na neema, na kukataliwa kwa moyo wote [kwa unyofu] na mwenye dhambi aliyeamini na kusamehewa. Damu ile inayomwokoa na dhiki huuhifadhi moyoni mwake ukumbusho ulio hai wa hatari kubwa na taabu aliyookolewa nayo; humjaza shukrani kwa Mkombozi wake; na humpa nia ya kudumu inayomsukuma kwenye utii wa furaha na wa kila namna.

III.

Upana uliokusudiwa wa kuondolewa huku kwa dhambi bila malipo, kwa toleo la Mwana-Kondoo wa Mungu, umeelezwa kwa namna pana isiyowekewa mipaka. Yeye huondoa dhambi ya ulimwengu. Wengi wa wasikilizaji wangu hawahitaji kuambiwa ni mabishano makali na marefu kiasi gani yamedumishwa kuhusu upana wa kifo cha Kristo. Nachelea kwamba faida za mabishano hayo hazijalingana na bidii ya wabishanaji. Kwa upande wangu, napenda kujulikana kwa jina lisilo jingine ila la Mkristo; na kutokubali bila kuhoji mfumo wowote ila Biblia. Kwa kawaida hujitahidi kuhubiri kwa moyo na kwa dhamiri, na kuyaweka kando [kuyaepuka], kadiri niwezavyo, mambo yote ya mabishano. Lakini kwa kuwa jambo hili sasa liko moja kwa moja mbele yangu, nitaitumia nafasi hii, na kwa unyofu na uaminifu, kuwafunulia ninyi mawazo ya moyo wangu juu yake.

Ikiwa inakisiwa kwamba kweli alikusudia na kunuia wokovu wa watu wote, kwa sababu kifo cha Kristo kinasemwa hapa kuondoa dhambi ya ulimwengu, au (kama Mwinjilisti huyu anavyosema mahali pengine) ya ulimwengu wote (1 Yohana 2:2), hitimisho hilo lingepingwa na hali halisi. Kwa maana ni hakika kwamba si watu wote watakaookolewa (Mathayo 7:13, 14). Yaogopwa kwamba sehemu kubwa ya wale ambao Neno la wokovu wake linapelekwa kwao, huangamia katika dhambi zao. Basi, ikiwa yeye hawezi kukosa kutimiza kusudi lake, kwa kuwa wengi huangamia kweli, haikuweza kuwa ndiyo nia yake thabiti kwamba watu wote waokolewe mwishowe na kabisa.

Idadi ile kubwa mno, waliokuwa wafu kwa sababu ya makosa na dhambi, watakaoonekana mkono wake wa kuume katika Siku ile kuu ya kufunuliwa kwake, mara nyingi wanazungumziwa kwa lugha maalumu na ya pekee. Wanaitwa kondoo wake (Yohana 10:11, 16), ambao kwa ajili yao aliutoa uhai wake; wateule wake (Marko 13:27), walio wake (Yohana 13:1); wale waliopewa kuliamini jina lake (Wafilipi 1:29), na ambao kwa habari yao ilikuwa mapenzi mema ya Baba kuwachagua tangu asili ili wafanywe wana (Waefeso 1:5). Kwa asili yao ni watoto wa hasira, kama na hao wengine (Waefeso 2:3); na ndani yao wenyewe hawana mwelekeo zaidi wa kuipokea kweli kuliko wale wanaoikataa kwa ukaidi hata mwisho. Wakati wowote wanapokuwa radhi, wanafanywa hivyo katika siku ya uweza wa Mungu (Zaburi 110:3); na katika lile wanalotofautiana, ni neema inayowatofautisha (1 Wakorintho 4:7). Mafungu ya Maandiko yenye maana hii hayahesabiki; na ingawa werevu mwingi umetumika kuyalainisha, na kuyafanya yaseme lugha ya dhana fulani, yako wazi mno yenyewe kiasi kwamba hata apitaye mbio aweza kuyasoma. Si lugha ya kubahatisha, bali ya uvuvio, kwamba Bwana Mungu, wale aliowajua tangu asili, aliwachagua tangu asili wafananishwe na mfano wa Mwana wake (Warumi 8:29). Na ingawa watu fulani wa dhati hujisumbua kwa hoja zisizo za lazima na zenye maumivu kuhusu ukuu wa Mungu katika mwenendo wake kwa wanadamu, wote, ikiwa kweli ni wa kiroho na wametiwa nuru, husimama juu ya msingi huu huu katika uzoefu wao wenyewe. Wengi wanaoonekana kutofautiana nasi katika njia ya kuhojiana, hupatana nasi kabisa wanaposema tu yale ambayo Mungu ameyatenda kwa ajili ya nafsi zao. Wanajua, na kukiri kwa urahisi kama sisi, kwamba walipatikana naye kwanza walipokuwa hawamtafuti; na kwamba vinginevyo, wasingemtafuta, wala wasingeweza kumtafuta kamwe; wala hawawezi kutoa sababu bora kuliko hii, kwa nini wameokolewa kutoka ulimwenguni. Kwamba BWANA ameona vema kuwafanya kuwa watu wake (1 Samweli 12:22).

Lakini, kwa upande mwingine, siwezi kufikiri kwamba maana ya usemi huu imeelezwa vya kutosha kwa kusema, Kwamba ulimwengu, na ulimwengu wote, umetajwa ili kutufundisha kwamba dhabihu ya Mwana-Kondoo wa Mungu haikuwekewa mipaka, kama matoleo ya Kilawi, kwa taifa la Israeli peke yake; bali kwamba inafaa kwa ajili ya dhambi za idadi fulani iliyowekwa ya watu, wanaoitwa Wateule, waliotawanyika kati ya mataifa mengi, na kupatikana katika hali na mazingira ya kila namna ya maisha ya kibinadamu. Bila shaka huu ni ukweli, kwa kadiri unavyofika; lakini, kwa maoni yangu, haupatani kikamilifu na namna ya Maandiko ya kueleza. Kwamba kuna uteule wa neema, tunafundishwa waziwazi; hata hivyo, haikusemwa kwamba Yesu Kristo alikuja ulimwenguni awaokoe Wateule, bali kwamba alikuja awaokoe wenye dhambi, kutafuta na kuokoa kilichopotea (1 Timotheo 1:15; Luka 19:10). Kwa msingi huu, naona kwamba wahudumu wana idhini ya kuihubiri Injili kwa kila kiumbe, na kuisemesha dhamiri ya kila mtu mbele za Mungu: na kwamba kila mtu anayeisikia Injili hii, kwa hiyo ana idhini, kitia-moyo, naam, amri, ya kumwendea Yesu Kristo kwa ajili ya wokovu. Na kwamba wale wanaokataa, kwa hiyo wanajitenga wenyewe, na kuangamia, si kwa sababu hawakuwahi kuwa na, wala wasingeweza kamwe kuwa na, sehemu yoyote katika upatanisho wake, bali kwa sababu tu hawataki kuja kwake wapate kuwa na uzima. Najua kiasi fulani juu ya visingizio na hoja za kudadisi zinazoenea juu ya jambo hili, nami najua kwamba naweza kubanwa kwa magumu ambayo siwezi kuyatatua kwa kuridhisha kikamilifu roho za kudadisi na za kubahatisha. Sivunjiki moyo kwa kukutana na mambo fulani yaliyo nje ya uwezo wa akili zangu finyu, katika kitabu ambacho naamini kimevuviwa na yeye ambaye njia zake na mawazo yake yako juu kuliko yetu, kama vile mbingu zilivyo juu sana kuliko nchi (Isaya 55:8, 9). Lakini naamini kwamba hoja za bure, ukaidi wa nafsi, kushikamana na majina na vyama, na mwelekeo wa kuyachota mawazo yetu kutoka katika mifumo ya kibinadamu, badala ya kuyaunda kwa kujifunza Biblia kwa makini na kwa unyenyekevu, pamoja na maombi ya kufundishwa na Mungu, ndivyo vyanzo vikuu vya mashaka na mabishano yetu.

Upana wa Upatanisho mara nyingi huelezwa kana kwamba hesabu ilifanywa, ni kiasi gani cha mateso kilichohitajika Mdhamini akivumilie, ili alipie kwa usahihi jumla ya idadi ya dhambi zote, za Wateule wote; kwamba aliteseka kiasi hicho hasa, wala si zaidi; na kwamba dai hili lilipotimizwa kikamilifu, alisema, Imekwisha; akainama kichwa, akaisalimisha roho yake (Yohana 19:30). Lakini uangalifu huu wa kuhesabu hauonekani kufanana na ule ukarimu na utukufu usio na mipaka, ambao huilemea akili inayotafakari kwa makini mwenendo wa Mungu katika ulimwengu wa asili. Mungu anapoinywesha nchi, huinywesha kwa wingi (Zaburi 65:10). Hauzuii mvua kwa mashamba yaliyolimwa au yanayoweza kuboreshwa tu, bali, kwa ukarimu mwingi unaomstahili, mawingu yake humimina maji, kwa wingi ule ule, juu ya mlima usiozaa, jangwa la upweke, na bahari isiyo na njia. Kwa nini tusiseme pamoja na Maandiko, kwamba Kristo alikufa ili kuonyesha haki ya Mungu (Warumi 3:25, 26), kudhihirisha kwamba yeye ni mwenye haki katika kuwahesabia haki wasiomcha Mungu, wanaomwamini Yesu? Na kwa kadiri tujuavyo, udhihirisho ule ule wa ubaya na hatia ya dhambi, kwa maumivu makali na kifo cha Mkombozi, ungeweza kuhitajika vivyo hivyo, hata kama idadi ya Wateule ingekuwa ndogo sana kuliko itakavyoonekana kuwa, watakapokutana wote mbele ya kiti cha enzi cha utukufu. Kama Mungu angaliiumba dunia hii kuwa makao ya mtu mmoja tu; kama ingalimpendeza kumpa aina na kiasi kile kile cha nuru tunachofurahia; jua lile lile tukufu, ambalo sasa latosha kuangaza na kuwafariji mamilioni ya wanadamu, lingalihitajika kwa ajili ya mahitaji ya mtu huyo mmoja. Vivyo hivyo, labda, kama ingalimpendeza kumwokoa mwenye dhambi mmoja tu, kwa njia ambayo ingetoa udhihirisho wa juu kabisa uwezekanao wa haki yake, na wa rehema yake, hilo lisingeweza kufanyika kwa njia nyingine yoyote ila ile aliyoichagua kwa wokovu wa makundi yasiyohesabika, ambao, katika Siku ile Kuu, wataungana katika wimbo wa sifa kwa Mwana-Kondoo aliyewapenda, na kuwaosha dhambi zao katika damu yake mwenyewe. Kama vile jua lina nuru ya kutosha kwa macho (kama wangekuwapo wengi hivyo wawezao kulitazama) yaliyo sawa kwa idadi na majani ya miti, na nyasi ziotazo juu ya nchi; vivyo hivyo ndani ya Yesu, Jua la Haki, kuna Ukombozi mwingi, Yeye ni tajiri wa rehema kwa wote wamwitao (Zaburi 130:7; Warumi 10:12); naye huwaalika wenye dhambi, bila kumbagua mtu, ambao Neno la wokovu wake linapelekwa kwao, hata miisho ya dunia, wamwangalie yeye, wapate kuokoka (Isaya 45:22).

Chini ya kipindi cha Injili, na kwa njia yake, Mungu anawaagiza watu wote wa kila mahali watubu (Matendo 17:30). Kwa hiyo watu wote, wa kila mahali, wanatiwa moyo kutumaini msamaha, kwa kufuata utaratibu ulioamriwa na Injili; vinginevyo toba ingekuwa jambo lisilowezekana na lisilo na faida. Na kwa hiyo, amri ya kutubu inamaanisha idhini ya kuliamini jina la Yesu, kama aichukuaye dhambi ya ulimwengu. Isisemwe kwamba kuwaita watu waamini, jambo lililo nje ya uwezo wao wa asili, ni kuwadhihaki. Kuna njia zilizoamriwa za kupata imani, ambazo si nje ya uwezo wao wa asili kuzifuata, ikiwa hawana ukaidi wa makusudi. Tunalo Neno la Mungu kuwa mamlaka yetu. Mungu hadhihakiwi (Wagalatia 6:7), wala yeye hawadhihaki viumbe vyake. Bwana wetu hakumdhihaki yule Mtawala kijana, alipomwambia kwamba kama angeuza mali yake ya duniani, na kumfuata, angekuwa na hazina mbinguni (Luka 18:22). Je, Mtawala huyu hakuwa na uwezo wa kuuza mali zake? Sina shaka kwamba yeye mwenyewe alidhani alikuwa na uwezo wa kuziuza kama angetaka. Lakini maadamu aliipenda fedha yake kuliko alivyompenda Kristo, na kuzipendelea hazina za duniani kuliko za mbinguni, hakuwa na nia ya kuachana nazo. Na kukosa nia, kwa mtu mwenye kuwajibika kimaadili, ni kukosa uwezo kwa maana iliyo kali kabisa. Mtu yeyote asithubutu kumtolea Muumba wake visingizio ambavyo yeye mwenyewe asingevikubali katika mambo yake. Ukisema juu ya mtu, ni mwongo kiasi kwamba hawezi kusema neno moja la kweli; ni mchafu wa kinywa kiasi kwamba hawezi kusema bila kuapa; si mwaminifu kiasi kwamba hawezi kuacha nafasi moja ya kudanganya au kuiba; je, unasema juu ya kutoweza kwake kutenda mema kama kitu kinachopunguza kosa lake, na kwa sababu unadhani kinamwondolea lawama? Hakika unaona kwamba kadiri anavyozidi kutopenda kutenda mema, na kuzoea uovu, ndivyo alivyo mbaya zaidi. Mtu awezaye kusema uongo na kuapa kwa uongo, awezaye kudanganya na kunyang'anya, lakini ni adui wa kweli na wema kiasi kwamba hawezi kufanya lolote la upole au la unyofu, lazima awe mtu wa tabia ya kuchukiza kweli! Usijihukumu mwenyewe kwa upendeleo zaidi ikiwa unaweza kuupenda ulimwengu na anasa za mwili, lakini huwezi kumpenda Mungu. Ikiwa unaweza kumwogopa mnyoo kama wewe, lakini unaishi bila kumcha Mungu; ikiwa unaweza kuzikanyaga sheria zake kwa ujasiri, lakini hutaki, na kwa hiyo huwezi, kujinyenyekeza mbele zake, na kuitafuta rehema yake, kwa njia aliyoiweka. Hatuwezi kuipa neema ya Mungu sifa kupita kiasi; lakini tunapaswa kuwa waangalifu, kwamba kwa kisingizio cha kuitukuza neema yake, tusiwape wavivu na wasio waaminifu visingizio kwa ajili ya ukaidi na uovu wao (Mathayo 25:16). Mungu ni mwenye neema; lakini mwanadamu na awajibike kwa haki kwa ajili ya uovu wake mwenyewe, wala asithubutu kueleza hali yake kwa namna ambayo, kwa hitimisho la haki, ingemwonyesha Mungu mtakatifu kuwa ndiye chanzo cha dhambi, ambayo yeye huichukia na kuikataza.

Yote yanaweza kufupishwa katika mambo mawili, ambayo nayaweka mbele ya usikivu wenu wa dhati; ambayo lazima iwe kazi ya maisha yangu kuyasisitiza, na ambayo, natumaini, sitajuta kwa kuyasisitiza, iwe saa ya kufa, au katika Siku ya Hukumu, nitakapotoa hesabu ya mahubiri yangu, nanyi ya yale mliyoyasikia mahali hapa.

(1.)

Kwamba wokovu, kwa kweli, ni wa neema kabisa. Zawadi ya Mwokozi, mapambazuko ya kwanza ya nuru moyoni, misaada yote na mahitaji yote yanayohitajika kuiendeleza kazi, tangu msingi hadi jiwe la juu, yote ni ya neema ya bure.

(2.)

Kwamba sasa, kwa kuwa Mwana-Kondoo wa Mungu anahubiriwa kwenu, kama aichukuaye dhambi ya ulimwengu, mkimkataa, jambo ambalo Bwana na apishe mbali! Nasema, mkimkataa, damu yenu itakuwa juu ya vichwa vyenu wenyewe. Mmeonywa, mmealikwa. Msithubutu kusema, Mbona angali akilaumu? Kwa maana ni nani aliyeshindana na mapenzi yake? (Warumi 9:19). Akitaka kuniokoa, nitaokolewa; asipotaka, naweza kufanya nini? Mungu ni mwenye rehema, lakini pia ni mtakatifu na mwenye haki; ni Mwenyezi, lakini uweza wake usio na mipaka umeunganishwa na hekima, na kuongozwa na makusudi makuu ya utawala wake. Aweza kufanya mambo yasiyohesabika, ambayo hatayafanya. Lile atakalolifanya (kwa kadiri linavyotuhusu) Neno lake linatujulisha, wala hata yodi moja wala nukta moja yake haitapita bila kutimia (Mathayo 5:18).

—— O ——