Imani ya Kweli na Imani ya Uongo

WAGALATIA 5:6.-- `Kwa maana katika Yesu Kristo kutahiriwa hakufai kitu, wala kutokutahiriwa; bali imani itendayo kazi kwa upendo.'

YAKOBO 2:20.-- `Lakini, Ee mtu usiye na maana, wataka kujua ya kuwa imani pasipo matendo imekufa?'

WARUMI 3:31.-- `Basi, je! twaibatilisha torati kwa njia ya imani? Hasha! Kinyume cha hayo twaithibitisha torati.'

Mnafahamu kwamba somo langu mchana huu litakuwa tofauti kati ya imani ya kweli na imani ya uongo, na Lo! inueni mioyo yenu kwa Mungu mkiomba nuru na nguvu ya Roho Mtakatifu. Nauona kwa uzito mkubwa umuhimu wa somo hili; kwa maana siwezi kujizuia kuogopa kwamba kuna kiasi kidogo tu cha uzima halisi wa imani, ingawa kuna maneno mengi, maandishi mengi na mahubiri mengi juu ya imani. Naogopa kwamba imani haieleweki kwa namna ya kutisha, nami najua kwamba inapotoshwa kwa namna ya aibu. Hakika hizi zimenilazimikia kwa kukutana kwangu halisi na watu. Naamini kwamba umati juu ya umati wamedanganyika juu ya jambo hili la uzima; na, Mungu anajua, sisemi hivi bila kutambua uzito wa kutisha wa maneno yangu. Mara nyingi huletewa vijitabu na trakti, ambavyo huvipitia kwa ajili ya waliovituma, lakini mara nyingi hunifanya damu yangu iganda, nami hulia, `Bwana, ni wakati wako wa kutenda kazi; kwa maana si wenye haki tu wanaoangamia, bali hata haki yenyewe inaonekana kuangamia, na viongozi hawa vipofu wanaonekana kufanya haraka kuzima mipaka ya mwisho iliyo hafifu kati ya mema na mabaya, na kuyafungua malango ya mafuriko ya Uantinomia na uovu.' `Wale ambao miungu imekusudia kuwaangamiza, kwanza huwadanganya'; na hakika Shetani anaonekana amefaulu kuwadanganya wengi wanaohesabiwa kuwa wateule, ili kupitia wao awazamishe watu katika udanganyifu na upotevu.

Basi, kwa miaka kumi nimeomba hasa kwamba Mungu awainue watu watakaopeperusha tena bendera ya Utakatifu wa vitendo, na kuonyesha DINI YA MUNGU HASA NI NINI. Kila mtu siku hizi anajifanya kuwa mwanatheolojia. Tunapata mapingano na tafsiri za Maandiko zilizo dhaifu na za kudharauliwa kupita kiasi kinachoweza kuwaziwa.

Mara nyingi nimejisikia karibu kukata tamaa nilipoona jinsi adui alivyozivuta upande wake ngome zenyewe za Kanisa, na kuzigeuza silaha za vita vya Mungu zitumikie makusudi yake mwenyewe. Jinsi nilivyomwona akigawa chokaa isiyokorogwa vema, hata tope lake limeenea kila mahali! Huwezi kushika kitabu wala gazeti bila Uantinomia mbaya kabisa kukulaki, ukiwa umevikwa vazi jipya. Ni wakati mtu fulani aseme waziwazi, na, Mungu ashukuriwe, kwa kuwa watu wanaodai kuwa wake hawataki, anainua watu kutoka mitaa duni waje waiambie dunia kwamba Mungu hajafa, na kwamba haki na hukumu bado ndizo msingi wa kiti chake cha enzi; kwamba bado aweza kuwaokoa watu wake NA DHAMBI ZAO.

Kukutana na watu wengi waliodanganyika ndiko kulikonifanya kwanza nilitafakari suala la imani iokoayo kama somo la peke yake. Wakati mmoja, nilipokuwa nikitembea kupitia ukumbi mkubwa wa muziki, baada ya ibada, mwanamke mmoja mwenye heshima alinishika mkono akasema. `Lo! Bi. Booth, niambie nimekosea wapi. Naamini yote uliyokuwa ukiyasema. Nimeyaamini kwa miaka mingi, nami naomba, na kujitahidi, na kuamini, na bado sijaokoka. Mimi ni MTUMWA WA DHAMBI ZANGU SAWASAWA NA MTU MWINGINE YEYOTE.' Sitasahau kamwe nuru ile iliyoonekana kushuka kutoka Mbinguni mwanamke yule aliposema. Nilisema, `Ee Bwana! huyu ni mfano wa maelfu. Nionyeshe kiungo kinachokosekana kiko wapi. Nipe ujumbe wako wa kweli juu ya jambo hili, nami nitawapa.' Nami naamini kwamba Mungu alinipa kweli, na amenisaidia tangu hapo kuwaonyesha maelfu imani ya kweli iokoayo ni nini. Sasa tutajaribu kuwaonyesha ninyi; na ikiwa kuna wazo akilini mwetu ambalo halikutoka kwake, na alifute! na lile litokalo kwake, Lo, na awape nuru, na utayari, na ujasiri, na unyenyekevu wa kulipokea, na hivyo sote tubarikiwe pamoja!

Mchana huu nitazungumza juu ya imani kwa maana ya kiinjili, au MAANA YA KUOKOA--si imani kama inavyotumika wakati mwingine kumaanisha Ukristo wote, au kuwakilisha mfumo wa kweli, bali imani inapotumika kueleza tendo lile la nafsi linaloihamisha kutoka ufalme wa Shetani kuingia Ufalme wa Mungu--kanuni ile hai, yenye nguvu, ibadilishayo, iliyo ndani ya nafsi ya mwamini, inayomwezesha kuishi katika utii kwa Mungu--imani IOKOAYO.

Basi, IMANI HIYO NI NINI? Mungu atusaidie, kwa sababu juu ya jambo hili hutegemea Wokovu wetu au hukumu yetu ya milele; kwa maana yeye aliyekuwa kweli yenyewe katika mwili amesema, `Aaminiye ataokoka, asiyeamini atahukumiwa.' Si maneno yangu, kwa hiyo sithubutu kuyalainisha.

Basi, imani hii ni nini?

Kwanza. Tutaangalia jambo moja au mawili ambayo imani siyo. Na hapa mtaona baadhi ya madanganyo makuu ya Kanisa siku hizi.

(1) Si kuitambua tu kweli kwa akili, au kuisadiki tu. Hilo laweza kuwepo bila chembe moja ya imani iokoayo. Imani iokoayo si kuitambua kweli kwa akili. `Ee mtu usiye na maana, wataka kujua ya kuwa imani pasipo matendo imekufa?' na kutahiriwa hakufai kitu, wala kutokutahiriwa; bali imani itendayo kazi kwa upendo.' `Je! twaibatilisha torati kwa njia ya imani? Hasha! Kinyume cha hayo twaithibitisha torati.'

Sasa kuna makumi ya maelfu ya waaminio wa akili tu katika nchi hii--kama vile mwanao alivyofundishwa kuamini, yaani, kupokea akilini mwake mambo fulani ya elimu ya nyota. Amefundishwa kwamba dunia huzunguka jua, na jambo hilo liko pale, kwa kusema hivyo, limewekwa kando juu ya rafu ya akili yake, lakini huenda ofisini kwake siku 365 za mwaka na labda hata mara moja hafikiri juu yake. Halina matokeo yoyote ya kivitendo katika maisha yake. Tena, amefundishwa kwamba palikuwa na mtu aitwaye William Mshindi; amesoma habari zote za maisha yake katika historia, na amepokea mambo hayo akilini mwake; na kama mtu yeyote angeleta nadharia iliyo kinyume, angekuwa shujaa wa kutetea ukweli wa historia, na bado labda hajamfikiria William Mshindi kwa mwaka mzima. Wala maisha yake wala kifo chake havina matokeo yoyote ya kivitendo katika maisha ya kijana huyo. Tena, kuna mamia ya walevi wanaoamini kabisa katika kiasi. Nimewajua wengi walioapa kwamba wanachukia pombe, na kuamini kwamba kujiepusha nayo ni jambo bora kuliko yote duniani; walakini, uliwakuta wamelewa kila Jumamosi usiku vilevile. Imani yao katika kiasi haikuwa na matokeo yoyote ya kivitendo katika maisha yao!

Hii ni mifano ya IMANI ILIYOKUFA, ya kuitambua tu kweli kwa akili na kuikubali, bila matokeo yoyote yanayolingana nayo moyoni. Sasa kuna makumi ya maelfu ya watu katika nchi hii ambao ni waaminio katika Ukristo na katika Yesu Kristo kwa namna hii hasa, wala si kwa namna nyingine. Na, ole! Wamefundishwa kwamba kwa sababu wamepokea akilini mwao mambo ya habari za Yesu Kristo, wao ni Wakristo; na, Lo! nadharia hii imeleta machafuko, hukumu, na aibu ya milele kiasi gani! Dunia imejaa waongo, na wadanganyifu, na ayari, wanaoamini mambo haya sawasawa kabisa na mimi! Lo, ndiyo! nao wangekuwa mashujaa wa kuitetea kweli ikishambuliwa; lakini bado ni wasioamini, kwa maana ya Biblia, na wamo katika hatari ya moto wa Jehanamu. Mashetani nao waamini na kutetemeka! `Lo,' wasema viongozi waliodanganyika, `Wokovu hauji kwa matendo; ni kwa imani--"amini tu," nawe umeokoka,' bila kuongeza mafungu yanayoweka masharti, na maelezo ya maandiko yanayohusiana nayo, ambayo waandishi waliovuviwa hawakuyasahau hata kwa dakika moja. Hivyo imetokea kwamba tuna waaminio waongo, waaminio wadanganyifu, waaminio wanaodanganya, na waaminio wachafu, na kila namna ya waaminio wenye dhambi. Bila shaka wao ni waaminio wa kichwa, lakini wamedanganyika, na ni wakati mtu fulani apige tarumbeta ya hatari, kama Yohana alivyofanya. `Watoto wadogo, mtu na asiwadanganye; atendaye haki ni mwenye haki, kama yeye alivyo mwenye haki. Atendaye dhambi ni wa Ibilisi,' Yohana na Yakobo waliishi hata wakaona kunyemelea kwa uzushi huu wa kufisha kupitia `kuyapotoa' `Maandiko' kutoka katika mfuatano unaoyaeleza (hasa katika maandiko ya Paulo), uzushi ambao ungalikuwa wa kuchukiza nafsi ya Mtume huyu sawasawa na unavyochukiza nafsi zetu--ukimfanya afundishe udhalimu, badala ya haki. Kwa hiyo onyo la Yakobo: `Kwa maana kama vile mwili pasipo roho umekufa, vivyo hivyo imani pasipo matendo imekufa.' Nanyi mnajua kinachofuata baada ya mauti?--uozo. Kama mwili ambao roho imeuacha, inanuka katika pua za Mungu. Kama kuitambua tu kweli kwa akili kungekuwa imani iokoayo, Ibilisi angalikuwa ameokoka zamani, kwa maana yeye ni mmoja wa waaminio wa akili walio wakuu kabisa katika ulimwengu wote! Mnakumbuka katika siku za mwili wa Kristo, Mafarisayo walipokuwa wakisema `kama' na `lakini' juu ya asili yake, Ibilisi hakuwa na shida hizo hata moja; anajitokeza kwa ujasiri, na kusema, `NAKUJUA WEWE U NANI, NDIWE MTAKATIFU WA MUNGU!' Lakini imani ile haikubadilisha tabia yake--angali ni shetani bado. Haishangazi Mitume Yakobo na Paulo walituhimiza tujichunguze kama tumo katika IMANI, kwa maana iko imani inayohukumu, kama vile iko imani iokoayo. Rafiki yangu, UNAYO IPI?

Tena, imani iokoayo si HISIA tu juu ya jambo la dini. Watu huenda kusikiliza mahubiri yaliyotungwa kwa ustadi juu ya mateso ya Kristo, na ushindi wa Ukristo; na kwa sababu wanalia, au wanachochewa hata kufurahi kwa kuenea kwa ufalme wa Kristo, wanajisemea, `Nisingejisikia hivi kama nisingekuwa Mkristo. Kama si Mkristo, basi nimekaribia sana kuwa mmoja. Sijakosea sana, la sivyo nisingejisikia namna hii.' Kipimo cha kudanganya mno. Tuseme mtu anasoma hadithi ya kubuni; hisia zinaamshwa nafsini mwake kulingana na mawazo yanayopita akilini mwake, lakini anakiweka kitabu chini na kwenda zake, naye ni yule yule kama hapo kwanza. Na hivyo Mtume asema juu ya kusikia bila kutenda: `Yeye amefanana na mtu anayejitazama uso wake wa asili katika kioo; kwa maana hujitazama, akaenda zake, mara akasahau jinsi alivyo.' Kweli haina matokeo yoyote ya kivitendo kwake. Anaishi siku inayofuata vilevile kabisa. Je, hiyo yaweza kuwa imani ile ambayo Waebrania 11 inaieleza kama nguvu yenyewe ya Mungu katika nafsi za wanaume na wanawake, ikiwaongoza kuwa mawindo ya simba, kukatwa kwa misumeno, kutengwa na wote waliowapenda, wakistahimili mateso ya ushahidi maishani na kifo cha ushahidi mautini, kwa ajili ya ufalme na utukufu wa Mungu? Je, yaweza? Lo, hapana! mnasema mara elfu hapana!

Basi, ikiwa si kuitambua kweli kwa akili wala kuisadiki, wala si hisia tu juu ya kweli, NI NINI? Mungu Roho Mtakatifu na atusaidie kugundua!

Napenda kuacha andiko moja lieleze jingine, kwa hiyo nataka kueleza kwamba neno lililotafsiriwa imani, au kuamini, likitumiwa kwa maana ya kuokoa, katika sehemu nyingine kadhaa za Agano Jipya limetafsiriwa kukabidhi, au kujikabidhi, yaani mtu kujitoa mwenyewe kwa mwingine. Luka 16:11: `Kama ninyi hamkuwa waaminifu katika Mamoni ya udhalimu, ni nani atakayewaaminia utajiri wa kweli?' Basi, hilo ndilo neno lile lile ambalo mahali hapa limetafsiriwa imani au kuamini.

Sasa, mnaona wazo la Mitume juu ya imani. Ni kujikabidhi, kuitoa nafsi na utu wote kwa Mungu. Maana yake ni mtu kujitoa kwa Mungu kwa namna ambayo tangu hapo inamfanya kuwa mtu wa Mungu, mwanamume au mwanamke.

Tena, neno lile lile linatokea katika Yohana 2:24: `Lakini Yesu hakujiaminisha kwao, kwa sababu aliwajua wote.' Hakujitoa mikononi mwao wala katika ulinzi wao, kwa sababu aliweza kuiona mioyo yao miovu, na alijua wangemtendea nini kama angefanya hivyo. Hapa ni neno lile lile linalotafsiriwa imani, au kuamini, likitumiwa kwa maana ya kuokoa. Mifano hii inatosha.

BASI IMANI NI NINI? Ni kujitoa mwenyewe kwa Mungu, `kujihatarisha' (kama tunaweza kutumia neno hilo, wakati hakuna hatari yoyote ndani yake), kuhatarisha vyote nilivyo navyo, kwa maisha haya na kwa yale yajayo, juu ya uaminifu na wema wa Mungu, na kuthubutu kuishi na kutenda kinyume na kila mtu anayenizunguka, kana kwamba yote ambayo MUNGU AMESEMA NI KWELI! Sasa, angalieni, hakuna njia ya kuikwepa hakika kwamba hili ndilo wazo la Kimaandiko juu ya imani; nami natumaini mtakwenda kulinganisha Maandiko na kuchunguza wenyewe, kwa sababu imani, katika Maandiko yote, inaelezwa kuwa jambo la HIARI. Hapa pana faraja kwa wenye mashaka ya kiakili. Nadhani nimekutana maishani mwangu na nafsi kadhaa za dhati na nyofu ambazo zimeteswa na mashaka ya kiakili karibu kurukwa na akili, lakini mioyo yao imekuwa ikitafuta kwa unyofu kweli ya Mungu. Nina huruma nyingi zaidi kwa watu kama hao kuliko kwa wale wanaokiri yote na hawatendi lolote. Mungu anaamini, kama sisi tunavyoamini, katika unyofu na udhati wa moyo wa mtu; na kama una moyo wa dhati, na unataka kumjua Mungu, na kumtii, usiogope kwamba atakuacha kwa sababu Ibilisi daima anairushia akili yako mishale yake ya kuzimu.

IMANI NI JAMBO LA HIARI. Ni jambo unaloweza kulifanya au kuliacha, la sivyo Mungu angekuwa dhalimu kwa kufanya Wokovu wa milele wa mtu au hukumu yake ya milele kutegemea jambo asilo na uwezo wa kulifanya. Huna mamlaka kamili juu ya akili yako, lakini una MAMLAKA JUU YA NIA YAKO. Waweza kusema, `Bwana, niko hapa, nikiwa na mashaka juu ya jambo hili na lile; lakini sitangoja mpaka niweze kuyatatua matatizo haya yote; nitasimama juu ya tamko lako, nami nitajifunga kwa ahadi kukufuata, na kutenda haki yako, na kufanya mapenzi yako, kama utakavyonifunulia.' Fanya hivyo, uone kama Mungu hatakuletea nuru. Najua atakuletea. Atakuleta mahali penye nafasi na kuijaza nafsi yako nuru yake kama mafuriko, na mashaka yale, kama ndege walao nyama, yataruka mbali milele, nawe utajua kwa uthibitisho kamili kwamba `Mungu ni nuru, wala giza lo lote hamna ndani yake?' Lakini lazima kuwe na kujikabidhi kwa hiari kwa moyo wako kwake.

Mungu anautaka MOYO wako. Ndipo atakapoitia nuru akili yako. Anataka uje usimame kando ya kiti chake cha enzi na msalaba wa Mwanawe, ujikabidhi mikononi mwake mara moja na milele. Anataka useme, `Sasa, Bwana. Mimi ni mwenye dhambi maskini, mwenye hatia, nisiye na msaada. Hatia yote ya maisha yangu yaliyopita i wazi mbele yako, lakini umeahidi kunipokea na kuniokoa. Unasema kwamba nikija, damu ya Mwanao itanifanyia upatanisho, na kunisafisha dhambi yote; kwamba nikija, nikiziweka mbali sanamu zangu na kuziacha dhambi zangu, utanipokea na kunisamehe; na kwamba nikija na kuitia shingo yangu chini ya nira yako, utanitwaa niwe wako mwenyewe. Tazama nakuja, nimechoka na kulemewa na mizigo vya kutosha, lakini kwa uchaguzi wote wa moyo wangu, kwa nguvu zote za nia yangu, kwa kusudi lote la nafsi yangu--vyote nilivyo navyo na vyote nilivyo--naja na kujiweka miguuni pa msalaba, NIWE WAKO KABISA NA MILELE!' Sijawahi kumjua mtu hata mmoja maishani mwangu aliyefikia hapo--nami nimejua visa vya mapambano ya kutisha--ambaye hakujazwa nuru upesi. Mnaona, anakutaka wewe tu kama ninyi mnavyotakana. Kijana anapomposa msichana--nami natumia mfano huu kwa sababu siwezi kupata ulio bora zaidi--anataka nini? Anamtaka YEYE. Hataki kumsikia akisema, `Naamini yote unayosema juu yako mwenyewe, juu ya baba yako na mama yako, cheo chako na matarajio yako--Lo! ndiyo, naamini hayo yote kabisa.' Aweza kusema yote hayo, lakini hayatoshi. Anataka nini? Anautaka MOYO wake. Anataka aseme, `Ndiyo, niko tayari kukukubali uwe bwana-arusi wangu, mpenzi wangu, mume wangu.' Hicho ndicho anachotaka, na hicho ndicho Mungu anachotaka--moyo wako; nawe waweza kumletea zawadi zako, na imani yako ya kichwa, na kanuni za imani za Kanisa lako, na ibada zako zilizokufa za desturi tu, au kitu kingine chochote upendacho, lakini hatavikubali, na katika siku ya hukumu atasema, `HUKUNIPA KAMWE MOYO WAKO!'

Imani ni jambo la moyo, ndiyo sababu ya falsafa ya Maandiko, yasemayo kwamba `kwa MOYO mtu huamini hata kupata haki.' KICHWA CHAWEZA KUAMINI MAMBO, HALI MOYO UKIKAA KATIKA UDHALIMU, katika ukiri wa kinafiki na matendo ya nje; lakini ni kwa moyo tu tunaamini hata kupata HAKI. Basi leta moyo wako, na Roho Mtakatifu atakusaidia kuukabidhi kwa Mungu, ndipo utajua maana ya hili: `Mkijazwa matunda ya haki yaliyo kwa njia ya Yesu Kristo.' Njoo ujikabidhi. Mtumaini. Ni nini kitakachokudhuru? Ni nini kitakachokupata? Mungu tayari amekushika mkononi mwake. Mtumaini kwa ajili ya mwili wako. Ikiwa uko katika nchi ambayo lazima utoke, kama Ibrahimu alivyofanya, TOKA, naye atakupatia nchi nyingine ijaayo maziwa na asali, na nyumba nyingine ya baba, yenye ndugu wa kiume na wa kike na rafiki walio wapenzi zaidi na wa thamani zaidi kuliko wale unaowaacha; kwa maana atakuwezesha kuwatazama walio wake pande zote na kusema, `Ye yote atakayeyafanya mapenzi ya Baba yangu, huyo ndiye mama yangu, na dada yangu, na ndugu yangu.' Toka. Atakutunza, na Isaka na Yakobo wako watairithi ahadi pamoja nawe, ukitoka na kuitafuta nchi iliyo na msingi. Mtakuwa na uzao wa kumtumikia vichwa vyenu vitakapolazwa kaburini. Atakuwa rafiki yako njia yote ya maisha, na, utukufu kwa jina lake! Atakuwa pamoja nawe utakapokuwa ukifa! Hutatoka katika wakati kuingia umilele ukitetemeka na kujikunyata kama mwizi na mnyang'anyi; bali kama shujaa mshindi utapita kwa kishindo kupitia malango!

Lo! Anakupenda, lakini hawezi kukuokoa usipojikabidhi kwake--kwa asili ya jambo lenyewe hawezi kukuokoa kwa njia nyingine yoyote isipokuwa hii. Paulo aliokolewa kwa njia hii; msikieni akisema, `Kwa maana namjua Yeye (wala si kitu) niliyemwamini, na kusadiki ya kuwa aweza kukilinda kile NILICHOKIWEKA AMANA kwake hata siku ile.' Dhambi na Ibilisi zimekutenga na Mungu; sasa anakutaka urudi, naye amefanya yote awezayo kukuvuta kwa kifo cha Mpendwa wake na kwa nuru ya Roho wake: lakini ni juu yako kuja na kujitoa kwake. Je, hutafanya hivyo?

Je, hutamtumaini Baba wa namna hii? Je, hutajifunga kwa ahadi kumpenda na kumtumikia! Je, hutasimama upande wake badala ya ulimwengu maskini, ulioza, usiomcha Mungu? Je, huthubutu kujifunga kwa ahadi kwa kiti chake cha enzi na kujiunganisha na uweza wake wote? Njoo sasa. Bado anangoja uchaguzi wako. Bado anabisha mlangoni pa moyo wako. Anaomba tumaini lako, anaposa upendo wako. `Njoni kwangu, ninyi nyote msumbukao na wenye kulemewa na mizigo, nami nitawapumzisha.'