Kristo ni Yote na Katika Yote

(Wakolosai 3:11.)

Kristo ni yote kwetu sisi kwa kadiri tunavyomfanya yeye kuwa. Nataka kulikaza sana neno hilo “yote.” Watu wengine humfanya kuwa “mche utokao katika nchi kavu,” “asiye na umbo wala uzuri.” Yeye si kitu chochote kwao; wala hawamtaki. Wakristo wengine wana Mwokozi mdogo sana, kwa maana hawako tayari kumpokea kwa ukamilifu, na kumwacha awatendee mambo makuu na yenye nguvu. Wengine wana Mwokozi mwenye nguvu, kwa sababu wanamfanya kuwa mkuu na mwenye nguvu.

Kama twataka kujua Kristo apendavyo kuwa kwetu, sharti kwanza kabisa tumjue akiwa Mwokozi wetu kutoka dhambini. Malaika alipoteremka kutoka mbinguni kutangaza kwamba angezaliwa katika ulimwengu, wakumbuka alilitoa jina lake, “Ataitwa Yesu, kwa maana yeye ndiye atakayewaokoa watu wake na dhambi zao.” Je, tumekwisha kuokolewa kutoka dhambini? Hakuja kutuokoa katika dhambi zetu, bali kutoka dhambi zetu. Basi, kuna njia tatu za kumjua mtu. Watu wengine wawajua kwa kusikia habari zao tu; wengine wawajua kwa kuwa uliwahi kutambulishwa kwao mara moja, wawajua kidogo sana; na wengine tena wawajua kwa kuwa umekuwa ukishirikiana nao kwa miaka mingi, wawajua kwa undani. Basi naamini kuna makundi matatu ya watu leo ndani ya Kanisa la Kikristo na nje yake: wale wamjuao Kristo kwa kusoma au kwa kusikia habari zake tu, wale walio na Kristo wa historia; wale walio na ujuzi mdogo wa kibinafsi naye; na wale wenye kiu, kama Paulo alivyokuwa nayo, ya “kumjua yeye, na uweza wa kufufuka kwake.” Kadiri tumjuavyo Kristo zaidi ndivyo tutakavyompenda zaidi, na ndivyo tutakavyomtumikia vizuri zaidi.

Na tumtazame yeye anaponing’inia juu ya Msalaba, na tuone jinsi alivyokwisha kuiondoa dhambi. Alidhihirishwa kwa kusudi hili, ili apate kuziondoa dhambi zetu; na kama tunamjua yeye kweli kweli sharti kwanza kabisa tumwone akiwa Mwokozi wetu atuokoaye kutoka katika dhambi. Wakumbuka jinsi wale malaika walivyowaambia wachungaji katika mabonde ya Bethlehemu, “Tazama, nawaletea habari njema ya furaha kuu itakayokuwa kwa watu wote; maana leo, katika mji wa Daudi, amezaliwa kwa ajili yenu Mwokozi, ndiye Kristo Bwana.” (Luka 2:10, 11.) Kisha ukirudi nyuma kabisa hata kwa Isaya, miaka mia saba kabla ya kuzaliwa kwake Kristo, utayakuta maneno haya: “Mimi, naam, mimi, ni BWANA; wala zaidi yangu mimi hapana mwokozi” (43:11).

Tena, katika Waraka wa Kwanza wa Yohana (4:14) twasoma haya: “Na sisi tumeona, na tunashuhudia, ya kuwa Baba amemtuma Mwana kuwa Mwokozi wa ulimwengu.” Dini zote za kipagani, kama tusomavyo, huwafundisha watu kujitahidi wenyewe kupanda juu hata kwa Mungu; lakini dini ya Yesu Kristo ni Mungu mwenyewe ashukaye chini kwa wanadamu ili awaokoe, na kuwainua kutoka katika shimo la dhambi. Katika Luka 19:10, twasoma kwamba Kristo mwenyewe aliwaambia watu lile alilokuja kulifanya: “Kwa kuwa Mwana wa Adamu alikuja kutafuta na kuokoa kile kilichopotea.” Basi sisi twaanza kutoka Msalabani, wala si kutoka horini. Kristo ameifungua njia mpya iliyo hai ya kwenda kwa Baba; ameviondoa vikwazo vyote vilivyokuwa njiani, hata kila mtu ampokeaye Kristo kuwa Mwokozi wake aweze kupata wokovu.

Lakini Kristo si Mwokozi tu. Ningeweza kumwokoa mtu asizame na kumwopoa katika kaburi la kabla ya wakati wake; lakini yamkini nisingeweza kumfanyia jambo lingine lolote zaidi. Kristo ni kitu fulani kilicho zaidi ya Mwokozi tu. Wana wa Israeli walipowekwa nyuma ya damu, damu ile ilikuwa wokovu wao; lakini wangaliendelea kusikia mlio wa mjeledi wa msimamizi wa watumwa kama wasingaliokolewa kutoka nira ya utumwa ya Misri: ndipo Mungu alipowaokoa kutoka mkononi mwa mfalme wa Misri. Sina huruma nyingi na wazo la kwamba Mungu hushuka kutuokoa, kisha hutuacha gerezani, tukiwa watumwa wa dhambi zinazotuzonga. La; amekuja ili kutuweka huru, na kutupa ushindi juu ya hasira zetu, na tamaa zetu, na nia zetu mbaya. Je, wewe ni Mkristo kwa kukiri lakini u mtumwa wa dhambi fulani inayokuzonga? Kama wataka kuupata ushindi juu ya hasira ile au tamaa ile, endelea kumjua Kristo kwa undani zaidi. Yeye huleta ukombozi kwa ajili ya yaliyopita, na kwa ajili ya ya sasa, na kwa ajili ya yajayo. “Aliyetuokoa; anayetuokoa; naye atatuokoa tena.” (2 Wakorintho 1:10.)

Mara ngapi, kama wana wa Israeli walipofika Bahari ya Shamu, tumeshuka moyo kwa sababu kila kitu kilionekana giza mbele yetu, na nyuma yetu, na pande zote zetu, wala hatukujua tugeukie njia gani. Kama Petro tumesema, “Twende kwa nani?” Lakini Mungu amejitokeza ili kutuokoa. Ametupitisha katikati ya Bahari ya Shamu hata nje jangwani, naye ameifungua njia ya kuingia katika Nchi ya Ahadi. Lakini Kristo si Mwokoaji wetu tu; yeye pia ni Mkombozi wetu. Hilo ni jambo fulani lililo zaidi ya kuwa Mwokozi wetu. Ametununua na kuturudisha tena. “Mlijiuza bure; nanyi mtakombolewa bila fedha.” (Isaya 52:3.) “Hamkukombolewa kwa vitu viharibikavyo, kwa fedha au dhahabu.” (1 Petro 1:18.) Kama dhahabu ingeweza kutukomboa, je, asingeweza kuumba dunia elfu kumi zilizojaa dhahabu?

Mungu alipokwisha kuwakomboa wana wa Israeli kutoka utumwa wa Misri, na kuwapitisha katikati ya Bahari ya Shamu, walipiga safari kuelekea jangwani; ndipo Mungu akawa kwao Njia yao. Nashukuru sana kwamba Bwana hakutuacha gizani kuhusu njia iliyo sawa. Hakuna mtu yeyote aliye hai ambaye amekuwa akipapasa gizani asiyeweza kuijua njia hiyo. “Mimi ndimi njia,” asema Kristo. Tukimfuata Kristo tutakuwa katika njia iliyo sawa, nasi tutakuwa na fundisho lililo sawa. Ni nani angeweza kuwaongoza wana wa Israeli katika jangwa lile kama Mungu Mwenyezi mwenyewe? Yeye aliyajua mashimo yote na hatari zote za njia, akawaongoza watu katika safari yao yote ya jangwani hata ndani ya nchi ya ahadi. Ni kweli kwamba kama isingalikuwa kutokuamini kwao kulikolaaniwa wangaliweza kuvuka na kuingia nchini pale Kadesh-barnea, na kuimiliki, lakini walitaka kitu fulani zaidi ya neno la Mungu; kwa hiyo wakarudishwa nyuma, ikawalazimu kutanga-tanga jangwani miaka arobaini. Naamini kuna maelfu ya watoto wa Mungu wanaotanga-tanga jangwani hata sasa. Bwana amekwisha kuwaokoa kutoka mkononi mwa Mmisri, naye angewapitisha jangwani mara moja hata ndani ya Nchi ya Ahadi, kama wangekuwa tayari tu kumfuata Kristo. Kristo amekwisha kuwa hapa chini kwetu, naye ameyafanya mahali palipoparuza kuwa laini, na mahali penye giza kuwa na nuru, na mahali palipopotoka kuwa nyoofu. Kama tutakubali tu kuongozwa naye, na kumfuata, yote yatakuwa amani, na furaha, na raha.

Katika nchi za mpakani, mtu aendapo kuwinda huchukua shoka pamoja naye, naye hukata vipande vya magamba ya miti anapopita katikati ya msitu: jambo hili huitwa “kuitia njia alama.” Hufanya hivyo ili apate kuijua njia ya kurudi, kwa maana hakuna njia iliyotengenezwa katikati ya misitu hiyo minene. Kristo naye ameshuka hata duniani humu; naye ameitia Njia alama: na sasa kwa kuwa amepaa juu, kama tutamfuata yeye tu, tutalindwa katika njia iliyo sawa. Nitakuambia jinsi utakavyojua kama unamfuata Kristo au la. Kama mtu fulani amekusingizia, au amekuhukumu vibaya, je, wamtendea kama vile bwana wako angalivyotenda? Kama huyavumilii mambo hayo kwa roho ya upendo na ya kusamehe, makanisa yote na wachungaji wote walioko ulimwenguni hawawezi kukutengeneza wewe. “Mtu awaye yote asipokuwa na Roho wa Kristo, huyu si wake.” (Warumi 8:9.) “Hata imekuwa, mtu akiwa ndani ya Kristo Yesu amekuwa kiumbe kipya; ya kale yamepita; tazama! yamekuwa mapya.” (2 Wakorintho 5:17.)

Kristo si njia yetu tu; yeye pia ndiye Nuru iliyo juu ya njia hiyo. Asema, “Mimi ndimi Nuru ya ulimwengu.” (Yohana 8:12; 9:5; 12:46.) Naye aendelea kusema, “Yeye anifuataye hatakwenda gizani kamwe, bali atakuwa na nuru ya uzima.” Haiwezekani kwa mwanamume au mwanamke yeyote anayemfuata Kristo kwenda katika giza. Kama nafsi yako imo gizani, ikipapasa huku na huku katika ukungu na umande wa dunia hii, na nikuambie ni kwa sababu umejitenga na ile nuru ya kweli. Hakuna kitu kingine chochote ila nuru peke yake kitakacholiondoa giza. Basi wale wanaokwenda katika giza la rohoni na wamkaribishe Kristo mioyoni mwao: kwa maana yeye ndiye Nuru. Nakumbuka picha moja ambayo zamani nilikuwa nikiifikiria sana; lakini sasa kwa kuwa nimekwisha kuiangalia kwa ukaribu zaidi, nisingeitundika nyumbani mwangu isipokuwa niugeuze uso wake kuelekea ukuta. Picha ile yaonyesha Kristo akisimama mlangoni, akibisha hodi, naye ana taa kubwa mkononi mwake. Kwani, kumtia Kristo taa mkononi ni sawa kabisa na kulitundikia jua taa. Yeye ndiye Jua la Haki; nalo ni pendeleo letu kwenda katika nuru ya jua lisilo na mawingu yoyote.

Watu wengi wanaiwinda nuru, na amani, na furaha. Hatuambiwi mahali popote kwamba tuyatafute mambo hayo. Tukimkaribisha Kristo mioyoni mwetu haya yote yatakuja yenyewe. Nakumbuka, nilipokuwa mvulana, nilikuwa nikijaribu bure kukikamata kivuli changu. Siku moja nilikuwa nikitembea uso wangu ukiwa umeelekea jua; na nilipotokea kutazama nyuma niliona kivuli changu kikinifuata. Kadiri nilivyokwenda upesi ndivyo kivuli changu kilivyonifuata upesi; wala sikuweza kukikwepa hata kidogo. Vivyo hivyo nyuso zetu zinapoelekezwa kwa Jua la Haki, amani na furaha ni hakika kuja zenyewe. Mtu mmoja aliniambia siku zilizopita, “Moody, wajisikiaje?” Ulikuwa umepita muda mrefu tangu nifikiri juu ya hisia zangu hata ikanibidi kusimama na kufikiri kwa kitambo, ili nipate kujua. Wakristo wengine hufikiri juu ya hisia zao wakati wote; na kwa sababu hawajisikii sawasawa hudhani kwamba furaha yao yote imekwisha kuondoka. Kama tutaziweka nyuso zetu zikiwa zimemwelekea Kristo, na kushughulika naye yeye, tutainuliwa kutoka katika lile giza na ile taabu iliyokusanyika kandokando ya njia yetu.

Nakumbuka nikiwa katika mkutano mmoja baada ya vita ya uasi mkuu kuanza. Vita ilikuwa imekwisha kuendelea kwa muda wa miezi sita hivi. Jeshi la Kaskazini lilikuwa limeshindwa huko Bull Run; kwa kweli, hatukuwa na kitu ila kushindwa, na ilionekana kana kwamba jamhuri ilikuwa ikivunjika vipande vipande. Basi tulikuwa tumeshuka moyo sana na kukata tamaa. Katika mkutano huu kila mnenaji kwa kitambo alionekana kana kwamba ameitundika kinubi chake juu ya mierebi; nao ulikuwa mmojawapo wa mikutano yenye huzuni kuliko yote niliyowahi kuhudhuria. Hatimaye mzee mmoja mwenye nywele nyeupe nzuri alisimama kunena, na uso wake ulingaa kweli kweli. “Vijana,” alisema, “hamneni kama wana wa Mfalme. Ijapokuwa kuna giza hapa tulipo, kumbukeni kuna nuru mahali pengine.” Kisha akaendelea kusema kwamba hata kama kungekuwa na giza ulimwenguni pote, kulikuwa na nuru huko juu kandokando ya Kiti cha Enzi.

Alituambia kwamba alikuwa ametoka mashariki, ambako rafiki mmoja alikuwa amemsimulia jinsi alivyopanda mlima ili akae usiku kucha na kuliona jua likichomoza. Kikundi kile kilipokuwa kikipanda mlimani, na kabla hawajakifikia kilele, dhoruba ikawajia. Rafiki huyu akamwambia yule kiongozi, “Nitaliacha jambo hili; nirudishe nyuma.” Kiongozi akatabasamu, akajibu, “Nadhani tutafika juu ya dhoruba hii karibuni.” Basi wakaendelea mbele; na haikuchukua muda mrefu wakafika mahali palipokuwa shwari kama vile jioni yoyote ya kiangazi. Chini bondeni dhoruba ya kutisha ilikuwa ikivuma; wangeweza kuzisikia ngurumo za radi, na kuuona mmweko wa umeme; lakini yote yalikuwa shwari juu ya kilele cha mlima. “Basi, vijana rafiki zangu,” aliendelea kusema yule mzee, “ijapokuwa kila kitu ni giza kandokando yenu, njooni juu kidogo nalo giza litakimbia.” Mara nyingi nilipokuwa nikielekea kukata tamaa, nimeyafikiri tena yale aliyoyasema yule mzee. Basi kama wewe uko chini bondeni katikati ya ukungu mnene na giza, panda juu kidogo; mkaribie Kristo zaidi, nawe umjue yeye zaidi.

Wakumbuka Biblia yasema kwamba Kristo alipokata roho msalabani, nuru ya ulimwengu ilizimwa. Mungu alimtuma Mwanawe awe nuru ya ulimwengu; lakini wanadamu hawakuipenda nuru hiyo kwa sababu iliwaonya juu ya dhambi zao. Walipokuwa karibu kuizima nuru hii, Kristo aliwaambia nini wanafunzi wake? “Nanyi mtakuwa mashahidi wangu.” (Matendo 1:8.) Amekwenda huko juu ili kutuombea sisi; lakini ataka sisi tuangaze kwa ajili yake hapa chini. “Ninyi ni nuru ya ulimwengu.” (Mathayo 5:14.) Basi kazi yetu ni kuangaza; wala si kupiga baragumu zetu wenyewe ili watu watutazame sisi. Tunalotaka kufanya sisi ni kumwonyesha Kristo. Kama tuna nuru yoyote ni nuru ya kuazima tu. Mtu mmoja alimwambia Mkristo mmoja kijana: “Kuongoka! Ni mwangaza wa mwezi tu!” Naye akasema: “Nakushukuru kwa mfano huo; kwa maana mwezi huazima nuru yake kutoka kwa jua; nasi twaazima yetu kutoka kwa Jua la Haki.” Kama sisi ni wa Kristo, tuko hapa ili tuangaze kwa ajili yake: na baadaye atatuita nyumbani kwenye thawabu yetu.

Nakumbuka kusikia habari za kipofu mmoja aliyeketi kando ya njia akiwa na taa karibu naye. Alipoulizwa kwa nini alikuwa na taa, kwa kuwa yeye mwenyewe hakuweza kuiona nuru yake, alisema ilikuwa ili watu wasije wakajikwaa juu yake. Naamini watu wengi hujikwaa juu ya mienendo isiyolingana ya Wakristo wa kukiri kuliko kwa sababu nyingine yoyote. Kile kinachoidhuru kazi ya Kristo kuliko mashaka yote yaliyoko ulimwenguni ni utaratibu huu wa nje uliopoa, uliokufa, na kufuatana huku na ulimwengu, na kukiri huku mambo tusiyokuwa nayo. Macho ya ulimwengu wote yanatutazama sisi. Nadhani ni George Fox aliyesema kwamba kila Mkwaka yampasa kuiangazia nchi maili kumi kumzunguka. Kama sisi sote tungekuwa tunang’aa sana kwa ajili ya Bwana, wale walio karibu nasi wangefikiwa upesi, na kungekuwa na kelele ya sifa ikipaa mbinguni.

Watu husema: “Nataka kujua kweli ni nini.” Sikiliza: “Mimi ndimi kweli,” asema Kristo. (Yohana 14:5.) Kama wataka kujua kweli ni nini, fahamiana na Kristo. Watu pia hulalamika kwamba hawana uzima. Wengi wanajaribu kujipa wenyewe uzima wa rohoni. Waweza kujitia msukumo na kujitia umeme ndani yenu, kwa kusema hivyo; lakini matokeo hayatadumu muda mrefu. Kristo peke yake ndiye chanzo cha uzima. Kama wataka kuwa na uzima wa kweli wa rohoni, mjue Kristo. Wengi hujaribu kuuchochea uzima wa rohoni kwa kwenda mikutanoni. Jambo hilo laweza kuwa jema vya kutosha; lakini halitakuwa na faida yoyote, wasipogusana na Kristo aliye hai. Ndipo uzima wao wa rohoni hautakuwa jambo la kupanda na kushuka, bali utakuwa wa kudumu; ukitiririka mbele na mbele, na kumzalia Mungu matunda.

Kisha Kristo ni Mlinzi wetu. Wanafunzi wengi vijana wanaogopa kwamba hawatavumilia hata mwisho. “Tazama, hatasinzia wala hatalala usingizi, yeye aliye mlinzi wa Israeli.” (Zaburi 121:4.) Ni kazi ya Kristo kutulinda sisi; naye akitulinda hakutakuwa na hatari yoyote ya sisi kuanguka. Nadhani kama Malkia Victoria angelazimika kuitunza Taji ya Uingereza yeye mwenyewe, mwivi fulani angejaribu kuifikia; lakini imewekwa katika Mnara wa London, nayo hulindwa usiku na mchana na askari. Jeshi lote la Kiingereza lingeitwa nje, kama ingebidi, ili kuilinda. Nasi hatuna nguvu zozote ndani yetu wenyewe. Hatuwezi kupambana na Shetani; kwa maana yeye ana ujuzi wa miaka elfu sita. Lakini basi twakumbuka kwamba Yule asiyesinzia wala kulala usingizi ndiye mlinzi wetu. Katika Isaya 41:10, twasoma, “Usiogope, kwa maana mimi ni pamoja nawe; usifadhaike, kwa maana mimi ni Mungu wako; nitakutia nguvu, naam, nitakusaidia, naam, nitakushika kwa mkono wa kuume wa haki yangu.” Na katika Yuda pia, mstari wa 24, twaambiwa kwamba yeye “aweza kutulinda tusijikwae.” “Tunaye Mwombezi kwa Baba, Yesu Kristo mwenye haki.” (1 Yohana 2:1.)

Lakini Kristo ni kitu fulani zaidi. Yeye ni Mchungaji wetu. Ni kazi ya mchungaji kuwatunza kondoo, kuwalisha na kuwalinda. “Mimi ndimi mchungaji mwema”; “Kondoo wangu waisikia sauti yangu.” “Mimi nautoa uhai wangu kwa ajili ya kondoo.” Katika sura ile ya kumi ya ajabu ya Yohana, Kristo alitumia kiwakilishi cha nafsi si chini ya mara ishirini na nane, akitangaza alivyo na atakavyofanya. Katika mstari wa 28 asema, “Wala hawatapotea kamwe; wala hakuna [mtu] atakayewapokonya katika mkono wangu.” Lakini angalia neno “mtu” limeandikwa kwa herufi za mlazo. Ona jinsi mstari huo unavyosomeka hasa: “Wala hakuna atakayewapokonya katika mkono wangu”—hakuna shetani wala mtu atakayeweza kufanya hivyo. Mahali pengine Maandiko yatangaza, “Uzima wenu umefichwa pamoja na Kristo katika Mungu.” (Wakolosai 3:3.) Ni salama namna gani na ni hakika namna gani!

Kristo asema, “Kondoo wangu waisikia sauti yangu . . . nao wanifuata.” (Yohana 10:27.) Bwana mmoja huko mashariki alisikia habari za mchungaji mmoja aliyeweza kuwaita kondoo wake wote kwa majina yao. Akaenda na kuuliza kama jambo hilo lilikuwa kweli. Mchungaji akampeleka malishoni walipokuwa, akamwita mmoja wao kwa jina fulani. Kondoo mmoja akainua kichwa na kuuitika wito ule, hali wengine wakaendelea kula wala hawakujali. Kwa njia ile ile akawaita kondoo wapata kumi na wawili wamzunguke. Yule mgeni akasema, “Wajuaje huyu na yule? Wote wanaonekana sawasawa kabisa.” “Naam,” akasema yeye, “waona kondoo yule anaingiza miguu ndani kidogo; yule mwingine anakengeuka macho; mmoja amepungukiwa kipande kidogo cha manyoya; mwingine ana doa jeusi; na mwingine amekatika kipande cha sikio lake.” Mtu yule aliwajua kondoo wake wote kwa kasoro zao, kwa maana hakuwa na hata mmoja aliyekamilika katika kundi lote. Nadhani Mchungaji wetu hutujua sisi kwa njia ile ile.

Mchungaji mmoja wa mashariki alikuwa akimweleza bwana mmoja kwamba kondoo wake waijua sauti yake, na kwamba hakuna mgeni yeyote ambaye angeweza kuwadanganya. Bwana yule akafikiri kwamba angependa kulijaribu neno hilo. Basi akavaa joho la mchungaji na kilemba chake, akaichukua fimbo yake na kwenda kwa lile kundi. Akaigeuza sauti yake, na kujaribu kunena kama vile mchungaji anenavyo kadiri alivyoweza; lakini hakuweza kumpata hata kondoo mmoja katika kundi lile amfuate. Akamwuliza yule mchungaji kama kondoo wake hawamfuati mgeni kamwe. Ikambidi kukiri kwamba kondoo akiugua angemfuata mtu yeyote yule. Ndivyo ilivyo kwa Wakristo wengi wa kukiri; wanapougua na kuwa dhaifu katika imani, watamfuata mwalimu yeyote ajaye; lakini nafsi ikiwa na afya njema, mtu hatachukuliwa na makosa wala mafundisho ya uongo. Atajua kama ile “sauti” yanena kweli au la. Naye aweza kulitambua hilo upesi, kama yuko katika ushirika wa kweli na Mungu. Mungu anapotuma mjumbe wa kweli maneno yake yatapata itikio tayari katika moyo wa Mkristo.

Kristo ni Mchungaji mwenye upole. Huenda wakati fulani ukadhani kwamba hajakuwa Mchungaji mwenye upole sana kwako wewe; kwa maana unapita chini ya fimbo yake. Imeandikwa, “Maana yeye ambaye Bwana ampenda, humrudi, naye humpiga kila mwana amkubaliye.” (Waebrania 12:6.) Kupita kwako chini ya fimbo si ushuhuda kwamba Kristo hakupendi. Rafiki yangu mmoja aliwapoteza watoto wake wote. Hakuna mtu yeyote ambaye angeweza kuipenda jamaa yake kuliko yeye alivyoipenda; lakini homa ya vipele ikawaondoa mmoja baada ya mwingine; na hivyo wote wanne au watano, mmoja baada ya mwingine, wakafa. Wale wazazi maskini waliopigwa wakavuka kwenda Uingereza, wakatanga-tanga kutoka mahali hata mahali, huko na barani Ulaya. Hatimaye wakaifikia njia yao hata Shamu. Siku moja wakamwona mchungaji wa mashariki akishuka kwenye kijito, na kuliita kundi lake livuke. Kondoo wakashuka hata ukingoni, wakayatazama yale maji; lakini walionekana kuyaogopa, wala hakuweza kuwafanya wauitikie wito wake. Ndipo akamtwaa mwana-kondoo mmoja, akamweka chini ya mkono mmoja; kisha akamtwaa mwana-kondoo mwingine akamweka chini ya mkono wa pili, na hivyo akaingia ndani ya kijito. Kondoo wazee hawakusimama tena wakiyatazama maji: wakajitosa ndani wakimfuata mchungaji; na baada ya dakika chache kundi lote lilikuwa ng’ambo ya pili; naye akawaongoza mbali hata malisho mapya na mabichi zaidi. Yule baba na mama waliofiwa, walipoitazama hali ile, waliona kwamba iliwafundisha somo fulani. Hawakunung’unika tena kwa sababu Mchungaji Mkuu alikuwa amewachukua wana-kondoo wao mmoja baada ya mwingine hata ulimwengu ule; nao wakaanza kutazama juu na kuutazamia mbele ule wakati ambapo wangewafuata wale wapendwa wao waliowapoteza. Kama unao wapendwa waliokutangulia, kumbuka kwamba Mchungaji wako anakuita “uyafikiri yaliyo juu.” (Wakolosai 3:2.) Na tuwe waaminifu kwake, na kumfuata, tukiwa katika ulimwengu huu. Na kama hujamtwaa kuwa Mchungaji wako, fanya hivyo leo hii.

Kristo si mambo haya yote niliyoyataja tu: yeye pia ni Mpatanishi wetu, na Mtakasaji wetu, na Mwenye kutuhesabia haki; kwa kweli, ingehitaji majalada mengi kueleza yale apendayo kuwa kwa kila nafsi mmoja mmoja. Nilipokuwa nikipitia karatasi fulani mara moja nilisoma maelezo haya ya ajabu juu ya Kristo. Sijui yalikotoka hapo mwanzo; lakini yalikuwa mabichi hivyo kwa nafsi yangu hata ningependa kukupa wewe pia:—

“Kristo ni Njia yetu; twaenenda ndani yake. Yeye ni Kweli yetu; twamkumbatia. Yeye ni Uzima wetu; twaishi ndani yake. Yeye ni Bwana wetu; twamchagua atutawale. Yeye ni Mkuu wetu; twamtumikia. Yeye ni Mwalimu wetu, akitufundisha njia ya wokovu. Yeye ni Nabii wetu, akituonyesha yajayo. Yeye ni Kuhani wetu, akiwa amefanya upatanisho kwa ajili yetu. Yeye ni Mwombezi wetu, akiishi siku zote ili kutuombea. Yeye ni Mwokozi wetu, akiokoa kabisa kabisa. Yeye ni Shina letu; twamea kutoka kwake. Yeye ni Mkate wetu; twajilisha kwake. Yeye ni Mchungaji wetu, akituongoza katika malisho ya majani mabichi. Yeye ni Mzabibu wetu wa kweli; twakaa ndani yake. Yeye ni Maji ya Uzima; twaikata kiu yetu kwake. Yeye ni mzuri kuliko elfu kumi: twamstaajabia kuliko wengine wote. Yeye ni ‘mng’ao wa utukufu wa Baba, na chapa ya nafsi yake’; twajitahidi kuiakisi sura yake. Yeye ndiye avichukuaye vitu vyote; twapumzika juu yake. Yeye ni hekima yetu; twaongozwa naye. Yeye ni Haki yetu; twatupa mapungufu yetu yote juu yake. Yeye ni Utakaso wetu; twavuta nguvu zetu zote za maisha matakatifu kutoka kwake. Yeye ni Ukombozi wetu, akitukomboa na maasi yote. Yeye ni Mponyaji wetu, akiponya magonjwa yetu yote. Yeye ni Rafiki yetu, akitusaidia katika mahitaji yetu yote. Yeye ni Ndugu yetu, akitutia moyo katika shida zetu.”

Hapa kuna dondoo lingine zuri: latoka kwa Gotthold:

“Kwa upande wangu, nafsi yangu ni kama mtoto mwenye njaa na kiu; nami nauhitaji upendo wake na faraja yake ili kuburudishwa. Mimi ni kondoo aliyetanga-tanga na kupotea; nami namhitaji yeye kuwa mchungaji mwema na mwaminifu. Nafsi yangu ni kama hua aliyeogopeshwa akifukuzwa na mwewe; nami nayahitaji majeraha yake yawe kimbilio langu. Mimi ni mzabibu dhaifu; nami nauhitaji msalaba wake ili nishike na kujizungusha juu yake. Mimi ni mwenye dhambi; nami naihitaji haki yake. Mimi ni uchi na sina kitu; nami nauhitaji utakatifu wake na kutokuwa na hatia kwake kuwa kifuniko changu. Mimi ni mjinga; nami nayahitaji mafundisho yake: mimi ni rahisi na mpumbavu; nami nauhitaji uongozi wa Roho wake Mtakatifu. Katika hali yoyote, na wakati wowote, siwezi kufanya bila yeye. Je, naomba? Sharti yeye anichochee, na kuniombea. Je, nashitakiwa na Shetani mbele ya baraza la Mungu? Sharti awe Mwombezi wangu. Je, nimo katika dhiki? Sharti awe Msaidizi wangu. Je, nateswa na ulimwengu? Sharti anitetee. Nikiachwa, sharti awe Tegemeo langu; nikifa, awe uzima wangu; nikioza kaburini, awe Ufufuo wangu. Basi, ni afadhali niachane na ulimwengu wote, na vyote vilivyomo, kuliko kuachana nawe, Mwokozi wangu. Na, Mungu ashukuriwe! najua kwamba wewe, pia, huwezi wala hutaki kufanya bila mimi. Wewe u tajiri; nami ni maskini. Wewe unavyo vingi; nami ni mhitaji. Wewe unayo haki; nami nazo dhambi. Wewe unavyo divai na mafuta; nami nayo majeraha. Wewe unavyo vinywaji vya kuburudisha; nami nayo njaa na kiu.

Basi nitumie, Mwokozi wangu, kwa kusudi lolote, na kwa njia yoyote, utakayotaka. Hapa umo moyo wangu maskini, chombo kilicho tupu; ukijaze kwa neema yako. Hapa imo nafsi yangu yenye dhambi na taabu; ihuishe na kuiburudisha kwa upendo wako. Uutwae moyo wangu uwe makao yako; na kinywa changu kiueneze utukufu wa jina lako; na upendo wangu na nguvu zangu zote, ziwe kwa faida ya watu wako waaminio; wala usiruhusu kamwe uthabiti na ujasiri wa imani yangu upungue—hata kwamba nyakati zote niwezeshwe kusema kutoka moyoni, ‘Yesu ananihitaji mimi, nami namhitaji yeye; na hivyo twaafikiana.’”