Lango la Kuingia Katika Ufalme

“Mtu asipozaliwa mara ya pili hawezi kuuingia ufalme wa Mungu.”
(Yohana 3:3.)

Yamkini hakuna fungu la Neno la Mungu tulilolizoea zaidi kuliko fungu hili. Nadhani kama ningewauliza wale walio katika mkutano wowote kama wanaamini kwamba Yesu Kristo alilifundisha fundisho la Kuzaliwa Mara ya Pili, sehemu tisa kati ya kumi wangesema: “Naam, naamini yeye alifundisha hivyo.”

Basi kama maneno ya mstari huu ni kweli, yana ndani yake mojawapo ya maswali mazito kuliko yote yawezayo kuja mbele yetu. Twaweza kudanganyika juu ya mambo mengine mengi, lakini si juu ya jambo hili moja. Kristo alilifanya wazi kabisa. Asema, “Mtu asipozaliwa mara ya pili, hawezi kuuona ufalme wa Mungu”—sembuse kuurithi. Kwa hiyo fundisho hili la Kuzaliwa Mara ya Pili ndilo msingi wa matumaini yetu yote kwa ajili ya ulimwengu ujao. Kwa kweli ndio A B C ya dini ya Kikristo. Uzoefu wangu umekuwa huu—kwamba kama mtu hayuko sawa katika fundisho hili, hatakuwa sawa katika karibu kila fundisho lingine la msingi lililomo katika Biblia. Kulielewa somo hili kwa kweli kutamsaidia mtu kuyatatua magumu elfu awezayo kukutana nayo katika Neno la Mungu. Mambo yaliyoonekana zamani kuwa ya giza sana na ya fumbo yatakuwa wazi kabisa.

Fundisho la Kuzaliwa Mara ya Pili huipindua dini yote ya uongo—maoni yote ya uongo juu ya Biblia na juu ya Mungu. Rafiki yangu mmoja aliwahi kuniambia kwamba katika mmojawapo wa mikutano yake ya baadaye, mtu mmoja alimjia akiwa na orodha ndefu ya maswali aliyoyaandika ili ayajibu. Akasema: “Ukiweza kuyajibu maswali haya kwa kuniridhisha, nimekwisha kukusudia moyoni mwangu kuwa Mkristo.” “Je, huoni,” akasema rafiki yangu, “kwamba ni afadhali umwendee Kristo kwanza? Ndipo utakapoweza kuyachunguza maswali haya.” Mtu yule akaona kwamba labda ni afadhali afanye hivyo. Baada ya kumpokea Kristo, akaitazama tena orodha yake ya maswali; lakini wakati ule ikamwonekana kana kwamba yote yalikuwa yamekwisha kujibiwa. Nikodemo alikuja na akili yake iliyofadhaika, naye Kristo akamwambia, “Hamna budi kuzaliwa mara ya pili.” Alitendewa kwa njia tofauti kabisa na vile alivyotazamia; lakini nathubutu kusema kwamba ule ulikuwa usiku uliobarikiwa kuliko yote katika maisha yake yote. Kuzaliwa mara ya pili ndiyo baraka kubwa kuliko zote itakayotujia sisi katika ulimwengu huu.

Angalia jinsi Maandiko yanavyoliweka jambo hili. “Mtu asipozaliwa mara ya pili,” “kuzaliwa kutoka juu,”[Angalia: Yohana 3:3. Usomaji wa pembeni] “kuzaliwa kwa Roho.” Kati ya mafungu mengine kadhaa ambamo sisi twalipata neno hili “asipo,” ningependa kutaja matatu tu. “Msipotubu, ninyi nyote mtaangamia vivyo hivyo.” (Luka 13:3, 5.) “Msipoongoka na kuwa kama vitoto, hamtaingia kamwe katika ufalme wa mbinguni.” (Mathayo 18:3.) “Haki yenu isipozidi hiyo haki ya waandishi na Mafarisayo, hamtaingia kamwe katika ufalme wa mbinguni.” (Mathayo 5:20.) Yote kwa kweli yana maana ile ile.

Nashukuru sana kwamba Bwana wetu alinena juu ya Kuzaliwa Mara ya Pili kwa mkuu huyu wa Wayahudi, mwalimu huyu wa sheria, kuliko kwa yule mwanamke kwenye kisima cha Samaria, au kwa Mathayo mtoza ushuru, au kwa Zakayo. Kama angeliyaweka mafundisho yake juu ya jambo hili kuu kwa ajili ya hao watatu tu, au kwa ajili ya watu kama hao, watu wangesema: “Ee, naam, watoza ushuru hawa na makahaba wanahitaji kuongoka: lakini mimi ni mtu mnyofu; mimi sihitaji kuongoka.” Nadhani Nikodemo alikuwa mmoja wa mifano bora kuliko yote ya watu wa Yerusalemu: hakukuwa na jambo lolote lililoandikwa dhidi yake.

Nadhani si lazima sana kwangu kuthibitisha kwamba twahitaji kuzaliwa mara ya pili kabla hatujafaa kwa mbingu. Nathubutu kusema kwamba hakuna mtu mnyoofu ambaye hangesema kwamba yeye hafai kwa ufalme wa Mungu, mpaka azaliwe kwa Roho mwingine. Biblia yatufundisha kwamba mwanadamu kwa asili yake amepotea na ana hatia, nao uzoefu wetu wenyewe hukithibitisha kitu hicho. Twajua pia kwamba mtu aliye bora na mtakatifu kuliko wote, akimwacha Mungu, ataanguka upesi sana katika dhambi.

Basi, niseme Kuzaliwa Upya si nini. Si kwenda kanisani. Mara nyingi sana nakutana na watu, nikawauliza kama wao ni Wakristo. “Naam, bila shaka mimi ni Mkristo; angalau nadhani ndivyo nilivyo: mimi huenda kanisani kila Jumapili.” Ee, lakini hilo si Kuzaliwa Upya. Wengine husema, “Ninajitahidi kufanya yaliyo sawa—je, mimi si Mkristo? Je, hicho si kuzaliwa mara ya pili?” La. Hilo lina uhusiano gani na kuzaliwa mara ya pili? Kuna bado kundi lingine—wale ambao “wamegeuza ukurasa mpya,” nao hudhani kwamba wamezaliwa upya. La; kufanya azimio jipya si kuzaliwa mara ya pili.

Wala kubatizwa hakutakufaidia wewe kitu. Lakini wasikia watu wakisema, “Lakini mimi nimebatizwa; nami nilizaliwa mara ya pili nilipobatizwa.” Wanaamini kwamba kwa sababu walibatizwa na kuingia kanisani, walibatizwa na kuingia katika Ufalme wa Mungu. Nakuambia kwamba hilo haliwezekani hata kidogo. Waweza kubatizwa na kuingia kanisani, na hata hivyo usibatizwe ndani ya Mwana wa Mungu. Ubatizo ni jambo jema kabisa mahali pake. Mungu apishe mbali nikaseme neno lolote dhidi yake. Lakini ukiuweka huo mahali pa Kuzaliwa Upya—mahali pa Kuzaliwa Mara ya Pili—ni kosa la kutisha. Huwezi kubatizwa na kuingia katika Ufalme wa Mungu. “Mtu asipozaliwa mara ya pili, hawezi kuuona Ufalme wa Mungu.” Kama mtu yeyote asomaye maneno haya anaweka matumaini yake juu ya kitu kingine chochote—juu ya msingi mwingine wowote—naomba Mungu akifagilie mbali.

Kundi lingine husema, “Mimi huenda kwenye Meza ya Bwana; hushiriki Sakramenti kwa ukawaida.” Agizo lililobarikiwa! Yesu amesema kwamba kila mfanyapo hivyo mwaikumbuka mauti yake. Lakini hilo si kuzaliwa mara ya pili; hilo si kupita kutoka mautini kuingia uzimani. Yesu asema waziwazi—na waziwazi kiasi kwamba haipasi kuwa na kosa lolote juu yake—“Mtu asipozaliwa kwa Roho, hawezi kuuingia Ufalme wa Mungu.” Sakramenti ina uhusiano gani na hilo? Kwenda kanisani kuna uhusiano gani na kuzaliwa mara ya pili?

Mtu mwingine huja na kusema, “Mimi husali sala zangu kwa ukawaida.” Nasema tena kwamba hilo si kuzaliwa kwa Roho. Basi, ni swali zito sana lijalo mbele yetu; na laiti kila msomaji angejiuliza mwenyewe kwa bidii na kwa uaminifu: “Je, mimi nimezaliwa mara ya pili? Je, mimi nimezaliwa kwa Roho? Je, mimi nimepita kutoka mautini kuingia uzimani?”

Kuna kundi la watu wasemao kwamba mikutano maalum ya dini ni mizuri sana kwa kundi fulani la watu. Ingekuwa mizuri sana kama ungeweza kumpata mlevi humo, au kumpata mcheza kamari humo, au kuwapata watu wengine waovu humo—hilo lingefanya wema mwingi sana. Lakini “sisi hatuhitaji kuongoka.” Kristo aliyanena maneno haya ya hekima kwa nani? Kwa Nikodemo. Nikodemo alikuwa nani? Je, alikuwa mlevi, au mcheza kamari, au mwivi? La! Bila shaka alikuwa mmoja wa watu bora kabisa katika Yerusalemu. Alikuwa Diwani mwenye heshima; alikuwa wa Baraza la Sanhedrini; alikuwa na cheo cha juu sana; alikuwa mtu wa mafundisho ya kweli; alikuwa mmoja wa watu waliosimama imara kabisa. Na hata hivyo Kristo alimwambia nini? “Mtu asipozaliwa mara ya pili, hawezi kuuona ufalme wa Mungu.”

Lakini naweza kuwazia mtu fulani akisema, “Nifanye nini basi? Mimi siwezi kuumba uzima. Hakika mimi siwezi kujiokoa mwenyewe.” Hakika huwezi; wala hatudai kwamba wewe unaweza. Twakuambia kwamba haiwezekani hata kidogo kumfanya mtu awe bora zaidi pasipo Kristo; lakini hilo ndilo watu wanalojaribu kulifanya. Wanajaribu kuiziba viraka asili hii ya “Adamu wa kale.” Sharti kuwe na uumbaji mpya. Kuzaliwa Upya ni uumbaji mpya; na kama ni uumbaji mpya, sharti iwe ni kazi ya Mungu. Katika sura ya kwanza ya Mwanzo mwanadamu haonekani. Hakuna yeyote humo ila Mungu peke yake. Mwanadamu hayupo pale ili ashiriki. Mungu alipoiumba dunia alikuwa peke yake. Kristo alipoukomboa ulimwengu alikuwa peke yake.

“Kilichozaliwa kwa mwili ni mwili; na kilichozaliwa kwa Roho ni roho.” (Yohana 3:6.) Mkushi hawezi kuibadili ngozi yake, wala chui naye hawezi kuyabadili madoa yake. Ni sawasawa tu na kujaribu ninyi kujifanya wenyewe kuwa safi na watakatifu pasipo msaada wa Mungu. Ingekuwa rahisi kwako wewe kufanya hivyo kama vile ilivyo rahisi kwa mtu mweusi kujiosha mwenyewe awe mweupe. Mtu angeweza vivyo hivyo kujaribu kuruka juu ya mwezi kama ajaribuvyo kumtumikia Mungu akiwa katika mwili. Kwa hiyo, “kilichozaliwa kwa mwili ni mwili; na kilichozaliwa kwa Roho ni roho.”

Basi Mungu atuambia katika sura hii jinsi tuwezavyo kuingia katika ufalme wake. Hatuingii kwa kujifanyia kazi wenyewe—si kwamba wokovu haustahili kufanyiwa kazi. Twayakubali hayo yote. Kama kungekuwa na mito na milima katika njia, ingestahili kabisa kuiogelea mito ile, na kuipanda milima ile. Hakuna shaka kwamba wokovu wastahili juhudi hiyo yote; lakini hatuupati kwa matendo yetu. Ni “kwa yule asiyefanya kazi, bali anamwamini” (Warumi 4:5). Twafanya kazi kwa sababu tumekwisha kuokoka; hatufanyi kazi ili tuokoke. Twafanya kazi tukitokea msalabani; lakini si kuuelekea msalaba. Imeandikwa, “Utimizeni wokovu wenu wenyewe kwa kuogopa na kutetemeka” (Wafilipi 2:12). Lakini sharti uwe nao wokovu wako kwanza kabla ya kuweza kuutimiza. Tuseme namwambia mvulana wangu mdogo, “Nataka uzitumie dola zile mia kwa uangalifu.” “Vema,” asema yeye, “nipe hizo dola mia; nami nitakuwa mwangalifu jinsi nizitumiavyo.” Nakumbuka nilipoondoka nyumbani mara ya kwanza nikaenda Boston; nilikuwa nimeitumia yote fedha yangu, nami nilikwenda posta mara tatu kwa siku. Nilijua kwamba kulikuwa na msafara mmoja tu wa barua kwa siku kutoka nyumbani; lakini nilifikiri kwamba kwa namna fulani yamkini kungekuwa na barua kwa ajili yangu. Mwishowe nikapokea barua kutoka kwa dada yangu mdogo; na ee, jinsi nilivyofurahi kuipata. Alikuwa amesikia kwamba kulikuwa na wanyang’anyi wengi sana wa mifukoni huko Boston, na sehemu kubwa ya barua ile ilikuwa ni kunisihi niwe mwangalifu sana nisimwache mtu yeyote anyang’anye mfukoni mwangu. Basi ilinipasa kuwa na kitu fulani mfukoni mwangu kwanza kabla ya kuweza kunyang’anywa. Vivyo hivyo sharti uwe nao wokovu kwanza kabla ya kuweza kuutimiza.

Kristo alipopaza sauti pale Kalvari, “Imekwisha!” alimaanisha hasa yale aliyoyasema. Yote wanayopaswa watu kuyafanya sasa ni kuikubali tu ile kazi ya Yesu Kristo. Hakuna tumaini lolote kwa mwanamume wala kwa mwanamke maadamu wanajaribu kujitimizia wokovu wao wenyewe. Naweza kuwazia kwamba wako watu watakaosema, kama pengine Nikodemo alivyosema, “Hili ni jambo la fumbo sana.” Naliona kunja la ukali juu ya paji la uso wa Farisayo yule asemapo, “Yawezaje mambo haya kuwa?” Jambo hilo lasikika la ajabu sana katika sikio lake. “Kuzaliwa mara ya pili; kuzaliwa kwa Roho! Yawezaje mambo haya kuwa?” Watu wengi sana husema, “Sharti ulieleze jambo hilo kwa akili; lakini usipolieleza kwa akili, basi usitutake sisi tuliamini.” Naweza kuwazia watu wengi sana wakisema hivyo. Mnaponitaka mimi nilieleze kwa akili, nawaambia waziwazi kabisa kwamba siwezi kufanya hivyo. “Upepo huvuma upendako, na sauti yake waisikia, lakini hujui unakotoka wala unakokwenda; kama hivyo ndivyo alivyo kila mtu aliyezaliwa kwa Roho.” (Yohana 8.) Mimi sifahamu kila kitu juu ya upepo. Mwanitaka niueleze kwa akili. Siwezi kuueleza. Waweza kuvuma ukielekea kaskazini kabisa hapa, na maili mia moja kutoka hapa ukavuma ukielekea kusini kabisa. Naweza kupanda juu futi mia chache tu, na kuukuta ukivuma katika mwelekeo ulio kinyume kabisa na jinsi ulivyo huku chini. Mwanitaka mimi niyaeleze mapito haya ya upepo; lakini na tuseme kwamba, kwa sababu siwezi kuyaeleza, wala mimi siyafahamu, ningesimama imara na kutangaza kwa nguvu, “Ee, hakuna kitu kama upepo.” Naweza kuwazia msichana mdogo fulani akisema, “Mimi najua zaidi juu ya jambo hilo kuliko mtu yule ajuavyo; mara nyingi nimeusikia upepo, na kuuhisi ukivuma usoni mwangu;” naye angeweza kusema, “Je, upepo haukuling’oa mwavuli wangu kutoka mikononi mwangu siku ile? na je, mimi sikuuona ukimwondolea mtu kofia yake pale njiani? Je, mimi sijauona ukiitikisa miti iliyo msituni, na mahindi yaotayo huko mashambani?”

Ni sawasawa tu kuniambia kwamba hakuna kitu kama upepo, na kuniambia kwamba hakuna kitu kama mtu kuzaliwa kwa Roho. Nimeihisi roho ya Mungu ikitenda kazi ndani ya moyo wangu, kwa uhalisi na kwa ukweli ule ule ambao nimeuhisi upepo ukivuma usoni mwangu. Siwezi kulieleza kwa akili. Kuna mambo mengi sana nisiyoweza kuyaeleza kwa akili, lakini ambayo ninayaamini. Sikuweza kamwe kuueleza kwa akili uumbaji. Naweza kuuona ulimwengu, lakini siwezi kusema jinsi Mungu alivyouumba kutoka katika hali ya kutokuwa na kitu. Lakini karibu kila mtu atakubali kwamba palikuwa na nguvu ya kuumba.

Kuna mambo mengi sana nisiyoweza kuyafafanua wala kuyaeleza kwa akili, na hata hivyo ninayoyaamini. Nilimsikia mchuuzi mmoja msafiri akisema kwamba alikuwa amesikia kwamba huduma na dini ya Yesu Kristo ni mambo ya ufunuo wala si ya uchunguzi. “Alipoona vema kumfunua Mwanawe ndani yangu,” asema Paulo (Wagalatia 1:15, 16). Kulikuwa na kikundi cha vijana pamoja, wakisafiri kwenda bara; na katika safari yao wakakusudia mioyoni mwao wasiamini jambo lolote wasiloweza kulieleza kwa akili. Mzee mmoja akawasikia; na baada ya kitambo kidogo akasema, “Nimewasikia mkisema kwamba hamtaamini jambo lolote msiloweza kulieleza kwa akili.” “Naam,” wakasema, “ndivyo ilivyo.” “Vema,” akasema, “nilipokuwa nikishuka kwa treni leo, niliona mabata bukini kadhaa, na kondoo kadhaa, na nguruwe kadhaa, na ng’ombe kadhaa, wote wakila majani. Je, mwaweza kuniambia kwa utaratibu gani majani yale yale yaligeuzwa kuwa nywele, na manyoya, na sufi ngumu, na sufu? Je, mwaamini kwamba ni jambo la kweli?” “Ee, naam,” wakasema, “hatuwezi kujizuia kuliamini hilo, ingawa tunashindwa kulifahamu.” “Vema,” akasema yule mzee, “nami siwezi kujizuia kumwamini Yesu Kristo.” Nami siwezi kujizuia kuamini kuzaliwa upya kwa mwanadamu, ninapowaona watu waliorudishwa, ninapowaona watu waliobadilishwa. Je, baadhi ya watu waovu kabisa hawajazaliwa upya—hawajaokotwa kutoka shimoni, na miguu yao kuwekwa juu ya Mwamba, na wimbo mpya kutiwa vinywani mwao? Ndimi zao zilikuwa zikilaani na kukufuru; na sasa zimeshughulishwa katika kumsifu Mungu. Mambo ya kale yamepita, na yote yamekuwa mapya. Hawakubadilishwa tu, bali wamezaliwa upya—watu wapya katika Kristo Yesu.

Huko chini katika vichochoro vya giza vya mojawapo ya miji yetu mikubwa yuko mlevi mmoja maskini. Nadhani kwamba kama wataka kukaribia kuzimu, yakupasa kwenda nyumbani kwa mlevi maskini. Nenda katika nyumba ya mlevi yule maskini mwenye taabu. Je, kuna kitu chochote kinachofanana zaidi na kuzimu hapa duniani? Tazama uhitaji na dhiki vitawalavyo humo. Lakini sikiliza! Hatua za mguu zasikika mlangoni, nao watoto wakimbia na kujificha. Yule mke mvumilivu angoja ili kukutana na mumewe. Yeye amekuwa ndiye mateso yake. Mara nyingi amezichukua alama za mapigo yake juu ya mwili wake kwa majuma mengi. Mara nyingi mkono ule wa kuume wenye nguvu umeshushwa juu ya kichwa chake kisicho na kinga. Na sasa angoja akitazamia kusikia laana zake na kuteswa na ukatili wake. Aingia ndani na kumwambia: “Nimekwenda kwenye mkutano; nami nilisikia huko kwamba nikitaka naweza kuongoka. Naamini kwamba Mungu aweza kuniokoa mimi.” Nenda katika nyumba ile tena baada ya majuma machache: na tazama mabadiliko yalivyo makubwa! Ukaribiapo wasikia mtu fulani akiimba. Si wimbo wa mlevi, bali ni sauti ya ule wimbo mzuri wa zamani, “Mwamba wa Milele.” Watoto hawamwogopi tena mtu yule, bali wamesongamana kumzunguka magotini pake. Mkewe yu karibu naye, uso wake ukiangaza kwa mng’ao wa furaha. Je, hiyo si picha ya Kuzaliwa Upya? Naweza kuwapeleka katika nyumba nyingi za namna hiyo, zilizofanywa kuwa za furaha kwa nguvu ile ya kuzaa upya iliyo katika dini ya Kristo. Kile wanachohitaji watu ni nguvu ya kuyashinda majaribu, nguvu ya kuishi maisha adili.

Njia pekee ya kuingia katika ufalme wa Mungu ni kuzaliwa ndani yake. Sheria ya nchi hii yataka kwamba Rais awe amezaliwa ndani ya nchi hiyo. Wageni wafikapo pwani yetu hawana haki ya kulalamika dhidi ya sheria kama hiyo, iwakatazayo wasiwe Marais kamwe. Basi, je, Mungu hana haki ya kuweka sheria kwamba wote watakaokuwa warithi wa uzima wa milele sharti wawe wamezaliwa ndani ya ufalme wake?

Mtu ambaye hajazaliwa upya angependelea zaidi kuwa kuzimu kuliko kuwa mbinguni. Mchukue mtu ambaye moyo wake umejaa uchafu na uovu, na kumweka mbinguni kati ya walio safi, na watakatifu, na waliokombolewa; naye hangetaka kukaa humo. Hakika, kama tutakuwa na furaha mbinguni sharti tuanze kuifanya mbingu hapa hapa duniani. Mbingu ni mahali palipotayarishwa kwa ajili ya watu waliotayarishwa. Kama mcheza kamari au mkufuru angetwaliwa kutoka njia za New York na kuwekwa juu ya sakafu ya bilauri ya mbinguni na chini ya kivuli cha mti wa uzima, angesema, “Mimi sitaki kukaa hapa.” Kama watu wangechukuliwa mbinguni kama walivyo kwa asili yao, bila mioyo yao kuzaliwa upya, kungekuwa na uasi mwingine huko mbinguni. Mbingu imejaa kundi la wale waliozaliwa mara mbili.

Katika mstari wa 14 na wa 15 wa sura hii twasoma: “Na kama vile Musa alivyomwinua yule nyoka jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu hana budi kuinuliwa; ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele.” “KILA MTU.” Liangalie neno hilo! Niwaambieni ninyi msiokuwa mmeokoka yale ambayo Mungu amewafanyia. Amefanya kila jambo alilokuwa aweza kulifanya kuelekea wokovu wenu. Hamhitaji kungoja Mungu afanye jambo lingine zaidi. Mahali pamoja auliza swali, angefanya nini zaidi kuliko alivyofanya (Isaya 5:4). Aliwatuma manabii wake, nao wakawaua; kisha akamtuma Mwanawe mpendwa, nao wakamwua. Sasa amemtuma Roho Mtakatifu ili atusadikishe juu ya dhambi, na kutuonyesha jinsi tuwezavyo kuokolewa.

Katika sura hii twaambiwa jinsi watu watakavyookolewa, yaani, kwa njia yake yeye aliyeinuliwa juu ya msalaba. Kama vile Musa alivyomwinua yule nyoka wa shaba jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu hana budi kuinuliwa, “ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele.” Watu wengine hulalamika na kusema kwamba ni jambo lisilo la akili hata kidogo wao kuwajibishwa kwa dhambi ya mtu fulani ya miaka elfu sita iliyopita. Si muda mrefu sana uliopita mtu mmoja alikuwa akinena nami juu ya udhalimu huu, kama yeye alivyouita. Kama mtu yeyote anadhani kwamba atamjibu Mungu kwa njia hiyo, nakuambia wewe kwamba haitamfaidia yeye kitu chochote. Kama wewe umepotea, haitakuwa kwa sababu ya dhambi ya Adamu.

Acha nilitolee mfano jambo hili; na pengine ndipo utakapoweza kulifahamu vizuri zaidi. Na tuseme kwamba mimi nafa kwa ugonjwa wa kifua kikuu, ambao nilikuwa nimeurithi kutoka kwa baba yangu au kwa mama yangu. Sikuupata ugonjwa huo kwa kosa langu lolote mimi mwenyewe, wala kwa kutokuiangalia afya yangu; niliurithi tu, na tuseme kwamba ndivyo ilivyokuwa. Rafiki mmoja atokea kupita njia ile: hunitazama mimi, na kusema: “Moody, wewe una ugonjwa wa kifua kikuu.” Nami najibu, “Najua vema sana; sitaki mtu yeyote aniambie jambo hilo.” “Lakini,” asema yeye, “kuna dawa yake.” “Lakini, bwana, mimi siamini hivyo. Nimewajaribu madaktari wakuu kabisa katika nchi hii na katika Ulaya pia; nao waniambia kwamba hakuna tumaini lolote.” “Lakini wewe wanijua mimi, Moody; umekwisha kunijua kwa miaka mingi.” “Naam, bwana.” “Basi, je, wadhani kwamba mimi ningekuambia wewe uongo?” “La.” “Vema, miaka kumi iliyopita nami nilikuwa mbaya kama wewe ulivyo sasa. Nilikuwa nimeachwa na madaktari nife; lakini nikaitumia dawa hii nayo ikaniponya kabisa. Mimi sasa ni mzima kabisa: nitazame mimi.” Nasema kwamba hiyo ni “habari ya ajabu sana.” “Naam, yaweza kuwa ya ajabu; lakini ni jambo la kweli. Dawa hii ndiyo iliyoniponya mimi: itumie dawa hii, nayo itakuponya wewe pia. Ijapokuwa imenigharimu mimi fedha nyingi sana, wewe haitakugharimu kitu chochote. Usilifanyie mzaha jambo hili, nakusihi sana.” “Vema,” nasema mimi, “ningependa kukuamini; lakini jambo hili ni kinyume cha akili yangu.”

Aliposikia hayo, rafiki yangu aondoka zake na kurudi akiwa na rafiki mwingine, naye yule pia ashuhudia jambo lilo hilo. Mimi bado siamini; kwa hiyo yeye aondoka tena, na kumleta ndani rafiki mwingine, na mwingine, na mwingine, na mwingine tena; nao wote washuhudia jambo lilo hilo. Wasema kwamba wao walikuwa wabaya kama mimi nilivyo sasa; kwamba waliitumia dawa ile ile niliyotolewa mimi; na kwamba imekwisha kuwaponya wote. Ndipo rafiki yangu ananikabidhi mimi ile dawa. Nami naitupa chini ardhini; siamini nguvu zake za kuokoa; nami nafa. Basi sababu ni hii, kwamba mimi niliikataa ile dawa kwa dharau. Vivyo hivyo, kama wewe utapotea, haitakuwa kwa sababu Adamu alianguka; bali itakuwa kwa sababu uliikataa dawa uliyotolewa ili ikuokoe wewe. Wewe utachagua giza kuliko nuru. “Tutapataje kupona sisi tusipojali wokovu mkuu namna hii?” Hakuna tumaini lolote kwako wewe ukiipuza dawa ile. Haifai kitu chochote kulitazama jeraha lenyewe. Kama tungelikuwamo katika kambi ya Waisraeli na kuumwa na mmoja wa wale nyoka wa moto, isingelitufaa kitu kulitazama jeraha lile. Kulitazama jeraha hakutamwokoa mtu yeyote kamwe. Unachopaswa kufanya wewe ni kuitazama ile Dawa—kutazama mbali kumwelekea yeye aliye na uwezo wa kukuokoa wewe kutoka katika dhambi yako.

Itazame kambi ya Waisraeli; tazama mandhari ile iliyochorwa hapo mbele ya macho yako! Wengi wanakufa kwa sababu wanaipuza ile dawa iliyotolewa kwao. Katika jangwa lile kavu kuna makaburi mengi mafupi na madogo; watoto wengi wameumwa na wale nyoka wa moto. Baba na mama wanawachukua watoto wao na kuwapeleka mbali. Kule mbele wanamzika mama mmoja; mama mpendwa yu karibu kulazwa ndani ya ardhi. Jamaa yote, wakilia, wanakusanyika kuizunguka ile sura wanayoipenda. Wavisikia vilio vya maombolezo; wayaona machozi machungu yakitiririka. Baba naye anachukuliwa kwenda mahali pake pa mwisho pa kupumzikia. Kuna kilio kinachopanda juu katika kambi yote pia. Machozi yanamiminika kwa ajili ya maelfu waliokwisha kupita na kwenda zao; maelfu wengine wanakufa sasa hivi; nayo tauni inaenea kutoka upande mmoja wa kambi hata upande mwingine.

Naona katika hema moja mama Mwisraeli akiinama juu ya kijana wake mpendwa aliyekuwa akiingia tu katika maua ya uzima, akichanua tu kuwa mtu mzima. Analifuta jasho la mauti lililokuwa likikusanyika juu ya paji la uso wake. Bado kitambo kidogo, na macho yake yanakuwa yamekodolewa na kuwa kama kioo, kwa maana uzima wake unaisha upesi. Nyuzi za moyo wa mama zimeraruliwa na kutoka damu. Ghafula asikia kelele fulani katika kambi. Kilio kikuu chapanda juu. Kina maana gani? Anakwenda mpaka mlangoni pa hema. “Kelele hiyo iliyoko katika kambi ni ya nini?” anawauliza wale wapitao njiani. Na mtu fulani asema: “Lakini, mama mwema, je, hujazisikia habari njema zilizoingia kambini?” “La,” asema yule mwanamke, “Habari njema! Ni habari gani hizo?” “Lakini, je, wewe hujasikia juu yake? Mungu amekwisha kutoa dawa.” “Nini! kwa ajili ya Waisraeli walioumwa? Ee, niambie basi dawa yenyewe ni nini!” “Lakini, Mungu amemwagiza Musa afanye nyoka wa shaba, na kumweka juu ya mti katikati ya kambi; naye ametangaza kwamba kila mtu atakayemtazama ataishi. Kilio ukisikiacho sasa ni kilio cha watu wamwonapo yule nyoka akiinuliwa juu.” Yule mama arudi ndani ya hema, na kumwambia: “Mwanangu, nina habari njema za kukuambia wewe. Huna haja ya kufa! Mwanangu, mwanangu, nimekuja na habari njema; wewe waweza kuishi!” Yeye tayari ameanza kupoteza fahamu; ni dhaifu mno hata hawezi kutembea mpaka mlangoni pa hema. Anaiweka mikono yake yenye nguvu chini yake na kumwinua juu. “Tazama kule; tazama pale pale chini ya kilima!” Lakini yule kijana haoni kitu; asema—“Mimi sioni kitu chochote; ni nini, mama?” Naye asema: “Endelea kutazama, nawe utamwona.” Mwishowe amwona kwa mbali yule nyoka anayeng’aa; na tazama, yu mzima! Na ndivyo ilivyo kwa waongofu wapya wengi. Watu wengine husema, “Ee, sisi hatuamini uongofu wa ghafula.” Ilichukua muda gani kumponya kijana yule? Ilichukua muda gani kuwaponya Waisraeli wale walioumwa na nyoka? Ilikuwa ni kutazama tu; nao wakawa wazima.

Yule kijana Mwebrania ni mwongofu mpya. Naweza kuwazia kwamba namwona sasa hivi akiwaita wote waliokuwa pamoja naye ili wamsifu Mungu. Amwona kijana mwingine aliyeumwa kama yeye mwenyewe alivyoumwa; naye amkimbilia yule na kumwambia, “Wewe huna haja ya kufa.” “Ee,” ajibu yule kijana, “mimi siwezi kuishi; haiwezekani hata kidogo. Hakuna tabibu yeyote katika Israeli awezaye kuniponya mimi.” Hajui yeye kwamba hana haja ya kufa. “Lakini, je, wewe hujazisikia habari zile? Mungu amekwisha kutoa dawa.” “Dawa gani hiyo?” “Lakini, Mungu amemwambia Musa amwinue juu nyoka wa shaba, naye amesema kwamba hakuna hata mmoja wa wale watakaomtazama nyoka yule atakayekufa.” Naweza tu kumwazia yule kijana. Yaweza kuwa ni yule mmwitaye kijana mwenye akili. Amwambia yule mwongofu mpya, “Wewe hudhani kwamba mimi nitaamini jambo kama hilo? Kama matabibu walio katika Israeli hawawezi kuniponya mimi, wadhanije wewe kwamba nyoka wa shaba wa zamani juu ya mti ataniponya?” “Lakini, bwana, mimi nilikuwa mbaya kama wewe ulivyo sasa!” “Husemi kweli!” “Naam, nasema kweli kabisa.” “Hilo ni jambo la kustaajabisha kuliko yote niliyopata kusikia,” asema yule kijana: “Ningetamani unifafanulie mimi falsafa ya jambo hilo.” “Siwezi kufanya hivyo. Najua tu kwamba nilimtazama yule nyoka, nami nikaponywa: hilo ndilo lililofanya kazi. Nilitazama tu; hilo ndilo lote nililolifanya. Mama yangu aliniambia habari zilizokuwa zikisikika katika kambi yote; nami niliyaamini tu yale mama aliyoyasema, nami sasa ni mzima kabisa.” “Vema, lakini mimi siamini kwamba wewe uliumwa vibaya kama nilivyoumwa mimi.” Yule kijana anavuta juu mkono wa shati lake. “Tazama pale! Alama ile yaonyesha mahali nilipoumwa mimi; nami nakuambia kwamba nilikuwa mbaya zaidi kuliko wewe ulivyo.” “Basi, kama ningeifahamu falsafa ya jambo hilo ningetazama nami ningepona.” “Iache falsafa yako iende zake: tazama nawe uishi.” “Lakini, bwana, wanitaka mimi nifanye jambo lisilo la akili. Kama Mungu angesema, Chukua ile shaba na kuipaka ndani ya jeraha lenyewe, huenda kungekuwa na kitu fulani katika shaba ile ambacho kingeponya kuumwa kule. Kijana, ifafanue falsafa ya jambo hilo.” Mara nyingi nimewaona watu mbele yangu waliokuwa wakinena namna hiyo hasa. Lakini yule kijana amwita mwingine, na kumwingiza ndani ya hema, na kumwambia: “Mwambie tu jinsi Bwana alivyokuokoa wewe;” naye asimulia hadithi ile ile; naye awaita wengine tena, nao wote wasema jambo lilo hilo.

Yule kijana asema kwamba hilo ni jambo la ajabu sana. “Kama Bwana angemwambia Musa aende akachukue majani fulani, au mizizi fulani, na kuyachemsha, na kunywa dawa ile iliyotokana nayo, basi kungekuwa na kitu fulani katika jambo hilo. Lakini ni kinyume cha maumbile kufanya jambo kama hilo la kumtazama tu nyoka, kiasi kwamba mimi siwezi kulifanya.” Baadaye mama yake, aliyekuwa ametoka nje kwenda kambini, aingia ndani, na kumwambia, “Mwanangu, nina habari njema kabisa kuliko zote duniani kwa ajili yako. Nilikuwa kule kambini, nami niliwaona watu mamia waliokuwa wamekaribia sana kufa, nao sasa wote ni wazima kabisa.” Yule kijana asema: “Ningependa mimi kuwa mzima; ni wazo lenye maumivu sana kufa; nataka kuingia katika ile nchi ya ahadi, nalo ni jambo la kutisha kufa hapa katika jangwa hili; lakini ukweli wenyewe ni huu—mimi siifahamu dawa hiyo. Haiingii akilini mwangu hata kidogo. Siwezi kuamini kwamba mimi naweza kupona mara moja hivyo.” Naye yule kijana afa kwa sababu ya kutokuamini kwake mwenyewe.

Mungu alimwandalia dawa Mwisraeli huyu aliyeumwa—“Tazama nawe uishi!” Na kuna uzima wa milele kwa kila mwenye dhambi maskini. Tazama, nawe waweza kuokolewa, msomaji wangu, saa hii hii. Mungu ameandaa dawa; nayo yatolewa kwa wote. Tatizo ni kwamba watu wengi sana wanautazama ule mti. Usiutazame mti; huo ndio kanisa. Huna haja ya kulitazama kanisa; kanisa ni jema, lakini kanisa haliwezi kukuokoa. Tazama mbali zaidi ya mti. Mtazame yule Aliyesulubiwa. Itazame Kalvari. Kumbuka, mwenye dhambi, kwamba Yesu alikufa kwa ajili ya wote. Huna haja ya kuwatazama wahubiri; wao ni vyombo tu vilivyochaguliwa na Mungu ili kuinua juu Dawa, kumwinua juu Kristo. Basi, rafiki zangu, yaondoeni macho yenu kwa wanadamu; yaondoeni macho yenu kwa kanisa. Yainueni kwa Yesu; yeye aliyeichukua dhambi ya ulimwengu, nao utakuwako uzima kwenu tangu saa hii.

Amshukuriwe Mungu kwamba sisi hatuhitaji elimu ili itufundishe jinsi ya kutazama. Msichana yule mdogo, na mvulana yule mdogo, mwenye miaka minne tu, asiyeweza hata kusoma, yeye aweza kutazama. Baba anaporudi nyumbani, mama humwambia mtoto wake mdogo, “Tazama! tazama! tazama!” naye mtoto yule mdogo hujifunza kutazama kabla hata hajatimiza mwaka mmoja wa umri. Na hiyo ndiyo hasa njia ya kuokolewa. Ni kumtazama Mwana-Kondoo wa Mungu “aichukuaye dhambi ya ulimwengu;” nao uzima uko wakati huu huu kwa ajili ya kila mtu aliye radhi kutazama.

Watu wengine husema, “Laiti ningejua jinsi ya kuokolewa.” Basi mtwae tu Mungu kwa neno lake na kumtumaini Mwanawe leo hii hii—saa hii hii—dakika hii hii. Yeye atakuokoa wewe, kama utamtumaini. Nawazia kwamba namsikia mtu fulani akisema, “Mimi sikuhisi kuumwa kule kama vile ningetamani ningehisi. Najua kwamba mimi ni mwenye dhambi, na mambo hayo yote; lakini sikuhisi kuumwa kwa kutosha.” Je, Mungu ataka wewe uhisi kwa kiasi gani?

Nilipokuwa huko Belfast nilimjua daktari mmoja aliyekuwa na rafiki yake, mpasuaji mkuu wa huko; naye akaniambia kwamba desturi ya mpasuaji yule ilikuwa, kabla ya kufanya upasuaji wowote ule, kumwambia mgonjwa wake, “Litazame vema jeraha lako, kisha uyakaze macho yako juu yangu mimi; wala usiyaondoe hata nimalize kazi yangu.” Wakati ule nilifikiri kwamba huo ulikuwa mfano mzuri sana. Mwenye dhambi, litazame vema jeraha lako wewe; kisha uyakaze macho yako juu ya Kristo, wala usiyaondoe kamwe. Ni afadhali kuitazama ile Dawa kuliko kulitazama jeraha lenyewe. Uone jinsi ulivyo mwenye dhambi maskini na mnyonge; kisha umtazame Mwana-Kondoo wa Mungu “aichukuaye dhambi ya ulimwengu.” Yeye alikufa kwa ajili ya wasiomcha Mungu na kwa ajili ya wenye dhambi pia. Sema wewe, “Nitamtwaa yeye!” Naye Mungu na akusaidie kuyainua macho yako kumwelekea yule Mtu wa Kalvari. Na kama vile Waisraeli walivyomtazama yule nyoka wakaponywa, vivyo hivyo na wewe utazame nawe uishi.

Baada ya vita vya Pittsburgh Landing nilikuwa katika hospitali moja huko Murfreesboro. Katikati ya usiku niliamshwa na kuambiwa kwamba mtu mmoja aliyekuwa katika mojawapo ya wodi alitaka kuniona. Nikamwendea, naye akaniita “kasisi”—mimi sikuwa kasisi—akasema kwamba alitaka nimsaidie kufa. Nami nikasema, “Ningekuchukua mikononi mwangu na kukubeba mpaka ndani ya ufalme wa Mungu kama ningeweza; lakini siwezi kufanya hivyo: siwezi kukusaidia kufa!” Naye akasema, “Ni nani awezaye?” Nikasema, “Bwana Yesu Kristo aweza—alikuja kwa kusudi hilo.” Akatikisa kichwa chake, akasema, “Yeye hawezi kuniokoa mimi; nimetenda dhambi maisha yangu yote.” Nami nikasema, “Lakini alikuja kuwaokoa wenye dhambi.” Nikamwaza mama yake huko kaskazini, nami nilikuwa na hakika kwamba alitamani sana mwanawe afe kwa amani; kwa hiyo nikaazimia kwamba nitakaa naye. Niliomba mara mbili au tatu, na kuyarudia maahadi yote niliyoyajua; kwa maana ilikuwa dhahiri kwamba katika saa chache angekuwa amekwenda zake. Nikasema kwamba nilitaka kumsomea mazungumzo ambayo Kristo alikuwa nayo na mtu mmoja aliyekuwa na wasiwasi juu ya nafsi yake. Nikaifungua sura ya tatu ya Yohana. Macho yake yalikuwa yamekazwa juu yangu; na nilipofika kwenye mstari wa 14 na wa 15—fungu lililo mbele yetu—akayanyakua maneno yale, “Na kama vile Musa alivyomwinua yule nyoka jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu hana budi kuinuliwa; ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele.” Akanisimamisha akasema, “Je, hayo yamo humo?” Nikasema “Naam.” Akaniomba niyasome tena; nami nikafanya hivyo. Akaviegemeza viwiko vyake juu ya kitanda na kuikunja mikono yake pamoja, akasema, “Hayo ni mazuri; je, hutanisomea tena?” Nikayasoma mara ya tatu; kisha nikaendelea na sehemu iliyobaki ya sura ile. Nilipomaliza, macho yake yalikuwa yamefumbwa, mikono yake ilikuwa imekunjwa, na kulikuwa na tabasamu usoni pake. Ee, jinsi uso wake ulivyokuwa umeangaza! Ni mabadiliko gani yaliyokuwa yamekuja juu yake! Nikaiona midomo yake ikitetemeka, na nikiinama juu yake nikasikia kwa mnong’ono hafifu, “Na kama vile Musa alivyomwinua yule nyoka jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu hana budi kuinuliwa; ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele.” Akayafumbua macho yake akasema, “Hayo yatosha; usisome zaidi.” Akakawia saa chache, akikiegemeza kichwa chake juu ya mistari ile miwili; kisha akapaa juu katika mojawapo ya magari ya Kristo, ili akakalie kiti chake katika ufalme wa Mungu.

Kristo alimwambia Nikodemo: “Mtu asipozaliwa mara ya pili, hawezi kuuona ufalme wa Mungu.” Waweza kuziona nchi nyingi; lakini kuna nchi moja—nchi ya Beula, ambayo John Bunyan aliiona katika maono—ambayo wewe hutaiona kamwe, usipozaliwa mara ya pili—usipozaliwa upya na Kristo. Waweza kutazama huko na huko na kuona miti mingi mizuri; lakini mti wa uzima, hutauona kamwe, macho yako yasipofanywa safi kwa imani katika Mwokozi. Waweza kuiona mito mizuri ya dunia—waweza kusafiri juu ya vifua vyake; lakini kumbuka kwamba jicho lako halitautazama kamwe ule mto ububujikao kutoka katika Kiti cha Enzi cha Mungu na kupita katika Ufalme ulio juu, usipozaliwa mara ya pili. Mungu ndiye aliyesema hivyo; wala si mwanadamu. Hutauona kamwe ufalme wa Mungu usipozaliwa mara ya pili. Waweza kuwaona wafalme na mabwana wa dunia; lakini Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana hutamwona kamwe usipozaliwa mara ya pili. Ukiwa London waweza kwenda kwenye ile Ngome na kuiona taji ya Uingereza, yenye thamani ya maelfu ya dola, iliyolindwa huko na askari; lakini kumbuka kwamba jicho lako halitaitazama kamwe taji ya uzima usipozaliwa mara ya pili.

Waweza kuzisikia nyimbo za Sayuni zile ziimbwazo hapa; lakini wimbo mmoja—ule wa Musa na wa Mwana-Kondoo—sikio lisilotahiriwa halitausikia kamwe; utamu wake utayafurahisha tu masikio ya wale waliokwisha kuzaliwa mara ya pili. Waweza kuyatazama makao mazuri yaliyo hapa duniani, lakini kumbuka kwamba yale makao ambayo Kristo amekwenda kukuandalia wewe hutayaona kamwe usipozaliwa mara ya pili. Ni Mungu ndiye asemaye hivyo. Waweza kuona vitu vizuri elfu kumi katika ulimwengu huu; lakini ule mji ambao Ibrahimu aliupata mwonekano wake kwa mbali—na tangu wakati ule akawa mgeni na msafiri—wewe hutauona kamwe usipozaliwa mara ya pili (Waebrania 11:8, 10-16). Waweza kualikwa mara nyingi kwenye karamu za arusi hapa duniani; lakini hutahudhuria kamwe ile karamu ya arusi ya Mwana-Kondoo usipozaliwa mara ya pili. Ni Mungu ndiye asemaye hivyo, rafiki mpendwa. Yaweza kuwa kwamba usiku wa leo unautazama uso wa mama yako mtakatifu, ukihisi kwamba yeye anakuombea; lakini wakati utakuja ambapo hutamwona yeye tena kamwe usipozaliwa mara ya pili.

Msomaji aweza kuwa kijana wa kiume au wa kike ambaye hivi karibuni amesimama kando ya kitanda cha mama yake aliyekuwa akifa; naye pengine alisema, “Uhakikishe kwamba umekutana nami mbinguni,” nawe ukaahidi hivyo. Ee! wewe hutamwona tena kamwe, usipozaliwa mara ya pili. Mimi namwamini Yesu wa Nazareti kuliko wale makafiri wasemao kwamba huhitaji kuzaliwa mara ya pili. Enyi wazazi, kama mnatumaini kuwaona watoto wenu waliokwisha kutangulia, sharti mzaliwe kwa Roho. Yamkini wewe ni baba au mama ambaye hivi karibuni amembeba mpendwa wake mpaka kaburini; na jinsi nyumba yako ionekanavyo giza! Hutamwona tena kamwe mtoto wako, usipozaliwa mara ya pili. Kama wataka kuunganishwa tena na mpendwa wako, sharti uzaliwe mara ya pili. Yamkini ninanena na baba au mama aliye na mpendwa wake huko juu. Kama ungeweza kuisikia sauti ya mpendwa yule, ingesema, “Njoo njia hii.” Je, unaye rafiki mtakatifu huko juu? Kijana wa kiume au wa kike, je, huna mama katika ulimwengu wa nuru? Kama ungeweza kumsikia akinena, je, hangesema, “Njoo njia hii, mwanangu,”—“Njoo njia hii, binti yangu?” Kama utataka kumwona tena kamwe sharti uzaliwe mara ya pili.

Sisi sote tunaye Ndugu Mkubwa huko juu. Yapata miaka elfu moja na mia tisa iliyopita alivuka kwenda ng’ambo, na kutoka pwani zile za mbinguni anakuita wewe uje mbinguni. Na tuupe ulimwengu mgongo. Na tuupe ulimwengu sikio lisilosikia. Na tumtazame Yesu juu ya Msalaba nasi tuokolewe. Ndipo siku moja tutamwona Mfalme katika uzuri wake, wala hatutatoka nje tena kamwe.