Taasisi ya Maarifa ya Kimaandiko

1834-1835.

TABIA ISIYO YA KIMAANDIKO YA VYAMA VYA KIDINI NA VYA HISANI VILIVYOKUWEPO—TAASISI MPYA YAPENDEKEZWA—NENO LA MUNGU NDILO KANUNI PEKEE, NA AHADI YA MUNGU NDIO TEGEMEO PEKEE—“KATIKA KILA JAMBO, HAJA ZENU NA ZIJULIKANE MBELE ZA MUNGU”—DHAMANA YA BARAKA YA MUNGU JUU YA TAASISI—MSIBA—MSAIDIZI ATUMWA KWA WAKATI UFAAO—THAWABU YA KUUTAFUTA USO WA MUNGU.

Februari 21. Asubuhi hii niliongozwa kuunda mpango wa kuanzisha, juu ya kanuni za Kimaandiko, taasisi ya kueneza injili nyumbani na ng’ambo. Naamini jambo hili ni la Mungu. Februari 25. Niliongozwa tena siku hii kuomba juu ya kuunda Taasisi mpya ya Umisionari, nami nikahisi kuthibitishwa zaidi kwamba tunapaswa kufanya hivyo.

[Baadhi ya wasomaji wanaweza kuuliza kwa nini tuliunda Taasisi mpya ya kueneza injili, na kwa nini hatukuungana na baadhi ya vyama vya kidini, vilivyokuwepo tayari, kwa kuona kwamba kuna vyama kadhaa vya umisionari, vya Biblia, vya vijikaratasi, na vya shule. Kwa hiyo natoa sababu zetu, ili kuonyesha kwamba hakuna kitu kingine ila shauku ya kudumisha dhamiri njema iliyotuongoza kutenda kama tulivyofanya. Kwa maana, kwa neema ya Mungu, tulilikiri neno la Mungu kuwa ndiyo kanuni pekee ya matendo kwa wanafunzi wa Bwana Yesu, tuliona, tulipolinganisha vyama vya kidini vilivyokuwepo wakati huo na neno la Mungu, kwamba vilikengeuka mbali nalo kiasi kwamba hatungeweza kuungana navyo, na bado kudumisha dhamiri njema. Hapa nataja tu mambo yafuatayo.

1. Lengo ambalo vyama hivi vya kidini hujiwekea, na ambalo huwekwa daima mbele ya wanachama wao, ni kwamba dunia itazidi kuwa bora na bora, na kwamba mwishowe dunia nzima itaongoka. Kwa lengo hili, daima hurejelewa fungu lililoko katika Habakuki 2:14: “Kwa maana dunia itajazwa maarifa ya utukufu wa Bwana, kama maji yaifunikavyo bahari;” au lile la Isaya 11:9: “Kwa maana dunia itajawa na kumjua Bwana, kama maji yaifunikavyo bahari.” Lakini kwamba mafungu haya hayawezi kurejelea zama za sasa, bali zile zitakazoanza na kurudi kwa Bwana,—kwamba katika zama za sasa mambo hayatakuwa bora kiroho, bali mabaya zaidi,—na kwamba katika zama za sasa si dunia nzima itakayoongoka, bali watu tu waliokusanywa kutoka miongoni mwa Mataifa kwa ajili ya Bwana,—ni wazi kutokana na mafungu mengi ya ushuhuda wa Mungu, ambayo natoa rejeo tu kwa yafuatayo: Mathayo 13:24-30, na mistari 36-43, 2 Timotheo 3:1-13, Matendo 15:14.

Shauku ya moyoni kwa ajili ya kuongoka kwa wenye dhambi, na maombi ya bidii kwa Bwana kwa ajili yake, ni jambo la Kimaandiko kabisa; lakini ni kinyume cha Maandiko kutazamia kuongoka kwa dunia nzima. Lengo kama hilo hatungeweza kujiwekea katika utumishi wa Bwana.

2. Lakini lililo baya zaidi, ni uhusiano wa vyama hivyo vya kidini na dunia, ambao ni kinyume kabisa na neno la Mungu (2 Wakorintho 6:14-18). Katika mambo ya kidunia watoto wa Mungu wanahitaji, wakati wangali hapa duniani, kuitumia dunia; lakini kazi itakayofanywa inapohitaji kwamba wale wanaoitunza wawe na uhai wa kiroho (ambao wasioamini hawana kabisa), watoto wa Mungu wamefungwa, kwa uaminifu wao kwa Bwana wao, kujiepusha kabisa na kushirikiana na wasiozaliwa mara ya pili. Lakini, ole! uhusiano na dunia unaonekana wazi mno katika vyama hivi vya kidini; kwa maana kila mtu alipaye gini, au, katika vyama vingine, nusu-gini, huhesabiwa kuwa mwanachama. Ijapokuwa mtu kama huyo anaweza kuishi katika dhambi; ijapokuwa anaweza kudhihirisha kwa kila mtu kwamba hamjui Bwana Yesu; ikiwa tu gini au nusu-gini imelipwa, huhesabiwa kuwa mwanachama, na ana haki kama huyo ya kupiga kura. Zaidi ya hayo, yeyote alipaye kiasi kikubwa zaidi, kwa mfano, pauni kumi au pauni ishirini, anaweza kuwa, katika vyama vingi, mwanachama wa maisha yote, hata iwe maisha yake ni ya dhambi waziwazi kwa wakati huo, au yatakavyokuwa baadaye. Hakika mambo kama hayo hayapaswi kuwepo.

3. Njia zinazotumika katika vyama hivi vya kidini kupata fedha kwa ajili ya kazi ya Bwana pia, kwa upande mwingine, ni kinyume cha Maandiko; kwa maana ni jambo la kawaida sana kuwaomba wasioongoka fedha, jambo ambalo hata Abrahamu asingelifanya (Mwanzo 14:21-24); na si zaidi sisi tusifanye hivyo, ambao si kwamba tumekatazwa tu kuwa na ushirika na wasioamini katika mambo yote kama hayo (2 Wakorintho 6:14-18), bali tulio pia katika ushirika na Baba na Mwana, na kwa hiyo twaweza kupata kila kitu kutoka kwa Bwana ambacho twaweza kukihitaji katika utumishi wake, bila kulazimika kwenda kwa ulimwengu usioongoka! Jinsi wanafunzi wa kwanza walivyotenda kwa namna tofauti kabisa, katika jambo hili, twajifunza kutoka 3 Yohana 7.

4. Si katika mambo haya tu, hata hivyo, ndipo palipo na uhusiano na dunia katika vyama hivi vya kidini; bali si jambo geni hata wajumbe wa kamati (watu wanaosimamia mambo ya vyama) kuwa watu wasioongoka waziwazi, kama si adui wa dhahiri wa kweli; na hili huvumiliwa kwa sababu ni matajiri, au wenye ushawishi, kama isemwavyo.

5. Ni jambo la kawaida sana kujitahidi kuwapata, kuwa walezi na marais wa vyama hivi na kuwa wenyeviti katika mikutano ya hadhara, watu wa cheo au utajiri, ili kuwavuta watu. Hata mara moja sijawahi kujua tukio la mtumishi wa Kristo maskini, lakini mwenye ujitoaji mkubwa, mwenye hekima, na mwenye uzoefu, kualikwa kukalia kiti cha uenyekiti katika mikutano kama hiyo ya hadhara. Hakika, wavuvi wa Galilaya, waliokuwa mitume, au Bwana wetu mwenyewe, aliyeitwa seremala, wasingeitwa kwa wadhifa huu, kulingana na kanuni hizi. Mambo haya hayapaswi kuwa hivyo miongoni mwa wanafunzi wa Bwana Yesu, wasiopaswa kuhukumu kuhusu ufaafu wa mtu kwa utumishi katika kanisa la Kristo kwa cheo aishikacho duniani, au kwa utajiri alio nao.

6. Karibu vyama hivi vyote hukopa madeni, hata ni jambo la nadra kiasi kusoma taarifa ya chochote kati yao bila kukuta kwamba vimetumia zaidi ya vilivyopokea, jambo ambalo, hata hivyo, ni kinyume na roho na herufi ya Agano Jipya. (Warumi 13:8.)

Basi, ijapokuwa ndugu Craik na mimi tulikuwa tayari, kwa neema ya Mungu, kukiri kwa moyo wote kwamba si kwamba wapo tu watoto wengi wa kweli wa Mungu waliohusiana na vyama hivi vya kidini, bali kwamba Bwana pia amebariki juhudi zao kwa namna nyingi, licha ya kuwepo kwa kanuni na desturi hizi na nyinginezo tulizozihukumu kuwa kinyume cha Maandiko; hata hivyo ilionekana kwetu kuwa ni mapenzi yake kwamba tujitenge kabisa na vyama hivi, (ijapokuwa tungehesabiwa kuwa watu wa kipekee, au ijapokuwa ingeonekana hata kwamba tuliwadharau watu wengine, au tungejikweza juu yao,) ili kwamba, kwa baraka ya Mungu, tuelekeze fikira za watoto wa Mungu waliomo katika vyama hivyo kwenye desturi zao zisizo za Kimaandiko; nasi tungependelea kutokuwa na uhusiano wowote na vyama hivi kuliko kutenda kinyume cha Maandiko Matakatifu. Kwa hiyo tulijitenga navyo kabisa, ijapokuwa tulibaki tumeungana katika upendo wa kindugu na waamini binafsi waliohusiana navyo, wala hatungewahukumu kamwe kwa kubaki katika uhusiano navyo, ikiwa hawaoni kwamba mambo kama hayo ni kinyume cha Maandiko. Lakini kwa kuwa sisi wenyewe tuliyaona kuwa hivyo, hatungeweza kubaki kwa dhamiri njema. Baada ya kuendelea hivyo kwa muda, tulifikiri kwamba ingekuwa na mwelekeo wa kudhuru kwa ndugu tuliokuwa tukifanya kazi miongoni mwao, na pia kupingana na roho ya injili ya Kristo, ikiwa tusingefanya lolote kabisa kwa ajili ya malengo ya umisionari, uenezaji wa Maandiko Matakatifu, vijikaratasi, n.k., na kwa hiyo tuliongozwa, kwa sababu hizi na nyinginezo, kufanya jambo fulani kwa ajili ya kueneza injili nyumbani na ng’ambo, hata mwanzo ungekuwa mdogo kiasi gani.]

Machi 5. Jioni hii, katika mkutano wa hadhara, ndugu Craik na mimi tulieleza kanuni ambazo kwazo tunakusudia kuiendesha taasisi tunayopendekeza kuianzisha kwa ajili ya kueneza injili nyumbani na ng’ambo. Hakukuwa na kitu chenye ushawishi kwa nje ama katika idadi ya watu waliohudhuria ama katika hotuba zetu. Bwana kwa neema aridhike kutoa baraka yake juu ya taasisi, ambayo itaitwa “The Scriptural Knowledge Institution, for Home and Abroad.”

I. KANUNI ZA TAASISI.

1. Twamhesabu kila mwamini kuwa amefungwa, kwa njia moja au nyingine, kuisaidia kazi ya Kristo, nasi tuna hakikisho la Kimaandiko la kutazamia baraka ya Bwana juu ya kazi yetu ya imani na taabu yetu ya upendo; na ijapokuwa, kulingana na Mathayo 13:24-43, 2 Timotheo 3:1-13, na mafungu mengine mengi, dunia haitaongoka kabla ya kuja kwa Bwana wetu Yesu, hata hivyo, wakati anapokawia, njia zote za Kimaandiko zinapaswa kutumika kwa ajili ya kuwakusanya wateule wa Mungu.

2. Bwana akitusaidia, hatukusudii kutafuta ulezi wa dunia; yaani hatukusudii kamwe kuwaomba watu wasioongoka wa cheo au utajiri kuiunga mkono Taasisi hii, kwa sababu hili, twaliona, lingekuwa fedheha kwa Bwana. Kwa jina la Mungu wetu twatweka bendera zetu, Zaburi 20:5; yeye peke yake atakuwa mlezi wetu, na akitusaidia tutafanikiwa, na kama hayuko upande wetu hatutafaulu.

3. Hatukusudii kuwaomba wasioamini fedha (2 Wakorintho 6:14-18); ijapokuwa hatujihisi kuwa na ruhusa ya kukataa michango yao, ikiwa wao wenyewe kwa hiari yao wataitoa. Matendo 28:2-10.

4. Twakataa kabisa msaada wa wasioamini katika kusimamia au kuendesha mambo ya Taasisi. 2 Wakorintho 6:14-18.

5. Hatukusudii kamwe kupanua uwanja wa kazi kwa kukopa madeni (Warumi 13:8), na baadaye kuliomba Kanisa la Kristo msaada, kwa sababu hili twaliona kuwa kinyume na herufi na roho ya Agano Jipya; bali katika maombi ya siri, Mungu akitusaidia, tutazipeleka haja za Taasisi kwa Bwana, na kutenda kulingana na riziki ambayo Mungu atatoa.

6. Hatukusudii kuupima ufanisi wa Taasisi kwa kiasi cha fedha kilichotolewa, au idadi ya Biblia zilizosambazwa, n.k., bali kwa baraka ya Bwana juu ya kazi (Zekaria 4:6); nasi twatazamia hili kwa kadiri atakayotusaidia kumngoja kwa maombi.

7. Hali tungeepuka kulenga upekee usio na maana, twatamani kuendelea kwa unyoofu kulingana na Maandiko, bila kuisaliti kweli; wakati huohuo tukipokea kwa shukrani mafundisho yoyote ambayo waamini wenye uzoefu, baada ya maombi, juu ya msingi wa Kimaandiko, wanaweza kuwa nayo ya kutupa kuhusu Taasisi.

II. MADHUMUNI YA TAASISI.

1. Kusaidia shule za mchana, shule za Jumapili, na shule za watu wazima, ambamo mafundisho hutolewa juu ya kanuni za Kimaandiko, na kwa kadiri Bwana atakavyotoa riziki, na kutupatia walimu wanaofaa, na kwa mambo mengine kuinyoosha njia yetu, kuanzisha shule za aina hii. Pamoja na hili twaunganisha pia kuwaweka watoto maskini katika shule za mchana za namna hiyo.

a. Kwa shule za mchana juu ya kanuni za Kimaandiko, twafahamu shule za mchana ambamo walimu ni watu watauwa,—ambamo njia ya wokovu huonyeshwa kimaandiko,—na ambamo hakuna mafundisho yanayotolewa yaliyo kinyume cha kanuni za injili.

b. Shule za Jumapili, ambamo walimu wote ni waamini, na ambamo Maandiko Matakatifu peke yake ndiyo msingi wa mafundisho, ndizo tu ambazo Taasisi huzisaidia kwa kuzipatia Biblia, Maagano, n.k.; kwa maana twaliona kuwa ni kinyume cha Maandiko kwamba watu wowote wasiokiri kumjua Bwana wenyewe waruhusiwe kutoa mafundisho ya kidini.

c. Taasisi haisaidii shule yoyote ya watu wazima kwa kuzipatia Biblia, Maagano, vitabu vya tahajia, n.k., isipokuwa walimu ni waamini.

2. Kueneza Maandiko Matakatifu.

3. Madhumuni ya tatu ya Taasisi hii ni kusaidia jitihada za umisionari.

Twatamani kuwasaidia wamisionari ambao mwenendo wao unaonekana kufuata Maandiko zaidi.

---

Machi 7. Leo tumebakiwa na shilingi moja tu. Jioni hii, tuliporudi nyumbani kutoka kazini kwetu, tulimkuta ndugu, mshonaji wetu, akitungojea, aliyeleta suti mpya ya nguo kwa ajili ya ndugu Craik na mimi, ambazo ndugu, ambaye jina lake halikupaswa kutajwa, alikuwa ametuagizia.

Aprili 23. Jana na leo nilikuwa nimemwomba Bwana atupelekee pauni ishirini, ili tuweze kupata hazina kubwa zaidi ya Biblia na Maagano kuliko fedha zetu ndogo za the Scriptural Knowledge Institution zingeturuhusu kununua; na jioni hii dada mmoja, bila kuombwa, aliahidi kutupatia kiasi hicho, akiongeza kwamba alihisi furaha ya pekee katika kueneza Maandiko Matakatifu, kwa kuwa kuyasoma kwake tu kulikuwa ndiyo njia ya kumleta kwenye kumjua Bwana.

Juni 8. Siku ya Bwana. Sikupata andiko lolote jana, licha ya maombi ya kurudia-rudia na kusoma neno. Asubuhi hii niliamka na maneno haya: “Neema yangu yakutosha.” Mara tu nilipojivika, nikageukia 2 Wakorintho 12 ili kulitafakari fungu hili; lakini nilipofanya hivyo, baada ya maombi, niliongozwa kufikiri kwamba sikuwa nimeelekezwa kwenye sehemu hii kwa ajili ya kuihubiri, kama nilivyodhani mwanzoni, na kwa hiyo nikafuata desturi yangu ya kawaida katika hali kama hizo, yaani kuendelea kusoma katika Maandiko pale nilipoishia jioni iliyopita. Nilipofanya hivyo, nilipofika Waebrania 11:13-16, nilihisi kwamba hili ndilo andiko. Baada ya kuomba, nilithibitishwa ndani yake, na Bwana aliridhika kunifunulia fungu hili. Nililihubiri kwa furaha kubwa. Ilimpendeza Mungu sana kubariki niliyoyasema juu ya fungu hilo, na angalau nafsi moja ililetwa kupitia hilo kwa Bwana.

Juni 25. Siku hizi tatu zilizopita nimekuwa na ushirika wa kweli mdogo sana na Mungu, na kwa hiyo nimekuwa dhaifu sana kiroho, na mara kadhaa nimehisi ukali wa hasira.

Juni 26. Niliwezeshwa, kwa neema ya Mungu, kuamka mapema, nami nilikuwa na karibu saa mbili katika maombi kabla ya kifungua-kinywa. Sasa asubuhi hii najihisi vizuri zaidi.

Julai 11. Nimeomba sana kuhusu mwalimu mkuu wa shule ya wavulana, itakayoanzishwa kwa uhusiano na Taasisi yetu ndogo. Wanane wameomba nafasi hiyo, lakini hakuna aliyeonekana kufaa. Sasa, hatimaye, Bwana ametupatia ndugu, atakayeianza kazi.

Oktoba 9. Taasisi yetu ndogo, iliyoanzishwa kwa kumtegemea Bwana, na kupewa naye riziki, sasa imekuwa katika utendaji kwa miezi saba, na kupitia hiyo watu wamefaidika kwa mafundisho,—1. Katika shule ya Jumapili, watoto wapatao 120. 2. Katika shule ya watu wazima, watu wazima wapatao 40. 3. Katika shule mbili za mchana za wavulana na shule mbili za mchana za wasichana, watoto 209, ambao kati yao 54 wamekuwa bila malipo kabisa; wengine hulipa kama theluthi moja ya gharama. Pia zimesambazwa Biblia 482 na Maagano Mapya 520. Mwisho, pauni hamsini na saba zimetumika kusaidia jitihada ya umisionari. Riziki ambayo Bwana ametupelekea, kama tunda la maombi mengi, katika miezi hii saba, yafikia pauni mia moja sitini na saba, shilingi kumi na nusu-pensi.

Oktoba 28. Tulisikia habari yenye kuhuzunisha sana ya mvulana yatima maskini mdogo aliyehudhuria moja ya shule zetu kwa muda, na ambaye huko, kwa kadiri tuwezavyo kuhukumu, anaonekana kuletwa kwenye kujali kwa kweli juu ya nafsi yake, kupitia niliyoyasema kuhusu mateso ya jehanamu, na ambaye muda fulani uliopita alipelekwa katika nyumba ya maskini, maili kadhaa nje ya Bristol. Ameonyesha huzuni kubwa kwamba hawezi tena kuhudhuria shule na huduma yetu. Hili, ikiwa ni mapenzi ya Bwana, na liniongoze kufanya jambo fulani pia kwa ajili ya kutimiza mahitaji ya kimwili ya watoto maskini, ambayo mkazo wake ndio uliomfanya mvulana huyu maskini aondolewe shuleni kwetu!

Novemba 4. Nilitumia sehemu kubwa ya asubuhi katika kusoma neno na katika maombi, nami niliomba pia mkate wetu wa kila siku, kwa maana hatuna karibu fedha yoyote iliyobaki. Novemba 5. Nilitumia karibu siku nzima katika maombi na kusoma neno. Niliomba pia tena kwa ajili ya kutimizwa kwa mahitaji yetu ya kimwili, lakini Bwana bado hajajitokeza. Novemba 8. Jumamosi. Bwana kwa neema ametimiza tena mahitaji yetu ya kimwili katika juma hili, ijapokuwa mwanzoni mwake tulikuwa na kidogo tu kilichobaki. Nimeomba sana juma hili, kwa ajili ya fedha, zaidi ya juma lingine lolote, kwa kadiri nikumbukavyo, tangu tulipokuwa Bristol. Bwana ametupatia kupitia kuuza kwetu tusichokihitaji, au kwa kulipwa tuliyokuwa tunadaiwa.

Desemba 10. Leo tuligundua kwamba ndugu aliyefariki aliturithisha ndugu Craik na mimi pauni kumi na mbili.

Desemba 31, 1834. 1. Tangu ndugu Craik na mimi tulipoanza kufanya kazi Bristol, ndugu wa kiume na wa kike 227 wameongezeka kwetu katika ushirika. Kati ya hao 227 walioongezeka kwetu, 103 wameongoka kupitia sisi, na wengi wameletwa katika uhuru wa injili, au kurudishwa kutoka kurudi nyuma. Vijana waliookoka arobaini na saba wako Gideon, na hamsini na sita wako Bethesda. 2. Kipato ambacho Bwana amenipa katika mwaka huu ni:—

1. Sehemu yangu ya sadaka za hiari kupitia visanduku, £135 13 2¼ 2. Fedha niliyopewa na watakatifu ndani na nje ya Bristol 92
—— 7
—— 6
—— Kwa jumla £228 0 8¼ 3. Zaidi ya hayo, vitu vingi vya vyakula, mavazi,
na samani, vyenye thamani kwetu kama 60 0 0

Januari 1, 1835. Jioni iliyopita tulikuwa na mkutano maalum wa maombi, kwa ajili ya kumsifu Bwana kwa rehema zake nyingi zote, tulizozipokea katika mwaka uliopita, na kumwomba aendelee kutupa upendeleo wake. Januari 13. Niliwatembelea nyumba kwa nyumba watu waishio katika Orange Street, na kwa njia hii niliona jamaa zilizoishi katika nyumba tisa, ili kuhakikisha kama kuna mtu yeyote aliyetaka Biblia, kama waliweza kusoma, kama walitaka watoto wao wawekwe katika shule zetu za mchana au shule ya Jumapili, kwa nia ya kuwasaidia ipasavyo. Hili lilitoa nafasi za kuzungumza nao juu ya nafsi zao.

Januari 15. Asubuhi hii nilikwenda tena nyumba kwa nyumba katika Orange Street. Ningefurahi sana kushughulika mara kwa mara katika kazi kama hiyo, kwa maana ni kazi muhimu sana; lakini mikono yetu imejaa kazi nyingine kiasi kwamba tunaweza kufanya kidogo tu kwa njia hii. Januari 21. Nilipokea, kwa jibu la maombi, kutoka upande usiotarajiwa, pauni tano, kwa ajili ya the Scriptural Knowledge Institution. Bwana humimina ndani, tunapotafuta kumimina nje. Kwa maana katika juma lililopita, miongoni mwa maskini tu, katika kwenda nyumba kwa nyumba, nakala hamsini na nane za Maandiko ziliuzwa kwa bei zilizopunguzwa, ambako kuendelea nako ni jambo muhimu sana, lakini kutahitaji riziki nyingi.

Januari 28. Kwa siku hizi kadhaa, nimeomba sana ili kuhakikisha kama Bwana atanitaka niende kama mmisionari katika Indies za Mashariki, nami niko tayari kabisa kwenda, ikiwa atakubali kunitumia kwa njia hii. Januari 29. Nimechochewa sana kuomba kuhusu kwenda Calcutta kama mmisionari. Bwana aniongoze katika jambo hili! (Baada ya maombi yangu yote ya kurudia-rudia na ya bidii mwanzoni mwa 1835, na utayari kwa upande wangu wa kwenda, ikiwa ni mapenzi ya Bwana, hata hivyo, hakunituma.)

Februari 25. Kwa jina la Bwana, na kwa kumtegemea yeye peke yake kwa msaada, tumeanzisha shule ya tano ya mchana kwa ajili ya watoto maskini, ambayo leo imefunguliwa. Sasa tuna shule mbili za wavulana na shule tatu za wasichana.

Bwana Müller akiwa ameamua kutembelea Ujerumani, hasa kwa shughuli za umisionari, alifika London Februari 27, na anaandika:—

Asubuhi hii nilikwenda Alien Office kwa ajili ya pasipoti yangu. Nilipoingia ofisini, niliona karatasi iliyochapishwa, ambamo imeelezwa kwamba kila mgeni anayepuuza kuhuisha kila miezi sita cheti chake cha ukaaji, akipokeacho anapoiweka pasipoti yake, hujiweka chini ya adhabu ya pauni hamsini, au kifungo. Sheria hii nimeivunja kwa kutojua tangu nilipoondoka London, mwaka 1829. Ilionekana kwangu ni bora zaidi kukiri mara moja kwamba nimefanya hivyo kwa kutojua kuliko kuivunja sasa kwa makusudi; nikimtumaini Bwana kwa habari ya matokeo ya hatua hiyo. Nilifanya hivyo, na Bwana aliuelekeza moyo wa afisa niliyeshughulika naye kupuuza kutozingatia kwangu sheria, kwa sababu nilikuwa nimeivunja kwa kutojua. Baada ya kupata pasipoti yangu, nilikuta ugumu usiotarajiwa katika balozi wa Prussia kukataa kuitia sahihi, kwa kuwa haikuwa na maelezo ya umbo langu, na kwa hiyo nilihitaji kuthibitisha kwamba mimi ndiye mtu aliyetajwa katika pasipoti. Ugumu huu haukuondolewa kwa siku tatu, ambapo, baada ya maombi ya bidii, kupitia karatasi iliyotiwa sahihi na baadhi ya raia wa London, ambao ninajulikana kwao, balozi aliridhika. Ugumu huu huu, mara Bwana alipokwisha kuuondoa, ulinipa sababu ya kushukuru; kwa maana sasa nilipata pasipoti mpya, iliyoandikwa kwa namna ambayo, ikiwa nitaihitaji tena, itazuia magumu kama hayo.

Bwana Müller alikuwa mbali kwa majuma matano, ambapo katika muda huo alipata majibu mengi ya maombi na vitia-moyo vya imani.

Aprili 15. Bristol. Jana, saa saba mchana, tulishuka London. Kwa jibu la maombi, punde nilipata vitu vyangu kutoka forodhani, na nikafika kwa rafiki zangu katika Chancery Lane muda kidogo kabla ya saa nane.

Juni 3. Leo tulikuwa na mkutano wa hadhara kwa ajili ya the Scriptural Knowledge Institution for Home and Abroad. Sasa ni miezi kumi na tano tangu, kwa kumtegemea Bwana kwa kutolewa kwa riziki, tumewezeshwa kuwapatia watoto maskini masomo, kueneza Maandiko Matakatifu, na kusaidia kazi za umisionari. Katika muda huu, ijapokuwa uwanja wa kazi umekuwa ukiendelea kupanuka, na ijapokuwa mara kwa mara tumeshushwa katika fedha, Bwana hakuturuhusu kamwe kulazimika kuisimamisha kazi. Tumewezeshwa katika muda huu kuanzisha shule tatu za mchana, na kuunganisha na Taasisi shule nyingine mbili za mchana za hisani, ambazo, kwa kusema kibinadamu, vinginevyo zingefungwa kwa kukosa riziki. Idadi ya watoto ambao hivyo wamepatiwa masomo, katika shule za mchana peke yake, yafikia 439. Idadi ya nakala za Maandiko Matakatifu ambazo zimesambazwa ni Biblia 795 na Maagano Mapya 753. Pia tumepeleka, kwa kusaidia kazi za umisionari katika Canada, katika Indies za Mashariki, na katika Bara la Ulaya, pauni mia moja kumi na saba, shilingi kumi na moja. Jumla yote ya sadaka za hiari zilizowekwa mikononi mwetu kwa ajili ya kuiendesha kazi hii tangu Machi 5, 1834, hadi Mei 19, 1835, ni £363 12s. 0¾ d.

Juni 22. Asubuhi hii saa nane baba mkwe wangu alifariki. Juni 25. Mtoto wetu mdogo ni mgonjwa sana kiasi kwamba sina tumaini la kupona kwake. Mapenzi matakatifu ya Bwana yatimizwe kuhusu mpenzi mdogo. Juni 26. Ombi langu, jioni iliyopita, lilikuwa kwamba Mungu aridhike kumtegemeza mke wangu mpenzi chini ya jaribu hili, ikiwa atamwondoa mdogo huyu; na kumchukua hivi karibuni kwake mwenyewe, hivyo kumwepusha na mateso. Sikuomba kwa ajili ya kupona kwa mtoto. Ilikuwa ni saa mbili tu baadaye ndipo mpenzi mdogo alipoenda nyumbani. Nimewezeshwa kikamili kabisa kutambua kwamba mtoto mchanga mpenzi yuko heri zaidi sana pamoja na Bwana Yesu kuliko pamoja nasi, kiasi kwamba karibu sihisi hasara hiyo hata kidogo, na ninapolia nalia kwa furaha.

Julai 18. Kwa siku kadhaa nimehisi udhaifu kifuani mwangu. Udhaifu huu umekuwa ukiongezeka, na leo nimeuhisi zaidi kuliko wakati wowote. Nimeona ni vyema kujizuia juma lijalo na hotuba zote za hadhara. Bwana anijalie niweze kuletwa karibu naye zaidi kupitia hili, kwa maana siko kabisa katika hali ninayopaswa kuwa, nami hufikiri mara kwa mara kwamba mateso yetu ya karibuni yamepotea kwangu bure, na kwamba Bwana atahitaji kunirudi kwa ukali.

Julai 31. Leo ndugu C——r, aliyekuwa zamani mchungaji katika kanisa rasmi, aliyekuja kwetu siku chache zilizopita, alianza, kwa uhusiano na the Scriptural Knowledge Institution, kwenda nyumba kwa nyumba kueneza kweli kama mmisionari wa mjini. [Hili lilikuwa uingiliaji wa ajabu wa Mungu. Ndugu Craik kabla ya hili, kwa miezi kadhaa, alikuwa hawezi, kwa sababu ya udhaifu wa mwili, kufanya kazi katika kazi ya shule, uenezaji wa Maandiko, n.k., na udhaifu wangu mwenyewe, muda mfupi baada ya kuwasili kwa ndugu C——r, uliongezeka kiasi kwamba nililazimika kuiacha kazi kabisa. Basi jinsi ilivyo neema ya Bwana kumtuma ndugu C——r, ili kwamba kazi iendelee! Hadi Julai, 1837, ndugu huyu mpendwa aliwezeshwa kuendelea katika kazi yake, na hivyo Taasisi hii ndogo ilipanuliwa kwa namna muhimu sana kuhusu uwanja wa kazi.]

Agosti 24. Najihisi dhaifu sana, na kuteseka zaidi ya awali kutokana na ugonjwa. Nina shaka kama niondoke Bristol kabisa kwa muda. Sina fedha ya kwenda mbali kwa ajili ya kubadili hewa. Nimepata mwaliko wa kukaa juma moja na dada mmoja mashambani, nami nafikiri kuukubali mwaliko, na kwenda kesho. Agosti 26. Leo nilipewa pauni tano kwa madhumuni maalum ya kutumia mabadiliko ya hewa. Agosti 29. Leo nilipokea pauni tano nyingine kwa madhumuni yaleyale.

Agosti 30. Leo, kwa Siku ya Bwana ya kwanza tangu kuwasili kwetu Bristol, nimezuiwa kuhubiri kwa sababu ya ugonjwa. Jinsi Bwana alivyotenda kwa rehema katika kunipa nguvu nyingi hivi kwa miaka hii! Nilikuwa na pauni tano nyingine zilizotumwa kunisaidia katika kupata mabadiliko ya hewa. Jinsi Bwana alivyo mwema katika kunipatia hivyo riziki ya kuondoka Bristol! Septemba 2. Nilikwenda na jamaa yangu Portishead.

Septemba 15. Kwa kuwa nilielewa waziwazi kwamba mtu anayenikodisha farasi wake hana leseni, niliona kwamba, nikiwa nimefungwa kama mwamini kutenda kulingana na sheria za nchi, nisingeweza kumtumia tena; na kwa kuwa mazoezi ya farasi yanaonekana muhimu sana, kwa kusema kibinadamu, kwa ajili ya kupona kwangu, na kwa kuwa huyu ndiye farasi pekee anayepatikana mahali hapa, tulifikia uamuzi wa kuondoka Portishead kesho. Mara tu baada ya hapo, nilipokea barua ya wema kutoka kwa ndugu mmoja na dada wawili katika Bwana, waishio katika Isle of Wight, iliyokuwa na mwaliko wa nne, wenye kusisitiza zaidi kuliko wakati wowote, wa kuja na kukaa nao kwa muda. Zaidi ya hili, waliandika kwamba walikuwa wameomba kwa kurudia-rudia juu ya jambo hilo, na walisadikishwa kwamba nastahili kuja. Jambo hili leo limekuwa somo la maombi.

Septemba 16. Asubuhi hii tulifikia uamuzi kwamba mimi niende Isle of Wight; lakini hatukuona jinsi mke wangu na mtoto na mtumishi wetu wangeweza kuandamana nami, kwa kuwa hatukuwa na fedha ya kutosha kwa gharama za safari; na bado hili lilionekana la muhimu. Bwana kwa neema aliuondoa ugumu jioni hii; kwa maana tulipokea, bila kutarajiwa kabisa na bila kuombwa, pauni tano na shilingi kumi na tatu, tulizokuwa tunadaiwa, na pia, tulipokuwa tayari tumekwenda kupumzika, barua ililetwa, iliyokuwa na zawadi ya pauni mbili. Jinsi Bwana alivyo mwema, mwema sana, na mpole!

Septemba 19. Jioni hii tuliwasili kwa rafiki zetu katika Isle of Wight, ambao walitupokea kwa wema mwingi.

Septemba 29. Jioni iliyopita, nilipoondoka kwa jamaa, nilikuwa na shauku ya kwenda kupumzika mara moja, kwa maana nilikuwa nimeomba muda mfupi kabla; na nikihisi udhaifu mwilini, baridi ya usiku ilikuwa jaribu kwangu la kutoomba tena. Hata hivyo, Bwana alinisaidia kupiga magoti; na mara tu nilipoanza kuomba ndipo aliangaza ndani ya nafsi yangu, na kunipa roho ya maombi kama ambayo sikuwa nimeifurahia kwa majuma mengi. Kwa neema alihuisha tena kazi yake moyoni mwangu. Nilifurahia ukaribu ule na Mungu na bidii katika maombi, kwa zaidi ya saa moja, ambao nafsi yangu ilikuwa ikiutamani kwa majuma mengi yaliyopita. Kwa mara ya kwanza, katika ugonjwa huu, sasa nilikuwa pia na roho ya maombi kuhusu afya yangu. Ningeweza kumwomba Bwana kwa bidii anirudishe tena, jambo ambalo halikuwa hivyo awali. Sasa natamani kurudi tena kwenye kazi ya Bristol, lakini bila kukosa subira, nami nahakikishiwa kwamba Bwana atanitia nguvu kurudi kwake. Nilikwenda kitandani nikiwa na furaha ya pekee, na nikaamka asubuhi hii katika amani kubwa, nikaamka mapema kuliko kawaida, na nikawa tena, kwa zaidi ya saa moja, na ushirika wa kweli na Bwana, kabla ya kifungua-kinywa. Kwa rehema aidumishe hali hii ya moyo kwa mtoto wake asiyestahili kabisa!

Oktoba 9. Mara nyingi nimekuwa na mawazo ya kutoa kwa kuchapisha maelezo fulani ya wema wa Bwana kwangu, kwa ajili ya mafundisho, faraja, na kitia-moyo cha watoto wa Mungu. Leo nimetafakari sababu zote za kupinga na kuunga mkono, na naona kwamba karibu hakuna zozote za kupinga, na nyingi za kuunga mkono.

Novemba 15. Bristol. Ndugu C——r na mimi tumekuwa tukiomba pamoja, siku hizi tano zilizopita, kwamba Bwana aridhike kutupelekea riziki kwa ajili ya kuiendesha kazi ya the Scriptural Knowledge Institution. Jioni hii, ndugu mmoja alinipa shilingi sita na pensi moja, zikiwa fedha ambazo zamani alizitumia kulipia matunzo ya chama cha biashara, ambacho hivi karibuni amekiacha kwa ajili ya Bwana. Novemba 18. Jioni hii nilipewa pauni thelathini; pauni ishirini na tano kwa ajili ya the Scriptural Knowledge Institution, na pauni tano kwa ajili yangu mwenyewe. Hili ni jibu la ajabu sana la maombi. Ndugu C——r na mimi tumeomba kwa kurudia-rudia pamoja katika juma lililopita kuhusu kazi, na hasa kwamba Bwana aridhike kutupa riziki ya kuendelea, na hata kupanua uwanja. Zaidi ya hili, mara kadhaa nimeomba riziki kwa ajili yangu mwenyewe, naye kwa wema amejibu maombi haya yote mawili. Laiti ningekuwa na neema ya kumtumaini zaidi na zaidi!

---