Huduma Yaanza Bristol

1832-1835.

“HAPA HATUNA MJI UDUMUO”—ONYO KWA MSAFIRI MKRISTO—ISHARA MPYA ZA WEMA—NJIA YAWEKWA WAZI—MIKUTANO YA KUULIZA—MUNGU HANA UPENDELEO WA WATU—FRANCKE, “AJAPOKUFA, ANGALI ANENA”—MKATE WA KILA SIKU WATOLEWA—WATU WA PEKEE.

Aprili 8. Nimehisi sana siku hii ya leo kwamba Teignmouth si mahali pangu tena, na kwamba nitapaacha. Ningependa kueleza kwamba mwezi wa Agosti wa mwaka 1831 nilianza kuhisi sana kana kwamba kazi yangu Teignmouth ilikuwa imekwisha, na kwamba ningeenda mahali pengine. Niliongozwa kulitafakari jambo hili kwa uzito zaidi, na hatimaye nikaliamua hivi,—kwamba haielekei kuwa ni kutoka kwa Mungu, kwa sababu, kwa sababu fulani, kwa asili ningependa kuondoka Teignmouth. Baadaye, nikajisikia raha kabisa kubaki hapo. Mwanzoni mwa mwaka 1832 nilianza tena kutia shaka sana kama Teignmouth ndipo mahali pangu, au kama kipawa changu si zaidi cha kwenda huku na huku kutoka mahali hadi mahali, nikitafuta kuwarudisha waaminio katika Maandiko, kuliko kukaa mahali pamoja na kutumika kama mchungaji. Niliazimia kujaribu kama si mapenzi ya Mungu kwamba bado nijitoe kwa kazi ya kichungaji miongoni mwa ndugu wa Teignmouth; na kwa bidii na uaminifu zaidi kuliko wakati wowote niliwezeshwa kujitoa kwa kazi hii, na hakika niliburudishwa na kubarikiwa sana ndani yake; nikaona mara moja baraka zikitokana nayo. Jambo hili nililolipata lilionekana kuniweka imara Teignmouth kuliko wakati wowote. Lakini pamoja na hayo, ile hisia kwamba kazi yangu ilikuwa imekwisha hapo ilinirudia baada ya muda, kama vile andiko langu la Aprili 8 lionyeshavyo, nayo ikazidi kuwa na nguvu zaidi na zaidi. Kulikuwa na jambo moja la ajabu lililohusiana na hili. Kila nilipokwenda nilihubiri kwa furaha na nguvu nyingi zaidi kuliko Teignmouth, kinyume kabisa cha kile kilichokuwa kimetokea nilipokwenda huko mara ya kwanza. Zaidi ya hayo, karibu kila mahali nilikuwa na wasikilizaji wengi zaidi kuliko Teignmouth, nikawakuta watu wakiitamani sana chakula, ambacho, kwa ujumla, hakikuwa hivyo tena Teignmouth.

Aprili 11. Nimehisi tena sana kwamba Teignmouth hapatakuwa makazi yangu kwa muda mrefu zaidi. Aprili 12. Bado nahisi ile hisia kwamba Teignmouth si mahali pangu tena. Aprili 13. Nilikuta barua kutoka kwa ndugu Craik, kutoka Bristol, niliporudi kutoka Torquay, mahali nilipokuwa nimekwenda kuhubiri. Ananialika nije kumsaidia. Inaonekana kwangu, kutokana na anavyoandika, kwamba mahali kama Bristol panafaa zaidi vipawa vyangu. Ee Bwana, nifundishe! Nimehisi siku hii ya leo kuliko wakati wowote kwamba karibuni nitaondoka Teignmouth. Lakini, ninahofia kuwa kuna mengi yanayohusiana nalo yenye harufu ya mwili, na hilo linanifanya niwe na hofu. Inaonekana kwangu kana kwamba karibuni nitakwenda Bristol, kama Bwana akiruhusu. Aprili 14. Nilimwandikia ndugu Craik barua, ambamo nilisema ningekuja, kama ningeona wazi kuwa ni mapenzi ya Bwana. Nimehisi tena sana leo, naam, zaidi sana kuliko wakati wowote, kwamba karibuni nitaondoka Teignmouth.

Aprili 15. Siku ya Bwana. Jioni hii nilihubiri, kwa ukamilifu kadiri muda ulivyoruhusu, juu ya kuja mara ya pili kwa Bwana. Baada ya kufanya hivyo, niliwaambia ndugu jinsi fundisho hili lilivyokuwa na athari kwangu, nilipolipokea kwa mara ya kwanza, hata kuniamuru niondoke London, na kuhubiri katika ufalme wote; lakini kwamba Bwana alikuwa amenishika hasa Teignmouth kwa miaka hii miwili na miezi mitatu, na kwamba ilionekana kwangu sasa kuwa wakati ulikaribia ambapo ningewaacha. Niliwakumbusha kile nilichowaambia waliponiomba nikubali kuwaangalia, kwamba sikuweza kufanya ahadi yoyote ya hakika, bali ningekaa nao kwa muda tu kadiri ningeona kuwa ni mapenzi ya Bwana kufanya hivyo. Kulikuwa na kilio kingi baadaye. Lakini sasa nina amani tena.

Aprili 16. Asubuhi hii bado nina amani. Nafurahi nimezungumza na ndugu, ili wapate kuwa tayari, ikiwa Bwana atanichukua. Leo niliondoka kwenda Dartmouth, mahali nilipohubiri jioni. Nilikuwa na majibu matano ya maombi leo. 1. Niliamka saa kumi na moja alfajiri, jambo nililokuwa nimemwomba Bwana jioni iliyopita. 2. Bwana alimwondolea mke wangu mpendwa udhaifu aliokuwa akiuugua. Ingekuwa jaribu kwangu kulazimika kumwacha katika hali ile. 3. Bwana alitutumia fedha. 4. Kulikuwa na nafasi wazi katika behewa la Dartmouth, ambalo hupitia Teignmouth tu. 5. Jioni hii nilisaidiwa katika kuhubiri, na nafsi yangu mwenyewe ikaburudishwa.

Aprili 21. Ningependa kutoa hapa neno la onyo kwa waaminio. Mara nyingi kazi ya Bwana yenyewe yaweza kuwa jaribu la kutuzuia kutoka katika ushirika ule pamoja naye ulio wa muhimu sana kwa faida ya nafsi zetu wenyewe. Tarehe 19 nilikuwa nimeondoka Dartmouth, nikazungumza sana siku ile, nikahubiri jioni, kisha nikatembea maili nane, nikapata usingizi wa kama saa tano tu, nikasafiri tena siku iliyofuata maili ishirini na tano, nikahubiri mara mbili, na tena nikazungumza sana zaidi ya hayo, nikaenda kulala saa tano usiku, na kuamka kabla ya saa kumi na moja alfajiri. Haya yote yaonyesha kwamba mwili wangu na roho yangu vilihitaji pumziko, na kwa hiyo, hata kama ningeonekana mzembe juu ya kazi ya Bwana mbele ya ndugu zangu, ilinipasa kuwa na muda mwingi wa utulivu kwa maombi na kusoma neno, hasa kwa kuwa nilikuwa na safari ndefu mbele yangu siku ile, na kwa kuwa nilikuwa naenda Bristol, jambo ambalo lenyewe lilihitaji maombi mengi. Badala ya haya, nilikimbilia kwenye mkutano wa maombi, baada ya maombi ya faragha ya dakika chache. Lakini mtu asifikiri kwamba maombi ya hadharani yatafidia ushirika wa chumbani. Kisha tena, baadaye, wakati ambapo ilinipasa kujiondoa, kana kwamba kwa nguvu, kutoka katika kundi la ndugu na dada wapendwa, na kutoa ushuhuda wangu kwa ajili ya Bwana, (na, kwa hakika, ungekuwa ushuhuda ulio bora zaidi ningeweza kuwapa,) kwa kuwaambia kwamba nilihitaji ushirika wa siri pamoja na Bwana, sikufanya hivyo, bali nilitumia muda, hata behewa lilipofika, katika mazungumzo pamoja nao. Sasa, hata iwe ilikuwa na faida kwa namna fulani kwa wale niliokuwa nao asubuhi ile, lakini nafsi yangu mwenyewe ilihitaji chakula; na kwa kuwa sikuwa nacho, nilikonda, nikahisi athari zake mchana kutwa; na kwa hiyo naamini ndiyo iliyofanya niwe bubu behewani, wala sikusema neno kwa ajili ya Kristo, wala sikutoa hata trakti moja, ingawa nilikuwa na mifuko yangu imejaa kwa kusudi hilo.

Aprili 22. Asubuhi hii nilihubiri katika Gideon Chapel, Bristol. Alasiri nilihubiri katika Pithay Chapel. Mahubiri haya yalikuwa baraka kwa nafsi nyingi, nyingi sana; na wengi walivutwa kupitia hayo kuja baadaye kumsikiliza ndugu Craik na mimi. Miongoni mwa wengine yalikuwa njia ya kumgeuza kijana mmoja aliyekuwa mlevi maarufu, ambaye alikuwa tena njiani kuelekea baa, rafiki yake alipokutana naye, na kumwomba aende naye kumsikiliza mgeni akihubiri. Alifanya hivyo; na tangu wakati ule alibadilika kabisa, hata hakwenda tena baa, na alikuwa na furaha katika Bwana baadaye hata mara nyingi aliacha chakula chake cha jioni, kwa shauku ya kusoma Maandiko, kama mke wake alivyoniambia. Alifariki karibu miezi mitano baadaye. Jioni hii nilifundishwa sana kwa kumsikiliza ndugu Craik akihubiri. Sasa nimesadikishwa kabisa kwamba Bristol ndipo mahali ambapo Bwana atapenda nitumike.

Aprili 27. Inaonekana kwa ndugu Craik na mimi kuwa ni mapenzi ya Bwana kwamba tuende nyumbani wiki ijayo, ili katika utulivu, bila kuathiriwa na yale tunayoyaona hapa, tuweze kuuliza zaidi juu ya mapenzi ya Bwana kutuhusu. Hasa inaonekana kwetu kuwa yaelekea zaidi kwamba tutafikia uamuzi ulio sahihi miongoni mwa ndugu na dada wa Devonshire, ambao machozi yao itatubidi tuyaone, na maombi yao ya kutuomba tukae nao itatubidi tuyasikie, kuliko hapa Bristol, ambapo tunawaona tu wale wanaotutaka tukae.

Aprili 28. Bado inaonekana kwetu kuwa ni mapenzi ya Bwana kwamba sisi wawili tuondoke karibuni, ili tupate muda wa utulivu wa maombi kuhusu Bristol. Aprili 29. Asubuhi hii nilihubiri juu ya Ufunuo 3:14-22. Kama ilivyodhihirika baadaye, ushuhuda ule ulibarikiwa kwa wengi, ingawa nilikosa furaha katika nafsi yangu mwenyewe. Alasiri hii ndugu Craik alihubiri katika chombo kiitwacho Clifton Ark, kilichoandaliwa kuwa kanisa. Jioni nilihubiri katika chombo kilekile. Ushuhuda huu pia Mungu aliuheshimu sana, akaufanya kuwa njia ya kuwaleta baadaye wengine kadhaa, waliotusikia wakati ule, kwenye mahali petu pa mikutano. Jinsi gani Mungu alivyokuwa pamoja nasi, na jinsi gani alivyotusaidia, kwa njia hiyo akidhihirisha wazi kwamba yeye mwenyewe alikuwa ametutuma kwenye mji huu!

Aprili 30. Ilikuwa jambo la kuhuzunisha sana kuagana na watoto wapendwa wa Mungu, makumi wakitusihi turudi karibuni, wengi wakiwa na machozi machoni mwao. Baraka ambayo Bwana ameipa huduma yetu yaonekana kuwa kubwa mno. Sisi wawili tunaona kabisa kuwa ni mapenzi ya Bwana kuja hapa, ingawa hatuoni ni katika hali gani. Ndugu mmoja ameahidi kutuchukulia Bethesda Chapel, na kuwa mdhamini wa malipo ya kodi; hivyo basi tungekuwa na makanisa mawili makubwa. Niliona, tena, matukio mawili leo ambamo mahubiri yangu yamebarikiwa.

Mei 1. Ndugu Craik na mimi tuliondoka asubuhi hii kwenda Devonshire.

Mei 3. Niliwaona baadhi ya ndugu leo, nikahisi nimehakikishiwa kabisa kwamba ni mapenzi ya Bwana kwamba niende Bristol, hata nikawaambia hivyo. Jioni hii nilikuwa na mkutano na mashemasi watatu, nilipowaeleza waziwazi juu ya jambo hilo; nikiwaomba, kama wakiona kitu chochote kibaya ndani yangu kuhusu jambo hili, waniambie. Hawakuwa na la kusema dhidi yake; naam, ingawa walitamani sana nibaki, wao wenyewe walisadiki kwamba kuondoka kwangu ni kutoka kwa Mungu.

Mei 5. Uthibitisho mwingine wa kushangaza akilini mwangu kwamba kuondoka kwangu Teignmouth ni kutoka kwa Mungu, ni kwamba baadhi ya waaminio wa kiroho kweli, ingawa wanatamani sana nibaki, wao wenyewe wanaona kuwa imenipasa niende Bristol.

Mei 7. Baada ya kupokea barua kutoka Bristol tarehe 5 Mei, ilijibiwa leo kwa namna ambayo Bwana aweze kupata nafasi nyingine ya kutuzuia kwenda huko kama si mapenzi yake.

Mei 15. Wakati tu nilipokuwa katika maombi kuhusu Bristol, niliitwa nije kwa ndugu Craik. Barua mbili zilikuwa zimewasili kutoka Bristol. Ndugu wakusanyikao Gideon wanakubali ombi letu la kuja chini ya masharti tuliyoyaweka, yaani kwa sasa, kutuchukulia kuwa tunahudumu tu miongoni mwao, lakini si katika uhusiano wowote wa kudumu wa kichungaji, ili tupate kuhubiri kama tunavyoona kuwa ni sawasawa na nia ya Mungu, bila kufuata sheria zozote miongoni mwao; kwamba kodi za viti ziondolewe kabisa; na kwamba tuendelee, kuhusu ugavi wa mahitaji yetu ya kimwili, kama ilivyokuwa Devonshire. Tunakusudia, Bwana akipenda, kuondoka baada ya kama wiki moja, ingawa hakuna lolote lililoamuliwa kuhusu Bethesda Chapel.

Mei 21. Nilianza leo kuagana na ndugu wa Teignmouth, nikimtembelea kila mmoja wao. Imekuwa siku ya jaribu. Kilio kingi upande wa watakatifu. Kama nisingekuwa nimesadikishwa kabisa kwamba ni mapenzi ya Mungu tuende Bristol, ningeshindwa kabisa kuvumilia.

Mei 22. Ndugu wa Teignmouth wanasema kwamba wanatarajia turudi tena karibuni. Kwa kadiri ninavyofahamu jinsi Mungu anavyowatendea watoto wake, hili laonekana kuwa haliwezekani kabisa. Kuelekea jioni, Bwana, baada ya maombi ya kurudiwarudiwa, alinipa Wakolosai 1:21-23 kuwa andiko la neno la mwisho la kuonya. Ilionekana kwangu vema kusema machache iwezekanavyo juu yangu mwenyewe, na mengi iwezekanavyo juu ya Kristo. Sikugusia karibu chochote juu ya kutengana kwetu, na katika maombi ya kuhitimisha nilijikabidhi mimi na ndugu kwa Bwana tu. Matukio ya kuagana ni ya jaribu sana, lakini usadikisho wangu kamili ni kwamba kutengana huku ni kutoka kwa Bwana. Mei 23. Mke wangu, Bwana Groves, baba mkwe wangu, na mimi tuliondoka asubuhi hii kwenda Exeter. Ndugu Craik mpendwa anakusudia kutufuata kesho.

Tulikuwa tumepokea bila kutazamia, kabla tu ya kuondoka Teignmouth, kama pauni kumi na tano, la sivyo tusingeweza kugharimia matumizi yote yaliyohusiana na kuondoka, kusafiri, na kadhalika. Kwa hili, pia, Bwana alionyesha nia yake kuhusu kwenda kwetu Bristol.

Kumbukumbu ifuatayo sasa itamwonyesha msomaji aaminiye kwa kadiri gani yale niliyoyasema kuhusu usadikisho wangu kwamba ilikuwa mapenzi ya Mungu tuende Bristol yamethibitishwa na mambo halisi.

Mei 25, 1832. Jioni hii tuliwasili Bristol. Mei 27. Asubuhi hii tulipokea sovereni moja, iliyotumwa kwetu na dada mmoja aishiye Devonshire, ambayo tunaichukua kama dhamana kwamba Bwana atatuandalia hapa pia. Mei 28. Tulipokuwa tunakwenda kuzungumza na ndugu, wanaosimamia mambo ya kimwili ya Gideon Chapel, juu ya kuacha kodi za viti, kuwa na viti vyote bila malipo, na kupokea sadaka za hiari kupitia sanduku, jambo ambalo halikuwa limeamuliwa kabisa upande wao, kama ndugu Craik na mimi tulivyokuwa tumefikiri, tuligundua kwamba Bwana alikuwa amelipanga jambo hili kwa neema kwa ajili yetu hata hapakuwa na pingamizi hata kidogo upande wa ndugu hawa.

Juni 4. Kwa siku kadhaa tumekuwa tukitafuta mahali pa kukaa, lakini kwa kutopata palipo sahili na rahisi cha kutosha, tuliongozwa kulifanya hili pia kuwa jambo la maombi ya bidii; na sasa, mara tu baadaye, Bwana ametupa mahali panapofaa. Tunalipa shilingi kumi na nane tu kwa juma kwa vyumba viwili vya kukaa na vyumba vitatu vya kulala, makaa, na huduma. Ilikuwa vigumu hasa kupata mahali pa kukaa palipo rahisi penye samani, penye vyumba vitano katika nyumba moja, ambavyo tunavihitaji, kwa kuwa ndugu Craik na sisi tunaishi pamoja. Jinsi Bwana alivyo mwema kutokea hivi kwa ajili yetu, kwa kujibu maombi, na jinsi ilivyo kitia-moyo kumkabidhi kila kitu katika maombi!

Juni 25. Leo iliamuliwa hatimaye kukodi Bethesda Chapel kwa mwaka mzima, kwa sharti kwamba ndugu mmoja alipe kodi mara moja, kwa maelewano kwamba, kama Bwana atabariki kazi yetu mahali pale, hata waaminio wakusanyike pamoja katika ushirika, anatarajia kwamba watamsaidia; lakini kama sivyo, kwamba yeye atalipa yote. Hii ndiyo ilikuwa njia pekee ambayo kwayo tungeweza kukikodi kanisa; kwa maana hatungeweza kufikiri kwamba ni kutoka kwa Mungu kuwa na kanisa hili, hata kama kungekuwa na kila matumaini ya manufaa, kama kingetufanya kwa namna yoyote kuwa wadeni.

Julai 6. Leo tulianza kuhubiri katika Bethesda Chapel. Ilikuwa siku njema. Julai 13. Leo tulisikia habari za visa vya kwanza vya kipindupindu Bristol. Julai 16. Jioni hii, kutoka saa kumi na mbili hadi saa tatu usiku, tulikuwa tumeweka wakati wa kuzungumza katika chumba cha kanisa, mmoja mmoja, na watu waliotaka kuzungumza nasi kuhusu nafsi zao. Walikuwa wengi mno hata tulikuwa na shughuli kutoka saa kumi na mbili hadi saa nne na dakika ishirini usiku.

Mikutano hii tumeiendeleza tangu wakati ule, mara mbili kwa juma, au mara moja kwa juma, au mara moja kwa majuma mawili, au mara moja kwa mwezi, kadiri nguvu na wakati wetu ulivyoruhusu, au kadiri ilivyoonekana kuhitajika. Tumeiona kuwa yenye faida katika mambo yafuatayo:—

1. Watu wengi, kwa sababu ya haya, wangependelea kuja kwa wakati uliopangwa katika chumba cha kanisa kuzungumza nasi, kuliko kutufuata katika nyumba yetu wenyewe. 2. Jambo lenyewe la kupanga wakati wa kuwaona watu, kuzungumza nao faraghani kuhusu mambo ya milele, limewaleta wengine, ambao, kwa kusema kibinadamu, wasingetufuata kamwe katika hali nyingine; naam, limewaleta hata wale ambao, ingawa walidhani wanajali mambo ya Mungu, walikuwa hawajui kabisa; na hivyo tumepata nafasi ya kuzungumza nao. 3. Mikutano hii pia imekuwa kitia-moyo kikubwa kwetu sisi wenyewe katika kazi, kwa maana mara nyingi, tulipofikiri kwamba maelezo fulani ya neno hayakufaa kabisa, kupitia mikutano hii ilionekana kuwa kinyume chake; na vivyo hivyo, wakati mikono yetu ilipokuwa imelegea, tumetiwa moyo upya kusonga mbele katika kazi ya Bwana, na kuendelea kupanda mbegu kwa tumaini, kwa kuona katika mikutano hii visa vipya ambamo Bwana amenyenyekea kututumia kama vyombo, hasa kwa kuwa kwa njia hii wakati mwingine yametokea matukio ambamo watu wametuambia juu ya faida waliyoipata kutoka katika huduma yetu si miezi michache tu iliyopita, bali hata miaka miwili, mitatu, na minne iliyopita.

Kwa sababu zilizotajwa hapo juu ningependa hasa kuwapendekezea watumishi wengine wa Kristo, hasa wale waishio katika miji mikubwa, kama bado hawajaanzisha mpango kama huo, walitafakari kama isingekuwa vema kwao pia kutenga nyakati kama hizo za kuwaona wanaouliza. Lakini mikutano hiyo yahitaji maombi mengi, ili kuwezeshwa kusema kwa usahihi kwa wote wanaokuja, kwa kadiri ya hitaji lao tofauti; na mtu huongozwa daima kuhisi kwamba hatoshi kwa nafsi yake mwenyewe kwa mambo haya, bali kwamba utoshelevu wetu waweza kuwa kutoka kwa Mungu peke yake. Mikutano hii pia imekuwa sehemu ichoshayo kuliko zote katika kazi yetu yote, ingawa wakati huohuo yenye kuburudisha kuliko zote.

Julai 18. Leo nilitumia asubuhi nzima katika chumba cha kanisa, ili kupata kipindi cha utulivu. Hii kwa muda sasa imekuwa njia pekee, kwa sababu ya wingi wa shughuli, ya kuhakikisha muda wa maombi, kusoma neno, na kutafakari. Julai 19. Nilitumia kutoka saa tatu u nusu hadi saa saba katika chumba cha kanisa, nikawa na ushirika wa kweli pamoja na Bwana. Bwana asifiwe, aliyetia moyoni mwangu kutumia chumba cha kanisa kuwa mahali pa faragha!

Agosti 5. Fedha zetu zote zilipokwisha leo, Bwana kwa neema alitutolea tena mahitaji yetu. Agosti 6. Alasiri hii, kutoka saa nane hadi baada ya saa kumi na mbili, ndugu Craik na mimi tulikaa katika chumba cha kanisa, kuwaona wanaouliza. Tumekuwa tena, katika kuona matukio kadhaa ya baraka juu ya kazi yetu, na sababu tele iliyowekwa mbele yetu ya kumsifu Bwana kwa kutuma sisi Bristol.

Agosti 13. Jioni hii ndugu mmoja na dada wanne waliungana na ndugu Craik na mimi katika ushirika wa kanisa hapo Bethesda, bila sheria zozote, tukitamani tu kutenda kama Bwana atakavyoona vema kutupa nuru kupitia neno lake.

Septemba 17. Asubuhi hii Bwana, zaidi ya rehema zake nyingine zote, ametupa mtoto wa kike mdogo, ambaye, pamoja na mama yake, hajambo.

Oktoba 1. Mkutano wa wanaouliza alasiri hii kutoka saa nane hadi saa kumi na moja. Wengi zaidi wanashawishika juu ya dhambi kupitia mahubiri ya ndugu Craik kuliko yangu mimi. Hali hii ilinifanya kuchunguza sababu, ambazo yamkini ni hizi: 1. Kwamba ndugu Craik ana nia ya kiroho zaidi kuliko mimi. 2. Kwamba anaomba kwa bidii zaidi kwa ajili ya kuongoka kwa wenye dhambi kuliko mimi. 3. Kwamba mara nyingi zaidi anawasemesha wenye dhambi, kama walivyo, katika huduma zake za hadharani, kuliko mimi. Hili lilinifanya niombe mara nyingi zaidi na kwa bidii kwa ajili ya kuongoka kwa wenye dhambi, na kuwasemesha mara nyingi zaidi kama walivyo. Hilo la mwisho halikuachwa kamwe kwa makusudi bila kutendwa, bali halikuwa limeletwa akilini mwangu mara nyingi kama kwa ndugu Craik. Tangu wakati ule, matukio ambamo Bwana amependezwa kunitumia kama chombo cha kuongoa yamekuwa mengi sawasawa na yale ambamo ndugu Craik ametumika.

Februari 9, 1833. Nilisoma sehemu ya maisha ya Franke. Bwana kwa neema anisaidie kumfuata yeye, kwa kadiri alivyomfuata Kristo. Wengi wa watu wa Bwana tuwajuao Bristol ni maskini, na kama Bwana angetupa neema ya kuishi zaidi kama mtu huyu mpendwa wa Mungu alivyoishi, tungeweza kutoa mengi zaidi kuliko tulivyofanya hata sasa katika benki ya Baba yetu wa mbinguni, kwa ajili ya ndugu na dada zetu maskini. Machi 2. Mtu mmoja barabarani alimkimbilia ndugu Craik na kutia karatasi lenye shilingi kumi mkononi mwake, akisema, “Hizi ni kwa ajili yako na Bwana Müller,” akaenda zake haraka. Mei 28. Asubuhi hii, nilipokuwa nimeketi chumbani mwangu, dhiki ya ndugu na dada kadhaa ililetwa akilini mwangu, nikajiambia, “Laiti ingempendeza Bwana kunipa njia ya kuwasaidia!” Baada ya kama saa moja nilipokea pauni sitini kutoka kwa ndugu ambaye hata siku hii sijamwona kamwe, naye wakati ule aliishi, kama aishivyo bado, umbali wa maelfu kadhaa ya maili.

Mei 29. Mapitio ya miezi kumi na miwili iliyopita, kuhusu matunda ya kazi yetu Bristol: 1. Jumla ya wale walioongezwa kwetu ndani ya mwaka imekuwa mia moja na tisa. 2. Wameongoka kupitia utumishi wetu, kwa kadiri tulivyosikia na tuwezavyo kuhukumu kuhusu watu hao, sitini na watano. 3. Warudi-nyuma wengi wamerejeshwa, na wengi wa watoto wa Mungu wametiwa moyo na kuimarishwa katika njia ya kweli.

Juni 12. Nilihisi, asubuhi hii, kwamba tungeweza kufanya jambo fulani kwa ajili ya nafsi za wale wavulana na wasichana maskini, na watu wazima au wazee, ambao kwa muda uliopita tumewapa mkate kila siku, kwa kuanzisha shule kwa ajili yao, kuwasomea Maandiko, na kuzungumza nao juu ya Bwana. Tamaa hii haikutimizwa. Kizuizi kikuu njiani kilikuwa mzigo wa kazi uliomjia ndugu Craik na mimi karibu wakati ule. Muda mfupi baadaye, idadi ya maskini waliokuja kutafuta mkate iliongezeka hadi kati ya sitini na themanini kwa siku, ambapo majirani zetu walisumbuliwa, kwa kuwa waombaji walikuwa wakilala makundimakundi barabarani, kwa sababu hiyo tulilazimika kuwaambia wasije tena kutafuta mkate. Wazo hili hatimaye lilizaa kuanzishwa kwa Scriptural Knowledge Institution, na kuanzishwa kwa Nyumba za Yatima.

Desemba 17. Jioni hii ndugu Craik na mimi tulikunywa chai na jamaa ambao kati yao watano walikuwa wameletwa kwenye kumjua Bwana kupitia utumishi wetu. Kama kitia-moyo kwa ndugu ambao waweza kutamani kuhubiri injili katika lugha isiyo yao, ningetaja kwamba mtu wa kwanza wa jamaa hii aliyeongoka alikuja kwa udadisi tu ili kusikia lafudhi yangu ya kigeni, baada ya kutajiwa maneno kadhaa ambayo sikuyatamka vema.

Desemba 31. Katika kupitia shajara yangu, naona,—1. Kwamba angalau watu mia mbili na sitini (kwa kadiri ya idadi ya majina tuliyoyaandika, lakini wamekuwepo wengi zaidi) wamekuja kuzungumza nasi juu ya mambo ya nafsi zao. Kati ya hawa, mia moja na hamsini na watatu wameongezwa kwetu katika ushirika katika miezi hii kumi na minane iliyopita, ambao kati yao sitini wameletwa kwenye kumjua Bwana kupitia utumishi wetu.

2. Katika kupitia matendo ya Bwana kwangu kuhusu mambo ya kimwili, naona kwamba amenitumia, katika mwaka uliopita,—

1. Katika sadaka za hiari kupitia masanduku, sehemu yangu £152 14 5¼ 2. Zawadi za fedha nilizopewa 25 1 3 3. Zawadi za nguo na vyakula, zenye thamani, angalau 20 0 0 4. Ndugu mmoja alinitumia, kutoka mbali 60 0 0 5. Tunaishi bila kulipa kodi, ambayo ina thamani kwa sehemu yetu 10
—— 0
—— 0
—— £267 15 8¼

Sasa ni miaka minne tangu nilipoanza kwa mara ya kwanza kumtumaini Bwana peke yake kwa ugavi wa mahitaji yangu ya kimwili. Kidogo changu chote nilichokuwa nacho wakati ule, chenye thamani ya pauni mia moja kwa mwaka kwa juu zaidi, niliiacha kwa ajili ya Bwana, nikiwa wakati ule sina kilichobaki ila kama pauni tano. Bwana aliiheshimu sana dhabihu hii ndogo, akanipa, kwa malipo, si tu kadiri ile niliyokuwa nimeiacha, bali zaidi sana. Kwa maana katika mwaka wa kwanza, alikuwa amenitumia tayari, kwa njia moja au nyingine, pamoja na kile kilichonijia kupitia uhusiano wa jamaa, kama pauni mia moja na thelathini. Katika mwaka wa pili, pauni mia moja na hamsini na moja, shilingi kumi na nane, na pensi nane. Katika mwaka wa tatu, pauni mia moja na tisini na tano, shilingi tatu. Katika mwaka huu, pauni mia mbili na sitini na saba, shilingi kumi na tano, na pensi nane na robo. Mambo yafuatayo yahitaji uangalifu wa pekee: 1. Katika miaka mitatu na miezi mitatu iliyopita sijawahi kumwomba mtu yeyote kitu chochote; bali, kwa msaada wa Bwana, nimewezeshwa nyakati zote kumletea mahitaji yangu, naye kwa neema ameyatolea yote. 2. Mwishoni mwa kila mmoja wa miaka hii minne, ingawa kipato changu kimekuwa kikubwa kwa kulinganisha, nimekuwa na shilingi chache tu au sikuwa na chochote kilichobaki; na ndivyo ilivyo pia leo, kwa msaada wa Mungu. 3. Katika mwaka uliopita sehemu kubwa ya kipato changu imetoka umbali wa maelfu kadhaa ya maili, kutoka kwa ndugu ambaye sikumwona kamwe. 4. Tangu tulipolazimika kukoma kutoa mkate kwa kama watu maskini hamsini kila siku, kwa sababu ya majirani zetu, kipato chetu katika sehemu ya pili ya mwaka huu hakikuwa kikubwa hivyo, kwa shida kufikia hata nusu ya kile kilichokuwa katika sehemu ya kwanza yake.

Januari 9, 1834. Ndugu Craik na mimi tumehubiri katika miezi hii kumi na minane, mara moja kwa mwezi, huko Brislington, kijiji karibu na Bristol, lakini hatujaona tunda lolote la kazi yetu huko. Hili lilinifanya leo niombe kwa bidii sana kwa Bwana kwa ajili ya kuongoka kwa wenye dhambi mahali pale. Pia, kanisani, niliongozwa hasa kuomba tena juu ya hili, nikamwomba Bwana hasa kwamba apendezwe kumgeuza, angalau, nafsi moja jioni hii, ili tupate kitia-moyo kidogo. Nilihubiri kwa msaada mwingi, nami natumaini kumekuwa na jema lililotendeka jioni hii. Bwana alifanya sawasawa na ombi langu. Kulikuwa na kijana mmoja aliyeletwa kwenye kuijua kweli.

Januari 14. Nilijaribiwa sana na ugumu wa kuamua andiko ambalo kutoka kwalo ningehubiri asubuhi ya Oktoba 20, na hatimaye nilihubiri bila furaha. Leo nilisikia habari za tukio la tisa ambamo mahubiri hayohayo yamebarikiwa.

Januari 31. Jioni hii Chama cha Dorkasi kiliundwa miongoni mwa dada walio katika ushirika nasi, lakini si kwa namna ile tuliyokikuta tulipokuja Bristol; kwa maana, kama tulivyowaondoa walimu wote katika Shule ya Jumapili ambao hawakuwa waaminio wa kweli, vivyo hivyo sasa wanawake waaminio peke yao ndio watakaokutana pamoja kushona nguo kwa ajili ya maskini. Kuchanganyika na wasioamini si tu kulikuwa kizuizi cha mazungumzo ya kiroho miongoni mwa dada, bali lazima pia kulikuwa na madhara kwa pande zote mbili kwa njia kadhaa. Dada mmoja, ambaye sasa ameungana nasi katika ushirika, alikiri kwamba kuhusiana na Chama cha Dorkasi, kabla ya kuongoka kwake, kulikuwa, kwa kiasi fulani, njia ya kumweka katika hali ya kujiona salama; kwa kuwa alidhani kwamba, kwa kusaidia mambo kama hayo, angeweza kuupata mbingu hatimaye. Laiti watakatifu, katika upendo uaminifu, kwa kadiri ya neno la Mungu (2 Wakorintho 6:14-18), wangetengwa zaidi katika mambo yote ya kiroho na wasioamini, wala wasifungwe nira pamoja nao isivyo sawa!

---