Kujiweka Wakfu

1826-1829.

SHAUKU YA KAZI YA UMISIONARI—KUACHWA HURU KWA UONGOZI WA MUNGU KUTOKA UTUMISHI WA KIJESHI—MATEMBEZI NYUMBANI—KUONGOZWA HADI NCHI YA KAZI YAKE YA BAADAYE—MAENDELEO KATIKA MAARIFA YA KIDINI—SHAUKU YA KUWA NA MANUFAA MARA MOJA.

Mnamo Agosti, 1827, nilisikia kwamba Continental Society huko Uingereza ilikusudia kumtuma mchungaji Bucharest, makao ya Wakristo wengi wa Kijerumani wa jina tu, ili amsaidie ndugu mmoja mzee katika kazi ya Bwana. Baada ya kutafakari na kuomba, nilijitoa kwa kazi hii kwa Profesa Tholuck, aliyeombwa amtafute mtu anayefaa; kwa maana pamoja na udhaifu wangu wote nilikuwa na shauku kubwa ya kuishi kwa ajili ya Mungu kabisa. Bila kutarajia kabisa baba yangu alitoa kibali chake, ingawa Bucharest ilikuwa zaidi ya maili elfu moja kutoka nyumbani kwangu, na ilikuwa kituo cha umisionari kikamilifu kama kingine chochote. Sasa nikajiandaa kwa bidii kwa kazi ya Bwana. Nikaweka mbele yangu mateso ambayo yangeweza kuningoja. Naye yule aliyekuwa amemtumikia Shetani kwa ukamilifu wakati fulani sasa alikuwa tayari, akisukumwa na upendo wa Kristo, kuteseka mateso kwa ajili ya Yesu kuliko kufurahia anasa za dhambi kwa kitambo. Pia niliomba kwa kiasi cha bidii kuhusu kazi yangu ya baadaye.

Siku moja, mwishoni mwa Oktoba, ndugu aliyetajwa hapo juu, Hermann Ball, misionari kwa Wayahudi, alisema kwamba aliogopa, kwa sababu ya afya yake, kwamba ingempasa kuacha kufanya kazi miongoni mwa Wayahudi. Niliposikia hayo, nilihisi shauku ya pekee ya kujaza nafasi yake. Karibu na wakati huohuo, pia, nikaipenda sana lugha ya Kiebrania, ambayo mpaka wakati huo nilikuwa sijaijali sana, na ambayo nilikuwa nimeisoma tu mara kwa mara, kwa hisia ya wajibu. Lakini sasa niliisoma, kwa majuma mengi, kwa hamu na furaha kuu. Nilipokuwa hivyo mara kwa mara nikihisi shauku ya kujaza nafasi ya ndugu Ball, na nilipofurahia sana masomo ya Kiebrania, nilimtembelea, jioni ya Novemba 17, Dkt. Tholuck. Wakati wa mazungumzo aliniuliza kama nilikuwa nimewahi kuwa na shauku ya kuwa misionari kwa Wayahudi, kwani ningeweza kuunganishwa na London Missionary Society kwa ajili ya kueneza Ukristo miongoni mwao, ambayo yeye alikuwa wakala wake. Nilishtushwa na swali hilo, nikamweleza yaliyokuwa yamepita akilini mwangu, lakini nikaongeza kwamba haikuwa vema kufikiri lolote kuhusu hilo, kwa kuwa nilikuwa naenda Bucharest; naye akakubali.

Hata hivyo, nilipofika nyumbani, maneno haya machache yalikuwa kama moto ndani yangu. Asubuhi iliyofuata nilihisi shauku yote ya kwenda Bucharest imetoweka, jambo lililoonekana kwangu ovu sana na la kimwili, kwa hiyo nikamsihi Bwana anirudishie ile shauku ya awali ya kufanya kazi katika kituo kile cha umisionari. Kwa neema yake alifanya hivyo mara moja karibu. Lakini bidii yangu katika kusoma Kiebrania, na upendo wangu wa pekee kwake, uliendelea.

Kama siku kumi baadaye, Dkt. Tholuck alipokea barua kutoka Continental Society, ikisema kwamba, kwa sababu ya vita kati ya Waturuki na Warusi, ilionekana vema kwa kamati kwa wakati huo kuacha wazo la kumtuma mchungaji Bucharest, kwa kuwa ilikuwa uwanja wa vita kati ya majeshi hayo mawili. Kisha Dkt. Tholuck akaniuliza tena nini sasa nilifikiri kuhusu kuwa misionari kwa Wayahudi. Jibu langu lilikuwa kwamba nisingeweza kutoa jibu wakati huo, bali kwamba ningemjulisha, baada ya kulitafakari jambo hilo kwa maombi. Baada ya maombi na kutafakari, na kushauriana na ndugu wenye uzoefu, ili wachunguze moyo wangu kuhusu nia zangu, nilifikia hitimisho hili, kwamba imenipasa kujitoa kwa kamati, nikimwachia Bwana afanye nami baadaye kama itakavyoonekana vema machoni pake. Kwa hiyo, Dkt. Tholuck aliandika, karibu na mwanzo wa Desemba, 1827, kwa kamati ya London.

Haikuwa kabla ya Machi, 1828, ndipo alipopokea jibu kutoka London kunihusu, ambamo kamati iliniwekea maswali kadhaa, ambayo kupokewa kwangu nao kungetegemea majibu yenye kuridhisha. Baada ya kujibu ujumbe huu wa kwanza, nilingoja jibu kila siku, nami nilizidi kutamani kulipata, kwa kuwa masomo yangu chuoni yalikuwa yamekamilika. Hatimaye, mnamo Juni 13, nilipokea barua kutoka London, ikisema kwamba kamati ilikuwa imeamua kunichukua kama mwanafunzi wa umisionari kwa miezi sita kwa majaribio, ikiwa ningekuja London.

Sasa nilikuwa na jambo hili mbele yangu kama miezi saba, nikiwa nimedhani si tu kwamba lingekuwa limemalizika ndani ya majuma machache, bali pia kwamba, ikiwa ningekubaliwa, ningetumwa mara moja, kwa kuwa nilikuwa nimehitimu chuo kikuu. Badala ya hivyo, si tu kwamba miezi saba ilipita kabla uamuzi haujaja, bali pia nilitarajiwa kuja London; na si hivyo tu, bali ingawa tangu utoto wangu nilikuwa nikisoma zaidi au kidogo, na sasa hatimaye nilitamani kujishughulisha kwa vitendo, ilihitajika kwamba niwe mwanafunzi tena. Kwa hiyo, kwa muda mfupi, nilikatishwa tamaa sana na kujaribiwa. Lakini nilipolitafakari jambo hilo kwa utulivu, ilionekana kwangu ni haki tu kwamba kamati inipate kunijua binafsi, na kwamba ilikuwa vema pia kwangu kuwajua kwa undani zaidi kuliko kwa mawasiliano tu, kwa kuwa hilo baadaye lingefanya uhusiano wetu uwe wa raha zaidi. Kwa hiyo niliamua, baada ya kumwona baba yangu, na kutopata ugumu wowote upande wake, kwenda London.

Hata hivyo, kulikuwa na kizuizi katika njia ya kuondoka kwangu nchini. Kila raia wa kiume wa Prussia ana lazima ya kuwa askari kwa miaka mitatu, ikiwa hali ya mwili wake inaruhusu; lakini wale waliopata elimu ya kitamaduni hadi kiwango fulani, na hasa wale waliohitimu chuo kikuu, wanahitaji kuwa jeshini mwaka mmoja tu, lakini wanapaswa kujigharimia na kujitunza wenyewe katika mwaka huo. Nisingeweza kupata pasipoti ya kutoka nchini mpaka ama nitumike muda wangu au niwe nimesamehewa na mfalme mwenyewe. Nilitumaini la pili ndilo lingekuwa; kwa maana lilikuwa jambo linalojulikana sana kwamba wale waliojitoa kwa utumishi wa umisionari walikuwa wakisamehewa siku zote. Ndugu fulani wenye ushawishi, wanaoishi mji mkuu, ambao niliwaandikia kuhusu jambo hilo, walimwandikia mfalme; lakini akajibu kwamba jambo hilo ni lazima lipelekwe kwa wizara na kwa sheria, wala hakufanywa msamaha wowote kwa faida yangu.

Wasiwasi wangu mkuu sasa ulikuwa jinsi ningeweza kupata pasipoti ya kwenda Uingereza, kwa njia ya kusamehewa wajibu wa kijeshi. Lakini kadiri ndugu fulani walivyozidi kujaribu, ingawa walijua jinsi ya kulishughulikia jambo hilo, na pia walikuwa watu wenye vyeo, ndivyo ugumu ulivyoonekana kuzidi katika kufikia lengo langu; hata katikati ya Januari, 1829, ilionekana kana kwamba lazima niwe askari mara moja. Sasa kulikuwa na njia moja tu iliyobaki bila kujaribiwa, na hatimaye ikatumika. Meja mmoja aliyeamini, aliyekuwa na uhusiano mzuri na mmoja wa majenerali wakuu, alipendekeza kwamba ningejitoa kwa kweli kuingia jeshini, na kwamba ndipo ningechunguzwa kuhusu sifa za mwili wangu, kwa tumaini kwamba, kwa kuwa bado nilikuwa katika hali dhaifu sana ya mwili, ningeonekana sistahili utumishi wa kijeshi. Katika hali hiyo ingekuwa jukumu la jenerali mkuu hatimaye kulimaliza jambo hilo; ambaye, akiwa mtu mcha Mungu mwenyewe, kwa pendekezo la meja, bila shaka, angeharakisha uamuzi, kwa sababu ya shauku yangu ya kuwa misionari kwa Wayahudi.

Hadi hapa Bwana alikuwa ameyaacha mambo yaende, ili anionyeshe, kama ionekanavyo, kwamba rafiki zangu wote wasingeweza kunipatia pasipoti mpaka wakati wake uje. Lakini sasa ulikuwa umefika. Mfalme wa wafalme alikuwa amekusudia niende Uingereza, kwa sababu angenibariki huko na kunifanya baraka, ingawa wakati huo nilikuwa, na bado niko, sistahili kabisa; na kwa hiyo, ingawa mfalme wa Prussia hakupendezwa kufanya msamaha kwa faida yangu, sasa yote yakawa wazi, na hayo wakati ambapo tumaini lilikuwa karibu limeachwa, na wakati njia ya mwisho ilipokuwa imetumika. Nilichunguzwa, na nikatangazwa kuwa sistahili utumishi wa kijeshi. Nikiwa na cheti cha kitabibu cha kuthibitisha hayo, na barua ya pendekezo kutoka kwa meja, nilikwenda kwa jenerali huyu mkuu, aliyenipokea kwa fadhili nyingi, na ambaye yeye mwenyewe aliandika papo hapo kwa tabibu wa pili wa kijeshi, vivyo hivyo anichunguze mara moja. Hilo likafanywa, naye akathibitisha kwamba sistahili. Sasa, jenerali mkuu mwenyewe, kwa kuwa wasaidizi wake walitokea kutokuwepo, ili kuharakisha jambo hilo, aliandika, kwa mikono yake mwenyewe, karatasi zilizohitajika, nami nikapata kuondolewa kabisa, na hayo kwa maisha yote, kutoka katika majukumu yote ya kijeshi.

Mnamo Februari 5 nilifika nyumbani kwa baba yangu; palikuwa mahali nilipoishi nikiwa mvulana, na eneo la dhambi zangu nyingi, baba yangu akiwa sasa amerudi hapo baada ya kustaafu kazini. Kulikuwa na watu watatu tu katika mji mzima ambao nafsi yangu ilikuwa na ushirika nao. Mmoja wao alikuwa akipata riziki yake ya kila siku kwa kupura nafaka. Nikiwa mvulana nilikuwa nimemcheka moyoni mwangu. Sasa nikamtafuta, nikiwa nimeambiwa kwamba ni ndugu, ili nimkiri kuwa hivyo, kwa kuwa na ushirika naye, na kuhudhuria mkutano nyumbani kwake jioni ya Siku ya Bwana. Nafsi yangu ikaburudishwa, na yake pia. Karamu ya kiroho kama hiyo ya kukutana na ndugu ilikuwa jambo adimu kwake.

Niliondoka nyumbani kwa baba yangu mnamo Februari 10, na karibu Februari 22 nikafika Rotterdam. Kwenda kwangu Uingereza kwa njia ya Rotterdam haikuwa njia ya kawaida; lakini, nilipomshauri ndugu mmoja huko Berlin, aliyekuwa Uingereza mara mbili, niliambiwa kwamba hii ndiyo njia rahisi zaidi. Kumwuliza ndugu huyu, ili ninufaike na uzoefu wake, kungekuwa sahihi kabisa, kama, zaidi ya hayo, ningekuwa, kama Ezra, nimemwomba Bwana anionyeshe njia iliyo sawa. Lakini niliwatafuta wanadamu tu, wala si Bwana hata kidogo, katika jambo hili. Nilipofika Rotterdam, niligundua kwamba hakuna meli zilizosafiri wakati huo kutoka bandari ile kwenda London, kwa sababu barafu ilikuwa imevunjika tu mtoni. Hivyo ilinibidi kungoja karibu mwezi mzima Rotterdam, nami nilihitaji muda mwingi zaidi kuliko ningeuhitaji kwa kwenda kwa njia ya Hamburg, na pia fedha nyingi zaidi.

Mnamo Machi 19, 1829, nilifika London. Muda mfupi baada ya kuwasili kwangu, nilimsikia mmoja wa ndugu akizungumza juu ya Bw. Groves, daktari wa meno, ambaye, kwa ajili ya Bwana, alikuwa ameacha taaluma yake, iliyokuwa ikimletea angalau £1,500 kwa mwaka, na ambaye alikusudia kwenda kama misionari Persia, pamoja na mke wake na watoto wake, akimtumaini Bwana tu kwa mahitaji ya kimwili. Hilo lilinigusa sana, na kunifurahisha kiasi kwamba si tu niliyaandika katika shajara yangu, bali pia niliwaandikia rafiki zangu wa Kijerumani kuhusu hayo.

Nilikuja Uingereza nikiwa dhaifu mwilini, na, kwa sababu ya masomo mengi, kama nidhaniavyo, niliugua mnamo Mei 15, na punde, angalau kwa makadirio yangu mwenyewe, nilionekana kama sitapona. Kadiri nilivyozidi kudhoofika mwilini, ndivyo nilivyozidi kufurahi rohoni. Kamwe katika maisha yangu yote sikuwa nimejiona mwovu hivyo, mwenye hatia hivyo, na kwa ujumla kile ambacho sikupaswa kuwa, kama wakati huu. Ilikuwa kana kwamba kila dhambi niliyokuwa nimeitenda ililetwa kumbukumbuni mwangu; lakini wakati huohuo niliweza kutambua kwamba dhambi zangu zote zilikuwa zimesamehewa kabisa,—kwamba nilikuwa nimeoshwa na kufanywa safi, safi kabisa, katika damu ya Yesu. Matokeo ya hayo yalikuwa amani kuu. Nilitamani sana kuondoka na kuwa pamoja na Kristo. Tabibu wangu alipokuja kunitazama, maombi yangu yalikuwa kama hivi: “Bwana, wewe wajua kwamba hajui kilicho kwa faida yangu ya kweli, kwa hiyo umwongoze wewe.” Nilipokunywa dawa yangu, maombi yangu ya moyoni kila mara yalikuwa kama hivi: “Bwana, wewe wajua kwamba dawa hii yenyewe si kitu, si zaidi ya kama ningekunywa maji kidogo. Sasa tafadhali, Ee Bwana, uiache itoe matokeo yaliyo kwa faida yangu ya kweli, na kwa utukufu wako. Unichukue upesi kwako mwenyewe, au uniponye upesi; niwe mgonjwa kwa muda mrefu zaidi, kisha nichukuliwe kwako, au niwe mgonjwa kwa muda mrefu zaidi, kisha niponywe. Ee Bwana, fanya nami kama uonavyo vema!”

Baada ya kuwa mgonjwa kama majuma mawili, tabibu wangu bila kutarajia alinitangaza kuwa nimepata nafuu. Kwa kuwa nilipona polepole tu, rafiki zangu walinisihi niende mashambani kwa mabadiliko ya hewa. Nilifikiri kwamba huenda ikawa mapenzi ya Mungu nifanye hivyo, kwa hiyo niliomba hivi kwa Bwana: “Bwana, nitajitiisha kwa furaha chini ya mapenzi yako, na nitakwenda, ikiwa utapenda niende. Na sasa unijulishe mapenzi yako kwa jibu la tabibu wangu. Ikiwa, katika kujibu swali langu, atasema kwamba ingekuwa vema sana kwangu, nitakwenda; lakini akisema kwamba si jambo la maana sana, ndipo nitakaa.” Nilipomwuliza, alisema kwamba ni jambo bora zaidi ningeweza kulifanya. Ndipo niliwezeshwa kujitiisha kwa hiari, na kwa hiyo nikaenda Teignmouth.

Siku chache baada ya kuwasili kwangu Teignmouth, kanisa dogo, liitwalo Ebenezer, lilifunguliwa upya, nami nikahudhuria ufunguzi. Niliguswa sana na mmoja wa wale waliohubiri wakati huo. Kwa maana ingawa sikupenda yote aliyoyasema, hata hivyo niliona uzito na utukufu ndani yake tofauti na wengine. Baada ya kuhubiri, nilikuwa na shauku kubwa ya kumjua zaidi; na, nikiwa nimealikwa na ndugu wawili wa Exmouth, ambao nyumbani kwao alikuwa akikaa, kutumia muda fulani nao, nilipata fursa ya kuishi naye siku kumi chini ya paa moja. Ni wakati huu ambapo Mungu alianza kunionyesha kwamba neno lake pekee ndilo kipimo chetu cha hukumu katika mambo ya kiroho; kwamba laweza kuelezwa tu na Roho Mtakatifu; na kwamba katika siku zetu, kama vile katika nyakati za zamani, yeye ndiye mwalimu wa watu wake. Kazi ya Roho Mtakatifu sikuwa nimeielewa kwa uzoefu kabla ya wakati huo. Naam, kuhusu kazi ya kila mmoja wa nafsi zenye baraka, katika kile kiitwacho kwa kawaida Utatu, sikuwa na ufahamu wa kiuzoefu. Sikuwa nimeona hapo awali kutoka Maandiko kwamba Baba alituchagua kabla ya kuwekwa misingi ya ulimwengu; kwamba ndani yake mpango ule wa ajabu wa ukombozi wetu ulianzia, na kwamba pia aliviamuru vyombo vyote ambavyo kwavyo ungetimizwa. Zaidi ya hayo, kwamba Mwana, ili kutuokoa, alikuwa ameitimiza sheria, ili kutosheleza matakwa yake, na pamoja nayo pia utakatifu wa Mungu; kwamba alikuwa ameichukua adhabu iliyostahili dhambi zetu, na hivyo akaitosheleza haki ya Mungu. Na, zaidi ya hayo, kwamba Roho Mtakatifu peke yake aweza kutufundisha kuhusu hali yetu ya asili, kutuonyesha uhitaji wa Mwokozi, kutuwezesha kumwamini Kristo, kutufafanulia Maandiko, kutusaidia katika kuhubiri, n.k. Ni kuanza kwangu kuelewa hoja hii ya mwisho hasa ndiko kulikoniathiri sana; kwa maana Bwana aliniwezesha kuipima kwa jaribio la uzoefu, kwa kuweka kando vitabu vya ufafanuzi, na karibu kila kitabu kingine, na kusoma tu neno la Mungu na kulisoma kwa makini. Matokeo ya hayo yalikuwa kwamba, jioni ya kwanza niliyojifungia chumbani mwangu, ili kujitoa kwa maombi na kutafakari juu ya Maandiko, nilijifunza mengi zaidi katika saa chache kuliko nilivyokuwa nimefanya katika kipindi cha miezi kadhaa iliyotangulia. Lakini tofauti ya pekee ilikuwa kwamba nilipokea nguvu ya kweli kwa nafsi yangu katika kufanya hivyo. Sasa nilianza kupima kwa kipimo cha Maandiko mambo niliyokuwa nimejifunza na kuyaona, nikaona kwamba ni kanuni zile tu zilizostahimili jaribio ndizo zilizokuwa na thamani kweli.

Kukaa kwangu Devonshire kulikuwa na faida kubwa kwa nafsi yangu. Ombi langu lilikuwa, kabla sijaondoka London, kwamba Bwana apendezwe kuibariki safari yangu kwa faida ya mwili wangu na nafsi yangu. Mwanzoni mwa Septemba nilirudi London, nikiwa bora zaidi mwilini; na kuhusu nafsi yangu, mabadiliko yalikuwa makubwa hata yalikuwa kama uongofu wa pili. Baada ya kurudi kwangu London, nilitafuta kuwanufaisha ndugu zangu katika seminari, na njia nilizozitumia zilikuwa hizi: niliwapendekezea tukutane pamoja kila asubuhi kuanzia saa kumi na mbili hadi saa mbili kwa maombi na kusoma Maandiko; na kwamba ndipo kila mmoja wetu atoe alichoona Bwana amemwonyesha kuwa maana ya fungu lililosomwa. Ndugu mmoja hasa aliletwa katika hali ileile kama yangu; na wengine, natumaini, walinufaika zaidi au kidogo. Mara kadhaa, nilipoingia chumbani mwangu baada ya maombi ya jamaa jioni, niliona ushirika na Mungu tamu kiasi kwamba niliendelea katika maombi hadi baada ya saa sita usiku, na kisha, nikiwa nimejaa furaha, niliingia chumbani mwa ndugu ambaye nimemtaja hivi punde; na nilipomkuta yeye pia katika hali kama hiyo ya moyo, tuliendelea kuomba hadi saa saba au saa nane usiku; na hata hapo mara chache nilikuwa nimejaa furaha kiasi kwamba nisingeweza kulala, na saa kumi na mbili asubuhi niliwaita ndugu tena pamoja kwa maombi.

Baada ya kuwa kama siku kumi London, na kufungiwa nyumbani kwa sababu ya masomo yangu, afya yangu ilianza tena kudhoofika; nami nikaona kwamba isingekuwa vema, mwili wangu maskini ukiwa kama gofu au kijinga kilichotolewa katika utumishi wa ibilisi, kuzitumia nguvu zangu chache zilizobaki katika masomo, bali kwamba sasa imenipasa kujishughulisha kwa vitendo katika kazi ya Bwana. Niliandika kwa kamati ya Society, nikiwaomba wanitume mara moja; na, ili waweze kufanya hivyo kwa raha zaidi, wanitume kama mtenda-kazi mwenzi pamoja na ndugu mwenye uzoefu. Hata hivyo, sikupokea jibu lolote.

Baada ya kungoja kama majuma matano au sita, huku wakati huohuo nikitafuta, kwa njia moja au nyingine, kumtumikia Bwana, ilinijia kwamba, nikijiona nimeitwa na Bwana kuihubiri injili, imenipasa kuanza mara moja kufanya kazi miongoni mwa Wayahudi London, iwe nina cheo cha misionari au sivyo. Kutokana na hayo, niligawa vijitabu miongoni mwa Wayahudi, vyenye jina langu na makazi yangu yaliyoandikwa juu yake, hivyo nikiwaalika kwenye mazungumzo kuhusu mambo ya Mungu; niliwahubiria katika sehemu zile wanapokusanyika kwa wingi zaidi; nilisoma Maandiko mara kwa mara pamoja na wavulana Wayahudi kama hamsini; nami nikawa mwalimu katika shule ya Jumapili. Katika kazi hii nilikuwa na furaha nyingi, na heshima ya kulaumiwa na kutendewa vibaya kwa ajili ya jina la Yesu. Lakini Bwana alinipa neema, nisizuiliwe kamwe kutoka kazini kwa hatari yoyote, wala tarajio la mateso yoyote.

Bw. Müller aliongozwa, kuelekea mwisho wa 1829, kutilia shaka ufaao wa kuendelea chini ya udhamini wa London Society. Ilionekana kwake kinyume cha Maandiko kwa mtumishi wa Kristo kujiweka chini ya udhibiti na uongozi wa yeyote isipokuwa Bwana. Mawasiliano na Society, yaliyoonyesha kwa upande wake, na kwa upande wao, fadhili na upendo kamili, yalisababisha kuvunjika kwa uhusiano wake nao. Aliachwa huru kuihubiri injili popote uongozi wa Mungu ungeweza kufungua njia.

Mnamo Desemba 30, nilikwenda Exmouth, ambako nilikusudia kutumia majuma mawili nyumbani kwa rafiki fulani Wakristo. Nilifika Exmouth mnamo Desemba 31, saa kumi na mbili jioni, saa moja kabla ya kuanza kwa mkutano wa maombi katika Ebenezer Chapel. Moyo wangu ulikuwa ukiwaka kwa shauku ya kueleza wema wa Bwana kwa nafsi yangu. Hata hivyo, kwa kuwa sikuitwa, kunena wala kuomba, nilikaa kimya. Asubuhi iliyofuata, nilinena juu ya tofauti kati ya kuwa Mkristo na kuwa Mkristo mwenye furaha, nikaonyesha kwa kawaida linatokea wapi kwamba tunafurahi kidogo hivyo katika Bwana. Ushuhuda huu wangu wa kwanza ulibarikiwa kwa waamini wengi, ili Mungu, kama ionekanavyo, anionyeshe kwamba yu pamoja nami. Kwa ombi la waamini kadhaa, nilinena tena alasiri, na pia nilipendekeza mkutano katika kanisa dogo kila asubuhi saa nne, kuifafanua waraka kwa Warumi. Siku ya pili baada ya kuwasili kwangu, ndugu mmoja aliniambia, “Nimekuwa nikiomba mwezi huu uliopita kwamba Bwana afanye jambo kwa ajili ya Lympstone, parokia kubwa ambapo pana nuru ndogo ya kiroho. Kuna kanisa dogo la Kiwesley, nami sina shaka kwamba ungeruhusiwa kuhubiri huko.” Nikiwa tayari kunena juu ya Yesu popote Bwana angeweza kufungua mlango, lakini kwa namna ambayo ningeweza kuwa mwaminifu kwa kweli alizopendezwa kunifundisha, nilikwenda, nami kwa urahisi nikapata ruhusa ya kuhubiri mara mbili siku iliyofuata, iliyokuwa Siku ya Bwana.

---