Imani Yathibitishwa kwa Kufanikiwa

1846-1848.

ROHO YA KUSIHI YATOLEWA NA MAOMBI KUJIBIWA—WAKATI WA UHITAJI WA MWANADAMU NA WA UKARIMU WA MUNGU—IMANI HAIKUTIKISWA—KUSHUGHULIKA NA MUNGU PEKE YAKE—KIASI KILICHOHITAJIKA CHATOLEWA—“UHITAJI” USIOKOMA—KUTOCHOKA KATIKA KAZI YA MUNGU—FURAHA KATIKA MAOMBI YALIYOJIBIWA—MAOMBI MANNE YAJIBIWA—“KUDUMU KATIKA MAOMBI”—UJENZI WAANZWA—HISTORIA BINAFSI—UKOMBOZI WA AJABU.

Katika sura ifuatayo, Bw. Müller amekusanya pamoja, chini ya vichwa vinavyofaa, matukio makuu yanayohusiana na kila idara ya kazi ya Bwana iliyo mikononi mwake.

I. MSAADA KWA WATENDA-KAZI WA UMISIONARI.

Tangu nilipoanza kutuma msaada kwa watenda-kazi walioko kwetu na ng’ambo, hakuna kipindi cha nyuma ambacho Bwana alinikabidhi kiasi kikubwa cha fedha kama katika kile sura hii inachohusu. Sikuwahi kuwa na uhitaji wa riziki za kifedha zaidi ya ule wa miaka hiyo miwili, kwa sababu ya wito mwingi wa dharura; lakini, wakati huo huo, nilikuwa na furaha kuu isiyo kifani na fursa ya kuweza kuwaitikia kwa namna ambayo sikuwahi kuruhusiwa kufanya kabla. Maneno haya yanahusu malengo yote mbalimbali ya Taasisi, lakini hasa riziki kwa ndugu wanaotenda kazi kwetu na ng’ambo katika neno na mafundisho, bila kuunganishwa na chama chochote, wala bila kuwa na mshahara wa kawaida wa kuhubiri neno.

Tarehe 26 Mei 1846, baada ya hesabu kufungwa, nilipewa hundi ya pauni mia moja, ambayo matumizi yake yaliachwa kwangu. Niliweka nusu ya kiasi hicho katika mfuko wa malengo haya, na nusu katika mfuko wa yatima. Hesabu zilipofungwa, kulikuwa na pauni tisini na moja, shilingi nne, pensi kumi na moja, na farathi tatu mkononi kwa ajili ya malengo haya, ambazo juu yake ziliongezwa pauni hamsini hizi; kwa hiyo nilianza kipindi hiki nikiwa na mahitaji mengi zaidi kuliko nilivyowahi kuwa nayo mkononi wakati wowote uliopita mwanzoni mwa kipindi kipya; na kama ulivyokuwa mwanzo wake, ndivyo ilivyokuwa mwendelezo wake. Mara nyingi imenigusa moyo kwamba sababu moja ya pekee iliyofanya, kwa ujumla, niruhusiwe kuwa na jaribu dogo kiasi kuhusu mahitaji ya kazi katika miaka hiyo miwili, ikilinganishwa na nyakati zilizopita, yaweza kuwa ni kwamba kwa njia hiyo Bwana angesema kwamba alikuwa tayari kutoa kile kitakachohitajika, mara nyumba mpya ya yatima itakapojengwa, ingawa gharama zingekuwa yapata pauni elfu mbili na mia tano kwa mwaka zaidi ya zilivyokuwa kabla.

Tarehe 4 Juni 1846. Leo nilipewa, papo hapo nilipoinuka kutoka magotini pangu, baada ya kuwa nimemwomba Bwana mahitaji zaidi, hasa kwa madhumuni ya umisionari, kiasi cha pauni mia moja na hamsini, pamoja na ombi la kutumia pauni hamsini kwa ajili ya yatima, pauni hamsini kwa ajili ya watenda-kazi walioko Uingereza, na pauni hamsini kwa ajili ya watenda-kazi walioko ng’ambo.

Tangu kuanzishwa kwa Taasisi hii, tarehe 5 Machi 1834, ilikuwa shauku yangu kutumia sehemu ya fedha, ambazo ningekabidhiwa, katika kuwasaidia ndugu wamisionari katika nchi za ng’ambo, wasiotegemezwa na mshahara wowote wa kawaida; na kwa miaka kadhaa vilevile nilikuwa na shauku ya kuwasaidia ndugu, wanaotenda kazi katika hali kama hizo, katika Uingereza na Ayalandi. Bwana pia alikuwa amenipa fursa kuu ya kuwasaidia ndugu kama hao kwa kiasi fulani katika muda ambao Taasisi hii ilikuwa ikitenda kazi; lakini hasa alianza katika miaka miwili ambayo sura hii inaihusu kuniruhusu kufanya hivyo kwa kiasi kikubwa zaidi kuliko kabla. Nilijua kuwa ni ukweli kwamba ndugu wengi wanaohubiri neno, bila kuwa na mshahara wowote kwa kufanya hivyo, wala mali ya kujikimu, walikuwa katika uhitaji. Basi yaweza kusemwa kwamba ndugu kama hao wanapaswa kumtumaini Mungu; kwamba, wakimhubiri Yesu kuwa ndiye tumaini pekee la wokovu wa wenye dhambi, wanapaswa kuwawekea kielelezo chema kwa kujitumainisha wenyewe kwa Mungu kwa ajili ya riziki za mahitaji yao ya kimwili, ili watu wasioongoka kwa njia hiyo waweze kuongozwa kumtumaini Bwana Yesu peke yake kwa wokovu wa roho zao. Hili ni kweli, kweli kabisa. Wahubiri wa habari njema za thamani za wokovu kwa kila mwenye dhambi anayeutegemea ustahili wa Bwana Yesu, wao wenyewe wanapaswa kweli kumtegemea Mungu, Bwana na Baba yao, kwa ajili ya riziki za mahitaji yao ya kimwili; lakini pia nilihisi kwamba mimi, kama ndugu yao, ilinipasa kutafuta kuwasaidia kadiri ya uwezo wangu. Kwa hili nilijitoa zaidi kuliko wakati wowote baada ya mwanzo wa mwaka 1846, kwa kuwa nilijua kwamba, kwa sababu za pekee, kulikuwa na wito wa pekee wa kuwasaidia ndugu kama hao; na kwa kuwa mahitaji yangu mwenyewe yangetenda kidogo tu, nilijitoa kwa maombi ya bidii zaidi kuliko wakati wowote kwa ajili ya ndugu kama hao. Matokeo yalikuwa kwamba, katika miaka miwili ya kipindi hiki, Bwana aliyajibu kila siku maombi yangu ya kusihi kuhusu jambo hili hasa, hata nikaheshimiwa kutuma karibu mara tatu zaidi kwa watenda-kazi wa kwetu na wa ng’ambo kuliko katika kipindi chochote kilichotangulia cha urefu uleule. Pauni elfu moja mia tano hamsini na tisa, shilingi kumi na moja, na pensi sita zilitumika kwa njia hii, ambazo kwazo ndugu ishirini na mmoja waliotenda kazi katika nchi za ng’ambo walisaidiwa, na kumi na tisa waliotenda kazi katika Uingereza na Ayalandi. Ingawa kiasi hiki ni kikubwa, kikilinganishwa na kile nilichokuwa nimeweza kufanya katika jambo hili katika miaka iliyopita, hata hivyo ni kidogo, kidogo sana, kikilinganishwa na kile moyo wangu ulitamani kuweza kuwafanyia ndugu hawa arobaini. Mara nyingi, naam karibu sikuzote, imetokea hivi, kwamba msaada ambao Mungu ameniruhusu kuutuma kwa ndugu kama hao umewafikia wakati wa uhitaji mkuu. Mara nyingine hawakuwa na fedha yoyote iliyobaki kabisa. Mara nyingine hata riziki zao za mwisho zilikuwa karibu kuisha, nilipowatumia mahitaji. Baadhi yao ni baba wa familia kubwa, au wana wake na watoto wagonjwa; wengine hapo zamani walikuwa na hali nzuri katika ulimwengu huu, lakini kwa ajili ya Kristo wamekuwa maskini; na wengine kwa ajili ya Kristo walinyang’anywa vyote walivyokuwa navyo. Je, si heshima kuwasaidia ndugu kama hao? Ningeweza kujaza mamia ya kurasa kwa kutoa dondoo kutoka barua za ndugu wapendwa ambao nimewatumia msaada, nazo zingekuwa za kumjenga sana msomaji; lakini sijisikii huru kufanya hivyo. Kwa kuwa sikuwa nikiwatendea kazi ndugu hawa kwa maombi tu ili Mungu anikabidhi mahitaji na kuniruhusu fursa ya kuwasaidia, bali kwa kuwa pia nilimwomba Mungu aniongoze hasa kutuma kwa wale ambao wangekuwa katika uhitaji wa pekee, endapo nisingeweza kuwasaidia wote; na kwa kuwa nimetafuta kwa neno la kutia moyo kuitia nguvu mikono yao katika Mungu; nina sababu kubwa ya kuamini kwamba ndugu hawa wapendwa hawakusaidiwa tu kwa riziki hizi za kifedha kwa upande wa kimwili, bali pia kwamba hakika ya Mungu kuwatumia msaada katika shida yao kuu imesaidia kuiburudisha na kuitia nguvu mioyo yao, na kuwaongoza zaidi na zaidi kumtumaini yeye.

Tarehe 7 Machi 1847. Mara nyingi siku hizi nilimsihi Bwana kwamba aone vema kunyenyekea kunitumia zaidi kama wakili, kwa kuniruhusu kutuma msaada kwa ndugu wapendwa wengi ninaowajua wakitenda kazi kwetu na ng’ambo bila mshahara wowote, ambao uhitaji wa wengi wao niliujua. Chini ya hali hizi nilipokea asubuhi hii pauni mia moja na hamsini, pamoja na maneno yafuatayo:—

Ndugu Mpendwa:

Nina furaha kuu kukutumia pauni mia moja kwa ajili ya watenda-kazi katika shamba la mizabibu la Bwana kwetu na ng’ambo, na pauni hamsini kwa ajili ya kazi nyingine iliyo mikononi mwako.

Wako kwa upendo mwingi,
* * *

Tarehe 5 Aprili. Nimekuwa nikiomba siku baada ya siku, tangu nilipoweza mwezi uliopita kutuma yapata pauni mia moja na thelathini kwa watenda-kazi wa kwetu na wa ng’ambo, kwamba Bwana aone vema karibuni tena kunipa mahitaji kwa ajili yao, kwa sababu ya uhitaji wao mkuu; naam, mahitaji yetu yote yalikuwa yamekwisha kabisa, hata nilikuwa na kiasi kinachotosha tu kwa jioni ya kesho ili kukidhi gharama za juma zinazohusiana na shule sita za mchana, wakati asubuhi hii nilipopokea pauni mia moja ishirini na tano kwa ajili ya malengo haya. Karibu mara tu baada ya mchango huu kupewa kwangu, nilipokea barua kutoka Demerara kuhusu uhitaji mkuu miongoni mwa ndugu wanaotenda kazi huko, na kwa habari hiyo msaada uliokuja kwa wakati mwafaka niliopokea tu umekuwa wa thamani zaidi kwangu.

Tarehe 26 Mei 1848. Kwa upendo wa uaminifu wa Bwana nimewezeshwa kukidhi gharama zote nzito zinazohusiana na malengo haya katika miaka miwili iliyopita, zinazofikia karibu pauni elfu mbili na mia sita, na wakati huo huo simdai mtu yeyote kitu, nami nina salio la pauni tano, shilingi kumi na tisa, pensi saba na nusu lililobaki mkononi.

II. KUWATEGEMEZA YATIMA.

Tarehe 20 Januari 1847. Kwa kipindi hiki chote tangu tarehe 26 Mei 1846, kwa hiyo karibu miezi minane, hesabu zilipofungwa, tumekuwa na wingi wa mahitaji sikuzote, na kwa sehemu kubwa ya wakati tulikuwa na yapata pauni mia mbili mkononi. Kiasi cha pauni elfu moja na sitini na tano kimeingia kwa ajili ya yatima katika muda pungufu ya miezi minane, ambacho juu yake yapasa kuongezwa salio la pauni themanini na tano, shilingi nne, pensi tisa, na farathi tatu lililokuwa mkononi hesabu zilipofungwa. Daima kwa jinsi hii nimeweza kuwapa wasimamizi wa Nyumba nne za Yatima fedha mapema, iliyohitajika kwa mahitaji ya juma moja. Lakini sasa, baada ya kulipa jana jioni pauni arobaini na tano na shilingi tano kwa ajili ya matumizi ya nyumbani ya juma moja mapema na kwa gharama nyingine, fedha iliyobaki mkononi inahitajika kwa ajili ya kodi, na unga wa shayiri, ulioagizwa kutoka Uskoti. Kwa hiyo asubuhi hii nilijitoa hasa kwa maombi kuhusu mahitaji ya matumizi ya sasa kwa ajili ya yatima. Jinsi ilivyo baraka kuwa na Mungu aliye hai wa kumwendea! Ni jambo la thamani ya pekee kumjua yeye katika siku hizi za dhiki iliyoenea kila mahali! Viazi ni ghali mno kuwa chakula cha yatima kwa wakati huu. Mchele, ambao tumeutumia badala yake, ni ghali mara mbili kuliko kawaida; unga wa shayiri ni ghali zaidi ya mara mbili, na mkate ni ghali zaidi kwa nusu kuliko kawaida. Lakini utajiri wa Mungu ni mkuu kama ulivyokuwa daima. Yeye anajua kuwa gharama zetu ni kubwa. Anajua kwamba kidogo hakitatosha katika siku hizi, wakati vyakula vilivyo ghali hivyo, kwa kuwa kuna yapata watu mia moja na hamsini wa kutunzwa, wakiwemo walimu na wanafunzi wa ufundi. Nafsi yangu iko katika amani.—Jioni. Yapata adhuhuri nilipokea kutoka kwa tabibu mmoja mcha Mungu barua ifuatayo, pamoja na hundi ya pauni tano:—

Bwana wangu Mpendwa:

Nakutumia kitu kwa ajili ya kununua mkate wa yatima. Ughali wa chakula lazima uhisiwe na wengi; lakini Bwana katika hukumu hata hivyo ni mwenye neema. Yeye atategemeza. Mimi ni rafiki yako wa kweli na mwenye kukutakia mema,

* * * *

Tarehe 9 Machi. Jioni hii, Jumanne, naona kwamba tangu jana Jumanne jioni tena pauni arobaini na nne, shilingi moja, pensi sita, na farathi tatu zimeingia. Jinsi Bwana alivyo mwema katika kunisaidia juma baada ya juma kupitia gharama nzito, hasa katika majira haya ya dhiki kuu na ughali wa vyakula! Kwa sifa yake naweza kusema hatukupungukiwa na kitu majira yote haya ya baridi. Nilipokuwa nikitayarisha dondoo hizi za shajara yangu kwa ajili ya uchapishaji, nakumbuka kuwa nilisikia maneno yafuatayo yakisemwa kuhusu wakati ambao ninaandika sasa hivi, namaanisha majira ya njaa wakati wa baridi ya mwaka 1846-7: “Nashangaa hali ya yatima ikoje sasa? Kama Bw. Müller sasa anaweza kuwatunza kama alivyofanya, hatutasema neno.” Nilipoyasikia maneno kama hayo sikusema kitu ila hili tu: “Hatupungukiwi na kitu;” au, “Mungu anatusaidia.” Ikiwa haya yataangukia mikononi mwa yeyote aliyekuwa na mawazo kama hayo, na wakumbuke kwamba ni wakati muafaka kabisa kwa imani kutenda kazi, wakati kuona kunapokoma. Kadiri magumu yanavyozidi kuwa makubwa, ndivyo inavyokuwa rahisi zaidi kwa imani. Maadamu bado zabaki matumaini fulani ya kawaida, imani haiendi hata kwa urahisi ule (kama naweza kusema hivyo) kama wakati matumaini yote ya kawaida yanapokoma. Ni kweli kwamba wakati wa njaa gharama zetu zilikuwa kubwa kwa kiasi kikubwa kuliko kawaida; ni kweli pia kwamba watu wengi, ambao vinginevyo wangetoa, hawakuweza kufanya hivyo, au ziada yao ilielekezwa kwenye njia nyingine, kama vile Ayalandi, na kadhalika; lakini dhahabu na fedha ni mali ya Bwana. Kwake tulipeleka maombi yetu. Katika yeye tuliweka tumaini letu. Naye hakutuacha. Kwa maana tulipita katika majira hayo ya baridi kwa urahisi kama tulivyopita katika majira yoyote ya baridi tangu kazi ianze kuwako. Wala haingeweza kuwa vinginevyo; kwa maana Mungu alikuwa na wakati huu hasa fursa ya pekee ya kuonyesha baraka ya kumtumaini yeye. Tafuta, msomaji mpendwa, zaidi na zaidi kuweka tumaini lako kwake kwa kila jambo, nawe hata kuhusu maisha haya utaona kuwa ni jambo la thamani ya pekee kufanya hivyo.

Tarehe 10 Machi. Niliweza, jana jioni, kukidhi kwa raha kabisa gharama zote za juma lijalo, lakini wakati huo hatukubaki na kitu, kwa kuwa niliweka kando fedha iliyobaki, ili tusiingie katika deni kuhusu kodi, gharama za wanafunzi wa ufundi, na kadhalika. Sasa ilipokuwa tena hakuna kilichobaki kwa gharama za nyumbani za baadaye, bibi mmoja Mkristo aliyeko mbali kiasi alinijulisha kwa posta ya asubuhi hii kwamba amelipa mikononi mwa Bwana Stuckey & Co. wa Bristol, mabenki yangu, kiasi cha pauni mia moja kwa matumizi yangu kwa faida ya yatima. Kwa posta iyo hiyo nimepokea pia shilingi kumi kutoka Droitwich. Jina takatifu la Bwana lisifiwe kwa msaada huu wa wakati mwafaka!

Tarehe 11 Mei. Jioni hii nimeweza kukidhi gharama zote zinazohusiana na matumizi ya nyumbani wakati wa juma lijalo, kwa kile kilichoingia tangu tarehe 4 Mei, lakini wakati huo huo sina kilichobaki. Hata sasa watoto hawakupungukiwa na kitu. Vyakula havikuwahi kuwa ghali kiasi hiki tangu kuanza kwa kazi kama vilivyo sasa. Mkate ni karibu mara mbili ya bei ya miezi kumi na minane iliyopita, unga wa shayiri ni karibu mara tatu ya zamani, mchele ni zaidi ya mara mbili ya bei ya kawaida, na hakuna viazi vinavyoweza kutumika kwa sababu ya bei iliyo juu mno.

Tarehe 30 Mei. Asubuhi ya Siku ya Bwana. Nimepokea sasa hivi, katika uhitaji wetu mkuu, wakati hapakuwa na kiasi cha kutosha mkononi kukidhi mahitaji ya kesho, pauni sita na shilingi sita, kutoka kwa bwana mmoja Mkristo mwenye cheo aliyeko Zürich huko Uswisi, umbali wa yapata maili elfu moja. Jinsi ulivyo msaada wa wakati mwafaka kabisa! Hivyo naweza kutuma riziki zote zilizobaki zinazohitajika hata Jumanne jioni.

Katika siku hizi za shida swali lingeibuka kwa kawaida, Ikiwa, hali una wajibu wa kuwatunza yatima mia moja na thelathini tu, u maskini hivi, utafanyaje watakapokuwako mia tatu, ambao u karibu tu kuwajengea nyumba? Na, zaidi, Je, hii si dalili ya kutoiongeza kazi, ukiona sasa u maskini hivi hali una takriban theluthi moja tu ya idadi ya yatima unaokusudia kuwapokea katika nyumba mpya ya yatima? Lakini mimi sijaribiwi na mawazo kama hayo; kwa maana ninajua kwamba, 1. Ni kwa ajili ya kujaribu imani yangu tu, kama ilivyokuwa hapo kabla, Bwana ananiruhusu sasa tena kuwa maskini. Wakati wowote gharama hazikuwahi kuwa kubwa hivyo kwa kazi kama zilivyokuwa kutoka tarehe 26 Mei 1846 hata tarehe 26 Mei 1847; lakini pia hazijawahi kuingia nyingi hivyo katika muda uleule wakati wa kipindi kingine chochote cha kazi hii. 2. Ni kwa faida ya kanisa kwa jumla kwamba ninapaswa sasa tena kupita katika siku hizi za umaskini. 3. Ni rahisi kwa Bwana kunipatia mahitaji yote ambayo kazi itahitaji mara nyumba mpya ya yatima itakapofunguliwa, kama ilivyo rahisi kwake kunipa kile ninachohitaji sasa, ingawa gharama kwa uwezekano wote zitakuwa wakati huo pauni elfu mbili na mia tano kwa mwaka zaidi ya zilivyo sasa.

Tarehe 13 Julai. Mapato ya sanduku la yatima kutoka Stafford, pauni nne, shilingi saba, na pensi sita. Rafiki aliyetuma fedha alitaka kujua kama zilifika wakati wa uhitaji. Nimekuwa na maombi mengi kama hayo, ambayo siwezi kuyajibu chochote, au kusema zaidi tu kwamba jibu laweza kujulikana kutoka Taarifa ijayo. Itaonekana kwa urahisi, mtu akitafakari, kwamba kama ningesema zilikuja kwa wakati mwafaka, hilo lingedokeza kuwa tulikuwa na kidogo au hakuna kabisa mkononi, na hilo tena lingemaanisha nini ila hili, “Kwa kuwa gharama zetu ni kubwa hivyo, kile ulichotutumia sasa kitakwisha tena upesi, kwa hiyo tutumie zaidi, au mtafute rafiki fulani atusaidie.” Lakini kwa jambo hili hasa lengo kuu la kazi hii, “Kuonyesha jinsi ilivyo baraka kushughulika na Mungu peke yake, na jinsi ilivyo baraka kumtumaini yeye katika nyakati za giza zaidi,” lingezuiwa. Ni kwa sababu hii hasa pia kwamba sichapishi hesabu mara kwa mara, kwa mfano kila robo mwaka, kama nilivyoombwa kufanya; bali napendezwa kungoja mwaka mmoja, au miezi kumi na minane, au miaka miwili, au zaidi; na hata wakati huo sizichapishi kwa ajili ya kupata fedha (ingawa bila shaka Mungu ametumia Taarifa kama nyenzo za kutupatia mahitaji), bali kwa faida ya kanisa la Mungu, ili kuiburudisha, kuitia moyo, kuionya, na kuifundisha ndugu zangu katika Kristo; na pia kwa kuwa ni lazima kwamba mara kwa mara nitoe hesabu ya hadhara ya jinsi kiasi kikubwa cha fedha nilichokabidhiwa kilivyotumika.

Tarehe 19 Oktoba. Niliondoka Bristol pamoja na mke wangu mpendwa, kwa sehemu kwa sababu sote wawili tulihitaji sana kubadili hewa, na kwa sehemu kwa sababu nilikuwa na shauku kuu ya kutenda kazi katika neno kwa majuma machache huko Westmoreland na Cumberland. Sikuweza kuacha mahitaji zaidi ya yanayotosha yapata siku tatu kwa gharama za nyumbani. Lakini nisingeweza kubaki Bristol, hata kama hapakuwa na kitu kabisa mkononi; tumaini langu lilikuwa kwamba Mungu angesaidia wakati wa kutokuwako kwangu. Kwa muda wote wa kukaa kwangu Bowness huko Westmoreland, kutoka tarehe 20 Oktoba hata tarehe 20 Novemba, kulikuwako siku baada ya siku, isipokuwa siku tatu za kwanza baada ya kuondoka kwangu, uhitaji wa kumngoja Mungu kwa riziki za kila siku za yatima. Kwa sababu ya hili, kila mchango, bila kubagua hata mmoja, uliopokelewa wakati wa kutokuwako kwangu, uliingia kwa wakati mwafaka kabisa. Kwa sehemu kwa sababu ya afya yangu, na kwa sehemu kwa sababu ya nafasi za kutumika huko Westmoreland na kwingineko, sikuona ni sawa kurudi Bristol mapema kuliko nilivyorudi, ingawa kulikuwa na umaskini mkuu kiasi hicho; wala nisingeweza kufanya jambo lolote Bristol ambalo nisingeweza kulifanya Westmoreland, kwa habari ya kupata mahitaji, kwa kuwa maombi na imani ndizo njia pekee ninazotumia kupata riziki tunapokuwa katika uhitaji.

Tarehe 23 Desemba. Uhitaji wa leo ulikuwa pauni kumi na moja. Kiasi hiki Bwana alinipa hivi: Jana jioni nilipokea pauni moja, pamoja na jozi ya suruali na soksi ndefu za miguu, na kipande cha nguo ya fustiani kwa ajili ya yatima. Lakini kwa kuwa nilijua ni kiasi gani kingehitajika leo, nilimngoja Bwana zaidi asubuhi hii kwa msaada, na, dakika moja baada ya kuinuka kutoka magotini pangu, nilipokea barua kutoka Liverpool yenye pauni kumi kwa ajili ya yatima. Mtoaji anaandika: “Nimekuwa na noti hii ya pauni kumi iliyoambatishwa katika droo yangu kwa muda fulani, nikinuia kukutumia kwa ajili ya yatima; lakini wakati wangu umeshughulishwa sana hata wakati unaofaa nilipokuwa dawatini nimeisahau. Sasa, hata hivyo, naiambatisha,” na kadhalika. Jinsi ulivyo msaada wa wakati mwafaka! Jinsi ulivyolingana barabara hata shilingi ile ile na kile kinachohitajika leo! Jinsi ilivyo ajabu kwamba sasa hivi mtoaji huyu wa Liverpool anaongozwa kutuma pauni kumi ambazo zilikuwa, kwa maneno yake mwenyewe, kwa muda fulani katika droo yake kwa kusudi la kuzituma! Haya yote yanathibitisha kwa wingi uangalizi wa Mungu ulio wa kina na wa pekee zaidi, na utayari wake kuyajibu maombi ya kusihi ya watoto wake.

Tarehe 30 Desemba. Siku hii ilipoanza, sikuwa na kitu chochote kwa ajili ya mahitaji ya siku, ingawa nilikuwa na sababu ya kuamini kuwa pauni kadhaa zingehitajika tena. Kwa hiyo nilikuwa tena nikitazamia riziki mpya. Kwa hiyo, yapata saa nne asubuhi hii, ndugu mmoja katika Bwana, aliyekuja jana jioni kulala usiku mmoja nyumbani kwangu, alinipa pauni kumi, zitumike kadiri zitakavyohitajika zaidi. La kuangaliwa kuhusu mchango huu ni: 1. Nilikuwa, si muda mrefu uliopita, nimepokea mchango kutoka kwake. 2. Ndugu huyu kwa kawaida alikuwa amesema jinsi alivyotaka michango yake itumike, nayo ilikuwa hasa kwa madhumuni ya umisionari; lakini wakati huu aliniachia mimi kuitumia fedha hii, kadiri ya uhitaji zaidi, na kwa hiyo ningeweza kuchukua katika hiyo kile kilichohitajika kwa yatima. 3: Sasa nilikuwa maskini sana pia kuhusu fedha za malengo mengine yote, hata nikalazimika kuwaambia walimu wa shule za mchana jana Jumanne jioni, tarehe 28, kwamba kama riziki mpya zisingeingia, nisingeweza kuwapa mishahara yao ya juma, kama kawaida, Jumanne ijayo jioni, nikiwa sasa maskini zaidi katika jambo hili kuliko nilivyokuwa kwa miaka mingi. Jinsi Bwana alivyokuwa mwenye fadhili basi, si tu kunipa fedha hii kwa njia ya ndugu huyu wakati huu, bali pia kuuelekeza moyo wake kuniachia mimi matumizi yake kadiri ya uhitaji zaidi. Nilichukua nusu yake kwa gharama za nyumbani za siku hii kwa ajili ya yatima, na nusu kwa mfuko wa shule, kwa mishahara ya juma ya walimu Jumanne ijayo. Nilipokea zaidi pia asubuhi hii nusu sovereni kutoka Droitwich. Kile kidogo kilichobaki, baada ya gharama za nyumbani kukidhiwa, kiliwekwa kando kwa ajili ya kodi na gharama za wanafunzi wa ufundi, nami nilikuwa tena bila senti moja, nikitazamia riziki mpya kwa ajili ya kesho.

Tarehe 31 Desemba 1847. Siku ya mwisho ya mwaka mwingine sasa ilikuwa imefika. Kubwa na nyingi zilikuwa rehema za Mungu kwangu mwaka huu kwa kila namna, hasa pia kuhusiana na yatima; lakini sasa nilikuwa tena sina kitu kwa ajili ya leo, isipokuwa shilingi mbili zilizo katika mojawapo ya masanduku nyumbani mwangu. Hata hivyo, kwa neema ya Mungu, niliweza kutazamia riziki kwa ajili ya siku hii ya mwisho ya mwaka mwingine pia, nikiwa na hakika kamili kwamba Bwana hangeniaibisha. Na ndivyo ilivyokuwa, kulingana na matarajio yangu; kwa maana, kabla sijaombwa fedha, nilipokea pauni mia moja, iliyoachwa kwangu kuitumia katika sehemu yoyote ya utumishi wa Bwana ambapo palionekana uhitaji mkubwa zaidi.

Tarehe 2 Februari 1848. Asubuhi hii, katika matembezi yangu kabla ya chakula cha asubuhi, nilijihisi nikiongozwa kutoka katika njia yangu ya kawaida kuelekea upande ambao sikuwa nimepita kwa miezi kadhaa. Nilipokuwa nikivuka kizingiti cha uani nilijiambia: “Yamkini Mungu ana sababu hata katika jambo hili.” Yapata dakika tano baadaye nilikutana na bwana mmoja Mkristo aliyenipa sovereni mbili kwa ajili ya yatima, na ndipo nilipojua sababu iliyonifanya niongozwe njia hii.

Tarehe 3 Februari. Msomaji aweza kusema, “Wewe wako daima katika uhitaji. Mara tu hitaji moja linapokidhiwa, jingine huja. Je, huoni kuwa ni maisha ya kutaabisha, nawe je, hujachoka nayo?” Jibu langu ni, Ni kweli kwamba niko daima katika uhitaji kwa kiasi fulani kuhusiana na kazi hii. Na kama ningemwaga moyo wangu wote kwa msomaji kuhusu jambo hilo, angekuwa na sababu zaidi ya kusema kuwa niko daima katika uhitaji. Kwa maana kile nilichoandika hapa ni karibu peke yake kuhusu jinsi Mungu alivyoona vema kunipatia fedha kwa ajili ya kuiendesha kazi; lakini nasema kwa makusudi kwamba hili, ijapokuwa laweza kuonekana hivyo kwa huyu au yule, si kwa vyovyote jambo kuu ninalolihitaji siku baada ya siku. Nitadokeza tu mambo machache mengine. Maradhi miongoni mwa watoto, visa vigumu na vya kuchosha sana, ambavyo, licha ya njia zote zinazotumika mwezi baada ya mwezi, naam, mwaka baada ya mwaka, watoto wanabaki wagonjwa. Halibaki jambo ila ama kuwaweka, au kuwapeleka kwenye Muungano wa Parokia, ambao wao ni wa huko, kwa kuwa hawana jamaa wenye uwezo wa kuwatunza. Hakika ya kuwa tumewatunza na kuwaangalia kwa miaka mingi hutufanya kuwapenda zaidi tu, na kungefanya iwe jambo la kutaabisha zaidi kuwarudisha kwenye parokia yao. Huu ni “uhitaji” unaonileta kwa Mungu. Hapa maombi yanahitajika, si kwa ajili ya mahitaji ambayo watoto wagonjwa kama hao wanadai tu, bali kwa mwongozo na hekima kutoka juu.

Mara nyingine watoto wanapaswa kupelekwa nje kuwa watumishi au wanafunzi wa ufundi. Mahali panapofaa panahitajika, ama sivyo ingekuwa afadhali wabaki chini ya uangalizi wetu. Kupata mahali hapa panapofaa ni “uhitaji” kweli kweli. Ni vigumu zaidi kupatikana kuliko fedha. Mara nyingine kwa majuma mengi imenilazimu kumngoja Mungu ili “uhitaji” huu ukidhiwe; lakini yeye daima amesaidia mwishowe. Mara nyingine umekuwa mkuu “uhitaji” wangu wa hekima na mwongozo ili kujua jinsi watoto fulani wanavyopaswa kutendewa chini ya hali za pekee; na hasa jinsi ya kuwaelekea wanafunzi fulani wa ufundi au watumishi waliokuwa zamani katika Nyumba za Yatima. “Uhitaji” katika jambo hili si kitu kidogo; ingawa nimeona kwamba katika hili na katika mambo mengine yote, ambayo kuhusu hayo nilikuwa katika “uhitaji,” nimesaidiwa, mradi tu niliweza kweli kumngoja Mungu kwa saburi. Neno lile, “utauwa hufaa kwa mambo yote; wenye ahadi ya uzima wa sasa, na ule utakaokuwapo baadaye,” (1 Timotheo 4:8,) nimeliona kuwa kweli katika uzoefu wangu mwenyewe mara nyingi zisizohesabika.

Zaidi, mmoja au mwingine wa watenda-kazi alipohitaji kuiacha kazi kwa sababu ya afya, au kwa sababu nyingine, nimekuwa nyakati kama hizo katika “uhitaji” mkuu zaidi kuliko wakati nilipohitaji fedha kwa ajili ya malengo mbalimbali ya Taasisi. “Uhitaji” kama huo ningeweza kuukidhi tu kwa kumngoja Mungu. Sikuweza kufanya jambo lolote ila kumwambia Baba yangu wa mbinguni juu ya jambo hili, naye daima amesaidia. Mojawapo ya magumu makubwa yanayohusiana na kazi hii ni kupata watu wanaofaa na wacha Mungu kwa ajili yake; mambo mengi sana yanapaswa kuzingatiwa. Umri unaofaa, afya, kipawa, uzoefu, upendo kwa watoto, utauwa wa kweli, moyo ulio tayari kumtumikia Mungu katika kazi na si wenyewe, moyo ulio tayari kuvumilia majaribu na magumu mengi yanayohusiana nayo, kusudi lililo dhahiri la kutenda kazi, si kwa ajili ya ujira, bali kumtumikia Mungu katika kazi yao; hakika, kupata watu wacha Mungu, ambao ndani yao sifa hizi hata kwa kiasi fulani zinaonekana zimeunganika, si jambo rahisi. Si kwamba mtu yeyote atadhani kuwa namaanisha ninatafuta watenda-kazi wenzangu walio wakamilifu. Si kwamba mtu yeyote atadhani kwamba watenda-kazi wenzangu ninawarejelea kana kwamba hawana udhaifu, mapungufu, na makosa. Mimi mwenyewe niko mbali, mbali sana na kuwa bila udhaifu, mapungufu, na makosa. Zaidi ya hayo, sitegemei kamwe kupata watenda-kazi wenzangu kwa ajili ya kazi hii ambao hawana udhaifu wao; lakini hili nakusudia kusema, kwamba kazi ya Mungu iliyo mikononi mwangu ni ya tabia hiyo, na, kwa neema ya Mungu, inaendeshwa kweli kwa kusudi la kweli hivyo la kumtumikia Mungu kwayo (hata mimi na watenda-kazi wenzangu tunaweza kukosa kadiri gani), hata kwangu ni jambo la uzito mkubwa kupata watu wanaofaa kweli kwa ajili yake, ambao ndani yao, kwa kadiri iwezekanavyo, sifa zilizotajwa hapo juu zinapaswa kuonekana zimeunganika. Na, hata ipungue kadiri gani, hili ndilo lengo langu zaidi na zaidi, kwamba nipate wasaidizi kama hao; na kwa hiyo yaweza kuonekana kwa urahisi jinsi “uhitaji” wangu unavyopaswa kuwa mkuu tena na tena kwa sababu hii hasa. Nashauri hapa hasa, kwamba kama yeyote atakapoomba baadaye nafasi zinazohusiana na kazi hii, wangeyaweka maneno haya mbele yao; kwa maana, kwa neema ya Mungu, ni kusudi langu kutompa mtu yeyote nafasi inayohusiana na Taasisi, kama hafai kwayo kulingana na nuru ambayo Mungu ananipa.

Zaidi, kwamba watenda-kazi wafanye kazi kwa furaha pamoja wao kwa wao, na kwamba mimi niendelee kwa furaha katika utumishi pamoja nao; kwamba niwe mtumishi wao, kwa upande mmoja, na hata hivyo, kwa upande mwingine, nidumishe nafasi ambayo Mungu amenipa katika kazi hii; hakika, mtu yeyote akiliangalia hili kwa makini, ataona mara moja kwamba kuna ugumu na “uhitaji” mkuu zaidi kuliko wowote unaohusiana na fedha. Ee, jinsi mambo haya yanavyomwongoza mtu kumwita Mungu! Jinsi yanavyomfanya mtu daima atambue “uhitaji” wake! Kweli, niko katika uhitaji, katika uhitaji wa daima. Ningeweza kutaja mambo mengi zaidi, yanayohusiana na kazi hii, ambamo niko daima kwa kiasi fulani katika “uhitaji;” lakini nitataja moja tu. Sasa ni miaka mingi tangu nilipojisifu katika Mungu aliye hai kwa namna ya hadhara hivyo kwa machapisho yangu. Kwa sababu hii Shetani bila shaka anangojea kujikwaa kwangu, na kama ningeachwa peke yangu ningeanguka mawindoni mwake. Kiburi, kutokuamini, au dhambi nyingine zingekuwa maangamizi yangu, na kuniongoza kuleta aibu kuu mno juu ya jina la Yesu. Hapa basi kuna “uhitaji,” “uhitaji” mkuu. Najihisi mwenyewe katika “uhitaji,” katika “uhitaji” mkuu, hata wa kutegemezwa na Mungu; kwa maana siwezi kusimama hata kwa muda mfupi nikiachwa peke yangu. Ee, laiti hakuna miongoni mwa wasomaji wangu wapendwa angenistaajabia, na kushangazwa na imani yangu, na kunifikiria kana kwamba niko mbali na kutokuamini! Ee, laiti hakuna miongoni mwa wasomaji wangu wapendwa angefikiri kwamba mimi singeweza kujivuna kwa kiburi, au kwa mambo mengine kumvunjia Mungu heshima kwa kutisha, na hivyo mwishowe, ijapokuwa Mungu amenitumia katika baraka hata sasa kwa wengi sana, nikawa alama ya onyo kwa kanisa la Kristo! La, mimi ni dhaifu kama nilivyokuwa daima. Nahitaji kama daima kutegemezwa katika imani, na kila neema nyingine. Kwa hiyo niko katika “uhitaji,” katika “uhitaji” mkuu; na kwa hiyo nisaidieni, msomaji Mkristo mpendwa, kwa maombi yenu.

Nakubali, basi, kwa ukamilifu kabisa kwamba niko katika “uhitaji” wa daima. Hii ndivyo ilivyo kuhusu mambo ya fedha, kwa sababu kazi sasa ni kubwa hivyo. Pauni mia chache zinatenda kidogo tu. Mara nyingi kumekuwa na majuma ambapo madai yangu yamekuwa pauni mia kadhaa kwa juma, na kwa hiyo yaweza kudhaniwa kwa urahisi kwamba, hata michango mikubwa ikiingia, haidumu kwa muda mrefu. Lakini ingawa nakubali hili, natamani msomaji Mkristo aweke akilini kwamba kuna mahitaji mengine, hata makubwa zaidi ya yale yanayohusiana na fedha. Hata hivyo, kama msomaji atasema kwamba anafikiri “Ni lazima niyaone maisha haya kuwa ya kutaabisha sana, na kwamba lazima nimechoka nayo,” naomba niseme kwamba amekosea kabisa. Sioni maisha yanayohusiana na kazi hii kuwa maisha ya kutaabisha, bali ya furaha sana. Haiwezekani kueleza wingi wa amani na furaha ya mbinguni ambayo mara nyingi imemiminika ndani ya nafsi yangu kwa njia ya majibu mapya niliyoyapata kutoka kwa Mungu, baada ya kumngoja yeye kwa msaada na baraka; na kadiri nilivyolazimika kumngoja kwa muda mrefu zaidi, au kadiri uhitaji wangu ulivyokuwa mkuu zaidi, ndivyo furaha ilivyokuwa kubwa zaidi jibu lilipokuja mwishowe, ambalo mara nyingi limekuwa kwa namna ya ajabu sana, ili kuudhihirisha mkono wa Mungu zaidi. Kwa hiyo natangaza kwa dhati kwamba sioni maisha haya kuwa maisha ya kutaabisha, bali ya furaha sana, na kwa hiyo sijachoka nayo hata kidogo. Shida na magumu niliyategemea tangu mwanzo kabisa. Kabla sijaanza utumishi huu niliyategemea; naam, lengo lake kuu lilikuwa, kwamba kanisa kwa jumla lipate kutiwa nguvu katika imani, na liongozwe kwa unyoofu zaidi, kwa mazoea, na bila kizuizi kumtumaini Mungu aliye hai, kwa kuuona mkono wake ukinyooshwa kwa ajili yangu katika saa ya uhitaji. Kwa hiyo, nilitegemea majaribu, majaribu makuu na shida; lakini kwa furaha, kwa ajili ya utukufu wa Mungu, na faida ya watoto wapendwa wa Mungu, nilitamani kupita katikati yake, ikiwa tu watakatifu wangefaidika kwa matendo ya Mungu kwangu. Kadiri ninavyoendelea katika utumishi huu, ndivyo majaribu ya namna moja au nyingine yanavyozidi kuwa makuu; lakini wakati huo huo ndivyo ninavyokuwa na furaha zaidi katika utumishi huu wangu, na ndivyo ninavyozidi kuwa na hakika kwamba nimeshikwa na kazi kama Bwana angependa niwe. Basi ningewezaje kuchoka kuiendesha kazi ya Mungu kwa kanuni kama ninavyofanya?

III. NYUMBA MPYA YA YATIMA KATIKA ASHLEY DOWN.

Hata kufikia tarehe 26 Mei 1846, £2,710, 3s. 5½d. zilikuwa zimepokelewa kwa ajili ya kujenga nyumba mpya ya yatima.

Tarehe 4 Julai 1846. Kwa yapata miezi mitatu imani yangu na saburi yangu vimejaribiwa sana kuhusu shamba nililolinunua kwa ajili ya ujenzi wa nyumba ya yatima, kwa kuwa magumu makubwa mno yalitokea kuhusu kuimiliki ardhi hiyo hatimaye; lakini, kwa neema ya Mungu, moyo wangu ulihifadhiwa katika amani, nikiwa na hakika kamili kwamba kama Bwana angeliichukua kipande hiki cha ardhi kutoka kwangu ingekuwa kwa kusudi la kunipa kilicho bora zaidi tu; kwa maana Baba yetu wa mbinguni hachukui kamwe kitu chochote cha kidunia kutoka kwa watoto wake isipokuwa akikusudia kuwapa kilicho bora zaidi badala yake. Lakini katikati ya jaribu hili kuu lote la imani sikuweza ila kufikiri, nikihukumu kutokana na jinsi Mungu alivyokuwa amenipa kipande hiki cha ardhi kwa udhihirisho hivyo, kwamba magumu yaliruhusiwa tu kwa ajili ya kujaribu imani na saburi yangu. Na ndivyo ilivyokuwa. Jana jioni nilipokea barua ambayo kwayo magumu yote yaliondolewa, na sasa, kwa baraka ya Mungu, katika siku chache hati ya umilikishaji itaandaliwa.

Tarehe 6 Julai. Sababu iliyofanya, kwa miezi kadhaa, iingie kidogo hivyo kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, ilionekana kwangu hii, kwamba hatukuhitaji fedha kwa sasa; na kwamba itakapohitajika, na imani yangu na saburi yangu vitakapokuwa vimejaribiwa vya kutosha, Bwana angetuma mahitaji zaidi. Na ndivyo imethibitika; kwa maana leo nilipewa kiasi cha pauni elfu mbili na hamsini, ambazo kati yake pauni elfu mbili ni kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, na pauni hamsini kwa mahitaji ya sasa.

Haiwezekani kueleza furaha yangu katika Mungu nilipopokea mchango huu. Sikuwa na msisimko wala mshangao; kwa maana ninatazamia majibu ya maombi yangu. Ninaamini kwamba Mungu ananisikia. Hata hivyo moyo wangu ulikuwa umejaa furaha hata ningeweza tu kuketi mbele za Mungu, na kumstaajabia, kama Daudi katika 2 Samweli 7. Mwishowe nilijitupa chini kifudifudi juu ya uso wangu, nikafoka kwa shukrani kwa Mungu, na kwa kuutoa moyo wangu upya kwake kwa ajili ya utumishi wake uliobarikiwa.

Tarehe 21 Julai. Asubuhi hii bwana mmoja kutoka Devonshire, akiwa njiani kwenda London, alinitembelea. Alipokuja nilikuwa katikati ya maombi, nikiwa, miongoni mwa mambo mengine, nimeleta pia mbele za Bwana mambo yafuatayo: 1. Nilikuwa nikimwomba riziki kadhaa kwa ajili ya mahitaji yangu mwenyewe ya kimwili, nikiwa katika uhitaji. 2. Nilikuwa nimemwomba mahitaji zaidi kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, na nikamsihi aliharakishe jambo hilo, kwa ajili ya wakazi wa Wilson Street, kwa ajili ya hali njema ya watoto na wale wanaowasimamia katika Nyumba za Yatima, na hatimaye ili niweze kupokea yatima zaidi, hali idadi ya maombi ilikuwa kubwa hivyo. 3. Nilikuwa pia nimemwomba Bwana mahitaji ya matumizi ya sasa kwa ajili ya yatima, kwa kuwa matumizi ni makubwa hivyo. 4. Nilikuwa nimeomba mahitaji kwa ajili ya malengo mengine. Nilipomwona bwana huyu kutoka Devonshire, alinipa pauni ishirini, ambazo kati yake pauni kumi zitumike kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, pauni tano kwa matumizi ya sasa ya yatima, pauni mbili kwa ajili ya ndugu Craik na mimi, na pauni tatu zilizobaki ziliachwa kwangu, ambazo nilizitumia kwa malengo mengine ya Scriptural Knowledge Institution. Hivyo nilipokea, wakati ule ule ambao nilikuwa nikimwomba Mungu, majibu manne ya maombi yangu.

Tarehe 19 Novemba. Sasa ninaongozwa zaidi na zaidi kumsihi Bwana anitumie mahitaji yanayotakiwa ili niweze kuanza ujenzi. Kwa sababu, 1. Imekuwa kwa muda uliopita ikisemwa hadharani katika machapisho kwamba naona si bila sababu kwamba baadhi ya wakazi wa Wilson Street wanajiona kuwa wanasumbuliwa na Nyumba za Yatima kuwa katika mtaa huo, na kwa hiyo natamani kuweza kuwaondoa yatima kutoka huko, mapema iwezekanavyo. 2. Ninazidi kusadiki zaidi na zaidi kwamba ingekuwa kwa faida kubwa ya watoto, kimwili na kimaadili, kwa baraka ya Mungu, kuwa katika hali kama ile wanayokusudiwa kuwa nayo, nyumba mpya ya yatima itakapojengwa. Na, 3. Kwa sababu idadi ya yatima maskini sana na wasiojiweza, wanaosubiri kupokewa, ni kubwa hivyo, na kuna maombi mapya yanayofanywa daima. Basi ingawa, kwa neema ya Mungu, nisingependa ujenzi uanze hata siku moja mapema kuliko ilivyo mapenzi yake; na ingawa naamini kwa uthabiti kwamba atanipa, kwa wakati wake mwenyewe, kila shilingi ninayohitaji; hata hivyo najua pia kwamba yeye hupendezwa kusihiwa kwa bidii, na kwamba hufurahia kudumu katika maombi, na kumsihi, jambo linaloonekana wazi hivyo kutoka mfano wa mjane na hakimu dhalimu. Luka 18:1-8. Kwa sababu hizi nilijitoa tena hasa kwa maombi jana jioni, kwamba Bwana angetuma mahitaji zaidi, nikiongozwa pia hasa kufanya hivyo, zaidi ya sababu zilizotangulia, kwa sababu palikuwa pameingia kidogo tu kwa kulinganisha tangu tarehe 29 ya mwezi uliopita. Asubuhi hii kati ya saa kumi na moja na saa kumi na mbili niliomba tena, miongoni mwa mambo mengine, kuhusu mfuko wa ujenzi, na kisha nilikuwa na kipindi kirefu cha kusoma neno la Mungu. Katika mwendo wa kusoma kwangu nilifika Marko 11:24: “Kwa hiyo nawaambia, yoyote myaombayo mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.” Umuhimu wa ukweli uliomo katika fungu hili mara nyingi nimeuhisi na kuunena; lakini asubuhi hii niliuhisi tena hasa, na, nikiuelekeza kwenye nyumba mpya ya yatima, nikamwambia Bwana: “Bwana, naamini kwamba utanipa yote ninayohitaji kwa ajili ya kazi hii. Nina hakika kwamba nitapata yote, kwa sababu naamini kwamba ninapokea kwa jibu la maombi yangu.” Hivyo, na moyo uliojaa amani kuhusu kazi hii, niliendelea kwenye sehemu nyingine ya sura, na kwenye sura ifuatayo. Baada ya maombi ya jamaa nilikuwa tena na kipindi changu cha kawaida cha maombi kuhusu sehemu zote nyingi za kazi, na mahitaji yake mbalimbali, nikiomba pia baraka juu ya watenda-kazi wenzangu, juu ya usambazaji wa Biblia na vijitabu, na juu ya roho za thamani katika shule ya watu wazima, shule za Jumapili, shule sita za mchana, na Nyumba nne za Yatima. Katikati ya mambo yote mengi nilitoa tena maombi yangu kuhusu mahitaji kwa ajili ya ujenzi: Na sasa angalia: Yapata dakika tano baada ya kuinuka kutoka magotini pangu, nilipewa barua iliyosajiliwa, iliyokuwa na hundi ya pauni mia tatu, ambazo kati yake pauni mia mbili na themanini ni kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, pauni kumi kwa gharama zangu binafsi, na pauni kumi kwa ndugu Craik. Jina takatifu la Bwana lisifiwe kwa kitia-moyo hiki cha thamani, ambacho kwacho mfuko wa ujenzi sasa umeongezeka hata kufikia zaidi ya pauni elfu sita.

Tarehe 9 Desemba. Sasa ni siku mia nne tangu siku baada ya siku ninamngoja Mungu kwa msaada kuhusu ujenzi wa Nyumba ya Yatima; lakini hata sasa bado ananishika katika jaribu la imani na saburi. Bado anasema, kana kwamba, “Saa yangu haijafika bado.” Hata hivyo ananitegemeza katika kuendelea kumngoja. Kwa neema yake imani yangu haijatikiswa hata kidogo; bali nina hakika kabisa kwamba yeye, kwa wakati wake mwenyewe, atanipa kila kitu ninachohitaji kuhusu kazi hii. Jinsi gani nitapatiwa mahitaji ambayo bado yanatakiwa, na lini, sijui; lakini nina hakika kwamba Mungu atanisaidia kwa wakati wake na njia yake mwenyewe. Wakati huo huo nina sababu tele ya kumsifu Mungu kwamba simngoji bure; kwa maana tangu siku hii mwaka mzima uliopita amenipa, kwa jibu la maombi, kipande cha ardhi kinachofaa kabisa, na pauni elfu sita mia tatu na nne kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, na yapata pauni elfu mbili na mia saba kwa matumizi ya sasa ya kazi, hata kwa jumla nimepokea, tangu siku hii mwaka mzima uliopita, kwa jibu la maombi peke yake, kiasi cha pauni elfu tisa. Hakika, simngoji Bwana bure! Kwa msaada wake, basi, nimeazimia kuendelea na mwendo huu hata mwisho.

Tarehe 22 Desemba. Leo nina tena uthibitisho wa thamani kwamba kuendelea kumngoja Bwana si bure. Katika mwezi huu iliingia kidogo kwa kulinganisha kwa ajili ya mfuko wa ujenzi; hata hivyo, kwa neema ya Mungu, nilikuwa nimewezeshwa, kama kabla, naam, hata kwa bidii zaidi labda kuliko kabla, kuyajulisha maombi yangu kwa Mungu, nikizidi kusadiki kwamba imenipasa kutafuta kwa maombi ya bidii kuweza karibuni kuanza ujenzi. Zaidi ya hili nilikuwa pia hasa nimemsihi Bwana anipe mahitaji kwa ajili ya ndugu wamisionari, na pia kwa ndugu wanaotenda kazi katika neno katika sehemu mbalimbali za Uingereza na Ayalandi, kwa kuwa mahitaji yangu yote kwa ajili yao yalikuwa yamekwisha. Nilikuwa pia nikimngoja Mungu kwa ajili ya mahitaji ya kuagiza akiba mpya ya vijitabu. Hatimaye nilikuwa nimemsihi Bwana tena na tena anipe mahitaji kwa ajili ya watakatifu maskini wa Bristol, ambao wapo wengi, na ambao uhitaji wao sasa ni mkuu hasa. Sasa leo Bwana amenijalia majibu ya thamani kwa maombi yangu kuhusu malengo haya mbalimbali, kwa maana asubuhi hii nilipokea pauni elfu moja, pamoja na maneno haya: “Nakutumia fedha kiasi, sehemu yake waweza kuitumia kwa yatima na malengo mengine ya Taasisi yako, kadiri ya uhitaji wao, na iliyobaki waweza kuiweka katika mfuko wa ujenzi. Kwa bei ya sasa ya vyakula gharama zako lazima ziwe kubwa kwa ajili ya yatima. Tafadhali chukua pia pauni ishirini na tano kwa ajili ya uhitaji wako mwenyewe.”

Tarehe 25 Januari 1847. Majira sasa yanakaribia ambapo ujenzi waweza kuanza. Kwa hiyo kwa bidii iliyoongezeka nimejitoa kwa maombi, nikimsihi Bwana kwamba aone vema kutokea kwa ajili yetu, na kutuma haraka kiasi kilichobaki kinachotakiwa, nami nimezidi, siku hizi, kuhisi kwamba wakati unakaribia ambapo Bwana atanipa yote yanayotakiwa kwa kuanza ujenzi. Hoja zote mbalimbali ambazo mara nyingi nimezileta mbele za Mungu nilizileta pia tena asubuhi hii mbele yake. Sasa ni miezi kumi na minne na majuma matatu tangu siku baada ya siku nimetamka dua zangu kwa Mungu kwa niaba ya kazi hii. Niliinuka kutoka magotini pangu asubuhi hii kwa uhakika kamili si tu kwamba Mungu angeweza, bali pia angetaka, kutuma mahitaji, na hivyo karibuni. Kamwe, katika miezi hii yote kumi na minne na majuma matatu, sikuwa na shaka hata kidogo kwamba ningepata yote yanayotakiwa. Na sasa, msomaji mwenye kuamini mpendwa, furahi na kusifu pamoja nami. Yapata saa moja baada ya kuomba hivyo, nilipewa kiasi cha pauni elfu mbili kwa ajili ya mfuko wa ujenzi. Hivyo nimepokea kwa jumla £9,285, 3s. 9½d. kwa ajili ya kazi hii. Siwezi kueleza furaha niliyokuwa nayo katika Mungu nilipopokea mchango huu. Ni lazima ijulikane kutokana na uzoefu ili ihisiwe. Siku mia nne arobaini na saba imenilazimu kumngoja Mungu kabla kiasi hakijafikia kiasi hicho hapo juu. Jinsi ilivyo kubwa baraka ambayo nafsi hupata kwa kumtumaini Mungu na kwa kungoja kwa saburi. Je, si dhahiri jinsi ilivyo ya thamani kuiendesha kazi ya Mungu kwa njia hii, hata kuhusu kupata mahitaji? Kutoka tarehe 10 Desemba 1845 hata tarehe 25 Januari 1847, ikiwa ni miezi kumi na mitatu na nusu, nimepokea, kwa jibu la maombi peke yake, pauni elfu tisa mia mbili na themanini na tano. Ongeza kwa hili kile kilichoingia wakati huo kwa matumizi ya sasa ya malengo mbalimbali ya Taasisi, na jumla ni yapata pauni elfu kumi na mbili na mia tano, kwa ukamilifu ni tunda la maombi kwa Mungu. Je, laweza kusemwa, basi, kwa sababu nzuri, kwamba njia hii ya kuiendesha kazi ya Mungu yaweza kufaa vizuri sana kwa namna ndogo na yenye mipaka, lakini isingefaa kwa kiwango kikubwa? Jambo lililotokezwa hapa lapinga kauli kama hizo.

Tarehe 23 Juni. Siku hii Bwana katika wema wake mkuu, kwa mchango wa pauni elfu moja kwa ajili ya mfuko wa ujenzi, ameutia moyo wangu tena kwa wingi kumtumaini yeye kwa yote nitakayohitaji bado ili kukidhi gharama zilizobaki zinazohusiana na kuandaa na kupamba nyumba mpya ya yatima, na kadhalika.

Tarehe 29 Aprili 1848. Kiasi cha jumla nilichopokea kwa ajili ya mfuko wa ujenzi ni £11,062, 4s. 11½d. Kiasi hiki kinaniwezesha kukidhi gharama zote zinazohusiana na ununuzi wa kipande cha ardhi na ujenzi wa nyumba. Nilisema hapo awali kwamba sikukusudia kuanza ujenzi hata nitakapokuwa na mahitaji yote yanayotakiwa kwa ajili yake, na kusudi hili lilitekelezwa. Haikuwa hata nilipokuwa na kiasi cha kutosha cha mahitaji kukidhi viasi vyote vilivyohitajika kwa wakandarasi mbalimbali ndipo jambo hata moja lilifanyika; lakini nilipokuwa mara moja na kiasi kingi kama kilivyohitajika kwao, sikuona ni sawa kukawia zaidi, ingawa niliona wakati huo waziwazi, na tangu wakati huo nimeona waziwazi zaidi, kwamba ningehitaji bado kiasi kikubwa ili kuikamilisha kazi. Kwa maana ingawa kwa kila upande jengo litakuwa rahisi na lisilo ghali kabisa, hata hivyo, likikusudiwa kuwa makao ya yatima mia tatu, pamoja na walimu na wasimamizi wao wote, ni lazima liwe jengo kubwa sana, na kwa hiyo lilionekana kuwa hata ghali kidogo zaidi kuliko nilivyofikiri, kwa kuwa yote (pamoja na vifaa na samani) hayawezi kutimizwa kwa chini ya pauni elfu kumi na nne na mia tano, ambazo kwazo Bwana amekwisha nipa, kama ilivyotajwa, pauni elfu kumi na moja na sitini na mbili, shilingi nne, pensi kumi na moja na nusu. Kiasi kinachohitajika bado kinatakiwa kwa ajili ya vifaa vyote vya kawaida, mtambo wa kupasha joto, vifaa vya gesi, kupamba nyumba nzima, kufanya viwanja vitatu vikubwa vya michezo na barabara ndogo, na kwa kazi fulani ya ziada ambayo haikuweza kuingizwa katika mikataba. Sikuona ni lazima kukawia kuanza ujenzi, ingawa pauni elfu kadhaa zaidi zingehitajika, kwa kuwa gharama hizi zote hazikuhitaji kukidhiwa hata miezi mingi baada ya mwanzo wa ujenzi.

Kazi ya ujenzi ilianza tarehe 5 Julai 1847. Siku mia sita na saba nilitafuta msaada wa Mungu siku baada ya siku, kabla hatujafika mbali kiasi cha kuweza kuanza ujenzi; hata hivyo mwishowe alinipa haja ya moyo wangu.

IV. MAMBO MBALIMBALI KUHUSU SCRIPTURAL KNOWLEDGE INSTITUTION KWA AJILI YA KWETU NA NG’AMBO.

1. Katika kipindi hiki chote shule sita za mchana, zenye watoto 330, zilitegemezwa na fedha za Taasisi; shule mbili za Jumapili zilitegemezwa kabisa nayo, na ya tatu ilisaidiwa mara kwa mara. Tena, wanne miongoni mwa watoto wa shule ya Jumapili, katika miaka hii miwili, walipokewa katika ushirika wa kanisa. Jumla ya idadi ya watoto waliopata mafundisho katika shule za mchana za Taasisi, tangu kuanzishwa kwake hata tarehe 26 Mei 1848, ilifikia 4,519. Idadi ya wanafunzi watu wazima waliofundishwa katika kipindi hiki katika shule ya watu wazima, iliyotegemezwa na fedha za Taasisi, ilifikia 292; na jumla ya idadi ya watu wazima waliopata mafundisho kutoka tarehe 5 Machi 1834 hata tarehe 26 Mei 1848 ilikuwa 1,438. Jumla ya gharama zinazohusiana na shule hizi zote, katika miaka hii miwili, ilifikia £886, 1s. 11½d.

2. Katika kipindi hiki zilisambazwa Biblia 649 na Agano Jipya 232. Zilisambazwa kutoka tarehe 5 Machi 1834 hata tarehe 26 Mei 1848, Biblia 5,746 na Agano Jipya 3,760. Katika kipindi hiki, £74, 9s. 10d. zilitumika kutoka fedha za Taasisi kwa lengo hili.

3. Kutoka tarehe 26 Mei 1846 hata tarehe 26 Mei 1848, zilitumika kutoka fedha za Taasisi kwa malengo ya umisionari, £1,559, 11s. 6d., ambazo kwazo watenda-kazi 43 wa injili, wa kwetu na wa ng’ambo, walisaidiwa.

4. Katika kipindi hiki vijitabu 64,021 vilisambazwa, na kiasi cha £63, 1s. 5d. kilitumika kwa lengo hili kutoka fedha za Taasisi. Jumla ya idadi ya vijitabu vilivyosambazwa kutoka tarehe 19 Novemba 1840 hata tarehe 26 Mei 1848 ilifikia 163,668.

5. Walipokewa katika Nyumba nne za Yatima, kutoka tarehe 26 Mei 1846 hata tarehe 26 Mei 1848, yatima 51, ambao, pamoja na wale waliokuwa katika nyumba nne tarehe 26 Mei 1846, walifikia 172 kwa jumla.

Tarehe 26 Mei 1848, kulikuwa na yatima 122 katika nyumba nne. Idadi ya yatima waliokuwa chini ya uangalizi wetu kutoka Aprili, 1836, hata tarehe 26 Mei 1848 ilikuwa 264. Jumla ya kiasi cha matumizi kinachohusiana na kuwategemeza yatima kutoka tarehe 26 Mei 1846 hata tarehe 26 Mei 1848 kilikuwa £3,228, 5s. 11d.

Naona, kuhusiana na Nyumba za Yatima, kwamba bila mtu yeyote kuombwa kitu chochote binafsi na mimi, kiasi cha £24,771, 19s. 8¾d. kilipewa kwangu kama tokeo la maombi kwa Mungu tangu kuanza kwa kazi hata tarehe 26 Mei 1848. Kiasi hiki kinajumuisha zile £11,062, 4s. 11½d., ambazo hata kufikia tarehe 26 Mei 1848, zilikuwa zimetolewa kwa ajili ya mfuko wa ujenzi. Yaweza kumpendeza msomaji kujua kwamba kiasi cha jumla kilichotolewa kama michango ya hiari kwa ajili ya malengo mengine, tangu kuanza kwa kazi hata tarehe 26 Mei 1848, kilikuwa £7,060, 14s. 1¾d.; na kile kilichoingia kwa mauzo ya Biblia na vijitabu, na kwa malipo ya watoto katika shule za mchana, kilifikia £2,373, 3s. 7½d.

V. HISTORIA BINAFSI.

Tarehe 31 Desemba 1846. Katika mwaka huu wamepokewa katika ushirika 66. Bwana ameona vema kunipa katika mwaka huu £399, 2s. 11d. Kwa hili yapasa tena kuongezwa, kile nilichokieleza kwa upana katika sura iliyotangulia, kwamba katika mwaka huu wote pia binti yangu alikuwa, bila gharama yoyote, katika shule ya bweni, yenye thamani ya yapata pauni hamsini.

Mnamo Novemba, 1847, nilikuwa na ukombozi wa ajabu mno, ambao, kwa sifa ya Bwana, umeandikwa hapa, kwa kuwa ni kielelezo zaidi cha jinsi Bwana anavyowalinda watoto wake.

Nilikuwa nikitenda kazi kwa muda mfupi huko Bowness na Keswick katika huduma ya neno, mnamo Oktoba na Novemba. Nilipokuwa Keswick, nilikaa pamoja na mke wangu mpendwa katika nyumba kubwa ya wageni, ambamo, hata hivyo, tulikuwa peke yetu wakati huo, isipokuwa bwana mmoja tu. Punde kabla ya kuondoka Keswick, asubuhi ya tarehe 24 Novemba, nilisikia kwamba yule bwana, aliyefikia katika nyumba iyo hiyo, alikuwa amejipiga risasi wakati wa usiku, lakini hakuwa amekufa kabisa. Hatukuwa tumesikia mlio wa bastola, kwa kuwa ulikuwa usiku wa dhoruba kali na nyumba kubwa. Siku mbili baadaye, nilipokea kutoka kwa ndugu mmoja Mkristo huko Keswick habari zifuatazo kuhusu tukio hilo.

Keswick, tarehe 25 Novemba 1847.

Mpendwa Bw. Müller:

Uangalizi mpole na wa Kuweza-Yote wa Baba yetu mwenye upendo haukuwahi kuwa juu yako, na kwa hakika juu yetu sote, zaidi ya wakati wa kukaa kwako kwa Bibi ——. Bw. —— alikuwa amerukwa na akili kabisa kwa siku mbili au tatu kabla hujaondoka. Bila udhibiti wowote, alikuwa akitembeatembea chumbani mwake kwa siku na usiku mbili zilizopita, akiwa na bastola zilizojazwa risasi mikononi mwake. Zaidi ya hayo, alikuwa amejitia akilini kwamba wewe ulikuwa unakwenda kumwua. Jinsi Mungu alivyokuwa mwenye neema kwamba alitanda mabawa yake juu yako, na juu ya Bibi Müller mpendwa, hata Shetani asiweze kuvunja ua, kudhuru hata unywele mmoja wa vichwa vyenu. Kunena kwa namna ya wanadamu, hapakuwa na kitu ambacho kingemzuia kuingia chumbani, ambamo sote tulikuwa katika chai, na kufyatua risasi katikati yetu; lakini Bwana alikuwa kimbilio letu na ngome yetu, naye alitulinda kutoka hatari, ambayo hatukuijua. Alijipiga risasi shingoni na kifuani, lakini hakufa. Amevalishwa kanzu ya kuzuia mikono. Nilisaidia kukata nguo zake, na katika huduma nyingine ndogo zilizohitajika wakati kama huo, na nikamweleza juu ya upendo wa Kristo katika kufa kwa ajili ya wenye dhambi maskini. “Naijua,” akasema. Alijipiga risasi mara ya kwanza yapata saa tisa alfajiri, na tena yapata saa moja. Jinsi chumba chake kilivyoonyesha mandhari; bastola zililala katika damu; visu vyenye damu, viramba, na wembe zilitawanyika sakafuni, na kadhalika.

Naongeza dondoo kutoka barua ya pili, iliyoandikwa na ndugu yule yule Mkristo, kwa sababu inaonyesha zaidi jinsi Bwana alivyokuwa mwenye rehema nyingi kwetu wakati huo, katika kutulinda.

Bw. —— bado yu hai, naye ameondolewa na rafiki zake kwenda Yorkshire. Yaonekana, wazimu upo katika familia yake, baba yake akiwa wakati huu katika kituo cha wagonjwa wa akili. Ni dhahiri kwamba alikuwa na bastola mifukoni mwake, lakini hili hakuna aliyejua hata baada ya tukio kutokea. Sijui ni saa ngapi ya usiku ulipoenda kulala, lakini nadhani ilikuwa yapata saa nne. Kama ni hivyo, ilikuwa saa nne Bw. —— aliposhuka kutoka chumba chake cha kulala, baada ya kuwa humo kwa saa sita. Ilikuwa rehema kwamba hukukutana naye, kwa kuwa ni wazi kwamba alikuwa na bastola zilizojazwa risasi mwilini mwake.

Tarehe 31 Desemba 1847. Wamepokewa katika ushirika, katika mwaka huu, 39; na kwa jumla, tangu Bw. Craik na mimi tulipoanza kutenda kazi Bristol, 1,157, mbali na wale 68 tuliowakuta katika ushirika. Katika mwaka huu Bwana ameona vema kunipa £412, 18s. 8½d. Kwa hili yapasa tena kuongezwa elimu ya bure ya binti yangu mpendwa, katika shule ya bweni, yenye thamani kwetu ya angalau pauni hamsini.

Mnamo Aprili, 1848, niliwezeshwa, kwa msaada wa Bwana, kukamilisha maandalizi yote ya kuchapisha Simulizi ya matendo ya Bwana kwangu, katika lugha ya Kifaransa; na yapata Septemba ya mwaka uo huo kitabu kilitokea, chini ya jina lifuatalo: “Exposé de quelques-unes des dispensations de Dieu envers Georges Müller. Paris, librairie Protestante, Rue Tronchet, 2.”

---