Sura 19 · dakika 51 za kusoma
Uwakili
1844.
HAZINA ZA DUNIANI NA ZA MBINGUNI—KUUTAFUTA UFALME WA MUNGU—USHIRIKA NA BABA—MFANYABIASHARA MKRISTO—MIFANO—MAKOSA.
Katika kuhitimisha sehemu hii ya Simulizi yangu, ningependa kuongeza dokezo kadhaa juu ya mafungu machache ya neno la Mungu, kwa sababu mara nyingi mno nimeyaona yakizingatiwa kidogo na Wakristo, na pia kwa sababu nimeuthibitisha uthamani wake, kwa kadiri fulani, katika uzoefu wangu mwenyewe; na kwa hiyo natamani watakatifu wenzangu wote washiriki baraka hiyo pamoja nami.
I. Katika Mathayo 6:19-21, imeandikwa: “Msijiwekee hazina duniani, nondo na kutu viharibupo, na wevi huvunja na kuiba; bali jiwekeeni hazina mbinguni, kusikoharibika kitu kwa nondo wala kutu, wala wevi hawavunji wala hawaibi: kwa kuwa hazina yako ilipo, ndipo utakapokuwapo na moyo wako.” Angalia, msomaji mpendwa, mambo yafuatayo kuhusu sehemu hii ya ushuhuda wa Mungu:
1. Ni Bwana Yesu, Bwana na Bwana-mkubwa wetu, anenaye haya kama mtoa-sheria wa watu wake,—yeye aliye na hekima isiyo na mwisho na upendo usiopimika kwetu, ambaye kwa hiyo anajua kile kilicho kwa ajili ya heri na furaha yetu ya kweli, na ambaye hawezi kututaka jambo lolote lisilopatana na upendo ule uliomwongoza kuutoa uhai wake kwa ajili yetu.
2. Shauri lake, sihi yake ya upendo, na amri yake kwetu sisi wanafunzi wake ni, “Msijiwekee hazina duniani.” Maana yake ni wazi, kwamba wanafunzi wa Bwana Yesu, wakiwa wageni na wapitaji juu ya nchi, yaani hawapo wa nchi wala hawatarajii kubaki humo, wasitafute kuongeza mali zao za kidunia, mali hizo zikiwa za aina yoyote. Hili ni neno kwa waaminio maskini kama vile lilivyo kwa waaminio matajiri; linahusu kuweka shilingi katika benki ya akiba kama vile linavyohusu kuweka maelfu ya pauni katika hazina, au kununua nyumba baada ya nyumba au shamba baada ya shamba. Yaweza kusemwa, Je, si kila mtu mwenye busara na wa kujiwekea akiba hutafuta kuongeza mali yake, ili awe na fungu zuri la kuwaachia watoto wake, au apate kitu cha uzeeni, au cha wakati wa ugonjwa, na kadhalika? Jibu langu ni, ni kweli kabisa kwamba huu ndio mwenendo wa ulimwengu. Lakini ijapokuwa ndivyo ilivyo ulimwenguni, nasi tuna kila sababu ya kuamini kwamba sikuzote itakuwa hivyo miongoni mwa walio wa ulimwengu, na ambao kwa hiyo wana fungu lao duniani, sisi wanafunzi wa Bwana Yesu, tukiwa tumezaliwa mara ya pili, tukiwa watoto wa Mungu, si kwa jina bali kwa kweli, tukiwa hakika washiriki wa tabia ya Mungu, tukiwa katika ushirika na Baba na Mwana, na tukiwa na taraja la “urithi usioharibika, usio na uchafu, usionyauka,” (1 Petro 1:4,) yatupasa kwa kila jinsi kutenda tofauti na ulimwengu, na hivyo katika jambo hili pia. Kama sisi wanafunzi wa Bwana Yesu tukitafuta, kama watu wa ulimwengu, kuongeza mali zetu, je, walio wa ulimwengu hawawezi kwa haki kutia shaka kama tunaamini yale tunayoyasema, tunaponena juu ya urithi wetu, wito wetu wa mbinguni, kuwa kwetu watoto wa Mungu, na kadhalika? Mara nyingi ni lazima liwe kwazo la kusikitisha kwa asiyeamini kumwona mtu anayekiri kumwamini Bwana Yesu akitenda katika jambo hili sawasawa naye. Fikirini juu ya hili, ndugu zangu wapendwa katika Bwana, ikiwa dokezo hili lawahusu.
3. Bwana wetu asema juu ya nchi kwamba ni mahali “Ambapo nondo na kutu viharibupo, na wevi huvunja na kuiba.” Kila kilicho cha nchi, na kinachohusiana nayo kwa njia yoyote, ki chini ya uharibifu, mabadiliko, na kutoweka. Hakuna uhalisi wala kitu cha kudumu katika chochote isipokuwa katika mambo ya mbinguni. Mara nyingi kukusanya kwa uangalifu mali za kidunia huishia kuzipoteza kwa dakika moja kwa moto, kwa wizi, kwa mabadiliko ya mambo ya biashara, kwa kupoteza kazi, na kadhalika; lakini hata kama yote haya yasingetukia, bado, muda kidogo tu, na nafsi yako itatakwa kwako; au, muda kidogo tu, na Bwana Yesu atarudi; nawe utakuwa na faida gani, msomaji mpendwa, kama umetafuta kwa uangalifu kuongeza mali zako za kidunia?
4. Bwana wetu, hata hivyo, hatuamuru tu tusijiwekee hazina duniani; kwa maana kama asingesema zaidi ya hilo, amri hii yake ingeweza kutumiwa vibaya, na watu wangeweza kuona ndani yake kitia-moyo cha tabia zao za ubadhirifu, cha upendo wao wa anasa, cha desturi yao ya kutumia kila walicho nacho, au wawezacho kupata, juu yao wenyewe. Basi haimaanishi, kama msemo wa kawaida usemavyo, kwamba tutumie kadiri ya mapato yetu yote; kwa maana anaongeza, “Bali jiwekeeni hazina mbinguni.” Kuna jambo la kuweka akiba mbinguni kwa uhakika kama vile kunavyokuwa na kuweka akiba duniani; kama isingekuwa hivyo, Bwana wetu asingelisema hivyo. Kama vile watu wawekavyo kiasi baada ya kiasi katika benki, nacho kikaandikwa kwa faida yao, nao waweza kuitumia fedha hiyo baadaye: vivyo hivyo kwa hakika ile senti, ile shilingi, ile pauni, zile pauni mia, zile pauni elfu kumi, zilizotolewa kwa ajili ya Bwana, na kusukumwa na upendo wa Yesu, kwa ndugu maskini, au zilizotumiwa kwa njia yoyote katika kazi ya Mungu, huziandika katika kitabu cha ukumbusho, huzihesabu kuwa zimewekwa akiba mbinguni. Fedha hazijapotea, zimewekwa akiba katika benki ya mbinguni; lakini hivyo, kwamba ijapokuwa benki ya kidunia yaweza kufilisika, au kwa njia ya mazingira ya kidunia twaweza kuzipoteza mali zetu za kidunia, fedha iliyohifadhiwa hivyo mbinguni haiwezi kupotea. Lakini hii si tofauti pekee. Nadokeza mambo machache zaidi: Hazina zilizowekwa duniani huleta pamoja nazo masumbuko mengi; hazina zilizowekwa mbinguni hazileti masumbuko kamwe. Hazina zilizowekwa duniani haziwezi kutoa furaha ya rohoni; hazina zilizowekwa mbinguni huleta pamoja nazo amani na furaha katika Roho Mtakatifu hata sasa. Hazina zilizowekwa duniani, katika saa ya kufa haziwezi kutoa amani na faraja, na uhai ukiisha huondolewa kwetu; hazina zilizowekwa mbinguni huchochea shukrani kwamba tuliruhusiwa na kuhesabiwa kuwa wenye kustahili kumtumikia Bwana kwa mahitaji ambayo kwayo alipenda kutukabidhi kama wakili, na uhai huu ukiisha hatunyang’anywi yale yaliyowekwa huko, bali twendapo mbinguni twenda mahali zilipo hazina zetu, nasi tutazikuta huko. Mara nyingi twasikia ikisemwa, mtu akifa, alikufa akiwa na thamani ya kadhaa. Lakini yawe yatakayokuwa misemo iliyozoeleka ulimwenguni, ni hakika kwamba mtu aweza kufa akiwa na thamani ya pauni elfu hamsini, kama ulimwengu uhesabuvyo, na hali mtu huyo aweza kuwa hana, mbele za Mungu, hata pauni elfu moja, kwa sababu hakuwa tajiri kwa Mungu, hakujiwekea hazina mbinguni. Na hivyo, kwa upande mwingine, twaweza kudhania mtu wa Mungu akilala usingizi katika Yesu, na mjane wake aliyebaki akikuta karibu hakubaki chochote cha kutosha hata mazishi, ambaye hata hivyo alikuwa tajiri kwa Mungu: mbele za Mungu aweza kuwa na pauni elfu tano, aweza kuwa amejiwekea kiasi hicho mbinguni. Msomaji mpendwa, je, nafsi yako inatamani kuwa tajiri kwa Mungu, kujiwekea hazina mbinguni? Ulimwengu unapita, na tamaa zake. Bado muda kidogo tu na uwakili wetu utaondolewa kwetu. Kwa sasa tuna nafasi ya kumtumikia Bwana kwa wakati wetu, vipawa vyetu, nguvu za mwili wetu, karama zetu; na pia kwa mali zetu; lakini karibuni nafasi hii yaweza kukoma. Loo, jinsi karibuni yaweza kukoma! Kabla hata haya hayajasomwa na yeyote, huenda nikawa nimelala usingizi; na siku ile ile baada ya wewe kuyasoma haya, msomaji mpendwa, huenda ukalala usingizi; na kwa hiyo, wakati tunapokuwa na nafasi, na tumtumikie Bwana.
5. Bwana mwishowe aongeza: “Kwa kuwa hazina yako ilipo, ndipo utakapokuwapo na moyo wako.” Ni wapi upasapo kuwa moyo wa mwanafunzi wa Bwana Yesu, isipokuwa mbinguni? Wito wetu ni wito wa mbinguni, urithi wetu ni urithi wa mbinguni, uliowekwa akiba kwa ajili yetu mbinguni; uenyeji wetu uko mbinguni; lakini kama sisi tuaminio katika Bwana Yesu tukijiwekea hazina duniani, tokeo lake lisiloepukika ni kwamba mioyo yetu itakuwa duniani; naam, tendo lenyewe la kufanya hivyo huthibitisha kuwa iko huko! Wala haitakuwa vinginevyo, hata pale kutakapokuwa na kuacha kujiwekea hazina duniani. Mwaminio ajiwekeaye hazina duniani aweza, mwanzoni, asiishi waziwazi katika dhambi, aweza kwa kadiri fulani hata bado kumletea Bwana heshima katika mambo fulani; lakini mielekeo yenye madhara ya tabia hii itajidhihirisha zaidi na zaidi, hali tabia ya kujiwekea hazina mbinguni ingeuvuta moyo zaidi na zaidi kuelekea mbinguni; ingekuwa ikiitia nguvu daima tabia yake mpya, tabia yake ya kimungu, nguvu zake za rohoni, kwa sababu ingezitumia nguvu zake za rohoni, na hivyo zingetiwa nguvu; naye zaidi na zaidi, hali angali mwilini, angeuwa na moyo wake mbinguni, ukielekezwa juu ya mambo ya mbinguni; na hivyo kujiwekea hazina mbinguni kungeleta pamoja nako, hata katika maisha haya, baraka za thamani za rohoni kama malipo ya utii kwa amri ya Bwana wetu.
II. Fungu lifuatalo, ambalo natamani kutoa maelezo machache juu yake, ni Mathayo 6:33: “Bali utafuteni kwanza ufalme wa Mungu, na haki yake; na hayo yote mtazidishiwa.” Baada ya Bwana wetu, katika mistari iliyotangulia, kuwaelekeza wanafunzi wake “kwa ndege wa angani,” na “maua ya kondeni,” ili wasiwe na masumbuko juu ya mahitaji ya maisha, aongeza: “Kwa hiyo msisumbuke (kwa halisi, msiwe na wasiwasi), mkisema, Tule nini? au Tunywe nini? au Tuvae nini? (kwa maana hayo yote Mataifa huyatafuta;) kwa kuwa Baba yenu wa mbinguni anajua ya kuwa mnahitaji hayo yote.” Angalia hapa hasa kwamba sisi, watoto wa Mungu, twapaswa kuwa tofauti na mataifa ya dunia, na wale wasio na Baba mbinguni, na ambao kwa hiyo hulifanya kuwa shughuli yao kubwa, wasiwasi wao wa kwanza, watakula nini, na watakunywa nini, na watavaa nini. Sisi, watoto wa Mungu, twapaswa, kama katika kila jambo jingine, vivyo hivyo katika jambo hili pia, kuwa tofauti na ulimwengu, na kuuthibitishia ulimwengu kwamba twaamini ya kuwa tunaye Baba mbinguni ajuaye kwamba twahitaji hayo yote. Ukweli kwamba Baba yetu Mwenyezi, aliyejaa upendo usio na mwisho kwetu sisi watoto wake, na aliyetuthibitishia upendo wake katika kumtoa Mwanawe wa pekee, na uweza wake usio na mwisho katika kumfufua kutoka kwa wafu, anajua kwamba twahitaji vitu hivi, wapasa kuondoa wasiwasi wote akilini mwetu. Lakini, kuna jambo moja ambalo yatupasa kulizingatia, na ambalo yatupasa kulizingatia, kuhusu mahitaji yetu ya kimwili; limetajwa katika mstari wetu: “Bali utafuteni kwanza ufalme wa Mungu na haki yake.” Shughuli kubwa ambayo mwanafunzi wa Bwana Yesu apaswa kuijali (kwa maana neno hili lilinenwa kwa wanafunzi, kwa wanaokiri kuamini) ni kuutafuta ufalme wa Mungu, yaani kutafuta, kama nionavyo, mafanikio ya nje na ya ndani ya kanisa la Kristo. Kama, kwa kadiri ya uwezo wetu, na kwa kadiri ya nafasi ambayo Bwana atupatiayo, tukitafuta kuwavuta watu kwa Bwana Yesu, hilo laonekana kwangu kuwa ni kutafuta mafanikio ya nje ya ufalme wa Mungu; nasi kama, tukiwa viungo vya mwili wa Kristo, tukitafuta kuwafaa viungo wenzetu katika mwili, tukiwasaidia mbele katika neema na kweli, au tukiwatunza kwa njia yoyote kwa ajili ya kujengwa kwao, hilo lingekuwa ni kutafuta mafanikio ya ndani ya ufalme wa Mungu. Lakini pamoja na hili twapaswa pia “kutafuta haki yake,” ambako kwamaanisha (kwa kuwa lilinenwa kwa wanafunzi, kwa wale walio na Baba mbinguni, wala si kwa walio wasio naye), kutafuta kuwa zaidi na zaidi kama Mungu, kutafuta kufananishwa kwa ndani na nia ya Mungu. Kama mambo haya mawili yakizingatiwa (nayo yanamaanisha pia kwamba hatuko wavivu katika shughuli zetu), ndipo twaingia chini ya ahadi hii ya thamani: “Na hayo yote (yaani, chakula, mavazi, au kitu kingine chochote kinachohitajika kwa maisha haya ya sasa) mtazidishiwa.” Si kwa kuyazingatia mambo haya mawili tunapopokea baraka, bali ni katika kuyazingatia.
Sasa nakuuliza, msomaji wangu mpendwa, maswali machache kwa upendo wote, kwa sababu natafuta hakika heri yako, wala sipendi kukuwekea maswali haya bila kwanza kuyaweka mbele ya moyo wangu mwenyewe. Je, wewe hulifanya kuwa shughuli yako kuu, wasiwasi wako mkuu wa kwanza, kuutafuta ufalme wa Mungu na haki yake? Je, mambo ya Mungu, heshima ya jina lake, heri ya kanisa lake, kuongoka kwa wenye dhambi, na faida ya nafsi yako mwenyewe, ndiyo lengo lako kuu? Au je, biashara yako, au jamaa yako, au mambo yako mwenyewe ya kimwili, kwa namna moja au nyingine kwanza kabisa huchukua fikira zako? Kama ndivyo ilivyo, basi, ijapokuwa waweza kuwa na mahitaji yote ya maisha, je, ungeweza kushangaa kama usingekuwa nayo? Kumbuka kwamba ulimwengu unapita, lakini mambo ya Mungu hudumu milele.
Sikumjua kamwe mtoto wa Mungu, aliyetenda kulingana na fungu lililotangulia, ambaye katika uzoefu wake Bwana hakulitimiza neno lake la ahadi, “Hayo yote mtazidishiwa.”
III. Sehemu ya tatu ya ushuhuda wa Mungu ambayo natamani kutoa dokezo machache juu yake, iko katika 1 Yohana 1:3: “Na ushirika wetu ni pamoja na Baba, na pamoja na Mwana wake Yesu Kristo.” Angalia,
1. Maneno haya “ushirika,” “muungano,” “ushiriki-pamoja,” na “ubia,” yamaanisha jambo lilelile.
2. Mwaminio katika Bwana Yesu hapati tu msamaha wa dhambi zake zote, kama apatavyo kwa kumwagwa kwa damu ya Yesu, kwa imani katika jina lake; wala hafanywi tu kuwa mwenye haki mbele za Mungu, kwa haki ya Bwana Yesu, kwa imani katika jina lake; wala hazaliwi tu mara ya pili, kuzaliwa na Mungu, na kuwa mshiriki wa tabia ya kimungu, na kwa hiyo mtoto wa Mungu na mrithi wa Mungu; bali yuko pia katika ushirika au ubia na Mungu. Basi, kwa kadiri iwahusuyo Mungu, na kusimama kwetu katika Bwana Yesu, twaipata baraka hii mara moja kwa daima; wala hairuhusu ongezeko wala upungufu. Kama vile upendo wa Mungu kwetu sisi waaminio, watoto wake, ni ule ule usiobadilika, yawe yatakayokuwa madhihirisho ya upendo huo; na kama vile amani yake nasi ni ile ile, ijapokuwa amani yetu yaweza kutaabishwa kiasi gani; ndivyo ilivyo pia kuhusu kuwa kwetu katika ushirika au ubia naye: hubaki ule ule usiobadilika kwa kadiri iwahusuyo Mungu. Lakini basi,
3. Kuna ushirika, au ubia, wa kiuzoefu, pamoja na Baba na pamoja na Mwanawe, unaokuwa katika hili: kwamba yote tuliyo nayo katika Mungu, kama tulivyo washirika au wabia wa Mungu, huletwa chini katika maisha yetu ya kila siku, hufurahiwa, hupatwa uzoefu, na hutumiwa. Ushirika huu, au ubia, wa kiuzoefu, huruhusu ongezeko au upungufu, kwa kadiri ile ambayo imani hutumika, na ambayo twaingia katika yale tuliyoyapokea katika Bwana Yesu. Kipimo ambacho kwacho twaufurahia ushirika huu wa kiuzoefu pamoja na Baba na pamoja na Mwana hakina mpaka; kwa maana bila mpaka twaweza kutumia ubia wetu pamoja na Baba na pamoja na Mwana, na kuchota kwa maombi na imani katika utimilifu usiokwisha ulio katika Mungu.
Basi na tuchukue mifano michache ili tuone jinsi ushirika huu, au ubia, wa kiuzoefu pamoja na Baba na pamoja na Mwana ufanyavyo kazi kivitendo. Fikiria kuna wazazi wawili waaminio ambao hawakuletwa kwenye kuijua kweli hata miaka kadhaa baada ya Bwana kuwapa watoto kadhaa. Watoto wao walilelewa katika njia za dhambi na uovu, wakati wazazi hawakumjua Bwana. Sasa wazazi huvuna kama walivyopanda. Wanateseka kwa kuwaonyesha watoto wao mfano mbaya, kwa maana watoto wao ni wakaidi na huenenda vibaya kupita kiasi. Sasa lifanyike nini? Je, wazazi kama hao yawapasa kukata tamaa? La. Jambo la kwanza wapaswalo kufanya ni kuungama dhambi zao kwa Mungu, kuhusu kuwapuuza watoto wao wakati wenyewe walipokuwa wakiishi katika dhambi, kisha kukumbuka kwamba wako katika ubia na Mungu, na kwa hiyo kuwa na moyo mkuu, ijapokuwa wenyewe bado hawatoshi kabisa kwa kazi ya kuwaongoza watoto wao. Wenyewe hawana hekima, wala saburi, wala uvumilivu, wala upole, wala unyenyekevu, wala upendo, wala uthabiti na uimara, wala kitu kingine chochote kihitajikacho katika kuwatendea watoto wao ipasavyo. Lakini Baba yao wa mbinguni ana haya yote. Bwana Yesu ana haya yote. Nao wako katika ubia na Baba, na na Mwana, na kwa hiyo waweza kupata kwa maombi na imani yote wayahitajiyo kutoka katika utimilifu wa Mungu. Nasema kwa maombi na imani, kwa maana yatupasa kuudhihirisha uhitaji wetu kwa Mungu katika maombi, kuomba msaada wake, kisha yatupasa kuamini atatupa tuhitajilo. Maombi peke yake hayatoshi. Twaweza kuomba kadiri isivyo kifani, lakini, kama hatuamini kwamba Mungu atatupa tuhitajilo, hatuna sababu ya kutazamia kwamba tutapokea tuliyoyaomba. Basi wazazi hao wangehitaji kumwomba Mungu awape hekima, saburi, uvumilivu, upole, unyenyekevu, upendo, uthabiti, na uimara vihitajikavyo, na kitu kingine chochote watakachohisi kwamba wanahitaji. Waweza kwa ujasiri wa unyenyekevu kumkumbusha Baba yao wa mbinguni kwamba neno lake linawahakikishia kuwa wako katika ubia naye, na, kwa kuwa wenyewe wana upungufu katika mambo haya, kumwomba apende kukidhi uhitaji wao; kisha yawapasa kuamini kwamba Mungu atalitenda, nao watapokea kwa kadiri ya uhitaji wao.
Mfano mwingine: Fikiria niko katika hali fulani katika biashara yangu hata siku baada ya siku shida namna hiyo huinuka hata daima najikuta nachukua hatua mbaya kwa sababu ya shida hizi kubwa. Jinsi gani hali yaweza kubadilishwa kuwa bora? Ndani yangu mwenyewe sioni dawa ya shida hizo. Nikijitazama mwenyewe siwezi kutazamia lolote isipokuwa kufanya makosa zaidi, na kwa hiyo, jaribu juu ya jaribu laonekana kuwa mbele yangu. Na hata hivyo sina haja ya kukata tamaa. Mungu aliye hai ni mbia wangu. Mimi sina hekima ya kutosha ya kukabiliana na shida hizi hata niweze kujua hatua za kuchukua, bali yeye aweza kuniongoza. Basi ninalopaswa kufanya ni hili: kwa unyofu kuiweka hali yangu mbele ya Baba yangu wa mbinguni na Bwana wangu Yesu. Baba na Mwana ni wabia wangu. Yanipasa kuumimina moyo wangu kwa Mungu, na kumwomba, kwamba, kwa kuwa yeye ni mbia wangu, nami sina hekima ndani yangu ya kukabiliana na shida hizi nyingi zinazotukia daima katika biashara yangu, apende kuniongoza na kunielekeza, na kunipatia hekima ihitajikayo; kisha yanipasa kuamini kwamba Mungu atafanya hivyo, na kwenda kwa moyo mkuu kwenye biashara yangu, na kutazamia msaada kutoka kwake katika shida ifuatayo itakayonijia. Yanipasa kutazama uongozi; yanipasa kutarajia shauri kutoka kwa Bwana; na kwa hakika kama nifanyavyo hivyo, nitaupata, nitakuta kwamba niko, si kwa jina bali kwa kweli, katika ubia pamoja na Baba na pamoja na Mwana.
Mfano mwingine: Kuna baba na mama wenye watoto wadogo saba. Wazazi wote wawili ni waaminio. Baba hufanya kazi katika kiwanda, lakini hawezi kupata zaidi ya shilingi kumi kwa juma. Mama hawezi kupata chochote. Shilingi hizi kumi ni chache mno kwa kutoa chakula chenye lishe na afya kwa watoto saba wanaokua na wazazi wao, na kwa kuwapatia mahitaji mengine ya maisha. Lifanyike nini katika hali kama hii? Hakika si kumlaumu mwenye kiwanda, ambaye huenda asiweze kutoa mshahara zaidi, wala si kumnung’unikia Mungu; bali yawapasa wazazi kwa unyofu kumwambia Mungu, mbia wao, kwamba mshahara wa shilingi kumi kwa juma hautoshi katika Uingereza kuwapatia watu tisa mahitaji yao yote, ili afya yao isidhurike. Yawapasa kumkumbusha Mungu kwamba yeye si bwana mkali, si kiumbe asiye na huruma, bali ni Baba mwenye upendo mwingi, aliyethibitisha kwa wingi upendo wa moyo wake katika kumtoa Mwanawe wa pekee. Nao yawapasa kwa unyofu kama wa mtoto kumwomba kwamba ama aliagize hivyo mwenye kiwanda apate kuweza kutoa mshahara zaidi; au kwamba yeye (Bwana) awapatie mahali pengine, ambako baba atakuwa na uwezo wa kupata zaidi; au kwamba apende, kwa njia moja au nyingine, kama ionekanavyo vema kwake, kuwapatia mahitaji zaidi. Yawapasa kumwomba Bwana, kwa unyofu kama wa mtoto, tena na tena kwa ajili yake, kama hajibu ombi lao mara moja; nayo yawapasa kuamini kwamba Mungu, Baba yao na mbia wao, atawapa haja ya mioyo yao. Yawapasa kutazamia jibu la maombi yao; siku baada ya siku yawapasa kutazama jibu hilo, na kurudia ombi lao hata Mungu atakapowajalia. Kwa hakika kama wanaamini kwamba Mungu atawajalia ombi lao, ndivyo kwa hakika litakavyojaliwa.
Vivyo hivyo, fikiria nilitamani nguvu zaidi juu ya dhambi zinizingazo; fikiria nilitamani nguvu zaidi dhidi ya majaribu fulani; fikiria nilitamani hekima zaidi, au neema, au kitu kingine chochote nikihitajicho katika utumishi wangu miongoni mwa watakatifu, au katika utumishi wangu kwa wasioongoka: nina la kufanya gani isipokuwa kutumia kuwa kwangu katika ushirika pamoja na Baba na pamoja na Mwana? Kama vile, kwa mfano, karani mzee mwaminifu, ambaye leo hii amechukuliwa kuwa mbia na kampuni tajiri kupita kiasi, ijapokuwa yeye mwenyewe hana mali kabisa, asingekata tamaa kwa sababu ya malipo makubwa yanayopaswa kufanywa na kampuni ndani ya siku tatu, ijapokuwa yeye mwenyewe hana fedha kabisa, bali angejifariji kwa utajiri mkubwa waliokuwa nao wale waliomchukua kwa ukarimu kuwa mbia: vivyo hivyo yatupasa sisi, watoto wa Mungu na watumishi wa Yesu Kristo, kujifariji kwa kuwa katika ushirika, au ubia, pamoja na Baba, na pamoja na Mwana, ijapokuwa hatuna nguvu zetu wenyewe dhidi ya dhambi zinizingazo; ijapokuwa hatuwezi kuyahimili majaribu yaliyo mbele yetu, kwa nguvu zetu wenyewe; na ijapokuwa hatuna neema wala hekima ya kutosha kwa utumishi wetu miongoni mwa watakatifu, au kwa wasioongoka. Tunalopaswa kufanya ni kuchota kutoka kwa mbia wetu, Mungu aliye hai. Kwa maombi na imani twaweza kupata msaada na baraka zote za kimwili na za rohoni zihitajikazo. Kwa unyofu wote yatupasa kuumimina moyo wetu mbele za Mungu, kisha yatupasa kuamini kwamba atatupa kwa kadiri ya uhitaji wetu.
Lakini kama hatuamini kwamba Mungu atatusaidia, je, twaweza kuwa na amani? Yule karani, aliyechukuliwa katika kampuni kuwa mbia, anaamini kwamba kampuni italipa malipo, ijapokuwa ni makubwa hivyo, na ijapokuwa yatapaswa kufanywa ndani ya siku tatu, na ni jambo hili linaloufanya moyo wake kuwa mtulivu, ijapokuwa yeye mwenyewe ni maskini kabisa. Yatupasa kuamini kwamba mbia wetu tajiri asiye na kifani, Mungu aliye hai, atatusaidia katika uhitaji wetu, nasi hatutakuwa katika amani tu, bali kwa hakika tutakuta kwamba msaada tuhitajio utajaliwa kwetu. Usiache utambuzi wa kutostahili kwako kote kukuzuie, msomaji mpendwa, usiamini yale Mungu aliyoyanena kukuhusu. Kama wewe ni hakika mwaminio katika Bwana Yesu, basi pendeleo hili la thamani, la kuwa katika ubia pamoja na Baba na Mwana, ni lako, ijapokuwa wewe nami hatustahili kamwe. Kama utambuzi wa kutostahili kwetu ungetuzuia kuamini yale Mungu aliyoyanena kuhusu wale wamtegemeao na kumtumaini Bwana Yesu kwa ajili ya wokovu, basi tungekuta kwamba hakuna hata baraka moja, ambayo kwayo tumebarikiwa katika Bwana Yesu, ambayo, kwa sababu ya kutostahili kwetu, tungeweza kupata kutoka kwayo faraja au amani yoyote ya kudumu.
IV. Kuna jambo jingine moja, ambalo, pamoja na sehemu kadhaa za neno la Mungu zinazohusu suala hili, natamani kuliweka mbele ya msomaji aaminiye, nalo lahusu “njia ya kimaandiko ya kuzishinda shida ambazo mwaminio hukutana nazo sasa ambaye amejishughulisha na biashara, ufundi, taaluma, au wito wowote wa kidunia, zinazoinuka kutokana na ushindani katika biashara, idadi kubwa mno ya watu kujishughulisha na wito ule ule, kukwama kwa biashara, na mfano wa hayo.” Watoto wa Mungu, walio wageni na wapitaji juu ya nchi, nyakati zote wamekuwa na shida ulimwenguni, kwa maana hawapo kwao, bali wako ugenini; wala haiwapasi, hata kurudi kwa Bwana Yesu, kutazamia kuwa vinginevyo kwao. Lakini ijapokuwa haya ni kweli, ni kweli pia kwamba Bwana ametupatia katika shida zetu zote kitu fulani katika neno lake mwenyewe cha kuzikabili. Shida zote zaweza kushindwa kwa kutenda kulingana na neno la Mungu. Wakati huu natamani hasa kuonyesha njia ambazo kwazo watoto wa Mungu waliojishughulisha na wito wowote wa kidunia waweza kuwa na uwezo wa kuzishinda shida zinazoinuka kutokana na ushindani katika biashara, idadi kubwa mno ya watu kujishughulisha na wito ule ule, kukwama kwa biashara, na mfano wa hayo.
1. Jambo la kwanza ambalo mwaminio aliye katika shida kama hizo apaswa kujiuliza ni, Je, niko katika wito ambao ndani yake naweza kukaa pamoja na Mungu? Kama kazi yetu ni ya aina hiyo hata tusiweze kuomba baraka ya Mungu juu yake, au tungeona haya kukutwa ndani yake wakati wa kutokea kwa Bwana Yesu, au ambayo kwa lazima huzuia maendeleo yetu ya rohoni, basi yatupasa kuiacha, na kujishughulisha na kitu kingine; lakini katika hali chache tu ndipo hili linahitajika. Sehemu iliyo kubwa zaidi ya kazi ambazo waaminio wamejishughulisha nazo si za aina hiyo hata iwapasa kuziacha ili kudumisha dhamiri njema, na ili kuweza kwenda pamoja na Mungu, ijapokuwa, huenda, mabadiliko fulani yanahitaji kufanywa katika jinsi ya kuendesha ufundi, biashara, au taaluma yao. Kuhusu sehemu hizo za wito wetu zinazoweza kuhitaji mabadiliko, tutapokea mafundisho kutoka kwa Bwana kama hakika tunayatamani, na kumngoja kwa ajili yake, na kuyatarajia kutoka kwake.
2. Sasa fikiria mwaminio yuko katika wito ambao ndani yake aweza kukaa pamoja na Mungu, jambo lifuatalo la kutatuliwa ni, “Kwa nini naendesha biashara hii, au kwa nini nimejishughulisha na ufundi huu au kazi hii?” Katika hali nyingi, kwa kadiri uzoefu wangu ufikiavyo, ambao nimeukusanya katika utumishi wangu miongoni mwa watakatifu katika kipindi cha miaka kumi na mitano na nusu iliyopita [yaani katika mwaka 1845], naamini jibu lingekuwa, “Nimejishughulisha na wito wangu wa kidunia ili nipate kuchuma mahitaji ya kupata riziki ya maisha kwa ajili yangu na jamaa yangu.” Hapa ndipo penye kosa kuu ambalo kutoka kwalo karibu makosa mengine yote yanayoshikiliwa na watoto wa Mungu, kuhusu wito wao, huchipuka. Si nia sahihi wala ya kimaandiko kujishughulisha na ufundi au biashara au taaluma kwa kusudi tu la kuchuma mahitaji ya kupata riziki ya maisha kwa ajili yetu na jamaa yetu, bali twapaswa kufanya kazi kwa sababu ni mapenzi ya Bwana kwetu. Hili ni wazi kutokana na mafungu yafuatayo: 1 Wathesalonike 4:11, 12; 2 Wathesalonike 3:10-12; Waefeso 4:28. Ni kweli kabisa kwamba, kwa jumla, Bwana hutoa mahitaji ya maisha kwa njia ya wito wetu wa kawaida: lakini kwamba hiyo si sababu inayotupasa kufanya kazi, ni wazi vya kutosha kutokana na kufikiri kwamba kama kupata kwetu mahitaji ya maisha kungetegemea uwezo wetu wa kufanya kazi, tusingeweza kamwe kuwa na uhuru kutoka kwa wasiwasi, kwa maana tungepaswa daima kujiambia, Nitafanya nini nitakapokuwa mzee mno wa kufanya kazi, au wakati kwa sababu ya ugonjwa nisipoweza kuchuma riziki yangu? Lakini kama, kwa upande mwingine, tumejishughulisha na wito wetu wa kidunia kwa sababu ni mapenzi ya Bwana kwetu kwamba tufanye kazi, na kwamba tukifanya kazi hivyo tuwapatie jamaa zetu mahitaji, na pia tuweze kuwategemeza wadhaifu, wagonjwa, wazee, na wahitaji, ndipo tuna sababu njema na ya kimaandiko ya kujiambia, Impendezapo Bwana kunilaza katika kitanda cha ugonjwa, au kunizuia vinginevyo kwa sababu ya udhaifu, au uzee, au kukosa ajira, nisiweze kuchuma riziki yangu kwa kazi ya mikono yangu, au biashara yangu, au taaluma yangu, bado atanitunza. Kwa sababu sisi tuaminio ni watumishi wa Yesu Kristo, aliyetununua kwa damu yake ya thamani, wala si mali yetu wenyewe, na kwa sababu Bwana na Bwana-mkubwa wetu huyu wa thamani ametuamuru kufanya kazi, kwa hiyo tunafanya kazi: na katika kufanya hivyo Bwana wetu atatutunza, lakini iwe kwa njia hii au kwa njia nyingine yoyote hakika atatutunza, kwa maana twafanya kazi kwa kumtii yeye; na kama hata bwana wa kidunia aliye na haki huwapa watumishi wake mshahara, Bwana kwa hakika ataangalia kwamba tupate mshahara wetu, kama, kwa kumtii yeye, tumejishughulisha na wito wetu, wala si kwa ajili yetu wenyewe.
Jinsi tofauti ilivyo kubwa kati ya kutenda kulingana na neno la Mungu na kutenda kulingana na tamaa zetu za asili, au desturi za ulimwengu, itakuwa wazi, natumaini, kwa mfano ufuatao: Fikiria nilijishughulisha na ufundi fulani wenye manufaa. Fikiria nilikuwa na taraja la hakika la kibinadamu kwamba ndani ya miezi mitatu ijayo kazi yangu isingeniletea chochote, kwa sababu fulani zinazohusiana na hali ya mambo ya kibiashara. Kama mtu wa ulimwengu ningesema, Sitafanya kazi kabisa, kwa sababu kazi yangu haitalipwa; lakini kama Mkristo, atamaniye kutenda kulingana na neno takatifu la Mungu, yanipasa kusema, Ufundi wangu wafaa jamii, nami nitafanya kazi, licha ya matarajio yote ya kibinadamu, kwa sababu Bwana Yesu ameniamuru kufanya kazi; kutoka kwake, wala si kutoka kwa ufundi wangu, natazamia mshahara wangu. Zaidi ya hili, Mkristo yampasa pia kusema, Uvivu ni mtego wa kutisha wa ibilisi; ana nafasi ya pekee ya kupata faida juu ya watoto wa Mungu wanapokuwa hawana shughuli; na, kwa hiyo, nitafanya kazi ijapokuwa sina taraja lolote la kibinadamu la kupata malipo kwa kazi yangu, bali nitapata tu bei ya gharama ya malighafi, na nitapaswa kutoa kazi yangu bure. Zaidi ya hayo, Mkristo yampasa kusema, Ijapokuwa kwa uwezekano wa kibinadamu nitapaswa kufanya kazi bure katika miezi mitatu ijayo, hata hivyo nitafanya kazi, kwa sababu Bwana aweza upesi kubadili hali ya mambo, kinyume cha matarajio yote ya kibinadamu; lakini impendezapo au isimpendeze kufanya hivyo, nafanya kazi kwa sababu mimi ni wa Bwana, niliyenunuliwa kwa damu yake ya thamani, naye ananiamuru kufanya kazi.
Lakini kuna nia zilizo chini zaidi ya kujishughulisha na wito wetu wa kidunia kwa kusudi tu la kuchuma mahitaji ya kupata riziki ya maisha, ambazo kwa hizo hata Wakristo, watoto wa kweli wa Mungu, waweza kujishughulisha na wito wao, kama vile, kupata kiasi fulani cha fedha, kisha kustaafu biashara na kuishi kwa faida ya riba; au kujiwekea kitu kwa ajili ya uzeeni; au kupata kiasi fulani cha mali, bila kukusudia kuacha biashara. Kama ni jambo lisilo la kimaandiko kujishughulisha na wito wetu kwa kusudi tu la kuchuma mahitaji ya kupata riziki ya maisha kwa ajili yetu na jamaa yetu, si jambo lisilofaa zaidi kiasi gani mtoto wa Mungu kujishughulisha na wito wake kwa ajili ya lolote la sababu zilizotajwa mwisho.
Basi jambo hili la pili, Kwa nini naendesha biashara hii? Kwa nini nimejishughulisha na ufundi huu au taaluma hii? yapasa kwanza litatuliwe katika hofu ya Mungu, na kulingana na mapenzi ya Mungu yaliyofunuliwa; na kama hatuwezi kusema, kwa unyofu wa moyo, Naendesha biashara yangu, nimejishughulisha na ufundi wangu, au sanaa, au taaluma yangu, kama mtumishi wa Yesu Kristo, ambaye mimi ni wake, kwa sababu amenunua kwa damu yake ya thamani, naye ameniamuru kufanya kazi, na kwa hiyo nafanya kazi,—nasema, kama hatuwezi kusema hili kwa unyofu wa moyo, bali yatupasa kukiri kwamba twafanya kazi kwa ajili ya nia zilizo chini zaidi, kama vile ili tupate kuchuma riziki yetu, au kwa ajili ya nia zilizo chini zaidi, na ambazo hazimstahili kabisa mtoto wa Mungu, ambaye si wa ulimwengu, bali ni wa Mungu, kama vile kupata kiasi fulani cha fedha ili tuweze kuishi kwa faida ya riba bila kupaswa kufanya kazi, au kujiwekea kitu kwa ajili ya uzeeni, au kupata kiasi fulani cha mali bila kukusudia kuacha biashara;—kama hizi ndizo nia zetu za kujishughulisha na wito wetu, nasema, je, twaweza kushangaa kwamba twakutana na shida kubwa katika biashara yetu, na kwamba Bwana katika upendo wake mwingi kwetu, sisi watoto wake wanaokosea, hatuachi kufanikiwa? Lakini fikiria jambo hili la pili limetatuliwa kimaandiko, nasi twaweza kusema kwa unyofu kwamba, kwa sababu sisi ni watumishi wa Yesu Kristo, tumejishughulisha kama tulivyo; yatupasa zaidi kufikiria,—
3. Je, twaendesha biashara yetu, au tumejishughulisha na ufundi, sanaa, au taaluma yetu, kama wakili wa Bwana. Kwa mtoto wa Mungu haitoshi kwamba yuko katika wito ambao ndani yake aweza kukaa pamoja na Mungu, wala kwamba amejishughulisha na wito wake kwa sababu ni mapenzi ya Bwana na Bwana-mkubwa wake kwamba afanye kazi, bali yampasa kujihesabu katika ufundi, biashara, sanaa, au taaluma yake, kuwa wakili tu wa Bwana kuhusu mapato yake. Mtoto wa Mungu amenunuliwa kwa damu ya thamani ya Bwana Yesu, naye ni mali yake kabisa, pamoja na vyote alivyo navyo, nguvu za mwili wake, nguvu za akili yake, uwezo wake wa kila aina, ufundi wake, biashara, sanaa, au taaluma yake, mali yake, na kadhalika; kwa maana imeandikwa, “Ninyi si mali yenu wenyewe; maana mlinunuliwa kwa thamani.” 1 Wakorintho 6:19, 20. Mapato ya wito wetu kwa hiyo si yetu wenyewe kwa maana ya kuyatumia kama moyo wetu wa asili utakavyo, iwe kuyatumia katika kutosheleza kiburi chetu, au upendo wetu wa anasa, au tamaa za mwili, au kujiwekea fedha kwa ajili yetu au watoto wetu, au kuyatumia kwa namna yoyote kama kwa asili tupendavyo, bali yatupasa kusimama mbele ya Bwana na Bwana-mkubwa wetu, ambaye sisi ni wakili wake, ili kutafuta kuyajua mapenzi yake, jinsi apendavyo tuyatumie mapato ya wito wetu.
Lakini je, hii kweli ndiyo roho ambayo kwayo watoto wa Mungu kwa jumla wamejishughulisha na wito wao? Yajulikana vema mno kwamba sivyo ilivyo! Basi je, twaweza kushangaa, kwamba hata watoto wapendwa wa Mungu wenyewe mara nyingi hukutwa katika shida kubwa kuhusu wito wao, na kukutwa mara nyingi wakilalamika juu ya kukwama au ushindani katika biashara, na shida za nyakati, ijapokuwa wamepewa ahadi za thamani kama vile, “Utafuteni kwanza ufalme wa Mungu, na haki yake, na hayo yote mtazidishiwa;” au, “Mwenendo wenu na uwe bila kupenda fedha; mwe radhi na vitu mlivyo navyo; kwa kuwa yeye mwenyewe amesema, Sitakupungukia kamwe, wala sitakuacha kamwe.” Waebrania 13:5. Je, si wazi vya kutosha kwamba Baba yetu wa mbinguni aonapo kwamba sisi watoto wake twatumia au tungetumia mapato ya wito wetu, kama akili yetu ya asili ingetamani, kwamba ama hawezi kabisa kutukabidhi mahitaji, au atalazimika kuyapunguza? Hakuna mama mwenye busara na mwenye upendo wa kweli atakayemruhusu mtoto wake achezee wembe, au moto, ijapokuwa mtoto aweza kutamani sana kuwa navyo; na hivyo upendo na hekima ya Baba yetu wa mbinguni hautakubali, hauwezi kutukabidhi mahitaji ya kifedha, isipokuwa iwe kwa njia ya adhabu, au kutuonyesha mwishowe ubatili wao kamili, kama aonapo kwamba hatutamani kuwa navyo kama wakili kwake, ili tuyatumie kama atakavyotuonyesha kwa Roho wake Mtakatifu, kwa njia ya neno lake.
Kuhusiana na suala hili, natoa dokezo machache kwa msomaji aaminiye juu ya mafungu matatu ya neno la Mungu. Katika 1 Wakorintho 16:2, twaikuta imeandikwa kwa ndugu wa Korintho, “Siku ya kwanza ya juma kila mtu kwenu na aweke akiba kwake, kwa kadiri ya kufanikiwa kwake.” Mchango kwa ajili ya watakatifu maskini walioko Yudea ulikuwa ufanywe, na ndugu wa Korintho wakahimizwa kuutengea, kila Siku ya Bwana, kwa kadiri ya kufanikiwa ambako Bwana amependa kuwapa katika wito wao wakati wa juma. Sasa, je, watakatifu katika siku zetu nao hawapaswi kutenda kulingana na neno hili? Hakuna fungu katika neno la Mungu linaloonyesha kwa nini tusifanye hivyo, nalo lapatana kabisa na hali yetu ya kupitapita, si mara moja au mbili, au mara nne kwa mwaka, kuona kiasi gani twaweza kutoa kwa watakatifu maskini, au kwa kazi ya Mungu kwa njia yoyote, bali kutafuta kuutatua kila juma. Kama isemwapo, Siwezi kubaini kiasi gani nimepata katika juma kwa biashara yangu, na kwa hiyo siwezi kutoa kulingana na hicho; jibu langu ni hili, Tafuteni, ndugu wapendwa, kwa kadiri iwezekanavyo, kuiweka biashara yenu katika hali hiyo hata mpate kuweza, kwa karibu iwezekanavyo, kutatua kiasi gani mmechuma katika wito wenu wakati wa juma. Lakini fikiria msingeweza kukitatua hasa hadi shilingi au pauni, hata hivyo mtakuwa mwajua vema kiasi jinsi mambo yenu yalivyokuwa wakati wa juma, na kwa hiyo, kwa kadiri ya ujuzi wenu ulio bora, changieni katika Siku ya Bwana ijayo kwa mahitaji ya watakatifu maskini, na kwa kazi ya Mungu, kama yeye, baada ya kutafuta uongozi wake, atakavyowaongoza.
Labda wasema, majuma ni tofauti sana; katika juma moja naweza kuchuma mara tatu au hata mara kumi zaidi ya juma jingine, na kama nikitoa kulingana na mapato yangu ya wito wangu wakati wa juma jema sana, basi majuma kama hayo, ninapochuma karibu chochote, au madeni mabaya yatakidhiwaje? Nitafanyaje ugonjwa utakapoipata jamaa yangu, au wakati majaribu mengine yaletayo gharama yanaponipata, kama sijaweka akiba kwa ajili ya nyakati kama hizo? Jibu langu ni, 1. Sioni katika Agano Jipya lote hata fungu moja ambalo kwa moja kwa moja au kwa njia isiyo ya moja kwa moja mausia hutolewa ya kujiwekea kwa ajili ya kufa kwa biashara, madeni mabaya, na ugonjwa, kwa kuweka fedha akiba. 2. Mara nyingi Bwana hulazimika kuruhusu kufa kwa biashara, au madeni mabaya, au ugonjwa katika jamaa yetu, au majaribu mengine yaongezayo gharama zetu, kutupata, kwa sababu hatutendi, kama wakili wake, kwa kadiri ya uwakili, bali kana kwamba sisi ni wamiliki wa tulicho nacho, tukisahau kwamba wakati haujafika ambapo tutaingia katika milki zetu; naye hufanya hivyo ili, kwa hasara na gharama hizo, mali zetu tulizokusanya zipunguzwe, tusije tukaiweka mioyo yetu tena kabisa juu ya mambo ya kidunia, na kumsahau Mungu kabisa. Upendo wake ni mkuu hivi, hata hatawaacha watoto wake waende njia yao wenyewe kwa utulivu wakiisha kumwacha yeye; bali kama maonyo yake ya upendo kwa Roho wake Mtakatifu yatapuuzwa, hulazimika kwa upendo wa kibaba kuwaadhibu. Mfano wa kuvutia wa niliyoyasema tunao katika kisa cha Israeli kitaifa. Amri kwao ilikuwa, kuiacha nchi yao bila kulimwa katika mwaka wa saba, ili ipumzike, naye Bwana akaahidi kufidia upungufu huu kwa baraka yake tele ikitulia juu ya mwaka wa sita. Lakini, Israeli hawakutenda kulingana na amri hii, bila shaka wakisema, katika kutokuamini kwa mioyo yao, kama Bwana alivyokuwa ametangulia kusema, “Tutakula nini mwaka wa saba? Tazama, hatupandi, wala hatuvuni mazao yetu.” Mambo ya Walawi 25. Lakini Bwana alifanya nini? Aliazimia nchi ipate kupumzika, na kwa kuwa Waisraeli hawakuipa hiari, aliwapeleka utumwani miaka sabini, ili hivyo nchi ipate kupumzika. Tazama Mambo ya Walawi 26:33-35. Ndugu wapendwa katika Bwana, na tuangalie kuenenda hivi hata Bwana asilazimike kwa adhabu kutwondolea sehemu ya mali zetu za kidunia kwa njia ya madeni mabaya, ugonjwa, kupungua kwa biashara, na mfano wa hayo, kwa sababu hatungekubali nafasi yetu kama wakili, bali tukatenda kama wamiliki, na kujiwekea mahitaji ambayo Bwana alikuwa ametukabidhi, si kwa kutosheleza nia yetu ya kimwili, bali kwa ajili ya kuyatumia katika utumishi wake na kwa sifa yake.
Yaweza pia kusemwa na ndugu ambaye mapato yake ni madogo, je, mimi pia nitoe kulingana na mapato yangu? Tayari ni madogo hivi hata mke wangu aweza kwa shida sana kuyafanya yatoshe kwa jamaa. Jibu langu ni, Je, umewahi kufikiri, ndugu yangu, kwamba sababu yenyewe kwa nini Bwana hulazimika kuyaacha mapato yako yabaki madogo hivyo yaweza kuwa ni jambo la kutumia kila kitu juu yenu wenyewe, na kwamba kama angekupa zaidi ungetumia tu kuongeza starehe ya jamaa yako mwenyewe, badala ya kuangalia huku na huko kuona ni nani miongoni mwa ndugu aliye mgonjwa, au ni nani asiye na kazi kabisa, ili upate kuwasaidia, au jinsi ungeweza kuisaidia kazi ya Mungu nyumbani au ng’ambo? Kuna jaribu kubwa kwa ndugu ambaye mapato yake ni madogo kutupilia mbali jukumu la kuwasaidia watakatifu wahitaji na wagonjwa, au kuisaidia mbele kazi ya Mungu, na kuliweka juu ya wale ndugu na dada wachache matajiri ambao amejumuika nao katika ushirika, na hivyo kuinyang’anya nafsi yake mwenyewe!
Yaweza kuulizwa, Nitoe kiasi gani cha mapato yangu? Sehemu ya kumi, au sehemu ya tano, au sehemu ya tatu, au nusu, au zaidi? Jibu langu ni, Mungu haweki kanuni kuhusu jambo hili. Tufanyalo yatupasa kulifanya kwa moyo wa furaha, wala si kwa lazima. Lakini kama hata Yakobo, kwa mwangaza wa kwanza wa rohoni (Mwanzo 28:22), aliahidi kumpa Mungu sehemu ya kumi ya vyote atakavyompa, ni kiasi gani zaidi yatupasa sisi tuaminio katika Bwana Yesu kumtendea: sisi, ambao wito wetu ni wa mbinguni, na tunaojua waziwazi kwamba sisi ni watoto wa Mungu, na warithi pamoja na Bwana Yesu! Lakini je, watoto wote wa Mungu hutoa hata sehemu ya kumi ya kile Bwana awapacho? Hiyo ingekuwa shilingi mbili kwa juma kwa ndugu apataye pauni moja, na shilingi nne kwa yeye apataye pauni mbili, na pauni mbili kwa juma kwa yeye ambaye mapato yake ni pauni ishirini kwa juma.
Kuhusiana na 1 Wakorintho 16:2, ningetaja sehemu nyingine mbili: 1. “Apandaye kwa uchache atavuna kwa uchache; apandaye kwa ukarimu atavuna kwa ukarimu.” 2 Wakorintho 9:6. Ni hakika kwamba sisi watoto wa Mungu tumebarikiwa kwa wingi hivyo katika Yesu, kwa neema ya Mungu, hata hatupaswi kuhitaji kichocheo chochote kwa matendo mema. Msamaha wa dhambi zetu, kufanywa milele watoto wa Mungu, kuwa na nyumba ya Baba mbele yetu kama makao yetu;—baraka hizi zapasa kuwa nia za kutosha za kutusukuma katika upendo na shukrani kumtumikia Mungu kwa wingi siku zote za maisha yetu, na kwa moyo wa furaha pia kutoa, kama atakavyoyahitaji, yale aliyotukabidhi ya vitu vya ulimwengu huu. Lakini ijapokuwa ndivyo ilivyo, Bwana hata hivyo hutuwekea katika neno lake takatifu nia kwa nini yatupasa kumtumikia, kujikana wenyewe, kutumia mali yetu kwa ajili yake, na kadhalika, na fungu lililotajwa mwisho ni mojawapo ya aina hiyo. Mstari huu ni kweli, kuhusu maisha yaliyo sasa, na yale yatakayokuwa. Kama tumekuwa tukitumia kwa uchache mali yetu kwa ajili yake, patakuwa pamewekwa akiba hazina kidogo mbinguni, na kwa hiyo kiasi kidogo cha mtaji kitakutwa katika ulimwengu ujao, kwa kadiri iwahusuyo uvunaji. Tena, tutavuna kwa ukarimu kama tukitafuta kuwa matajiri kwa Mungu, kwa kutumia kwa wingi mahitaji yetu kwa ajili yake, iwe katika kuhudumia mahitaji ya watakatifu maskini, au kutumia vinginevyo mahitaji yetu ya kifedha kwa ajili ya kazi yake. Ndugu wapendwa, mambo haya ni halisi! Karibuni, karibuni sana, utakuja wakati wa mavuno, na ndipo litakapokuwa swali kama tutavuna kwa uchache au kwa ukarimu.
Lakini ijapokuwa fungu hili lahusu maisha yatakayokuja, lahusu pia maisha yaliyo sasa. Kama vile sasa upendo wa Kristo unavyotusukuma kushiriki katika kile Bwana atukabidhicho, ndivyo utakavyokuwa uvunaji wa sasa, kuhusu mambo ya rohoni na ya kimwili. Basi, kama ukikutwa katika ndugu ukosefu wa kuingia katika nafasi yake kama wakili tu kwa Bwana katika wito wake, na kama asijali maonyo ya Roho Mtakatifu ya kushiriki na wale walio katika uhitaji au kuisaidia kazi ya Mungu, basi je, ndugu kama huyo aweza kushangaa kwamba akutana na shida kubwa katika wito wake, na kwamba hawezi kusonga mbele? Hili ni kulingana na neno la Bwana. Anapanda kwa uchache, na kwa hiyo anavuna kwa uchache. Lakini kama upendo wa Kristo ukimsukuma ndugu, kutokana na mapato ya wito wake, kupanda kwa ukarimu, atavuna kwa ukarimu hata katika maisha haya, kuhusu baraka za nafsini mwake, na kuhusu mambo ya kimwili. Fikiria kuhusiana na hili fungu lifuatalo, ambalo, ijapokuwa limetwaliwa katika Kitabu cha Mithali, si la tabia ya Kiyahudi, bali ni kweli kuhusu waaminio chini ya utaratibu huu wa sasa pia: “Kuna atawanyaye, lakini huongezewa; kuna azuiaye isivyo haki, lakini huelekea uchmasikini. Mtu mkarimu atawandishwa; anywesheleaye atanyweshelewa mwenyewe.” Mithali 11:24, 25.
Kuhusiana na 1 Wakorintho 16:2, ningewaelekeza pia ndugu zangu katika Bwana kwenye ahadi iliyotolewa katika Luka 6:38: “Toeni, nanyi mtapewa; kipimo cha kujaa na kushindiliwa, na kusukwa-sukwa hata kumwagika, ndicho watu watakachowapa vifuani mwenu. Kwa kuwa kipimo kilekile mpimacho ndicho mtakachopimiwa.” Hili laonekana wazi kuwa lahusu utaratibu wa sasa, na kwa wazi katika maana yake ya msingi lahusu mambo ya kimwili. Sasa mtu yeyote, akisukumwa na upendo wa Yesu, na atende kulingana na fungu hili; na katika siku ya kwanza ya juma na ashiriki kwa kadiri Bwana alivyomfanikisha, naye ataona kwamba Bwana atatenda kulingana na yaliyomo katika mstari huu. Kama kiburi kikitusukuma kutoa, kama kujidhania haki kukitufanya wakarimu, kama hisia za asili zikitushawishi kushiriki, au kama tukitoa hali tukiwa katika hali ya kufilisika, huenda tusiwe na zaidi ya shilingi kumi katika pauni, kama wadai wetu wangetujia; basi hatuwezi kutazamia kuona mstari huu ukitimizwa katika uzoefu wetu; wala haitupasi kutoa wakati wowote kwa ajili ya kupokea tena kutoka kwa wengine, kulingana na mstari huu; lakini kama hakika upendo wa Kristo unatusukuma kushiriki kwa kadiri ya uwezo ambao Bwana atupatiao, ndipo tutakapoona mstari huu ukitimizwa katika uzoefu wetu, ijapokuwa hii haikuwa nia iliyotushawishi kutoa. Kwa namna moja au nyingine Bwana atatulipa kwa wingi, kwa njia ya wanadamu wenzetu, kile tunachowatendea watakatifu wake maskini, au kwa namna yoyote kwa ajili ya kazi yake, nasi tutakuta kwamba mwishowe si wenye kupata hasara, hata kuhusu mambo ya kimwili, tukishiriki kwa ukarimu vitu vya maisha haya ambavyo Bwana ametukabidhi.
Hapa yaweza kudokezwa, Lakini kama ni hivyo kwamba hata katika maisha haya, na kuhusu mambo ya kimwili, ni kweli kwamba “atoaye atapewa, kipimo cha kujaa na kushindiliwa, na kusukwa-sukwa hata kumwagika,” na kwamba “apandaye kwa ukarimu atavuna kwa ukarimu,” basi mwishowe watu walio wakarimu zaidi wangekuwa matajiri kupita kiasi. Kuhusu dokezo hili yatupasa kukumbuka, kwamba dakika ile ile watu wangeanza kutoa kwa ajili ya kupokea zaidi tena kutoka kwa Bwana, kwa njia ya wanadamu wenzao, kuliko walivyotoa; au dakika ile ile watu wangetaka kubadili njia yao, na kutokupanda tena kwa ukarimu, bali kwa uchache, ili kuongeza mali zao, hali Mungu akiwaacha wavune kwa ukarimu, mto wa ukarimu wa Mungu kwao usingeendelea tena kutiririka. Mungu alikuwa amewapa mahitaji kwa wingi, kwa sababu aliwaona wakitenda kama wakili kwake. Alikuwa amewakabidhi kidogo ambacho walikitumia kwa ajili yake, na kwa hiyo aliwakabidhi zaidi; na kama wangeendelea kutumia hicho kingi pia kwa ajili yake, angeendelea kuwatumia kwa wingi zaidi kama vyombo vya kutawanya ukarimu wake. Mtoto wa Mungu apaswa kuwa radhi kuwa mfereji ambao kwao ukarimu wa Mungu hutiririka, kuhusu mambo ya kimwili na ya rohoni. Mfereji huu ni mwembamba na wenye kina kidogo mwanzoni, huenda; lakini kuna nafasi kwa baadhi ya maji ya ukarimu wa Mungu kupita. Nasi kama tukijitoa kwa moyo wa furaha kuwa mifereji kwa kusudi hili, ndipo mfereji unavyozidi kuwa mpana na wenye kina, na maji ya ukarimu wa Mungu yaweza kupita kwa wingi zaidi. Bila kutumia mfano, ni hivi: Mwanzoni, huenda tukawa vyombo vya kupitisha pauni tano tu, au pauni kumi, au pauni ishirini, au pauni hamsini, au pauni mia moja, au pauni mia mbili kwa mwaka, lakini baadaye maradufu; na, kama tuki bado waaminifu zaidi katika uwakili wetu, baada ya mwaka mmoja au miwili mara nne zaidi, baadaye labda mara nane zaidi, mwishowe labda mara ishirini au mara hamsini zaidi. Hatuwezi kuweka mpaka wa kadiri ambayo Mungu aweza kututumia kama vyombo vya kupitisha baraka, ya kimwili na ya rohoni, kama tuki radhi kujitoa wenyewe kuwa vyombo kwa Mungu aliye hai, na twaridhika kuwa vyombo tu, na kumpa yeye utukufu wote.
Lakini kuhusu mambo ya kimwili itakuwa hivi, kwamba kama hakika twaenenda kulingana na nia ya Mungu katika mambo haya, hali zaidi na zaidi twakuwa vyombo vya baraka kwa wengine, hatutatafuta kujitajirisha wenyewe, bali kuridhika, siku ya mwisho ya mwaka mwingine ituapo tungali mwilini, kuwa na si zaidi ya siku ya mwisho ya mwaka uliopita, au hata kidogo zaidi, hali tumekuwa, hata hivyo, katika mwendo wa mwaka, vyombo vya kupitisha kwa wingi kwa wengine, kwa njia ya mahitaji ambayo Bwana alikuwa ametukabidhi. Kuhusu nafsi yangu mwenyewe, kwa neema ya Mungu, ingekuwa mzigo kwangu kwamba yawe yatakayokuwa mapato yangu katika mwendo wa mwaka, ningekuwa nikiongezeka katika mali za kidunia; kwa maana ingekuwa uthibitisho wazi kwangu kwamba sikuwa nikitenda kama wakili kwa Mungu, na sikuwa nikijitoa kama mfereji wa maji ya ukarimu wa Mungu kupita. Nami siwezi ila kutoa ushuhuda wangu hapa, kwamba kwa kadiri yoyote dhaifu ambayo Mungu ameniwezesha kutenda kulingana na kweli hizi katika miaka kumi na mitano iliyopita [hii iliandikwa mwaka 1845]; nimeona kuwa ni jambo la faida, la faida kubwa mno kwa nafsi yangu mwenyewe; na kuhusu mambo ya kimwili, sikuwa mwenye hasara kamwe katika kufanya hivyo, bali nimeikuta kwa wingi kweli iliyo katika 2 Wakorintho 9:6, na Luka 6:38, na Mithali 11:24, 25, ikithibitishwa katika uzoefu wangu mwenyewe. Nasikitika tu kwamba nimetenda kidogo sana kulingana na yale niliyoyasema sasa; lakini kusudi langu la kimungu ni, kwa msaada wa Mungu, kutumia siku zangu zilizobaki katika kuzitenda kweli hizi kuliko wakati wowote; nami nina hakika kwamba nitakapofikishwa kwenye mwisho wa hija yangu ya kidunia, iwe katika mauti, au kwa kutokea kwa Bwana wetu Yesu, sitakuwa na majuto hata kidogo kwa kuwa nimefanya hivyo; nami najua kwamba, nikimwacha nyuma mtoto wangu mpendwa, Bwana atamtunza kwa wingi, na kuthibitisha kwamba kumefanywa maandalizi bora zaidi kwa ajili yake kuliko baba yake angeweza kufanya, kama angetafuta kubima maisha yake au kujiwekea fedha kwa ajili yake.
Kabla ya kuiacha sehemu hii ya suala, namtajia msomaji aaminiye, kwamba nakijua kisa juu ya kisa ambamo yale niliyokuwa nikiyasema yamethibitishwa, lakini nitataja tu kifuatacho: Miaka mingi iliyopita nilimjua ndugu kama msimamizi wa kiwanda kikubwa. Alipokuwa katika cheo hicho alikuwa mkarimu, akitoa kwa kiasi kikubwa kutoka katika mshahara wake ulio mkubwa kiasi. Bwana alimlipa hili; kwa maana wenye kuanzisha kile kiwanda, wakiujua vema uthamani wake kwa nyumba yao ya biashara, walimpa mara kwa mara, hali alipokuwa akiyatumia hivyo mahitaji yake kwa ajili ya Bwana, zawadi kubwa sana za fedha. Baada ya muda, hata hivyo, ndugu huyu aliona ni sawa kuanza biashara yake mwenyewe, kwa namna ndogo sana. Aliendelea kuwa mkarimu, kwa kadiri ya uwezo wake, na Mungu alimfanikisha, na kumfanikisha hata sasa, ninapoandika, kiwanda chake ni kikubwa kama kile alichokuwa akikisimamia zamani, au hata kikubwa zaidi, ijapokuwa kile kilikuwa kikubwa sana. Nami nina hakika kwamba kama ndugu huyu atalindwa na Mungu asiuweke moyo wake juu ya mambo ya kidunia, na asitafute zaidi na zaidi kuongeza utajiri wake wa kidunia, bali atajifurahisha katika kutumiwa kama wakili na Mungu, akishiriki kwa moyo wa furaha kwa uhitaji wa watoto maskini wa Mungu, au kwa kazi yake kwa njia nyingine, na akifanya hivyo si kwa uchache, bali kwa ukarimu, Bwana atamkabidhi zaidi na zaidi mahitaji; ila sivyo, kama akizifumba mikono yake, akitafuta yaliyo yake mwenyewe, akitamani kupata mali ya kutosha ili aweze kuishi kwa faida ya riba, basi analotazamia ni kwamba Mungu atazifumba mikono yake, atakutana na hasara nzito, au patakuwa na mabadiliko katika mambo yake kuwa mabaya zaidi, au mfano wa hayo.
Nataja pia visa vingine viwili, ili kuonyesha kwamba Bwana huongeza uwezo wetu wa kupitisha baraka za kimwili kwa wengine kama tukigawa kulingana na mahitaji ambayo ametukabidhi, ijapokuwa tusingekuwa katika ufundi au biashara au taaluma. Namjua ndugu ambaye miaka mingi iliyopita aliona ni sawa si kutumia tu riba yake kwa ajili ya Bwana, bali pia rasilmali yenyewe, kama Bwana angemwonyesha nafasi. Tamaa yake haikuwa, kama hakika haipasi kamwe kuwa, kuiondoa fedha yake kwa haraka iwezekanavyo, hata hivyo alijihesabu kuwa wakili kwa Bwana, na kwa hiyo alikuwa radhi, kama Bwana na Bwana-mkubwa wake angemwonyesha, kutumia mahitaji yake. Ndugu huyu alipofikia uamuzi huu, alikuwa na kama pauni elfu ishirini. Kulingana na mwangaza na neema ambavyo Bwana alipenda kumpa, alitenda baadaye, akitumia fedha kwa ajili ya Bwana, kwa kiasi kikubwa au kidogo, kama nafasi zilivyoonyeshwa kwake na Bwana. Hivyo kiasi kikapungua zaidi na zaidi, hali ndugu huyu akifuata kwa uthabiti mwendo wake, akimtumikia Bwana kwa mali yake, na kutumia wakati na uwezo wake pia kwa ajili ya Bwana, katika utumishi wa namna moja au nyingine miongoni mwa watoto wake. Mwishowe, zile pauni elfu ishirini karibu zote zilikuwa zimetumiwa, wakati ule ule baba wa ndugu huyu alipokufa, ambapo kwalo aliingia katika kupata mapato ya pauni elfu kadhaa kwa mwaka. Yanifurahisha moyo wangu kuweza kuongeza, kwamba ndugu huyu bado anafuata mwendo wake wa kimungu, akiishi katika njia iliyo rahisi kabisa, na kutoa labda mara kumi zaidi ya kile anachotumia juu yake mwenyewe au jamaa yake. Hapa waona, msomaji mpendwa, kwamba ndugu huyu, akitumia kwa uaminifu kwa ajili ya Bwana kile alichokabidhiwa mwanzoni, alifanywa wakili juu ya zaidi; kwa maana sasa ana zaidi ya theluthi moja kwa mwaka yakiingia kuliko yote aliyokuwa nayo mwanzoni.
Nataja mfano mwingine: Namjua ndugu ambaye Bwana amempa moyo wa ukarimu, na aliyetoa kwa ukarimu kutoka katika kile ambacho Bwana alikuwa amemweka juu yake kama wakili. Bwana, akiona hili, alimkabidhi zaidi hata, kwa maana kwa njia ya mazingira ya kijamaa aliingia katika kupata pauni elfu nyingi, zaidi ya mali kubwa aliyokuwa nayo hapo awali. Nina furaha ya kuweza kuongeza pia kuhusu ndugu huyu, kwamba Bwana anaendelea kumpa neema ya kutumia mali yake kama wakili kwa Mungu, na kwamba hajaruhusiwa kuuweka moyo wake juu ya utajiri wake, kwa njia ya ongezeko kubwa sana la mali yake, bali anaendelea kuishi kama wakili wa Bwana, wala si kama mmiliki wa utajiri huu wote.
Na sasa, msomaji mpendwa, ndugu ambao nimekuwa nikiwarejelea watakapofikishwa kwenye mwisho wa hija yao ya kidunia, je, watakuwa na majuto ya dakika moja kwamba wametumia mali yao kwa ajili ya Bwana? Je, litakuwa chembe kidogo ya wasiwasi akilini mwao, au je, watoto wao watakuwa katika hali mbaya zaidi kwa sababu yake? La hasha! Majuto pekee watakayokuwa nayo kuhusu jambo hili yatakuwa, kwamba hawakumtumikia Bwana kwa wingi zaidi na mali yao. Msomaji mpendwa, na kila mmoja wetu kwa kipimo chake atende katika roho iyo hiyo. Fedha kwa hakika haina thamani zaidi ya jinsi inavyotumiwa kulingana na nia ya Bwana; na maisha hayana thamani zaidi ya jinsi yanavyotumiwa katika utumishi wa Bwana.
Hali mambo matatu yaliyotajwa—1. Kwamba wito wetu ni lazima uwe wa aina hiyo hata tunaweza kukaa ndani yake pamoja na Mungu; 2. Kwamba kwa Bwana yatupasa kufanya kazi katika wito wetu, kama watumishi wake, kwa sababu ametununua kwa damu yake, na kwa sababu apenda tufanye kazi; 3. Kwamba kama wakili yatupasa kufanya kazi katika wito wetu, kwa sababu mapato ya wito wetu ni ya Bwana wala si yetu wenyewe, kwa kuwa ametununua kwa damu yake;—nasema, hali mambo haya matatu yanapaswa kuzingatiwa hasa ili baraka ya Bwana ipate kutulia juu ya wito wetu, na tupate kufanikiwa ndani yake, kuna, hata hivyo, mambo mengine kadhaa yanayopaswa kuzingatiwa, ambayo nayataja kwa upendo kwa ndugu zangu katika Bwana, ambao kwao yaweza kuhitajika.
4. Jambo lifuatalo ni, kwamba mwaminio katika Bwana Yesu asifanye lolote katika wito wake ambalo ni kwa ajili tu ya kuuvutia ulimwengu; kama vile, kwa mfano, kupamba duka lake au vyumba vyake vya biashara kwa jinsi ya gharama kubwa mno. Simaanishi hata kidogo kwamba duka lake au vyumba vyake vya biashara visiwe safi, vyenye mpangilio, na vya tabia hiyo hata pasiwe na kizuizi cha wazi kwa watu kwenda huko. Starehe zote za lazima zinazotarajiwa zaweza kuwapo, na yapasa ziwepo. Lakini kama mtoto yeyote wa Mungu akitafuta kupamba upande wa mbele wa duka lake, au ndani ya duka lake, au mahali pake pa biashara, kwa jinsi ya gharama kubwa mno, kwa ajili tu ya kuvuta fikira, basi na atambue kwamba, kwa kadiri ile ambayo anavitegemea vitu hivi, hana uwezekano wa kufanikiwa katika wito wake, kwa sababu anaiweka jinsi ya kupamba duka mahali pa kumtumaini Bwana. Vitu kama hivyo Bwana aweza kuruhusu vifanikiwe katika kisa cha asiyeamini, lakini havitafanikiwa katika kisa cha mtoto wa Mungu, isipokuwa iwe kwa njia ya adhabu, kama vile Bwana alivyowapa Israeli jangwani haja ya mioyo yao, lakini akatuma ukonde katika nafsi zao. Ikiwa ndugu yeyote ameanguka katika kosa hili, jambo la kwanza analopaswa kufanya, Bwana atakapokwisha kumfundisha kuhusu jambo hili, ni kuungama dhambi, na, kwa kadiri iwezekanavyo, kurudi nyuma katika jambo hili. Kama hili haliwezekani, basi kujitupa juu ya rehema ya Mungu katika Kristo Yesu.
5. Cha tabia iyo hiyo ni, kutafuta kuvuta fikira za ulimwengu kwa “matangazo ya kujisifu,” kama vile “hakuna atengenezaye bidhaa nzuri kama hii,” “hakuna auzaye bidhaa hii kwa bei rahisi hivi,” “tunauza bidhaa iliyo bora zaidi katika mji,” na kadhalika. Fikiria maneno haya yalikuwa sahihi kabisa, hata hivyo hayamstahili mtoto wa Mungu, ambaye anaye Mungu aliye hai wa kumtunza na kumtimizia mahitaji, na kwa hiyo hana haja ya kutumia kujisifu kama huko, ambako kwako aweza kutafuta kujihakikishia wateja na kuwazuia wengine. Sheria ya upendo ni, “Yo yote myatakayo mtendewe na watu, nanyi watendeeni vivyo hivyo.” Mathayo 7:12. Sasa nataka nini katika jambo hili wengine wanitendee, isipokuwa kwamba wasitafute kuwazuia watu wasifanye biashara nami; lakini kama nikitumia maneno kama hayo katika matangazo yangu, kama yaliyotajwa, yamaanisha nini isipokuwa kwamba natamani watu wote waje kwangu, na kufanya biashara nami? Lakini, ikiwa hata chini ya agano la kale ilisemwa, “Usitamani,” si dhambi zaidi na isiyofaa kabisa kiasi gani kwetu sisi watoto wa Mungu, tulio katika ushirika na Baba na Mwana, kutumia njia kama hizo ili kujihakikishia faida za kifedha. Lakini, kwa kadiri yoyote Bwana aweza kumruhusu mtu wa ulimwengu kufanikiwa katika kutumia njia kama hizo, ni vizuizi tu kwa mtoto wa Mungu vya kumzuia kusonga mbele katika wito wake, kwa sababu Bwana huona kwamba vinawekwa mahali pa kumtumaini yeye; na kama Bwana kwa kipindi akimruhusu mtoto wake aonekane kunufaika navyo, itakuwa tu kwa ajili ya adhabu yake na kuhusiana na ukonde katika nafsi yake. Kwa hiyo, ndugu zangu katika Bwana, nawasihi kuviweka mbali vitu hivi vyote kutoka katika wito wenu, msije mkawa mnazuia badala ya kuisonga mbele heri yenu ya kweli.
6. Vivyo hivyo cha tabia inayofanana ni jambo lifuatalo, ambalo Mungu aweza kuruhusu liwe kizuizi cha kweli kwa watoto wake katika wito wao; nalo ni, Kutafuta mahali palipo bora kabisa, na kwa hiyo pa gharama kubwa zaidi, ambapo paweza kupatikana katika mji au jiji. Sasa, simaanishi hata kidogo, kwamba katika ufundi, biashara, sanaa, au taaluma yetu, yatupasa kutafuta mahali palipofichika zaidi, pa faragha, pa mbali kadiri iwezekanavyo, na kusema, “Mungu atatimiza, wala sina haja ya kujali ni sehemu gani ya mji naendesha wito wangu.” Hakika kuna mambo fulani ya kufikiriwa. Watu walio na uwezekano wa kununua bidhaa niuzazo, au kuniajiri, yapasa kufikiriwa, wala haipasi kusema, si kitu kwangu kama nawafanya waje maili moja au mbili hadi nyumbani kwangu, au katika sehemu chafu na isiyopendeza kabisa ya mji; hii ingekuwa upande wa pili uliopindukia. Lakini hali kuna uangalifu fulani wa kutumiwa kuhusu wale wawezao kutuajiri katika wito wetu, hata hivyo kama tumaini la mtoto wa Mungu kuhusu mafanikio ya kimwili liko katika ukweli kwamba anaishi mahali palipo bora kabisa, Bwana kwa hakika atamkatisha tamaa. Atapaswa kulipa kodi kubwa mno kwa mahali palipo bora kabisa, na hali asifanikiwe, kwa sababu tumaini lake liko katika mahali palipo bora kabisa. Anaiweka mahali pa kumtegemea Mungu aliye hai kwa ajili ya wateja. Anainyang’anya nafsi yake, si kwa kutokuwapokea wateja kama kutoka mikononi mwa Bwana tu, bali pia analazimisha Baba yake wa mbinguni, katika upendo wenyewe wa moyo wake, kumfanya akatishwe tamaa, kwa sababu hamtumaini yeye. Kama mtoto wa Mungu angesema na kutenda hivi: mahali palipo bora kabisa pangenigharimu pauni hamsini kwa mwaka za kodi zaidi ya mahali ambapo si pa kero kwa wateja wangu, wala si katika mtaa usiofaa, na mfano wa hayo; pauni hizi hamsini nazitolea Bwana, zilipwe kwa mafungu kwa ajili ya kazi yake au watakatifu wake maskini, kila ifikapo siku ya kulipa kodi; ndugu kama huyo angejikuta si mwenye hasara, kama hakika hili lingefanywa kwa kumtegemea Bwana, na kusukumwa na upendo wa Yesu. Lakini kama pauni hamsini zaidi zikilipwa kwa kodi, na hali Mungu aliye hai, katika upendo wenyewe wa moyo wake, angelazimika kuzuia mafanikio kwa mtoto wake katika wito wake, kwa sababu aona kwamba anaweka mkazo usiofaa juu ya mahali pa nyumba, basi si tu pauni hamsini za kodi zaidi kwa mwaka zinazopotea, bali pia kile ambacho Bwana hulazimika kumzuilia mtoto wake zaidi ya hayo, ili kumfundisha somo; na hivyo mwaka baada ya mwaka, kwa kosa letu wenyewe, twaweza kuwa na karibu chochote cha kutoa kwa ajili ya kazi ya Mungu.
7. Kizuizi kifuatacho cha mafanikio katika wito wetu ambacho sasa ningetaja ni, Kwamba watoto wa Mungu mara nyingi hutumia maneno kama haya kuhusu wito wao: “Huu ni wakati wetu wa shughuli nyingi,” au “Huu ni wakati wetu wa kufa;” yamaanishayo kwamba hawashughuliki na Mungu siku baada ya siku kuhusu wito wao, bali huhusisha kuwa kwao na kazi nyingi au kidogo na mazingira, au na nyakati na majira. Kwamba watu wa ulimwengu wafanye hivyo hakushangazi; lakini kwamba watoto wa Mungu watende hivyo, ambao katika mambo madogo kabisa ya maisha wapaswa kutafuta msaada wa Mungu, na kushughulika na Mungu juu yake, ni jambo la huzuni kwa akili ya kiroho, wala haiwastahili kabisa watakatifu. Lakini tokeo lake ni nini? Bwana, kulingana na matarajio ya watoto wake, huwaacha wabaki bila ajira, kwa sababu wasema, “Huu ni wakati wetu wa kufa.” “Wala hakufanya miujiza mingi huko kwa sababu ya kutokuamini kwao,” lina kweli inayoingia hapa. Lakini ni ipi njia sahihi ya kuliangalia jambo hili? Ni hii: mtoto wa Mungu apaswa kusema, ijapokuwa kwa jumla wakati huu wa mwaka kuna ajira kidogo ya kutazamiwa, kwa kuliangalia kwa asili, kama vile ukosefu wa ajira si mzuri kwa mtu wa nje wala wa ndani, na kwa kuwa natamani ajira ili kumtumikia Mungu katika biashara yangu, ili niwe na cha kutoa kwa wale walio katika uhitaji, au kusaidia kwa njia nyingine kazi ya Mungu, sasa nitajitoa kwa maombi kwa ajili ya ajira, kwa maana naweza kwa maombi na imani kama mtoto wa Mungu kupata baraka kutoka kwa Baba yangu wa mbinguni, ijapokuwa si katika mkondo wa kawaida wa mambo. Kama hivyo mtoto wa Mungu angesema na kutenda, angekuwa upesi na ajira katika wito wake, isipokuwa Bwana akusudia kutumia wakati wake vinginevyo katika kazi yake, ambako angemwonyesha.
8. Sababu nyingine kwa nini Mungu aweza kulazimika kuwapinga watoto wa Mungu katika biashara yao, yaweza kuwa hii, kwamba kwa uangalifu mkubwa kabisa hutafuta kupata watu kwa duka lao wanaohesabiwa kuwa “wauzaji wazuri,” yaani watu walio na njia za kushawishi, hata wapate faida juu ya wateja na kuwashawishi si tu kununua bidhaa wanazoziomba, ziwe zafaa au la, bali pia kuwashawishi kununua bidhaa ambazo hawakukusudia kabisa kuzinunua walipokuja dukani. Kuhusu hili nadokeza, kwanza, kwamba kama mtoto wa Mungu akiuweka utegemezo wake juu ya “wauzaji wazuri,” na asishangae kama Baba yake wa mbinguni atalazimika kumkatisha tamaa, kwa sababu aona mtoto wake akiuegemea mkono wa mwili, badala ya kumtumaini Mungu aliye hai; na kwa hiyo biashara haifanikiwi. Zaidi, ni jambo lisilofaa kabisa kwa mtoto wa Mungu kuwashawishi wateja, kwa njia ya watu kama hao wenye ndimi za kushawishi, kununua bidhaa ziwe zafaa au la, na ziwe zahitajika au la. Hili si chini ya kuwapunja watu kwa njia ya hila, au kuwaingiza katika dhambi ya kununua kupita uwezo wao, au walau kutumia fedha zao bila ya lazima. Lakini yawe yatakayokuwa madanganyo hayo ya dhambi yaruhusiwe kufanikiwa katika kisa cha mtu wa ulimwengu, katika kisa cha mtoto wa Mungu hayatafanikiwa, isipokuwa Mungu akiruhusu yafanye hivyo kwa njia ya adhabu, hali ukonde na taabu vinaletwa katika nafsi. Nilijua kisa cha aina hii ambapo ilikuwa mwelekeo wote wa akili ya mtu anayekiri kuamini kupata “wauzaji wazuri” kama hao, na ambapo hata Myahudi aliwekwa nje ya duka, akitembea huku na huko, ili kuwashawishi watu kuingia na kununua; na hata hivyo mtu huyo huyo anayekiri kuamini alishindwa mara mbili katika biashara yake.
9. Uovu mwingine kuhusu biashara, na kwa nini watoto wa Mungu hawasongi mbele katika wito wao, ni, kwamba huingia katika biashara mara nyingi bila mtaji wowote kabisa, au wenye mtaji mdogo mno. Kama mwaminio hana mtaji wowote kabisa, au ni mtaji mdogo sana tu, ukilinganishwa na kile ambacho biashara yake yahitaji, basi je, haimpasi kujiambia hivi: “Kama ingekuwa mapenzi ya Baba yangu wa mbinguni kwamba niingie katika biashara yangu mwenyewe, basi je, asingekuwa kwa namna moja au nyingine amenikabidhi mahitaji yahitajikayo? Na kwa kuwa hajafanya hivyo, je, si dalili wazi kwamba kwa sasa yanipasa kubaki mfanyakazi wa kuajiriwa (au muuzaji dukani, au karani, kama hali ilivyo)?” Kwa njia mbalimbali mahitaji yangeweza kuja. Kwa mfano, urithi wangeweza kuachiwa, au fedha zingeweza kupewa kwake na ndugu katika Bwana kwa kusudi hilo hasa, au ndugu au dada angeweza kumpendekezea mtu huyo kumkopesha fedha, lakini hivyo kwamba kama asingeweza kuzilipa tena wasingemhesabu kuwa mdaiwa wao. Lakini kama kwa njia namna hiyo Bwana asingeondoa kizuizi, na ndugu angali angeingia katika biashara, angeweza, kwa njia ya mfumo wa hati na mambo mengine yanayohusiana na ukosefu wa mtaji, si tu kuleta dhiki kubwa akilini mwake, na kujiweka katika uwezekano wa mwishowe kushindwa kuwalipa wadai wake, ambapo kwako heshima ingeondolewa kwa jina la Bwana, bali angeweza pia kutokushangaa (kwa kuwa aliingia katika biashara kinyume cha mapenzi ya Mungu, kwa kuwa alimwonyesha kwamba haikumpasa kufanya hivyo kwa ukosefu wa mahitaji) kama angekuta kwamba hawezi kusonga mbele, na kwamba baraka ya Mungu wazi haipo. Katika kisa kama hiki, kama laweza kufanyika, kurudi nyuma hatua zetu ni jambo bora tuwezalo kufanya; lakini mara nyingi hili haliwezekani, kwa kuwa wengine wamehusishwa katika jambo hilo, na ndipo yatupasa kukiri dhambi yetu, na kutafuta msaada wa rehema ya Mungu wa kutuleta katika hali iliyo sawa.
10. Lakini fikiria mambo haya yote tisa yaliyotangulia yalizingatiwa, nasi tukapuuza kutafuta baraka ya Mungu juu ya wito wetu, bado haitupasi kushangaa kama tukikutana na shida juu ya shida, na tusiweze kusonga mbele hata kidogo. Haitoshi kwamba twatafuta msaada wa Mungu kwa lile lililo wazi la tabia ya kiroho; bali yatupasa kutafuta msaada na baraka yake kwa maombi na dua kwa mambo yetu yote ya kawaida ya maisha, na kama tukipuuza kufanya hivyo kwa hakika tutateseka kwa upuuzaji huo. “Mtumaini Bwana kwa moyo wako wote, wala usizitegemee akili zako mwenyewe. Katika njia zako zote mkiri yeye, naye atayanyoosha mapito yako.” Mithali 3:5, 6.
Ijapokuwa dokezo hizi chache zimeandikwa na mtu ambaye hakuwahi kamwe kuwa katika biashara mwenyewe, hata hivyo kweli zilizoelezwa humo amezijifunza katika shule ya Mungu, naye amekuwa akizithibitisha kwa wingi kwa njia ya kazi zake za kichungaji katika kipindi cha miaka kumi na mitano na nusu iliyopita. [Hii iliandikwa mwaka 1845.]