Ufanisi

1842-1843.

RIZIKI TELE—KUTEGEMEA NENO LILILOANDIKWA—“KUTAFUTA NA KUPATA”—MAWAZO YENYE MAKOSA YAONDOLEWA—MAOMBI YA KUDUMU NA YENYE KUSHINDA YAJIBIWA—“KUONGEZA KAMBA NA KUIMARISHA VIGINGI”—NYUMBA YA NNE YA YATIMA.

Juni 3, 1842. Kwa siku kadhaa zilizopita sikuwa nimeongozwa hasa kuomba riziki kwa ajili ya yatima. Lakini jana jioni nilifanya hivyo, kwa kuwa sasa tena hatukuwa na fedha mkononi, kwa maana zilikuwa zimeingia pauni kumi, shilingi mbili na pensi mbili tu katika siku tano zilizopita; na kwa kujibu ombi langu, pauni mbili, shilingi kumi na tisa na pensi sita ziliingia asubuhi hii.

Kwa miezi kadhaa iliyofuata baada ya tarehe iliyotangulia, riziki ziliendelea kutiririka, bila kukatika, kadiri zilivyohitajika. Hapakuwa na ziada ya riziki, wala hapakuwa na upungufu. Mnamo Desemba 1, 1842, Bw. Müller aandika:—

Hapakuwa na kitu kilichoingia, isipokuwa shilingi tano kwa ajili ya kazi ya sindano. Watenda-kazi hawakuwa na cha kutoa, isipokuwa mmoja wao shilingi moja na pensi sita; lakini kiasi hiki kidogo kilikidhi hitaji la lazima kabisa, ambalo lilikuwa maziwa tu. Hatukuweza kupokea kiasi cha kawaida cha mkate. Kama itasemwa kwamba kutopokea kiasi cha kawaida cha mkate kutawadhihirishia waokaji mara moja kuwa sisi ni maskini, jibu langu ni kwamba jambo hilo halifuati hivyo, kwa sababu mkate mara nyingi umekuwa ukiletwa kama zawadi, kama iwezavyo kuonekana katika orodha ya vitu vilivyotolewa kwa ajili ya yatima, mwishoni mwa Taarifa zilizochapishwa. Lakini labda itaulizwa, Kwa nini hamchukui mkate kwa mkopo? Kuna tofauti gani kama mnaulipia mara moja, au mwishoni mwa mwezi, au robo mwaka, au nusu mwaka? Kwa kuwa Nyumba za Yatima ni kazi ya Bwana, je, hamwezi kumtumaini kwamba atawapa riziki za kulipa bili mnazoingia kwa mchinjaji, mwokaji, muuza-vyakula, n.k. kwa kuwa vitu mnavyonunua ni vya lazima? Jibu langu ni hili: 1. Ikiwa kazi tuliyojiingiza ndani yake kweli ni kazi ya Mungu, basi yeye ambaye kazi ni yake hakika anaweza na yu tayari kuipatia riziki. 2. Lakini si hivyo tu, atazitoa pia riziki wakati zinapohitajika. Simaanishi kwamba atazitoa wakati sisi tunapodhani kwamba zinahitajika; bali kwamba palipo na hitaji la kweli, kama vile mahitaji ya lazima ya maisha yanapohitajika, atayatoa; na kwa msingi ule ule ambao juu yake twadhani kuwa twamtumaini Mungu atusaidie kulipa deni tunaloingia sasa, twaweza na twapaswa kumtumaini Bwana atupe tunachohitaji kwa sasa, ili kusiwe na haja ya kuingia katika deni. 3. Ni kweli, ningeweza kupata bidhaa kwa mkopo, hata kwa kiasi kikubwa sana; lakini basi, matokeo yake yangekuwa kwamba, wakati ujao tutakapokuwa tena katika shida, akili bila kukusudia ingegeuzwa kuelekea mkopo zaidi ambao ningeweza kuwa nao, badala ya kugeuzwa kwa Bwana, na hivyo imani, ambayo hudumishwa na kuimarishwa tu kwa kutumika, ingezidi kudhoofika, hata mwishowe, kwa kadiri ya uwezekano wote wa kibinadamu, ningejikuta nimezama katika deni bila matumaini ya kutoka humo. 4. Imani inahusika na neno la Mungu,—hutegemea neno lililoandikwa la Mungu; lakini hakuna ahadi kwamba atalipa madeni yetu. Neno lasema badala yake, “Msiwiwe na mtu cho chote;” hali kuna ahadi iliyotolewa kwa watoto wake, “Sitakupungukia kamwe wala sitakuacha kamwe,” na, “Kila amwaminiye yeye hataaibika.” Kwa sababu hii hatukuweza kusema, kwa msingi wa Maandiko Matakatifu, Kwa nini hamumtumaini Mungu kwamba atawapa riziki za kulipa madeni mnayoingia katika utumishi wake kwa ajili ya mahitaji ya yatima? 5. Sababu ya mwisho kwa nini hatuchukui bidhaa kwa mkopo ni hii: Lengo kuu na la kwanza la kazi hii halikuwa hali njema ya kimwili ya watoto, wala hata hali yao ya kiroho, ijapokuwa ni yenye baraka na tukufu kama ilivyo, na ijapokuwa, kwa neema, twaitafuta na kuiombea sana; bali lengo la kwanza na la msingi la kazi hii lilikuwa, kuonyesha mbele ya ulimwengu wote na kanisa lote la Kristo, kwamba hata katika siku hizi za mwisho zenye uovu Mungu aliye hai yu tayari kujidhihirisha mwenyewe kuwa Mungu aliye hai, kwa kuwa daima yu tayari kusaidia, kuokoa, kufariji, na kujibu maombi ya wale wamtumainio yeye: hata tusiwe na haja ya kumwacha yeye tukawaendea wanadamu wenzetu, au njia za ulimwengu, kwa kuwa yeye anaweza na yu tayari kutupatia yote tuwezayo kuhitaji katika utumishi wake.

Tangu mwanzo, Mungu alipoutia utumishi huu moyoni mwangu, nilikuwa nimetazamia majaribu na shida; lakini kwa kuwa niliujua, kama nilivyoujua, moyo wa Mungu, kwa uzoefu wa miaka kadhaa iliyotangulia, nilijua pia kwamba angeyasikiliza maombi ya mtoto wake amtumainiye, na kwamba hangemwacha katika saa ya haja, bali angeyasikia maombi yake, na kumwokoa kutoka katika shida, na kwamba ndipo, jambo hili likijulishwa kwa kuchapishwa kwa faida ya waaminio na wasioamini, wengine wangeongozwa kumtumaini Bwana. Kwa hiyo twatambua zaidi na zaidi waziwazi kwamba ni kwa faida ya kanisa kwamba twatiwa katika shida hizi, na kwa hiyo kama katika saa ya haja tungechukua bidhaa kwa mkopo, lengo la kwanza na la msingi la kazi hii lingevunjwa kabisa, na hakuna moyo ungetiwa nguvu zaidi kumtumaini Mungu; wala hapangekuwapo tena udhihirisho ule wa uangalizi maalumu na wa pekee wa Mungu ambao mpaka sasa umeonyeshwa kwa wingi hivyo kupitia kazi hii, hata machoni pa wasioamini, ambao kwa huo wameongozwa kuona kwamba baada ya yote kuna uhalisia katika mambo ya Mungu, na wengi, kupitia taarifa hizi zilizochapishwa, wamegeuzwa kweli kweli. Kwa sababu hizi, basi, twaona ni pendeleo letu la thamani, kama hapo awali, kuendelea kumngoja Bwana peke yake, badala ya kuchukua bidhaa kwa mkopo, au kukopa fedha kutoka kwa rafiki wema, tunapokuwa katika haja. La, twakusudia, kama Mungu atakavyotupa neema, kumtazamia yeye peke yake, ijapokuwa asubuhi baada ya asubuhi tusingekuwa na kitu mkononi kwa ajili ya kazi, naam, ijapokuwa kutoka mlo hata mlo tungelazimika kumtazamia yeye; tukiwa na hakika kamili kwamba yeye ambaye sasa (1845) yuko katika mwaka wa kumi akiwalisha yatima hawa wengi, na ambaye hajawahi kuwaacha wapungukiwe, na kwamba yeye ambaye sasa (1845) yuko katika mwaka wa kumi na mbili akiendesha sehemu nyingine za kazi, bila tawi lolote la kazi kusimamishwa kwa kukosa riziki, atafanya hivyo pia siku zijazo. Na hapa nataka, katika utambuzi mkuu wa udhaifu wangu wa asili na kumtegemea kwangu Bwana, kukiri kwamba kwa neema ya Mungu nafsi yangu imekuwa na amani, ijapokuwa siku baada ya siku tumelazimika kuzingoja riziki zetu za kila siku kutoka kwa Bwana; naam, ijapokuwa hata kutoka mlo hata mlo tumetakiwa kufanya hivyo.

Desemba 16. Hakuna kitu kilichoingia. Shilingi tatu na pensi tano, ambazo mmoja wa watenda-kazi aliweza kutoa, ndicho tulichokuwa nacho chote. Saa kumi na mbili jioni hii, haja yetu ikiwa sasa kubwa sana, si kwa habari ya Nyumba za Yatima tu, bali pia shule za mchana, n.k., nilijitoa mimi, pamoja na wawili wa watenda-kazi, katika maombi. Ilihitajika fedha kadhaa ziingie kabla ya saa mbili asubuhi ya kesho, kwa sababu hapakuwa na cha kununulia maziwa ya kifungua-kinywa (watoto hupata uji wa shayiri na maziwa kwa kifungua-kinywa), bila kutaja madai mengine mengi ya kesho, ikiwa Jumamosi. Mioyo yetu ilikuwa na amani, tulipomwomba Bwana, tukiwa na hakika kwamba Baba yetu angetupatia haja yetu. Tulikuwa tumekwisha inuka toka magotini mwetu ndipo nilipopokea barua, iliyokuwa na sovereni moja kwa ajili ya yatima, ambayo nusu yake ilitoka kwa afisa kijana wa India ya Mashariki, na nusu nyingine ilikuwa mapato ya mauzo ya kipande cha kazi ambacho dada aliyetuma fedha alikuwa amekifanya kwa faida ya yatima. Aliandika, “Napenda kutuma zawadi hizi ndogo. Mara nyingi huingia kwa wakati wake.” Kweli, ndivyo ilivyokuwa wakati huu. Baada ya kama dakika tano nilipokea kutoka kwa ndugu ahadi ya pauni hamsini kwa ajili ya yatima, zitakazotolewa wakati wa juma lijalo; na baada ya robo saa baada ya hapo, karibu saa moja jioni, ndugu mmoja alinipa sovereni moja, ambayo dada Mwayalandi katika Bwana aliiacha siku hii, wakati wa kuondoka kwake kwenda Dublin, kwa faida ya yatima. Jinsi ilivyo tamu na ya thamani kuona hivyo waziwazi utayari wa Bwana kujibu maombi ya watoto wake wenye haja!

Desemba 19. Haja yetu kwa habari ya mfuko wa shule ilikuwa kubwa katika majuma matatu yaliyopita, ijapokuwa tulikuwa tumepokea kadiri ambavyo walimu walihitaji kabisa. Sasa, hata hivyo, ilikuwa kubwa sana, kwa kuwa ndugu mmoja hasa alihitaji kuwa na pauni kadhaa ndani ya siku moja au mbili, na walimu wengine watatu pia walihitaji riziki. Zaidi ya hayo ilikuwa imenielemea moyoni sana kutuma fedha kadhaa kwa ndugu kadhaa watendao kazi katika nchi za kigeni, wakimtegemea Bwana peke yake kwa riziki zao za fedha; lakini nilikuwa nimezuiliwa kufanya hivyo kwa kukosa riziki. Kwa sababu hizi, basi, nilijitoa tena hasa katika maombi asubuhi hii, ambapo, ndani ya robo saa baada ya kuinuka toka magotini mwangu, nilipokea agizo la pauni mia moja, ambazo nilikuwa huru kuzitumia kadiri haja ilivyohitaji.

MAPITIO YA MWAKA, 1842.

1. Kwa habari ya kanisa. Kuna washirika 601 kwa sasa; 73 wameongezwa katika mwaka uliopita, ambao kati yao 27 wameletwa kwa kumjua Bwana kati yetu.

2. Kwa habari ya riziki za mahitaji yangu ya kimwili, Bwana amependezwa kunitumia £329, 16s.

---

Februari 11, 1843. Tulikuwa na pauni moja na shilingi kumi na nne kwa ajili ya gharama za siku hii. Lakini kwa kuwa hazikutosha, nilimwomba Bwana msaada zaidi, na, tazama, posta ya asubuhi hii ilinipatia hawala ya posta ya pauni mbili kutoka Stafford, ambazo kati yake pauni moja, shilingi saba na pensi sita ni kwa ajili ya yatima. Hivyo tuna pauni tatu, shilingi moja na pensi sita, zilizo za kutosha kabisa kwa siku hii.

Furahi pamoja nami, msomaji wangu mpendwa, kama unamjua Bwana, msaada wake wa wakati wake. Kwa nini hawala hii ya posta haikuja siku chache mapema au baadaye? Kwa sababu Bwana angetusaidia kwa njia yake, na kwa hiyo humchochea mtoaji wakati ule ule, wala si mapema wala baadaye, kuituma. Hakika, wote wamjuao Bwana, na wasio na kinyongo cha kuikana, hawawezi ila kuuona mkono wake kwa jinsi ya ajabu katika kazi hii. Wala msomaji mcha Mungu na mnyofu wa moyo hatasema, “Hakuna tofauti kati ya njia hii ya kutenda, upande mmoja, na kwenda kutoka kwa mtu hata mtu, kuwaomba riziki, upande mwingine; kwa maana kuandika Taarifa ni jambo lile lile.” Msomaji wangu mpendwa, kuna tofauti kubwa. Tuseme tuko katika haja. Tuseme umaskini wetu wadumu kwa majuma kadhaa, au hata miezi kadhaa, kwa pamoja. Je, hakuna, katika hali hiyo, tofauti kati ya kumwomba Bwana peke yake siku kwa siku, bila kusema na mtu ye yote asiyehusika moja kwa moja na kazi juu ya umaskini wetu, upande mmoja, na kuandika barua au kufanya maombi ya binafsi kwa watu wakarimu kwa ajili ya msaada, upande mwingine? Kweli, kuna tofauti kubwa kati ya njia hizi mbili. Simaanishi kusema kwamba ingekuwa ni kutenda kinyume cha maagizo ya Bwana kutafuta msaada katika kazi yake kwa maombi ya binafsi na ya kila mtu kwa waaminio (ijapokuwa ingekuwa ni kinyume cha moja kwa moja na mapenzi yake kuomba kwa wasioamini, 2 Wakor. 6:14-18); lakini mimi natenda kwa jinsi nitendavyo kwa faida ya kanisa lote, nikiyachukua kwa furaha majaribu, na wakati mwingine majaribu makuu, yanayoandamana na maisha haya ya imani (ambayo hata hivyo huleta pamoja nayo pia furaha zake za thamani), ikiwa kwa njia yo yote sehemu japo moja ya waaminio wenzangu wangeongozwa kuona uhalisia wa kutenda na Mungu peke yake, na kwamba lipo jambo kama hilo la mtoto wa Mungu kuwa na nguvu kwa Mungu kwa maombi na imani. Kwamba Bwana amtumie kwa utumishi ulio mtukufu hivyo mtu aliye mnyonge, asiye mwaminifu, asiyestahili hata kidogo kutazamwa kama mimi nilivyo, siwezi kukihusisha ila na utajiri wa neema yake ijinyenyekezayo, ambayo kwayo huchukua vyombo visivyotazamiwa kabisa, ili heshima ipate kuwa kwa dhahiri yake.

Shetani akitaka kunong'ona masikioni mwako, Labda jambo hilo hujulishwa, baada ya yote, wakati kuna haja (kama ilivyowahi kusemwa juu yangu katika mkutano wa hadhara katika mji mkubwa, kwamba tulipokuwa katika uhitaji niliomba hadharani kwamba Bwana angetuma msaada kwa ajili ya yatima, jambo ambalo si kweli hata kidogo); nasema, kama ikisemwa kwamba nilijihadhari kuhakikisha mahitaji yetu yajulishwe, najibu: Ni nani niliyemwomba kitu cho chote miaka hii yote tangu kazi ianze? Ni nani niliyemjulisha mahitaji yetu, isipokuwa wale wanaohusiana kwa karibu na kazi? La, mbali na kutaka kujulisha haja yetu, kwa kusudi la kuwachochea watu wakarimu wachangie mahitaji ya Taasisi iliyo chini ya uangalizi wangu, hata nimekataa hali zetu zijulishwe, baada ya kuulizwa juu yake, wakati, kwa kusema tu kwamba tulikuwa katika haja, ningeweza kupata fedha nyingi. Baadhi ya mifano ya hili imetolewa katika sehemu ya kwanza ya Habari hii. Katika hali kama hizo nilikataa ili mkono wa Mungu peke yake udhihirike; kwa maana huo, wala si fedha, wala hata uwezo wa kuendelea kufanya kazi, ndio lengo langu hasa. Na Bwana amenipa kujiweza namna hiyo, hata katika nyakati za umaskini mkuu kuliko wote, wakati hapakuwa na kitu cho chote mkononi, na wakati tulilazimika hata kutoka mlo hata mlo kumngoja Bwana kwa mahitaji ya watu zaidi ya mia moja, wakati mchango wa pauni tano au pauni kumi, au zaidi, ulipotolewa kwangu, watoaji hawakuweza kusoma katika uso wangu kama tulikuwa na vingi au hatukuwa na kitu cho chote mkononi. Lakini yatosha haya. Nimetoa maelezo haya machache, msomaji mpendwa, isije kwa njia yo yote ukapoteza baraka ambayo ingeweza kuja kwa nafsi yako kwa kusoma habari ya uaminifu wa Bwana na utayari wake kusikia maombi ya watoto wake.

Machi 8. Mnamo Oktoba 25, 1842, nilikuwa na mazungumzo marefu na dada katika Bwana, aliyenifunulia moyo wake. Alipoondoka kwangu nilimwambia kwamba nyumba yangu na mfuko wangu ni vyake, na kwamba ningefurahi kama angekuwa na mfuko mmoja pamoja nami. Nilisema hivi kwa sababu nilihukumu kwamba wakati ujao lingeweza kuwa faraja kwake katika saa ya jaribu, nikiwa wakati huo huo, kwa kuhukumu kutokana na tukio lililotokea siku mbili kabla, na kila sababu ya kusadiki kwamba hakuwa na hata pauni tano zake mwenyewe. Dada huyu, baada ya kusema hivyo, aliyakubali maneno yangu haraka, na kusema, Nitafurahia jambo hilo, akiongeza mara kwamba alikuwa na pauni mia tano. Mara niliposikia hivyo, nilirudi nyuma, na kusema kwamba kama ningejua kuwa alikuwa na fedha yo yote nisingemtolea toleo hili, kisha nikampa sababu yangu kwa nini nilidhani hakuwa na mali yo yote kabisa. Ndipo akanihakikishia kwamba alikuwa na pauni mia tano, na kwamba hakuwahi kuona ni haki kuiacha fedha hii, la sivyo angefanya hivyo; lakini kwa kuwa Mungu alikuwa ameitia fedha hii mikononi mwake bila yeye kuitafuta, alidhani ni riziki ambayo Bwana alikuwa amemwandalia. Sikujibu karibu kitu cho chote juu ya hili; lakini aliniomba nimwombee kwa habari ya jambo hili. Mazungumzo haya yote juu ya fedha yalichukua dakika chache tu, na yote yalitokea baada ya dada huyu kuinuka na akiwa karibu kuniaga. Baada ya kuondoka kwake, nilimwomba Bwana kama angependezwa kumfanya dada huyu mpendwa mwenye furaha hivyo ndani yake mwenyewe; na kumwezesha kutambua hivyo utajiri wake wa kweli na urithi wake katika Bwana Yesu, na uhalisia wa wito wake wa mbinguni, hata apate kusukumwa na upendo wa Kristo kuiweka kwa furaha pauni hii mia tano miguuni pake. Tangu wakati huo nilirudia ombi langu hili mbele za Bwana kila siku, na mara nyingi mara mbili, tatu, au nne kwa siku; lakini hakuna hata neno moja wala mstari uliopita kati yangu na dada huyu juu ya jambo hilo, wala sikumwona hata; kwa maana nilihukumu kwamba ingekuwa afadhali zaidi aibaki nayo fedha hii, kuliko kwa kushawishiwa aiache, na baadaye labda akajuta hatua aliyoichukua, na kwa hiyo aibu zaidi kuliko heshima ikaletwa juu ya jina la Bwana. Baada ya kumsihi Bwana hivyo kwa siku ishirini na nne kila siku kwa ajili ya dada huyu, nilimkuta siku moja, niliporudi nyumbani, nyumbani kwangu; ndipo aliponiambia kwamba alitaka kuniona peke yangu. Kisha akaniambia kwamba tangu wakati aliponizungumza nami mara ya mwisho alikuwa ametafuta kujua mapenzi ya Bwana kwa habari ya pauni hizo mia tano, na alikuwa ameyachunguza Maandiko na kuomba juu yake, na kwamba sasa alikuwa na hakika kwamba yalikuwa ni mapenzi ya Bwana aiache fedha hii. Baada ya kuniambia hivi, nilimhimiza aihesabu vyema gharama, na asifanye lo lote kwa haraka, asije akajuta hatua aliyoichukua, na kungoja angalau juma mbili zaidi kabla ya kutimiza kusudi lake. Hivyo tukaachana. Katika siku ya kumi na nane baada ya mazungumzo haya nilipokea barua ifuatayo:—

Ndugu Mpendwa:

Naamini Bwana hajakuruhusu uchoke kunikumbuka, bali kwamba amekuwezesha bado kunichukua moyoni mwako mbele zake. Yote yamenielekea vema, ndugu mpendwa. Maombi yako yamesikiwa na kujibiwa; nina furaha na amani. Bwana amedhihirisha kweli uangalizi wake wa upole juu yangu na upendo wake mkuu kwangu katika Yesu, kwa kuuelekeza moyo wangu kwa furaha kuweka vyote ambavyo hata sasa nimeviita mali yangu miguuni pake. Ni pendeleo tukufu.

Naandika kwa haraka kukuomba, kwa kuwa sasa tuna mfuko mmoja, uipokee fedha katika benki huko Bristol. Nitaagiza itumwe kwa jina langu, ikabidhiwe mikononi mwako, n.k.

Kwa kuwa tukio hili lote lasimuliwa kwa faida ya msomaji tu, na kwa kuwa nilijua kwamba dada huyu bado alikuwa na barua zangu juu ya jambo hilo mikononi mwake, nilimwandikia, nikimwomba anitumie, wakati nilipochapisha habari ya mwisho juu ya Nyumba za Yatima, n.k., na dondoo za barua hizo zilitolewa katika Taarifa ya mwisho, kwa kadiri zilivyoweza kuhusu jambo hilo au kuelekea kujenga. Dondoo hizi zachapishwa tena hapa. Jibu langu kwa yaliyotangulia lilikuwa hili:—

Bristol, Desemba 6, 1842.

Dada Yangu Mpendwa:

Barua yako ilinikuta katika amani, wala haikunishangaza hata kidogo. Kutenda na Mungu ni uhalisia. Watakatifu wana nguvu kwake kupitia Yesu. Sasa ni siku arobaini na mbili tangu ulipotaja jambo hili kwangu kwa mara ya kwanza. Siwezi ila kuistaajabia hekima ya Mungu na upendo wake kwako kwa kuniruhusu niseme nawe kama nilivyosema [yaani, nikimtolea awe na mfuko mmoja pamoja nami, wakati nilipodhani hakuwa na mali yo yote ya kidunia kabisa], ili kwa njia hiyo pendeleo hili kubwa lipate kutolewa kwako la kuiacha fedha hii ndogo kwa ajili yake. Tangu saa ile nimekuombea kila siku, na mara nyingi mara tatu au zaidi katika mwendo wa siku, kwamba Bwana akufanye mwenye furaha hivyo ndani yake mwenyewe, na akusaidie kwa imani hiyo uyashike yote aliyokupa katika Yesu, hata upate kusukumwa na upendo kuiweka kwa furaha fedha hii ndogo miguuni pake. Hivyo niliomba tena saa kumi na mbili asubuhi hii kwa ajili yako. Wala sijakuwa na shaka hata kidogo tangu mwanzo kwamba Bwana aliyasikia maombi yangu; naam, nimekuwa na hakika kamili hivyo kwamba nimelipata ombi langu, hata mara kwa mara nimemshukuru kwamba amejibu ombi langu, kabla sijakuona siku kumi na nane zilizopita, na kabla barua yako haijaja asubuhi hii. Zaidi ya hayo, nimekuwa na hakika kamili, tangu ulipokuwa hapa mara ya mwisho, kwamba alikuwa akiiendeleza kazi yake katika nafsi yako kwa habari ya jambo hili, na kwamba hakuna madokezo ya hila ya Shetani, wala chuki za malezi, wala tafsiri potofu za Maandiko, zilizoweza kushinda; kwa maana nilikuwa nimemwomba Bwana kwa Roho wake azishinde ndani yako, na kwamba, kama neno la ndugu lingehitajika, angependezwa kuuelekeza moyo wako kuniandikia; na kwa kuwa hakuna barua iliyokuja, nilihisi hakika kamili kwamba unaendelea mbele katika jambo hili kwa amani. Nilipokuwa nimekuona siku hii majuma sita, na kujua juu ya fedha hii ndogo, niliazimia kutosema wala kukuandikia neno lingine juu ya jambo hilo, bali kukuacha mikononi mwa Bwana. Hivyo nilikusudia tena katika siku kumi na nane zilizopita; kwa maana si fedha iliyotolewa, ndiyo niliyoijali ndani yako, bali fedha iliyotolewa kwa Bwana, na kutoka katika nia njema. Kwa sababu hii hasa nilikushauri ungoje juma mbili zaidi, ijapokuwa ulikuwa umefikia uamuzi; lakini sasa, ukiisha fanya hivyo, na kuona kwamba umekusudia kabisa katika Bwana kuwa maskini katika ulimwengu huu kweli, ili upate kufurahia kwa wingi zaidi utajiri wake, utajiri wake usiokwisha, nabadilisha shauri langu. Neno langu sasa, dada mpendwa, ni hili: “Lo lote mkono wako utakalolipata kulifanya, ulifanye kwa nguvu zako,” na “Kama mkiyajua hayo, heri ninyi mkiyatenda.” Basi usikawie tena, kama vile pia usivyo na tamaa ya kukawia; na Bwana atakubariki kwa wingi katika kufanya hivyo, kwa kadiri uifanyavyo kwa ajili yake. Kwa kuwa unatamani kunikabidhi fedha hii, siikatai, nikijua njia nyingi za kuitumia kwa ajili yake, n.k. [Kisha hufuata tu maelekezo jinsi fedha itakavyolipwa mikononi mwa mweka-benki wangu.]

Mnamo Desemba 18, 1842, nilipokea jibu la barua yangu, jibu ambalo lilianza kuandikwa Desemba 8, lakini likamalizika tarehe 16. Natoa dondoo chache za barua hiyo:—

Tangu nilipokuona mara ya mwisho, ndugu mpendwa, sijakuwa na shaka hata kidogo juu ya jambo nilipaswalo kufanya. Neno la Mungu limekuwa wazi hivyo kwangu juu ya jambo hili, hata nimekuwa nikitegemea juu yake, na, kwa kujibu maombi yako, hakuna jaribu lililoruhusiwa kushinda, naam, nadhani naweza kuongeza kuwa hata kutokea. Lakini nahisi kwamba majaribu yaweza kuja, na kwamba katika nyakati za jaribu huenda nisiwe na imani sikuzote ya kuweza kufurahia pendeleo hili. Moyo wangu ni mdanganyifu hivyo, na imani yangu ni dhaifu hivyo, hata nitahitaji sana maombi yako bado. Je, basi, kama Bwana atakuwezesha, utaomba kwamba nisimchukize kamwe Baba yangu kwa kujuta hata kwa kipimo kidogo tendo hili la utii, ambalo yeye kwa neema yake ameuelekeza moyo wangu kulitimiza? Kabla sijakuona kamwe nilikuwa nimemwomba Bwana anifanye niwe tayari kutoa fedha hii ndogo mikononi mwako, kama ni mapenzi yake nifanye hivyo; lakini wakati wake wa kunifanya niwe tayari ulikuwa haujafika bado; hata wakati huo kwa kiasi nilikuwa nimekupa wewe, nikiwa nimeandika karatasi, nikitaka, kama nikilala usingizi katika Yesu, wewe upate kuimiliki. Nilikuwa nimeitia sahihi kwa mashahidi wawili, na sikuzote niliichukua nami niliposafiri, ikiwa imefungwa muhuri, na kuelekezwa kwako. Nilipoandika hivi, sikufikiri sana ni neema gani Bwana alikuwa amenihifadhia. Utanisamehe kuwa mrefu hivi, lakini nina hakika utamsifu Bwana pamoja nami kwa matendo yake ya neema kwangu, n.k.

Mwishoni mwa barua hii, iliyomalizika Desemba 16, dada anisimulia kwamba bila kutazamiwa kizuizi kilikuwa kimetokea juu ya yeye kuimiliki fedha hii, hata isingewezekana kulipwa kwangu mpaka karibu mwisho wa Januari, 1843.

Barua hii ilipokuja, ingekuwa kwa kawaida kukatishwa tamaa kukubwa kwangu, kwa kuwa dada alikuwa ameniambia katika barua iliyotangulia kwamba fedha ingelipwa mikononi mwangu, na kwa kuwa wakati ule hasa kwa njia mbalimbali ilikuwa vyema nipate fedha nyingi. Bwana, hata hivyo, aliniwezesha mara kulishika lile neno, “Twajua ya kuwa katika mambo yote Mungu hufanya kazi pamoja na wale wampendao katika kuwapatia mema,” Warumi 8:28, na nafsi yangu ilikuwa na amani, ijapokuwa tulikuwa na fedha ya kutosha mkononi tu kuandaa kwa siku moja au mbili kwa vingi zaidi mahitaji ya lazima katika Nyumba za Yatima. Ilikuwa ni siku iliyofuata tu, Desemba 19, 1842, nilipopokea pauni mia moja kutoka kwa A. B., na tarehe 22 Desemba, nilipokea pauni hamsini kutoka kwa ndugu huko Bristol, mbali na michango mingine; hata ndani ya juma moja baada ya kupata neema ya kujifurahisha katika mapenzi ya Mungu, alinipa kama pauni mia mbili, ambazo kwazo niliweza kukidhi gharama zote nzito za kujaza tena maghala, n.k., ambazo kwa ajili yake kwa kawaida ningejaribiwa kwa kuchelewa kwa malipo ya fedha.

Kwa kujibu barua niliyoipokea kutoka kwa dada huyu Desemba 18, niliandika nyingine Desemba 31, 1842, ambayo natoa dondoo juu ya jambo hili:—

Nimeendelea kukuombea, au afadhali Bwana ameniwezesha kila siku mara moja, mbili, tatu, au hata zaidi, kukukumbuka. Mzigo wa ombi langu bado umekuwa, kwamba angependezwa kukufanya mwenye furaha sana ndani yake mwenyewe, na kukuwezesha kuingia katika urithi ukungojao; tena, kwamba usiruhusiwe hata kidogo kujuta hatua uliyoichukua, bali afadhali uihesabu kuwa pendeleo kuruhusiwa kumrudishia fedha hii ndogo yeye aliyekupa, na aliyejitoa mwenyewe kwa ajili yako. Kwa habari ya kuchelewa, siwezi ila kufurahi. Hili lakupa nafasi tele ya kulitafakari jambo hilo, na baadaye kueleza kwa ye yote (ambaye, akihukumu kama wale wasiojua jinsi watakatifu walivyo matajiri, angeweza kukulaumu) kwamba hukufanya jambo hilo kwa haraka. Naona kuchelewa huku ni kwa ajili ya kuendeleza heshima ya Bwana. Wajua shauri langu kwako, la kungoja angalau juma mbili. Kwamba umeona sana ukosefu wako wa uaminifu, n.k., naona ni baraka ya pekee ambayo Bwana amekujalia, isije hatua hii uliyoichukua ikawa mtego kwako. Kunyenyekezwa hudumu maisha yetu yote. Yesu hakuja kuwaokoa wenye dhambi wa kupakwa rangi bali wa kweli; lakini amekwisha kutuokoa, na hakika atalidhihirisha. Nina fungu nililowekewa moyoni kwa ajili yako; lisome lote kwa uangalifu: 2 Wakor. 8:1-9, hasa mstari wa 9.

---

Siku baada ya siku sasa zilipita na fedha haikuja. Mwezi wa Januari ulikuwa umefika mwisho, na Februari pia, na fedha haikuwa imekuja. Hivyo zaidi ya siku mia moja na ishirini zilikuwa zimepita, huku siku kwa siku nikileta ombi langu mbele za Bwana kwamba ambariki dada huyu, amthibitishe katika kusudi lake, na kunikabidhi fedha hii kwa ajili ya kazi yake mikononi mwangu. Katikati ya hayo yote moyo wangu ulikuwa na hakika, nikihukumu kutokana na bidii aliyonipa katika maombi, na kwamba nilikuwa nimetamani jambo hili kwa ajili ya sifa ya jina lake tu, kwamba kwa wakati wake mwenyewe angelitimiza. Lakini sikuandika hata mstari mmoja kwa dada huyu juu ya jambo hilo wakati huu wote. Hatimaye, katika siku ya mia moja thelathini na nne tangu nilipokuwa kila siku nimemsihi Bwana juu ya jambo hili, mnamo Machi 8, 1843, nilipokea barua kutoka kwa dada huyu, ikinijulisha kwamba pauni mia tano zilikuwa zimelipwa mikononi mwa mweka-benki wangu.

Na sasa natoa tu mistari michache ya barua niliyoipokea Julai 3, 1844, kutoka kwa dada aliyetoa mchango huu, pamoja na barua zangu nilizomwomba, ili nipate kuonyesha hali yake ya moyo juu ya jambo hilo, baada ya kuwa nayo mbele yake zaidi ya miezi ishirini, na baada ya kuwa kwa miezi kumi na sita kweli ameiacha fedha hiyo. Aandika hivi: “Nashukuru kusema kwamba sijawahi kwa dakika moja kuwa na hisia ndogo kabisa ya majuto, bali ni kabisa kwa neema ya Bwana iliyo tele. Nalisema hili kwa sifa yake.”

Mnamo Machi 31, 1843, nilifika Nyumba za Yatima kufanya mipango fulani, na mmoja wa dada aliniambia njiani kwamba alikuwa ameombwa na Bi. G., ambaye pamoja na baba yake walikaa katika nyumba Na. 4 Wilson Street, kunijulisha kwamba walitaka kuiacha nyumba yao, kama ningependa kuichukua; lakini yeye alikuwa amejibu kwamba haikuwa na faida kuniambia juu yake, kwa maana alikuwa na hakika kwamba sikuwa na wazo lo lote la kufungua Nyumba nyingine ya Yatima. Nilipofika nyumbani, jambo hili liliushika sana moyo wangu. Sikuweza ila kumwuliza Bwana tena na tena kama angependa nifungue Nyumba nyingine ya Yatima, na kama wakati sasa ulikuwa umefika nimtumikie kwa upana zaidi katika njia hii. Kadiri nilivyolitafakari jambo hilo, ndivyo lilivyozidi kunionekania kwamba huu ulikuwa mkono wa Mungu ukinisukuma mbele katika utumishi huu. Mkusanyiko huu wa ajabu wa mambo ulinigusa hasa: 1. Kuna maombi mengi zaidi yanayotolewa kwa ajili ya kupokelewa kwa yatima, hasa siku hizi za karibuni, kuliko tuwezavyo kabisa kukidhi, ijapokuwa twazijaza nyumba kadiri afya ya watoto na ya watenda-kazi itakavyoweza kuruhusu. 2. Kama ningechukua nyumba nyingine kwa ajili ya yatima, ingekuwa vyema sana iwe katika mtaa ule ule zilipo zile tatu nyingine, kwa maana hivyo kazi ni ndogo, na katika nyakati za haja kubwa tuko karibu pamoja kwa maombi, kugawa fedha, n.k. Lakini tangu Nyumba ya tatu ya Yatima ilipofunguliwa, mnamo Novemba 1837, haijapata kuwapo hata mojawapo ya nyumba kubwa katika mtaa huo ya kupangishwa. 3. Kuna kama watoto kumi na watano katika Nyumba ya Yatima ya Wachanga, ambao ingekuwa vyema tangu zamani kuwahamishia katika nyumba ya wasichana wakubwa, kama pangekuwa na nafasi; lakini nafasi ilipotokea katika nyumba ile, kwa kawaida walikuwapo wengi wakingoja kuijaza, hata bila kukusudia watoto wa kike katika Nyumba ya Yatima ya Wachanga wakabaki walipokuwa; lakini hili si vyema, wala si kadiri ya kusudi langu la awali; kwa maana wachanga walikusudiwa kubaki tu mpaka wafike umri wa miaka saba, kisha wahamishiwe katika nyumba za wavulana na wasichana wakubwa. Mpango wangu huu wa awali ungeweza kutekelezwa vyema zaidi kwa wakati ujao, na mara moja kwa sasa, kama ningefungua Nyumba nyingine ya Yatima. 4. Nawajua dada wawili wanaoonekana kuwa watenda-kazi wanaofaa kwa Nyumba hii ya nne ya Yatima, na wenye tamaa ya kujishughulisha hivyo. 5. Kumebaki pauni mia tatu za zile pauni mia tano nilizozipokea karibuni hivi. Fedha hii yaweza kutumika kwa kupamba na kutayarisha Nyumba mpya ya Yatima. Fedha nyingi hivyo sijawahi kuwa nayo mkononi wakati wo wote katika miaka mitano iliyopita. Hili lilinionekania jambo la ajabu, kuhusiana na zile sababu nyingine nne. 6. Kuanzishwa kwa Nyumba ya nne ya Yatima, ambako kungeongeza gharama zetu pauni mia kadhaa kwa mwaka, kungekuwa, baada ya kupita miaka mitano karibu bila kukatika katika majaribu ya imani, uthibitisho ulio wazi kwamba sijajuta utumishi huu, na kwamba sijachoka njia hii ya thamani ya kumtegemea Bwana siku kwa siku; na hivyo imani ya watoto wengine wa Mungu ingeweza kutiwa nguvu.

Lakini muhimu kuliko yote, naam, ijapokuwa hoja hizi zilikuwa za kukata shauri kwa uhakika, hazikunisadikisha kwamba nilipaswa kusonga mbele katika utumishi huu, kama miongozo ya Roho isingekuwa pamoja nazo. Kwa hiyo nilijitoa katika maombi. Niliomba siku baada ya siku, bila kusema lo lote kwa mwanadamu ye yote. Niliomba siku ishirini na mbili bila hata kumtajia mke wangu mpendwa. Siku ile ile, nilipomtajia yeye, na ambayo nilikuwa nimefikia uamuzi, baada ya majuma matatu ya maombi na kutafakari katika kumcha Mungu, kuanzisha Nyumba nyingine ya Yatima, nilipokea kutoka kwa A. B. pauni hamsini. Ni uthibitisho wa kushangaza jinsi gani kwamba Bwana atasaidia, ijapokuwa mahitaji yangezidi kuongezeka zaidi na zaidi. Hatimaye, katika siku ya ishirini na nne, nikiwa sasa kwa siku kadhaa na hakika kamili kwamba Mungu angependa nisonge mbele katika utumishi huu, nilikwenda kuuliza kama Bw. na Bi. G. bado walitaka kuiacha nyumba. Lakini hapa nilikuta kizuizi cha dhahiri. Kwa kuwa hawakuwa wamesikia matakwa yo yote yaliyoelezwa upande wangu ya kuichukua nyumba, na dada katika Nyumba za Yatima, ambaye Bi. G. alikuwa amewasiliana naye, hakuwa amempa sababu hata kidogo ya kudhani kwamba ningefanya hivyo, Bw. na Bi. G. walikuwa wamebadili mipango yao, na sasa walikusudia kubaki katika nyumba. Hata hivyo, ilinipasa nifike tena baada ya juma moja, ndipo ningepata jibu. Sikufadhaishwa hata kidogo na kizuizi hiki. “Bwana, kama wewe huna haja ya Nyumba nyingine ya Yatima, mimi sina,” ndio uliokuwa mzigo wa ombi langu. Nilikuwa tayari kufanya mapenzi ya Mungu, naam, kujifurahisha katika mapenzi yake. Na kwa msingi huu hasa, kwa sababu nilijua sikutafuta heshima yangu mwenyewe, bali ya Bwana; kwa sababu nilijua sikuwa nikijitumikia mwenyewe, bali Bwana, katika jambo hili; na kwa sababu nilijua kwamba kwa utulivu, ukimya, maombi, na kujihoji mwenyewe kwa wingi hivyo nilikuwa nimelishughulikia jambo hili, na nilikuwa nimefikia baada ya siku nyingi tu, ambazo katika hizo nilikuwa nikimngoja Bwana, uamuzi kwamba ni mapenzi ya Mungu nisonge mbele katika utumishi huu. Kwa sababu hizi nilihisi hakika, pamoja na yale Bw. na Bi. G. waliyoniambia, kwamba ningeipata nyumba. Nilihukumu pia hasa kwamba ingekuwa hivyo, kwa sababu nilikuwa na amani kabisa niliposikia habari ya kizuizi; uthibitisho ulio wazi kwamba sikuwa katika kutaka kwangu mwenyewe nikiendelea katika jambo hili, bali kwa kadiri ya mwongozo wa Roho Mtakatifu; kwa maana kama kwa akili yangu ya asili ningetafuta kuipanua kazi, ningekuwa nimesisimka na kutokuwa na raha nilipokutana na kizuizi hiki. Baada ya juma moja nilimwendea tena Bw. G. Na sasa tazama jinsi Mungu alivyokuwa ametenda! Siku ile ile ambayo nilikuwa nimemwona Bw. G., alitoka nje na kukutana na nyumba inayofaa, hata nilipokuja mara ya pili, alikuwa tayari kunipa ile aliyokuwa akiishi wakati huo katika Wilson Street; na kwa kuwa mwenye nyumba alinikubali kuwa mpangaji, magumu yote yaliondolewa, hata baada ya tarehe 1 ya Juni tulianza kutayarisha nyumba, na mwezi wa Julai yatima wa kwanza walipokelewa.

Bw. M. akiisha kualikwa na Wakristo kadhaa katika Ujerumani kuitembelea nchi ile, nchi yake ya asili, na kutenda kazi humo kwa kueneza kweli ya Kimaandiko na kuendeleza dini, pamoja na kuchapisha tafsiri ya Kijerumani ya Habari yake, alihisi kwamba ilikuwa ni wajibu wake kulikubali ombi hilo. Kwa kujibu maombi, alipata riziki tele kwa safari yake, kwa matunzo ya yatima wakati wa kutokuwapo kwake, na kwa kuchapishwa kwa Habari hiyo. Aliondoka Bristol tarehe 9 ya Agosti, 1843, na kurudi Machi 6, 1844. Wakati wa safari alisaidiwa sana na Uangalizi wa Mungu katika makusudi ya utume wake, na aliona matunda mengi ya kazi zake.

---