Sura 16 · dakika 20 za kusoma
Imani Iliyoimarishwa kwa Mazoezi
1841.
UHITAJI ULIOTIMIZWA—RIZIKI ZIZIDIZO HAJA—UOVU WA UDHAMINI—NGUVU YA UPENDO WA KIKRISTO—NENO LA MUNGU NDILO CHAKULA CHA ROHO—MAANDALIZI KWA SAA YA JARIBU—UMASKINI—KUMTEGEMEA MUNGU ALIYE HAI PEKE YAKE.
Januari 1, 1841. Wakati wa juma hili tumekutana kila siku kwa maombi, kwa kusudi la pekee la kumwomba Bwana atupe njia ya kuchapisha Taarifa ya mwaka jana. Zimepita majuma matatu tangu ingeweza kupelekwa kwa mchapishaji. Sasa tuliona jambo hili kuwa la umuhimu wa pekee, kwa kuwa, kama Taarifa isingechapishwa upesi, ingejulikana kwamba jambo hilo lilitokana na kukosa njia. Kwa michango iliyoingia katika siku hizi za mwisho kwa ajili ya yatima, na kwa pauni kumi zilizotolewa leo kwa ajili ya fedha nyingine, tuna njia ya kulipia gharama ya kama theluthi mbili za uchapishaji, kwa hiyo sehemu ya muswada ilipelekwa, tukitumaini kwamba Bwana angependezwa kutuma njia zaidi kabla ya karatasi mbili kuchapishwa; lakini kama sivyo, ndipo tungesimama hata tupate zaidi. Jioni. Ziliingia tena pauni tano zaidi; pia, shilingi kumi na shilingi tatu.
Jan. 11. Jumatatu. Katika juma lililopita Bwana hakututimizia tu kwa wingi yote tuliyohitaji kwa ajili ya yatima, bali alituwezesha kuweka kando pauni kadhaa kwa ajili ya kuchapisha Taarifa. Jumamosi jioni palikuwa na shilingi tatu na pensi sita tu zilizobaki. Kwa sababu hii nilikuwa nikitazamia majibu ya maombi yangu kwa ajili ya njia, na Bwana hakuniangusha. Jana jumla iliingia pauni tisa, shilingi kumi na sita, na pensi nne. Sasa tunazo za kutosha hata kwa sehemu ya mwisho ya Taarifa.
Jan. 12. Leo nimepokea barua kutoka kwa ndugu mmoja, ambamo ananipa uwezo wa kuchota kwa mabenki yake, katika mwaka huu, kiasi cha pauni elfu moja, kwa ajili ya ndugu yeyote aliye na nia moyoni mwake ya kujitoa kwa utumishi wa umishonari katika Indies za Mashariki, na ambaye nitamhesabu kuwa ameitwa kwa utumishi huu, kwa kadiri niwezavyo kutambua. [Uwezo huu ulidumu kwa mwaka huo tu; lakini hakuna ndugu aliyeonekana kufaa aliyejitokeza kwa utumishi huu. Huu ni uthibitisho mwingine mpya wa jinsi njia za fedha zinavyoweza kupatikana kwa urahisi zaidi kuliko watu wanaofaa. Naam, katika uzoefu wangu wote nimeona ikiwa hivi, ya kwamba kama ningeweza tu kuthibitisha kwamba jambo fulani lililopaswa kutendwa lilikuwa sawasawa na mapenzi ya Mungu, njia zilipatikana upesi za kulitekeleza.]
Jan. 13. Jioni hii niliitwa nyumbani kwa ndugu na dada walio katika dhiki iliyo kuu kuliko zote. Ndugu huyo alikuwa amekuwa mdhamini wa madeni ya mwanawe, bila kutarajia hata kidogo kwamba angeitwa kamwe kuyalipa; lakini, kwa kuwa mwanawe hakuyalipa madeni yake, baba ameitwa kufanya hivyo; na isipokuwa fedha ilipwe ndani ya siku chache, atafungwa gerezani.
Jinsi ilivyo ya thamani, hata kwa maisha haya, kutenda sawasawa na neno la Mungu! Ufunuo huu mkamilifu wa mawazo yake hutupa maagizo kwa kila jambo, hata mambo madogo kabisa ya maisha haya. Hutuamuru, “Usiwe miongoni mwa wapigao mikono, wala miongoni mwa waliojidhamini kwa ajili ya madeni.” Mithali 22:26. Njia ambayo Shetani huwanasa watu, ili kuwaingiza katika mtego, na kuwaletea taabu kwa kuwa wadhamini, ni hii: hutafuta kulionyesha jambo kana kwamba hakuna hatari inayohusiana na hicho kisa fulani, na kwamba mtu aweza kuwa na hakika hataitwa kamwe kulipa fedha; lakini Bwana, Rafiki mwaminifu, hutuambia katika neno lake mwenyewe kwamba njia pekee ya “kuwa salama” katika jambo kama hilo ni “kuchukia udhamini.” Mithali 11:15. Mambo yafuatayo yanaonekana kwangu kuwa ya uzito mkubwa wa kufikiriwa, ikiwa ningeitwa kuwa mdhamini wa mtu mwingine: 1. Ni nini kinachomlazimisha mtu anayetaka niwe mdhamini wake kuhitaji mdhamini? Je, ni kweli ni jambo jema ambalo naitwa kuwa mdhamini ndani yake? Sikumbuki kamwe kukutana na kisa ambacho katika jambo lililo wazi, na la kimungu, na kwa kila hali la kimaandiko, jambo kama hilo lilitukia. Kwa kawaida palikuwapo dhambi fulani au nyingine iliyohusiana nalo. 2. Nikiwa mdhamini, licha ya yale ambayo Bwana ameniambia katika neno lake, je, niko katika hali ambayo hakuna mtu atakayedhurika kwa mimi kuitwa kutimiza ahadi za mtu ambaye nakwenda kuwa mdhamini wake? Katika visa vingi jambo hili peke yake lapaswa kumzuia mtu nalo. 3. Ikiwa bado nakuwa mdhamini, kiasi cha fedha ambacho naingia madeni yake ni lazima kiwe katika uwezo wangu hivi kwamba naweza kukileta wakati wowote kitakapotakwa, ili jina la Bwana lisije likavunjiwa heshima. 4. Lakini ikiwa kuna uwezekano wa kulazimika kutimiza ahadi za mtu ambaye ninasimama badala yake, je, ni mapenzi ya Bwana kwamba nitumie mali yangu kwa njia hiyo? Je, si afadhali ni mapenzi yake kwamba mali yangu itumike kwa njia nyingine? 5. Nawezaje kulipita neno lililo wazi la Bwana, lililo kinyume na hayo, hata kama mambo manne ya kwanza yangetatuliwa kwa kuridhisha?
Machi 4. Kuanzia Februari 22 hata siku hii mahitaji yetu katika shule za mchana yalitimizwa kwa michango kumi na mitatu midogo, na kwa mchango wa pauni nane kutoka kwa Q. Q. Leo nilipokea pauni kumi na tano. Ilipofika hii hapakuwa na senti hata moja mkononi kwa ajili ya shule za mchana, ilhali siku mbili baadaye kama pauni saba zilihitajika. Fedha hii ilitoka umbali mrefu kiasi, na kutoka kwa ndugu ambaye hakuwahi kusaidia katika kazi hii kabla, ambapo Bwana kwa mara nyingine huonyesha jinsi awezavyo kwa urahisi kuwainua wasaidizi wapya.
Kwa kuwatia moyo waaminio, ambao hujaribiwa kwa kuwa na jamaa na rafiki wasioongoka, nitasimulia kisa kifuatacho, ambacho ukweli wake naujua.
Baron Von K., aliyeishi katika nchi yangu mwenyewe, ufalme wa Prussia, alikuwa kwa miaka mingi mwanafunzi wa Bwana Yesu. Hata karibu na mwanzo wa karne hii, wakati palipokuwa na giza karibu la watu wote au hata ukafiri wa wazi ulioenea juu ya bara zima la Ulaya, alimjua Bwana Yesu; na wakati, karibu na mwaka 1806, palipokuwa na dhiki iliyo kuu kuliko zote huko Silesia miongoni mwa maelfu mengi ya wafumaji, mtu huyu wa Mungu aliyebarikiwa alichukua hatua ifuatayo ya neema kwa ajili ya Bwana na Bwana wake. Kwa kuwa wafumaji hawakuwa na kazi, bara lote karibu likiwa katika hali ya machafuko kwa sababu ya mwenendo wa Napoleon, ilionekana kwake kuwa ni mapenzi ya Bwana kwamba atumie mali yake iliyo kubwa sana kuwapatia wafumaji hawa maskini kazi, ili kuwaokoa kutoka katika hali ya umaskini uliokithiri, ingawa katika kufanya hivi hapakuwa tu na matumaini ya faida, bali matarajio ya hakika ya hasara kubwa mno. Kwa hiyo aliwapatia kazi wafumaji kama elfu sita. Lakini hakuridhika na hili. Alipokuwa akitoa mkate uharibikao, alitafuta pia kuzihudumia roho za wafumaji hawa. Kwa kusudi hilo alitafuta kuwaweka waaminio kuwa wasimamizi juu ya kazi hii kubwa ya ufumaji, na hakuona tu kwamba wafumaji wafundishwe mambo ya kiroho, bali yeye mwenyewe pia aliweka kweli mbele yao. Hivyo ikaendelea kwa muda mrefu kiasi, hata mwishowe, kwa sababu ya kupoteza sehemu kuu ya mali yake, alilazimika kufikiria kuiacha. Lakini wakati huu tendo hili la thamani la rehema lilikuwa limejipendekeza sana kwa serikali hata likachukuliwa nao na kuendelezwa hata nyakati zilipobadilika. Hata hivyo, Baron von K. aliteuliwa kuwa mkurugenzi wa kazi yote maadamu iliendelea kuwako.
Mtu huyu mpendwa wa Mungu hakuridhika na hili. Alisafiri kupitia nchi nyingi kutembelea magereza, kwa ajili ya kuboresha hali ya kimwili na ya kiroho ya wafungwa, na miongoni mwa mambo mengine yote aliyotafuta kumfanyia Bwana palikuwapo hili pia hasa: Aliwasaidia wanafunzi maskini walipokuwa katika chuo kikuu cha Berlin, hasa wale waliosoma theolojia, kama iitwavyo, ili kupata nafasi ya kuwafikia, na kuwavuta kwa Bwana. Siku moja kijana mmoja mwenye vipaji sana, ambaye baba yake aliishi Breslau, ambako pia kuna chuo kikuu, alisikia habari za wema wa baron mzee kwa wanafunzi, na kwa hiyo alimwandikia, akimwomba amsaidie, kwa kuwa baba yake mwenyewe hakuweza vizuri kumtegemeza tena, akiwa na watoto wengine wa kutunza. Muda mfupi baadaye kijana T. alipokea jibu la wema mwingi kutoka kwa baron, akimwalika aje Berlin; lakini, kabla ya barua hii kufika, kijana huyo mwanafunzi alikuwa amesikia kwamba Baron von K. alikuwa mpietisti au fumbo, kama waaminio wa kweli waitwavyo kwa dharau huko Ujerumani; na kwa kuwa kijana T. alikuwa na mwelekeo wa juu wa kifalsafa, akipima kila jambo kwa akili, akitilia shaka ukweli wa ufunuo, naam, akitilia shaka, kwa mashaka makubwa, kuwako kwa Mungu, alichukia sana matarajio ya kwenda kwa baron mzee. Hata hivyo, alifikiri angeweza tu kujaribu, na kama asingependa, hakuwa amefungwa kubaki katika uhusiano naye. Aliwasili Berlin siku ambayo palikuwa na ukaguzi mkubwa wa majeshi, na, akiwa amejaa jambo hili, alianza kuzungumza juu yake na msimamizi wa baron. Lakini msimamizi, akiwa mwaminio, aligeuza mazungumzo, kabla ya kijana mwanafunzi kutambua, hata mambo ya kiroho; na hata hivyo hangeweza kusema kwamba yalilazimishwa. Alianza jambo lingine, na la tatu, lakini bado sikuzote yalirudi punde tena kwa mambo ya kiroho.
Mwishowe baron alifika, ambaye alimpokea kijana T. kwa namna ya upendo mwingi na urafiki, kana kwamba alikuwa sawa naye, na kana kwamba kijana T. alikuwa akimfadhili yeye, kuliko kwamba yeye alifadhiliwa na baron. Baron alimpa chumba katika nyumba yake mwenyewe, na mahali mezani pake mwenyewe, wakati atakapokuwa akisoma Berlin, jambo ambalo kijana T. alilikubali. Sasa alitafuta kwa kila njia kumtendea kijana mwanafunzi kwa namna ya wema na upendo mwingi, na kwa kadiri iwezekanavyo kumtumikia, na kumwonyesha nguvu ya injili katika maisha yake mwenyewe, bila kubishana naye, naam, bila kumwambia moja kwa moja juu ya roho yake. Kwa maana, alipogundua ndani ya kijana T. akili yenye kupima na kutilia shaka sana, aliepuka kwa kila njia iwezekanavyo kuingia katika mabishano yoyote naye, wakati kijana mwanafunzi mara kwa mara akijiambia mwenyewe, “Laiti ningeweza kuingia katika ubishi na mpumbavu huyu mzee; ningemwonyesha upumbavu wake.” Lakini baron aliliepuka. Kijana mwanafunzi alipokuwa akirudi nyumbani jioni, na baron akisikia akija, yeye mwenyewe angekwenda kumlaki alipoingia nyumbani, angewasha mshumaa wake, angemsaidia na kumtumikia, kwa njia yoyote awezavyo, hata kwa kumletea kifaa cha kuvulia buti, na kumsaidia kuvua buti zake. Hivyo mwanafunzi huyu mnyenyekevu mzee aliendelea kwa muda, wakati kijana mwanafunzi bado akitafuta nafasi ya kubishana naye, lakini akishangaa hata hivyo jinsi baron angeweza kumtumikia hivyo. Jioni moja, kijana T. aliporudi nyumbani kwa baron, wakati baron akijifanya mtumishi wake kama kawaida, hakuweza kujizuia tena, bali alipasuka hivi: “Baron, wawezaje kufanya haya yote? Unaona sikujali wewe, nawe waweza namna gani kuendelea kuwa mwema hivi kwangu, na hivyo kunitumikia?” Baron alijibu, “Rafiki yangu mpendwa kijana, nimejifunza hili kutoka kwa Bwana Yesu. Ningetamani usome Injili ya Yohana yote. Usiku mwema.” Sasa kwa mara ya kwanza katika maisha yake mwanafunzi aliketi na kulisoma neno la Mungu katika hali ya moyo iliyo tayari kujifunza, ilhali hata wakati huo hakuwahi kusoma Maandiko Matakatifu ila kwa nia ya kutaka kutafuta hoja dhidi yake. Ilimpendeza Mungu kumbariki. Tangu wakati huo yeye mwenyewe akawa mfuasi wa Bwana Yesu, naye amekuwa hivyo tangu wakati huo.
Mei 7. Hivi karibuni imempendeza Bwana kunifundisha kweli, bila kutumia chombo cha kibinadamu, kwa kadiri nijuavyo, ambayo faida yake sijaipoteza, ingawa sasa, wakati wa kutayarisha chapa ya tano kwa ajili ya mchapishaji, zaidi ya miaka kumi na minne imepita tangu hapo. Jambo lenyewe ni hili: Niliona wazi zaidi kuliko wakati wowote kwamba shughuli ya kwanza iliyo kuu na ya msingi ambayo napaswa kuiangalia kila siku ilikuwa, kuwa na roho yangu yenye furaha katika Bwana. Jambo la kwanza la kujishughulisha nalo halikuwa ni kiasi gani ningeweza kumtumikia Bwana, jinsi ningeweza kumtukuza Bwana; bali jinsi ningeweza kuileta roho yangu katika hali ya furaha, na jinsi mtu wangu wa ndani angeweza kulishwa. Kwa maana ningeweza kutafuta kuweka kweli mbele ya wasioongoka, ningeweza kutafuta kuwafaidi waaminio, ningeweza kutafuta kuwafariji wenye dhiki, ningeweza kwa njia nyingine kutafuta kuenenda kama impasavyo mtoto wa Mungu katika ulimwengu huu; na hata hivyo, nisipokuwa na furaha katika Bwana, na nisipolishwa na kutiwa nguvu katika mtu wangu wa ndani siku kwa siku, haya yote yasingeweza kuangaliwa kwa roho iliyo sawa. Kabla ya wakati huu desturi yangu ilikuwa, angalau kwa miaka kumi iliyotangulia, kama jambo la mazoea kujitoa kwa maombi, baada ya kujivika mavazi asubuhi. Sasa, niliona kwamba jambo la maana zaidi nililopaswa kufanya lilikuwa kujitoa kwa kusoma neno la Mungu, na kulitafakari, ili kwa njia hiyo moyo wangu upate kufarijiwa, kutiwa moyo, kuonywa, kukemewa, kufundishwa; na kwamba hivyo, kwa njia ya neno la Mungu, wakati wa kulitafakari, moyo wangu upate kuletwa katika ushirika wa kimatendo na Bwana.
Kwa hiyo nilianza kutafakari Agano Jipya tangu mwanzo, mapema asubuhi. Jambo la kwanza nililofanya, baada ya kuomba kwa maneno machache baraka ya Bwana juu ya neno lake la thamani, lilikuwa, kuanza kutafakari neno la Mungu, nikichunguza kana kwamba katika kila mstari, ili kupata baraka kutoka humo; si kwa ajili ya huduma ya hadhara ya neno, si kwa ajili ya kuhubiri juu ya yale niliyotafakari, bali kwa ajili ya kupata chakula kwa roho yangu mwenyewe. Matokeo nimeyaona kuwa karibu sikuzote ni haya, ya kwamba baada ya dakika chache sana roho yangu imeongozwa kwa kuungama, au kwa kushukuru, au kwa kuombea wengine, au kwa dua; hivi kwamba, ingawa sikujitoa, kana kwamba, kwa maombi, bali kwa kutafakari, hata hivyo iligeuka karibu mara moja kuwa maombi kwa kadiri fulani. Nilipokuwa hivyo kwa muda nikiungama, au kuombea wengine, au kufanya dua, au nikashukuru, naendelea kwa maneno au mstari unaofuata, nikigeuza yote, nikiendelea, kuwa maombi kwa ajili yangu mwenyewe au kwa ajili ya wengine, kama neno liwezavyo kuniongoza, lakini bado nikiendelea kuwa na mbele yangu kwamba chakula kwa roho yangu mwenyewe ndicho kusudi la kutafakari kwangu. Matokeo ya haya ni kwamba sikuzote kuna kiasi kizuri cha kuungama, kushukuru, dua, au kuombea wengine kilichochanganyika na kutafakari kwangu, na kwamba mtu wangu wa ndani karibu sikuzote hulishwa na kutiwa nguvu hata kwa kuhisiwa, na kwamba kufikia wakati wa kifungua-kinywa, isipokuwa mara chache, huwa katika hali ya moyo ya amani ikiwa si ya furaha. Hivyo pia imempendeza Bwana kunijulisha yale ambayo, ama upesi baadaye au wakati wa baadaye zaidi, nimeyaona kuwa chakula kwa waaminio wengine, ingawa haikuwa kwa ajili ya huduma ya hadhara ya neno kwamba nilijitoa kwa kutafakari, bali kwa faida ya mtu wangu wa ndani.
Pamoja na njia hii nimechanganya pia kuwa nje hewani kwa saa moja, saa moja na nusu, au saa mbili, kabla ya kifungua-kinywa, nikitembea mashambani, na wakati wa kiangazi nikiketi kidogo juu ya ngazi za uani, ikiwa naona ni jambo kubwa mno kutembea muda wote. Naona ni jambo lenye faida sana kwa afya yangu kutembea hivyo kwa kutafakari kabla ya kifungua-kinywa, na sasa nimezoea kutumia wakati huo kwa kusudi hilo, hata nifikapo nje hewani kwa kawaida hutoa Agano Jipya la herufi kubwa kiasi, ninalolichukua nami kwa kusudi hilo, mbali na Biblia yangu; na naona kwamba naweza kutumia wakati wangu kwa faida nje hewani, jambo ambalo hapo awali halikuwa hivyo, kwa kukosa mazoea. Nilikuwa nikihesabu wakati uliotumika katika kutembea kuwa hasara, lakini sasa naona ni wenye faida sana, si kwa mwili wangu tu, bali pia kwa roho yangu. Kutembea nje kabla ya kifungua-kinywa bila shaka si lazima kihusiane na jambo hili, na kila mtu ana kuhukumu kwa kadiri ya nguvu zake na hali nyingine.
Tofauti, basi, kati ya desturi yangu ya zamani na ya sasa ni hii: Zamani, nilipoamka, nilianza kuomba haraka iwezekanavyo, na kwa kawaida nilitumia wakati wangu wote hata kifungua-kinywa katika maombi, au karibu wakati wote. Kwa vyovyote karibu sikuzote nilianza na maombi, isipokuwa nilipohisi roho yangu kuwa kavu kuliko kawaida, ambapo nilisoma neno la Mungu kwa chakula, au kwa uburudisho, au kwa uhai upya na kufanywa upya kwa mtu wangu wa ndani, kabla ya kujitoa kwa maombi. Lakini matokeo yalikuwa nini? Mara nyingi nilitumia robo saa, au nusu saa, au hata saa nzima, magotini pangu, kabla ya kujitambulia mwenyewe kuwa nimepata faraja, kutiwa moyo, kunyenyekeshwa kwa roho, n.k.; na mara nyingi, baada ya kuteseka sana kwa kutangatanga kwa akili kwa dakika kumi za kwanza, au robo saa, au hata nusu saa, ndipo tu nilianza kuomba kweli kweli. Sasa siteseki tena kwa njia hii kamwe kwa kadiri. Kwa maana moyo wangu ukiwa umelishwa na kweli, ukiwa umeletwa katika ushirika wa kimatendo na Mungu, nasema na Baba yangu na Rafiki yangu (ingawa mimi ni mchafu, wala sistahili) juu ya mambo aliyoyaweka mbele yangu katika neno lake la thamani. Sasa mara nyingi hunistaajabisha kwamba sikuliona jambo hili mapema. Katika kitabu chochote sikuwahi kusoma juu yake. Hakuna huduma ya hadhara iliyoniletea jambo hilo mbele. Hakuna mazungumzo ya faragha na ndugu yaliyoniamsha kwa jambo hili. Na hata hivyo sasa, tangu Mungu amenifundisha jambo hili, liko wazi kwangu kama jambo lolote, kwamba jambo la kwanza mtoto wa Mungu alilo nalo kufanya kila asubuhi ni, kupata chakula kwa mtu wake wa ndani. Kama vile mtu wa nje asivyofaa kwa kazi kwa muda wowote mrefu isipokuwa tunapokula chakula, na kwa kuwa hili ni miongoni mwa mambo ya kwanza tunayofanya asubuhi, ndivyo iwavyo kwa mtu wa ndani. Twapaswa kuula chakula kwa ajili yake, kama kila mtu lazima akubalivyo. Basi chakula cha mtu wa ndani ni nini? Si maombi, bali neno la Mungu; na hapa tena, si kusoma tu kwa neno la Mungu, hivi kwamba lipita tu akilini mwetu, kama vile maji yapitavyo katika bomba, bali kufikiri juu ya tunayosoma, kuyatafakari, na kuyatumia mioyoni mwetu. Tuombapo, twasema na Mungu. Basi, maombi, ili yaendelezwe kwa muda wowote mrefu kwa namna nyingine isiyo ya kawaida tu, huhitaji, kwa kusema kwa jumla, kiasi cha nguvu au shauku ya kimungu, na majira, kwa hiyo, ambayo zoezi hili la roho laweza kutekelezwa kwa ufanisi zaidi ni baada ya mtu wa ndani kulishwa kwa kutafakari neno la Mungu, ambapo tumkuta Baba yetu akisema nasi, kututia moyo, kutufariji, kutufundisha, kutunyenyekesha, kutukemea. Kwa hiyo twaweza kutafakari kwa faida, kwa baraka ya Mungu, ingawa tu dhaifu kiroho namna gani; naam, kadiri tulivyo dhaifu, ndivyo tuhitajivyo zaidi kutafakari kwa ajili ya kutiwa nguvu kwa mtu wetu wa ndani. Hivyo kuna kidogo sana cha kuogopa kutokana na kutangatanga kwa akili kuliko tukijitoa kwa maombi bila kuwa na wakati wa kutafakari kwanza. Nakaa sana juu ya jambo hili hasa kwa sababu ya faida kubwa ya kiroho na uburudisho ambao najua nimeupata mwenyewe kutokana nalo, nami kwa upendo na kwa uzito nawasihi waaminio wenzangu wote kulifikiri jambo hili. Kwa baraka ya Mungu naihusisha na njia hii msaada na nguvu nilizozipata kutoka kwa Mungu za kupita kwa amani katika majaribu yaliyo mazito zaidi, kwa njia mbalimbali, kuliko nilivyowahi kuwa nayo kabla; na baada ya kuijaribu njia hii sasa kwa zaidi ya miaka kumi na minne, naweza kwa ukamilifu kabisa, katika kumcha Mungu, kuisifu. Zaidi ya hayo kwa kawaida husoma, baada ya maombi ya familia, sehemu kubwa zaidi za neno la Mungu, ninapoendeleza bado desturi yangu ya kusoma taratibu kuendelea mbele katika Maandiko Matakatifu, wakati mwingine katika Agano Jipya na wakati mwingine katika la Kale, na kwa zaidi ya miaka ishirini na sita nimethibitisha baraka yake. Nachukua pia, ama wakati huo au katika sehemu nyingine za siku, wakati hasa kwa ajili ya maombi.
Jinsi ilivyo tofauti, wakati roho inaburudishwa na kufanywa na furaha mapema asubuhi, na ilivyo wakati, bila maandalizi ya kiroho, huduma, majaribu, na majaribio ya siku yanapomjia mtu!
Okt. 1. Nilipokuwa tena sina senti hata moja mkononi kwa ajili ya mahitaji ya siku hii, ziliniletewa asubuhi hii shilingi kumi kwa ajili ya yatima, zilizokuwa zimetumwa kutoka Kensington. Katika karatasi iliyokuwa na fedha, iliandikwa: “Baba yenu wa Mbinguni anajua ya kuwa mnahitaji vitu hivi.” “Umtumaini Bwana.” Neno hili la Bwana wetu kwangu ni la thamani zaidi kuliko noti nyingi za benki. Kama dakika tano baadaye nilipokea kutoka kwa dada Mwairishi pauni kumi, kupitia benki yake huko London. Nataja hapa, kama jambo la kuangaliwa hasa, kwamba baada ya majira ya wingi wa kadiri kufikia mwisho mwezi wa Septemba, Bwana hakuturuhusu mara moja kujaribiwa kwa ukali kama tulivyojaribiwa baadaye. Alitutendea kwa njia ile ile ya upole miaka mitatu kabla, wakati majaribu ya imani katika sehemu hii ya kazi yalipoanza kwa mara ya kwanza.
Nov. 2. Wakati wa umaskini uliokithiri pauni moja ilitumwa na bibi mmoja kutoka Birmingham. Kama nusu saa baadaye nilipokea pauni kumi kutoka kwa ndugu ambaye alikuwa ameweka akiba ya pauni mia moja na hamsini, na kuiweka katika benki ya akiba, lakini ambaye sasa aona kwamba kuitoa fedha hii kwa ajili ya kuendeleza kazi ya Mungu huelekeza zaidi kwenye utukufu wa jina la Yesu kuliko kuiweka katika benki ya akiba kwa faida kwa wakati wa ugonjwa au uzee; kwa maana ana hakika kwamba iwapo nyakati kama hizo zitakuja, Bwana yeye yule, aliyemtunza hata sasa alipokuwa na afya na nguvu na uwezo wa kufanya kazi, atamtunza pia wakati huo. Ndugu yule yule alinipa pauni tatu majuma mawili yaliyopita. Pauni hizi kumi ziliingia kwa wakati wa faida sana; kwa maana, ingawa tulikuwa tumeweza kutimiza mahitaji ya lazima kabisa ya leo, hata hivyo palikuwa na uhitaji katika mambo mengi, hasa kwa kuwa mvulana anakwenda tu nje kama mwanafunzi wa uanagenzi, ambaye anahitaji zana na vifaa.
Nov. 13. Jumamosi. Asubuhi hii nilitoa shilingi moja kutoka katika sanduku katika nyumba yangu. Shilingi hii ndiyo yote iliyokuwapo kwa ajili ya uhitaji wa leo. Simama, msomaji mpendwa, kwa dakika chache! Fikiri kwamba kuna watu zaidi ya mia moja wa kupatiwa kila kitu wahitajicho; fikiri kwamba hakuna fedha mkononi; na fikiri pia kwamba hii ni hali si mara moja wala mara mbili katika mwaka, bali mara nyingi sana. Je, si jambo la thamani, chini ya hali kama hizo, kuwa na Mungu aliye hai kama baba wa kwenda kwake, ambaye sikuzote aweza na sikuzote yu tayari kusaidia, kama iwezavyo kuhitajika kweli? Na cheo hiki kila mtu ana haki nacho ampandaye Bwana Yesu, akiwa hivyo mtoto wa Mungu. Wagalatia 3:26. Kwa maana ingawa waaminio wote katika Bwana Yesu hawajaitwa kuanzisha nyumba za yatima, shule za watoto maskini, n.k., na kumtumaini Mungu kwa ajili ya njia; hata hivyo waaminio wote, sawasawa na mapenzi ya Mungu juu yao katika Kristo Yesu, waweza kutupa, na wapaswa kutupa, fadhaa yao yote juu yake anayewatunza, wala hawahitaji kuwa na wasiwasi juu ya jambo lolote, kama ionekanavyo wazi kutoka 1 Petro 5:7, Wafilipi 4:6, Mathayo 6:25-34. Chini ya hali hizi za uhitaji, saa ya fedha, ambayo jana alasiri tu ilikuwa imekuwa mali ya mfuko wa yatima, iliuzwa, ambapo tulisaidiwa kupita gharama za leo. Makaa ya mawe yamekaribia kwisha katika kila mojawapo ya nyumba. Kila kitu cha chakula, n.k., pia kimepunguka sana. Kweli, sisi ni maskini mno; hata hivyo kuna vyakula vya lazima hata Jumatatu asubuhi, na hivyo tumeletwa kwenye mwisho wa juma jingine. Alasiri hii watenda-kazi wote walikutana kwa maombi.
Nov. 14. Tulipokutana tena alasiri hii kwa maombi, tulikuwa na sababu ya kusifu, kwa maana Bwana alikuwa ametuma njia. Asubuhi hii nilipewa pauni tano, na shilingi sita zilikuwa zimeingia kwa kuuza vitu.
Nov. 15. Ijumaa iliyopita ndugu Craik na mimi tulikuwa na mkutano kwa ajili ya wanaouliza na watahiniwa kwa ushirika. Tuliwaona wanane, na tukalazimika kuwarudisha kumi ambao hatukuweza kuwaona, nguvu zetu zikiwa zimeisha kabisa baada ya kuwaona wanane, mmoja baada ya mwingine. Jioni hii tuliwaona saba, na tukalazimika kuwarudisha watatu.
Nov. 16. Siku nne zilizopita tumekutana kila siku kwa maombi, kwa kuwa hapana njia ya kuwalipa walimu katika shule za mchana. Zaidi ya hili, twahitaji jiko katika kimoja cha vyumba vya shule; pia Biblia kadhaa na vijitabu. Leo nilipokea pauni mbili kutoka kwa ndugu mmoja huko Exmouth.
Des. 9. Sasa tumeletwa kwenye mwisho wa mwaka wa sita wa sehemu hii ya kazi, tukiwa na mkononi tu ile fedha iliyowekwa kando kwa ajili ya kodi ya pango; lakini katika mwaka huu wote tumetimiziwa kila kilichohitajika.
Katika miaka mitatu iliyopita tulikuwa tumefunga hesabu siku hii, na tulikuwa, siku chache baadaye, na mikutano fulani ya hadhara, ambayo, kwa faida ya wasikilizaji, tulieleza jinsi Bwana alivyotutendea katika mwaka, na kiini cha yale yaliyoelezwa katika mikutano hiyo baadaye kilichapishwa kwa faida ya kanisa kwa ujumla. Wakati huu, hata hivyo, ilionekana kwetu kuwa bora kuchelewesha kwa muda mikutano ya hadhara na kuchapishwa kwa Taarifa. Kwa neema tulikuwa tumejifunza kumtegemea Bwana peke yake, tukiwa na hakika kwamba kama tusingesema wala kuandika neno moja tu zaidi juu ya kazi hii, hata hivyo tungetimiziwa njia, maadamu angetuwezesha kumtegemea yeye peke yake. Lakini ingawa hatukuwa tumekuwa na mikutano hiyo ya hadhara kwa kusudi la kuweka wazi uhitaji wetu, wala hatukuwa tumeuchapisha uhesabu wa matendo ya Bwana kwetu kwa ajili ya kutenda kazi kwa njia hiyo juu ya hisia za wasomaji, na hivyo kuwashawishi kutoa fedha, bali ili tu kwa uzoefu wetu tuwafaidi watakatifu wengine; hata hivyo huenda ilionekana kwa wengine kwamba katika kujulisha hali yetu tuliongozwa na nia kama hizo. Uthibitisho gani bora zaidi, kwa hiyo, tungeweza kutoa wa kumtegemea kwetu Mungu aliye hai peke yake, na si mikutano ya hadhara au taarifa zilizochapishwa, kuliko kwamba, katikati ya umaskini wetu ulio mzito, badala ya kufurahi kwamba wakati umefika ambapo tungeweza kujulisha hali yetu, bado tuliendelea kimya kwa muda mrefu zaidi, bila kusema lolote. Kwa hiyo tuliazimia, kwa kuwa tulitafuta na bado twatafuta katika kazi hii kutenda kwa faida ya watakatifu kwa ujumla, kuchelewesha kwa miezi michache mikutano ya hadhara na Taarifa vyote viwili. Kimaumbile tungekuwa, bila shaka, wenye furaha kama mtu yeyote kuuweka wazi umaskini wetu wakati huo; lakini kiroho tuliwezeshwa kufurahi hata wakati huo katika matarajio ya faida iliyoongezeka ambayo huenda ikapatikana na kanisa kwa ujumla kutokana na kutenda kwetu kama tulivyofanya.