Sura 11 · dakika 18 za kusoma
Uwanja Ukipanuka
1836-1837.
KIKWAZO KISICHOTAZAMIWA—UNYENYEKEVU KAMILI—NYUMBA YA PILI YA YATIMA YAPENDEKEZWA—ANDIKO LA KUTIA MOYO—NYUMBA MPYA YA YATIMA YAFUNGULIWA—JIBU KAMILI LA MAOMBI—MAENDELEO YA KAZI YA BWANA—UANGALIZI WA KUNDI.
Chini ya tarehe ya Mei 18, 1836, Bw. M. asema:—
Katika kurasa zilizotangulia, imetolewa taarifa ya ufanisi ambao Bwana ameridhika kuyatawaza kwao maombi ya mtumishi wake kuhusu kuanzishwa kwa Nyumba ya Yatima katika mji huu. Jambo nililoliombea lilikuwa kwamba yeye kwa neema atupatie nyumba, ama kwa mkopo au kwa zawadi, au kwamba mtu fulani aongozwe kulipa kodi ya nyumba moja; tena, kwamba anipatie pauni elfu moja kwa ajili ya kusudi hili, na vilevile watu wanaofaa kuwatunza watoto. Siku moja au mbili baadaye, niliongozwa kuomba, zaidi ya hayo yaliyotangulia, kwamba atie mioyoni mwa watu wake kunitumia vyombo vya nyumbani, na nguo kadhaa kwa ajili ya watoto. Kwa kujibu maombi haya, vyombo vingi vya nyumbani, nguo, na chakula vilitumwa, ahadi ya masharti ya nyumba, kama zawadi, ilitolewa, watu walijitolea wenyewe kuwatunza watoto, na kiasi mbalimbali cha fedha kilitolewa, kuanzia pauni mia moja hadi nusu-pensi.
Yafaa kutaja kwamba matokeo hayo yaliyotajwa hapo juu yamefuata kwa kujibu maombi, bila mtu yeyote kuombwa nami kitu kimoja tu; ambacho nimejizuia kufanya, si kwa sababu ya kukosa uhakika kwa ndugu, au kwa sababu niliutilia shaka upendo wao kwa Bwana, bali ili nipate kuuona mkono wa Mungu kwa uwazi zaidi sana.
Kwa kadiri ninavyokumbuka, nililileta hata jambo dogo kabisa kuhusu Nyumba ya Yatima mbele za Bwana katika maombi yangu, nikiwa nautambua udhaifu na ujinga wangu mwenyewe. Hata hivyo, kulikuwa na jambo moja ambalo sikuwahi kuliombea, yaani, kwamba Bwana atume watoto; kwa maana kwa kawaida niliona ni dhahiri kwamba kungekuwa na maombi mengi. Wakati uliopangwa ukafika, wala hakuna hata ombi moja lililotolewa. Jambo hili sasa likaniongoza kujinyenyekeza chini mbele za Mungu wangu katika maombi, na kuuchunguza moyo wangu tena kuhusu nia zote juu ya jambo hili; na nikiweza, kama hapo awali, kusema kwamba utukufu wake ndio lengo langu kuu, yaani kwamba ionekane kuwa si jambo la bure kumtumaini Mungu aliye hai, na huku nikiendelea katika maombi, hatimaye nikaletwa katika hali hii, kwamba niliweza kusema kutoka moyoni mwangu kwamba ningefurahi Mungu atukuzwe katika jambo hili, hata kama ingekuwa kwa kulifanya lote kuwa si kitu. Lakini kwa kuwa bado, baada ya yote, ilionekana kwangu kuwa yaelekea zaidi kwenye utukufu wa Mungu kuianzisha na kuistawisha Nyumba ya Yatima, ndipo nikaweza kumwomba kwa moyo wote atume maombi. Sasa nikafurahia hali ya amani moyoni kuhusu jambo hili, na pia nikawa na hakika zaidi kuliko wakati wowote kwamba Mungu ataianzisha. Siku iliyofuata hasa ombi la kwanza lilitolewa, na ndani ya muda mfupi watu arobaini na watatu wakaomba. Nikakodi nyumba Na. 6, Wilson Street, kwa kuwa, kwa sababu ya urahisi wake wa bei na ukubwa wake, ilifaa sana.
Nimekwisha kutaja kwamba tulikusudia kuwapokea watoto kuanzia mwaka wa saba hadi wa kumi na mbili. Lakini baada ya maombi sita kutolewa kwa ajili ya watoto wa kati ya miaka minne na sita, likawa jambo la kufikiriwa kwa dhati na kwa maombi, kwamba, maadamu kulikuwa na nafasi, je, watoto kama hao wasipokelewe, ijapokuwa wadogo hivyo. Hatimaye nikafikia uamuzi wa kuwapokea wasichana wadogo walio chini ya miaka saba, ambao maombi yao yalikuwa yametolewa. Tena, imeletwa mbele yangu mara kwa mara, jinsi ambavyo ingependeza kuanzisha pia, katika mji huu, Nyumba ya Yatima kwa ajili ya watoto wa kiume, na hata kulitumwa vyombo kwa ajili ya wavulana wadogo yatima. Basi, kwa sehemu, kwa sababu ya hoja hizi; na kwa sehemu kwa sababu Taasisi iliyokwisha kufunguliwa ilijaa kabisa ndani ya siku chache; na kwa sehemu kwa sababu Bwana amefanya hata sasa mengi mno kuliko nilivyoweza kutazamia; hatimaye nimefikia, baada ya maombi ya mara kwa mara, uamuzi, kwa jina la Bwana, na kwa kumtegemea yeye peke yake kwa msaada, kupendekeza kuanzishwa kwa Nyumba ya Yatima ya Watoto Wachanga.
Juni 3. Tangu Mei 16 hadi siku hii nimefungiwa nyumbani, na kwa sehemu ya wakati kitandani, kwa sababu ya uvimbe wa mahali fulani, unaonizuia kutembea. Karibu kila siku wakati huu nimeweza kuendelea kuandika simulizi ya matendo ya Bwana kwangu, ambayo ilikuwa imewekwa kando tena baada ya Mei 7, kwa sababu ya shughuli kadhaa za haraka. Ni jambo la ajabu sana kwamba pingamizi kubwa zaidi dhidi ya kuiandika kwa ajili ya kuchapishwa lilikuwa ukosefu wa wakati. Sasa, kwa njia ya taabu hii, inayoiacha huru akili yangu, na kunipa wakati, kwa sababu ya kufungiwa nyumbani, nimeweza kuandika kama kurasa mia moja za quarto.
Juni 14. Asubuhi ya leo ndugu C——r na mimi tuliomba kwa pamoja, hasa kuhusu shule na kuenezwa kwa Maandiko. Zaidi ya kuomba baraka juu ya kazi, tumemwomba pia Bwana atupatie mahitaji yanayohitajika; kwa maana Julai 1, pauni kumi na saba shilingi kumi zitastahili kulipwa kwa kodi ya vyumba vya shule, na, zaidi ya hayo, twahitaji angalau pauni arobaini zaidi ili kuendelea na kuenezwa kwa Maandiko, kulipa mishahara ya walimu, n.k. Kwa ajili ya haya yote tunazo pauni saba tu hivi. Niliomba pia kwa ajili ya salio la zile pauni elfu za Nyumba ya Yatima.
Juni 21. Jioni hii ndugu C——r na mimi tuligundua kwamba Bwana hakuridhika tu kutupelekea, kwa njia ya sadaka zilizoingia wiki iliyopita, kwa kujibu maombi yetu, zile pauni kumi na saba shilingi kumi zitakazostahili kulipwa kwa kodi ya vyumba viwili vya shule Julai 1, bali kwamba tunazo pauni tano zaidi ya zinazohitajika. Hivyo Bwana kwa mara nyingine tena ameyajibu maombi yetu.
Julai 28. Kwa majuma kadhaa yaliyopita hatukuweza kulipa mshahara wa walimu wa kiume na walimu wa kike mwezi mzima kabla, bali tumelazimika kuulipa kila juma. Ndugu C——r na mimi hivi karibuni tumeomba pamoja mara kwa mara kuhusu fedha, lakini sasa tulifikishwa chini hivi, hata tusingeweza kulipa hata mshahara huu wa kila juma wa walimu, kama Bwana asingetusaidia tena kwa namna ya ajabu sana leo. Kwa maana, zaidi ya pauni moja, tuliyopewa, jioni hii ndugu mmoja alitoa pauni nane, kiasi ambacho kilikuwa kimefanywa na wafanyakazi wake kadhaa wakilipa kila juma pensi moja kila mmoja, kwa hiari yao wenyewe, kwa ajili ya fedha zetu. Fedha hizo zilikuwa zimekusanywa kwa miezi mingi, na, katika uhitaji wetu huu, ilitiwa moyoni mwa ndugu huyu azilete.
Julai 29. Jioni hii, kuanzia saa sita hadi saa tisa na nusu, tulikuwa na mkutano kwa ajili ya wanaotafuta. Kesi kumi na mbili mpya zikaja mbele yetu.
Oktoba 1. Leo, kwa kumtegemea Bwana peke yake kwa mahitaji, tulimwajiri ndugu mmoja kuwa mwalimu wa shule ya sita ya mchana. Kwa sababu ya wokovu mwingi tuliopata siku hizi za karibuni, hatukusita kuupanua uwanja, kwa kuwa shule nyingine ya wavulana ilihitajika sana.
Oktoba 5. Jioni hii nilipewa pauni ishirini na tano kwa ajili ya Scriptural Knowledge Institution. Hivyo Bwana amekwisha kutoa mahitaji ya kugharimia matumizi ya shule mpya ya wavulana kwa miezi kadhaa ijayo.
Oktoba 19. Leo, baada ya kuomba mara nyingi kuhusu jambo hili, hatimaye nimemwajiri dada mmoja kuwa mlezi mkuu wa Nyumba ya Yatima ya Watoto Wachanga, nikiwa sijaweza, hadi siku hii, kukutana na mtu aliyeonekana kufaa, ingawa kumekuwa na fedha za kutosha mkononi, kwa muda fulani uliopita, kwa kuanzisha kazi hii, na kumekuwa na maombi yaliyotolewa kwa ajili ya yatima wachanga kadhaa.
Oktoba 25. Leo tulipata, bila taabu yoyote, kwa mkono wenye fadhili wa Mungu, jengo linalofaa sana kwa ajili ya Nyumba ya Yatima ya Watoto Wachanga.
Novemba 5. Ndugu mmoja alitoa pauni mia moja, ambazo pauni hamsini kati yake zilikuwa zimeahidiwa awali, ili kuhakikisha kodi ya jengo. Ni jambo la ajabu, kuhusu mchango huu, kwamba mimi, mwezi wa Desemba mwaka jana, nilikuwa nimemwomba Bwana mara kwa mara auelekeze moyo wa ndugu huyu atoe pauni hizi mia moja, nami niliandika kumbukumbu ya ombi hili katika shajara yangu ya Desemba 12, 1835. Januari 25, 1836, pauni hamsini ziliahidiwa naye, na Novemba 5, pauni hamsini zaidi ya kiasi hicho zilitolewa; lakini haikuwa hadi siku kadhaa baadaye, ndipo nilipokumbuka kwamba kiasi kilekile nilichokuwa nimemwomba Bwana kilikuwa kimetolewa. Ilipoingia akilini mwangu kwamba ombi hili lilikuwa limeandikwa katika shajara yangu, nami nikamwonyesha yule mtoaji, tukafurahi pamoja; yeye, kwa kuwa amekuwa chombo cha kutoa, na mimi, kwa kuwa nimejaliwa ombi langu.
Novemba 30. Kwa sababu ya shughuli nyingi za haraka, sikuwa nimeongozwa, kwa muda fulani uliopita, kuomba kuhusu fedha. Lakini nikiwa katika uhitaji mkubwa, niliongozwa, jana asubuhi, kumwomba Bwana kwa bidii; na kwa kujibu ombi hili ndugu mmoja alinipa, jioni ya jana, pauni kumi. Alikuwa amekuwa na nia moyoni mwake, kwa miezi kadhaa iliyopita, kutoa kiasi hiki, lakini alikuwa amezuiwa hata sasa, kwa kukosa mahitaji. Sasa hivi tu, katika uhitaji wetu huu mkubwa, Bwana alimpatia mahitaji, nasi tukasaidiwa kwa njia hii. Zaidi ya pauni hizi kumi, nilipokea jioni ya jana barua yenye pauni tano, kutoka kwa dada ambaye sikumwona kamwe, na ambaye ametumiwa mara kadhaa na Mungu kuwa chombo cha kutupatia mahitaji yetu. Aandika hivi: “Imekuwa akilini mwangu sana siku hizi za karibuni kukutumia fedha kiasi, hata nahisi kana kwamba lazima kuwe na uhitaji fulani, ambao Bwana akusudia kuniheshimu kwa kunifanya kuwa chombo cha kuutimiza. Kwa hiyo nakuambatanishia pauni tano, ni zote nilizonazo nyumbani wakati huu.”
Desemba 9. Pauni moja, pamoja na Marko 9:36-37: “Akatwaa mtoto mdogo, akamweka katikati yao,” n.k., andiko lenye kutia moyo mno kwa ajili ya kazi hii, ambalo nguvu yake sikuwahi kuihisi kabla.
Desemba 15. Siku hii ilitengwa kwa maombi na shukrani kuhusu Nyumba ya Yatima ya Watoto Wachanga, iliyofunguliwa Novemba 28. Asubuhi tulikuwa na mkutano wa maombi. Alasiri, zaidi ya maombi na shukrani, niliwahutubia watoto wa shule zetu za mchana na yatima, wapatao 350, juu ya Mhubiri 12:1.
Zaidi ya vitu vilivyotajwa hapo juu, michango ilipokelewa mwaka huo, ya fedha, chakula, nguo, vitabu, masanduku, vyombo vya kubebea makaa, mapambo (ya kuuzwa), n.k.; pia, ahadi ya matibabu ya bure, na dawa. Hadi mwisho wa mwaka 1836, pauni mia saba na sabini na pensi tisa na nusu zilikuwa zimetolewa, na pauni arobaini zikaahidiwa.
Desemba 31. Jioni hii tulikuwa na mkutano wa maombi ili kumsifu Bwana kwa wema wake mwaka uliopita, na kumwomba aendelee na fadhili zake.
Katika mwaka uliopita walipokelewa kanisani, 52; na Bwana ameridhika kunipa, kuhusu mahitaji yangu ya kimwili, £232 11s. 9d.
Januari 2, 1837. Jioni hii makanisa mawili yalikuwa tena na mkutano maalum wa maombi.
Januari 5. Leo dada mmoja alikuja na kuniambia habari za kuokoka kwa baba yake, ambaye, katika mwaka wake wa themanini, baada ya kuishi kwa miaka mingi katika dhambi waziwazi, hatimaye ameletwa kwenye kumjua Bwana. Dada huyu alikuwa amemwombea baba yake kwa muda mrefu aokoke, na hatimaye, ijapokuwa ni baada ya miaka ishirini tu, Bwana alimpa haja ya moyo wake.
Mei 18. Sasa kuna watoto sitini na wanne katika Nyumba mbili za Yatima, na wawili zaidi wanatarajiwa, ambao watazijaza nyumba hizo mbili.
Mei 28. Simulizi ya baadhi ya matendo ya Bwana kwangu sasa i karibu kuchapishwa, jambo lililoniongoza tena kwa bidii sana juma hili la leo, na mara kwa mara tangu hapo, kumwomba Bwana kwamba aridhike kunipa kile kinachopungua cha zile pauni elfu moja, kiasi ambacho nimekuwa nikimwomba kwa ajili ya yatima; kwa maana ijapokuwa, katika akili yangu mwenyewe, jambo hilo ni kama limekwisha timizwa, kiasi kwamba mara kwa mara nimeweza kumshukuru Mungu kwamba hakika atanipa kila shilingi ya kiasi hicho, lakini kwa wengine hili lisingetosha. Basi, kwa kuwa jambo lote, kuhusu Nyumba ya Yatima, lilikuwa limeanzishwa kwa ajili ya utukufu wa Mungu, ili kwa njia hii mbele ya ulimwengu na kanisa kuwe na uthibitisho mwingine unaoonekana kwamba Bwana hufurahi kuyajibu maombi; na kwa kuwa bado kulikuwa na sehemu ya zile pauni elfu iliyopungua; na kwa kuwa nilitamani kwa bidii kitabu kisiondoke kwenye mtambo wa kuchapa kabla ya kila shilingi ya kiasi hicho kutolewa kwa kujibu maombi, bila mtu hata mmoja kuombwa nami kitu chochote, ili hivyo nipate pendeleo tamu la kutoa ushuhuda wangu kwa ajili ya Mungu katika kitabu hiki;—kwa sababu hizi, nasema, nimejitoa kwa bidii katika maombi kuhusu jambo hili tangu Mei 21. Mei 22 ziliingia pauni saba na shilingi kumi, na Mei 23, pauni tatu. Mei 24, bibi mmoja, ambaye sikuwahi kumwona kabla, alinijia, akanipa pauni arobaini. Jambo hili limenitia moyo sana; kwa maana Bwana alinionyesha kwa njia hiyo, upya, utayari wake wa kuendelea kutupelekea fedha nyingi, na kwamba zaweza hata kutoka kwa watu ambao hatujawahi kuwaona kabla. Mei 25, pauni tatu na shilingi sita zilitumwa, kutoka pande mbili zisizotazamiwa. Mei 27 kilitumwa, bila kutaja jina, kifurushi cha nguo zilizotumika, kutoka London, na sovereni moja. Leo (Mei 28) nilipokea tena pauni nne shilingi tatu na pensi sita; na pia kifurushi kilitumwa kutoka mbali sana, kikiwa na jozi saba za soksi, na vito vifuatavyo, ili viuzwe kwa ajili ya kuwategemeza yatima: pini moja ya dhahabu yenye lulu ya Kiayalandi, lulu kumi na tano za Kiayalandi, pini mbili, bizimu mbili, vidani viwili vya kufungia picha, muhuri mmoja, vifungo viwili, pete kumi na moja, mkufu mmoja, na bangili moja, vyote vya dhahabu.
Juni 15. Leo nilijitoa tena kwa bidii katika maombi kuhusu salio la zile pauni elfu. Jioni hii pauni tano zilitolewa, hata sasa kiasi chote kimetimia. Kwa muda wa miezi kumi na minane na siku kumi ombi hili limekuwa likiletwa mbele za Mungu karibu kila siku. Tangu wakati nilipoomba hadi Bwana alipolijalia kikamilifu, sikuwahi kuruhusiwa kutia shaka kwamba atatoa kila shilingi ya kiasi hicho. Mara nyingi nimemsifu kabla, katika hakika kwamba atalijalia ombi langu. Jambo tunalopaswa kulitafuta hasa katika maombi ni kwamba tuamini kwamba twapokea, kama asemavyo Marko 11:24: “Yo yote myaombayo, mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.”
Kwa kuwa Bwana amejishusha sana hivi kuyasikiliza maombi yangu, na kwa kuwa naihesabu kuwa mojawapo ya vipawa maalum alivyonikabidhi kuitumia imani juu ya ahadi zake, kuhusu mahitaji yangu mwenyewe ya kimwili na ya wengine; na kwa kuwa Nyumba ya Yatima kwa ajili ya wavulana walio juu ya miaka saba yaonekana kuhitajika sana katika mji huu; na kwa kuwa pia bila hiyo hatujui jinsi ya kuwatunza wavulana wadogo walioko katika Nyumba ya Yatima ya Watoto Wachanga, watakapokuwa juu ya miaka saba, nakusudia kuanzisha Nyumba ya Yatima kwa ajili ya wavulana wapatao arobaini walio juu ya miaka saba.
Julai 12. Yule rafiki yuleyule aliyenipa Mei 24, 1837, pauni arobaini kwa ajili ya yatima, na ambaye, hadi wakati huo, sikuwahi kumwona, alitoa pauni mia nne na sitini zaidi, zikiwa kwa jumla pauni mia tano.
Sasa ni miaka mitatu na miezi minne tangu ndugu Craik na mimi tulipoanza, kwa kumtegemea Bwana kwa fedha, kutafuta kusaidia kuenea kwa injili kwa njia ya shule, kuenezwa kwa Maandiko Matakatifu, na kwa kusaidia jitihada za umishonari. Tangu hapo zimeenezwa, kwa kupitia kwetu, nakala 4,030 za Maandiko; shule nne za mchana, kwa ajili ya watoto maskini, zimeanzishwa nasi; watoto 1,119 wamefundishwa katika shule sita za mchana, na watoto 353 sasa wako katika shule hizo sita za mchana. Zaidi ya haya, shule ya Jumapili na shule ya watu wazima zimepatiwa vyote walivyohitaji, na jitihada za umishonari katika East Indies, katika Upper Canada, na katika bara la Ulaya, zimesaidiwa. Zaidi ya haya, neno la Mungu limehubiriwa nyumba kwa nyumba miongoni mwa maskini, kwa uhusiano na Scriptural Knowledge Institution, na ndugu C——r, ndani ya miaka miwili iliyopita.
Tarehe 15 ya Agosti, 1837, sehemu iliyotangulia ya simulizi hii ilichapishwa.
Agosti 17. Leo watoto wawili zaidi walipokelewa katika Nyumba ya Yatima ya Watoto Wachanga, jambo linalotimiza idadi yetu kamili, sitini na sita katika Nyumba za Yatima za Wasichana na za Watoto Wachanga.
Septemba 2. Nimekuwa nikitafuta nyumba kwa ajili ya wavulana yatima, siku hizi tatu zilizopita. Kila kitu kinginecho kimepatikana. Bwana ametoa watu wanaofaa kuwatunza watoto, fedha, n.k. Kwa wakati wake mwenyewe atatoa nyumba pia.
Septemba 19. Leo ilinigusa moyoni hasa kwamba imenipasa kutafuta faragha zaidi, hata kama kazi kwa kuonekana ingeteseka kiasi chochote; na kwamba mipango ifanywe ili nipate kuwatembelea ndugu zaidi, kwa maana kanisa lisilotembelewa mapema au baadaye litakuwa kanisa lisilo na afya. Wachungaji, kama watenda-kazi wenzetu, wanahitajika sana miongoni mwetu.
Septemba 28. Kwa muda mrefu nimekuwa nikijishughulisha mno kwa mambo ya nje. Jana asubuhi nilikaa kama saa tatu katika chumba cha kanisa cha Gideon, ili niweze kupata wakati zaidi wa faragha. Nilikusudia kufanya vivyo hivyo alasiri, lakini kabla sijaweza kuondoka nyumbani nilitembelewa, na hivyo mtu mmoja baada ya mwingine akaja, hadi ikanibidi kutoka nje. Vivyo hivyo imekuwa tena leo.
Oktoba 16. Kwa muda mrefu uliopita ndugu Craik na mimi tumeuhisi umuhimu wa kutembelea zaidi kichungaji, nalo limekuwa mojawapo ya majaribu yetu makubwa kwamba tumeshindwa kuutolea wakati zaidi. Jioni hii tulikuwa kwa makusudi na mkutano wa makanisa mawili, ambapo ndugu Craik na mimi, na ndugu mmoja kutoka Devonshire, tulinena juu ya: I. Umuhimu wa kutembelea kichungaji. II. Vikwazo maalum vilivyotuzuia kushughulikia jambo hilo. III. Swali kama kulikuwa na njia yoyote ya kuviondoa baadhi ya vikwazo.
I. Kuhusu umuhimu wa kutembelea kichungaji, mambo yafuatayo yalitajwa: 1. Kuwalinda watakatifu, kwa njia ya kuwatembelea, ili kuzuia ubaridi, au kuwarejesha kutoka katika kurudi nyuma. 2. Kuwashauri na kuwapa nasaha katika mambo ya jamaa, katika biashara zao, na katika mambo ya kiroho. 3. Kudumisha ule uhusiano wa upendo na wa ukaribu unaopendeza sana kati ya watakatifu na wale wanaowaangalia. Ziara hizi zapaswa kuwa, ikiwezekana, za mara kwa mara; lakini kwa upande wetu kumekuwa na vikwazo kadhaa njiani.
II. Vikwazo maalum kwa upande wetu ni: 1. Wingi wa idadi ya wale walio katika ushirika nasi. Mia moja wangekuwa idadi ya kutosha kabisa kama tulivyo na nguvu za kuwatembelea kwa kawaida, na mara nyingi kadiri ingavyopendeza; lakini kuna karibu mia nne katika ushirika nasi. 2. Umbali wa nyumba za watakatifu kutoka makazi yetu wenyewe, kwa kuwa wengi wanaishi zaidi ya maili mbili mbali. 3. Baraka ya Bwana juu ya kazi zetu. Hakuna mwaka hata mmoja uliopita, tangu tuwepo Bristol, bila zaidi ya watu hamsini kuongezwa katika idadi yetu, ambao kila mmoja wao, kwa kawaida, alihitaji kuzungumzwa naye mara kadhaa kabla ya kukubaliwa katika ushirika. 4. Kwamba ndugu Craik na mimi kila mmoja wetu ana uangalizi wa makanisa mawili. Kwa mtazamo wa kwanza yaonekana kana kwamba kazi imegawanywa hivyo, lakini idadi maradufu ya mikutano, n.k., karibu huifanya kazi kuwa maradufu. 5. Kutawala tu, na kuangalia, kwa jumla, kundi kubwa la waamini, bila kujali kazi nyingine, huchukua wakati mwingi zaidi, na huhitaji nguvu nyingi zaidi, kuliko kuangalia kundi dogo la waamini, kwa kuwa sisi, kwa neema, hatutamani kuruhusu dhambi ijulikanayo miongoni mwetu. 6. Nafasi tuliyo nayo katika kanisa kwa ujumla huwaleta kwetu ndugu wengi wanaosafiri kupitia Bristol, wanaotutembelea, au wanaolala kwetu, na ambao, kwa kadiri ya mapenzi ya Bwana, imetupasa kuwapa wakati fulani. 7. Kwa upande wangu mwenyewe, mawasiliano mengi ya barua yanayohitajika. 8. Udhaifu wa mwili kwa upande wetu sote wawili. Mahubiri yanapokwisha,—wageni wanaolala kwetu wanapoondoka,—ziara za nyumbani kwetu zinapokwisha,—barua zinazohitajika, hata kwa ufupi, zinapoandikwa,—shughuli za kanisa zinazolazimu zinapotatuliwa,—akili zetu mara nyingi huwa zimechoka sana hata tunafurahi kutulia. 9. Lakini tuseme tuna nguvu za mwili zilizosalia, baada ya mambo hayo hapo juu kushughulikiwa, hata hivyo hali ya akili si mara zote iwezayo mtu kutembelea. Baada ya kujaribiwa hasa na mambo ya kanisa, ambayo katika kundi kubwa kama hili hutokea si mara chache, au kuwa mnyonge nafsini mwako, mtu aweza kuwa tayari kwa chumba cha faragha, lakini si kwa kuwatembelea watakatifu. 10. Mwisho, kwa upande wangu mwenyewe, sehemu isiyo ndogo ya wakati wangu huchukuliwa na kushughulikia mambo ya Nyumba za Yatima, shule, kuenezwa kwa Maandiko, kusaidia jitihada za umishonari, na kazi nyingine inayohusiana na Scriptural Knowledge Institution.
III. Nini kifanyike katika hali hizi? 1. Katika siku za mitume kungekuwa na ndugu wengi zaidi wa kuchukua uangalizi wa kundi kubwa kama tulivyo. Bwana hakutuwekea mzigo ulio mzito mno kwetu; yeye si bwana mgumu. Ni dhahiri kwamba hakukusudia sisi hata kujaribu kuwatembelea watakatifu wote kadiri iliyo dhahiri kuwa yahitajika, na sembuse mara nyingi kadiri ingavyopendeza. Twataja hili, ili kuzuia hisia zisizopendeza kwa upande wa watakatifu wapendwa walio chini ya uangalizi wetu wa kichungaji, wanaojiona hawatembelewi kama walivyokuwa wakitembelewa tulipokuja Bristol, idadi yao ilipokuwa sabini, na sasa ni karibu mia nne, na wakati katika mambo mengine mengi kazi iliyo mikononi mwetu haikuwa hata nusu ya ilivyo sasa, na tulipokuwa na nguvu nyingi zaidi za mwili. 2. Kwa hiyo ni dhahiri kwamba wanahitajika wachungaji wengine; si wachungaji wa jina tu, bali kama wale ambao Bwana amewaita, ambao amewapa moyo wa mchungaji na vipawa vya kichungaji. 3. Kama hao waweza kuinuliwa na Bwana kutoka katika idadi yetu wenyewe, au Bwana aweza kuwatuma kutoka mahali pengine. 4. Lakini wakati huohuo yatupasa angalau kuona kama hakuna wasaidizi miongoni mwetu. 5. Kuhusu kazi yenyewe, ili wakati uokolewe, yaonekana kupendeza kwamba makanisa mawili, Bethesda na Gideon, yaunganishwe kuwa moja, kwamba kuumega mkate kuwe kwa zamu, na kwamba idadi ya mikutano ya kila juma ipunguzwe.
Oktoba 21. Leo Bwana amenipa nyumba kwa ajili ya Wavulana Yatima, katika mtaa uleule ambamo Nyumba nyingine mbili za Yatima zimo.
Afya ya Bw. Müller ikiwa imeteseka kwa sababu ya shughuli zake, fedha zilipelekwa kwake kutoka vyanzo visivyotazamiwa, ili zitumike katika kusafiri na kupumzika.
MAPITIO YA MWAKA 1837.
1. Sasa kuna watoto themanini na mmoja katika Nyumba tatu za Yatima, na ndugu wa kiume na wa kike tisa, wanaowatunza. Kwa hiyo, tisini, kila siku huketi mezani. Bwana, uyaangalie mahitaji ya mtumishi wako!
2. Shule zahitaji msaada kama hapo awali; la, hata zaidi, hasa shule ya Jumapili, ambamo kwa sasa mna watoto wapatao 320, na katika shule za mchana wapatao 350. Bwana, mtumishi wako ni mtu maskini; lakini amekutumaini wewe, na amejisifu katika wewe, mbele ya wana wa watu; kwa hiyo asiaibishwe! Isisemwe kwamba haya yote yalikuwa shauku tu, na kwa hiyo yamekuwa si kitu!
3. Mahitaji yangu ya kimwili yamekuwa £307 2s. 6½d.