Nafsi Iliyojeruhiwa

Biblia inatuonyesha waziwazi hila za Shetani kama zinavyoonekana katika: ● Simba angurumaye anayeathiri hisia zetu.

● Mishale ya uongo inayoathiri mawazo yetu.

● ‘Nyani’ wa chuki wanaoathiri amani yetu.

Hata hivyo, hila yake yenye ufanisi zaidi haieleweki vizuri hivyo. Amekulenga tangu kabla hujazaliwa. Yeye si mjuzi wa yote, kwa hiyo hajui kama utakuwa mwamini na mpinzani katika vita, kwa hiyo amejaribu kukujeruhi kabla hujafahamu kuhusu vita vyovyote. Jambo hili linadhihirika katika idadi kubwa ya watu ‘wenye matatizo’ katika makanisa yetu, lakini ni imani yangu kwamba wapo wengi zaidi wanaohangaika, lakini hawajui kuhusu jeraha lao.

Kiumbe Kipya Nilipokuwa mwamini nilifundishwa kwamba “mtu akiwa ndani ya Kristo amekuwa kiumbe kipya; ya kale yamepita; tazama! yamekuwa mapya” (2 Wakorintho 5:17). Andiko hili lilitumika kunichokoza kuhusu mambo madogo ya asili ya kale yaliyokuwa bado katika maisha yangu. Kwa kawaida, nilifanywa nijisikie na hatia. Nilipunguza hatia yangu kwa kufikiri kwamba tabia zangu za kale hazikuwa mbaya kama zile nilizoziona kwa wengine. Tulikuwa wepesi sana kuwahukumu wale ambao hawakuweza kama sisi kuzishinda tabia zao za kale, hasa zile “dhambi” zilizo dhahiri kama kuvuta sigara na kunywa pombe, bila kusahau kucheza dansi na kushirikiana na wale wanaofanya mambo kama hayo! Nafurahi kwamba nimekuja kulielewa andiko hili vizuri zaidi, na kuelewa jambo zaidi kuhusu neema ya Mungu.

Namshukuru Mungu kwamba katika Kristo tumekubaliwa kikamilifu na kupatanishwa na Baba - kwamba tumehesabiwa haki, tumesamehewa, na kufanywa viumbe vipya. Hata hivyo, meno yangu hayakuachia vibandiko vyake na kurudi katika ung’aavu usio na uozo wa ujana wangu nilipogeuzwa. Naam, mwili wangu haujafanywa kuwa kiumbe kipya, bali unaendelea kufa siku baada ya siku.

‘Kiumbe kipya’ kinamaanisha sehemu ile yangu iliyokuwa imekufa zamani - roho yangu. Ninafahamu kwamba kuna mkanganyiko mwingi kuhusu tofauti kati ya nafsi na roho, lakini kwa madhumuni ya kitabu hiki, nitaiita roho ile sehemu yangu ambayo, ikiwa sasa hai kwa Mungu, inanitofautisha na mtu ambaye hajageuzwa, ambaye roho yake imekufa hata awe mtukufu au mtu wa dini kiasi gani. Wao, kama mimi, wana mwili wenye viwango tofauti vya afya, lakini ambao hakika utakufa siku moja, isipokuwa Bwana aje kabla ya hapo.

Pia tuna nafsi - akili zetu, matakwa yetu, na hisia zetu.

Hata mtu asiye Mkristo ana nafsi iliyo hai. Wakati wa kugeuka, hizi hazifanywi kiumbe kipya; zinabeba majeraha mengi kutoka zamani na kutoa uwanja wa vita wenye rutuba kwa Shetani. Anayajua majeraha - kwani majeshi yake yalikuwa na bidii sana katika kuyasababisha! Kwa muda mrefu mno tumewafanya waamini wengi wapya (na baadhi wa zamani) wajisikie hawana uwezo katika vita kwa kuwaagiza wawe wakomavu zaidi ya vile nafsi zao zilizojeruhiwa zilivyowaruhusu. Tumewahimiza wakimbie wakati nafsi yao imelemaa - wapigane wakati misuli yao imedhoofika! Badala yake, ingetupasa kuwahudumia maumivu na majeraha yao, tukileta uponyaji kupitia mafundisho ya Kibiblia kwa kuwa Bwana ametukabidhi huduma ya upatanisho (2 Wakorintho 5:18-19).

Michubuko ya Nafsi Watu wengi wamekuwa chini ya lawama za mfululizo na matusi ya maneno kwa maisha yao mengi labda kutoka kwa mzazi au ndugu. Tabia yao ya kujitenga inawaalika wengine kuendeleza matusi haya shuleni au kazini, kisha wanaingia utu uzima wakiwa na ‘michubuko’ mikubwa katika nafsi zao. Mara nyingi wanashutumiwa kuwa ni wepesi wa kuhisi kupita kiasi, na kwa kweli ndivyo walivyo, kutokana na matusi hayo. Wanajiendesha vyema hadi wanaposhutumiwa tena wanapojikuta hawawezi kustahimili maumivu. Michubuko mipya inaundwa na kila lawama mpya, ya kweli au ya kuwaziwa, ni kama pigo juu ya mchubuko.

Peter alilelewa katika nyumba ya huzuni, ijapokuwa ya Kikristo. Alikuwa mtoto wa pekee na alikuwa na marafiki wachache. Hakuruhusiwa kuleta marafiki nyumbani kutoka shuleni kwa sababu walikuwa ‘wa kilimwengu’ na hakukuwa na vijana wengine wa rika lake waliohudhuria kanisa dogo ambalo familia yake ilienda. Hakuweza kamwe kutimiza kikamilifu matarajio au madai ya baba yake na hakuweza kushikilia kazi kwa muda mrefu. Hakufanywa kamwe ajisikie kuwa mzuri wa kutosha kukubaliwa. Alipokuwa katikati ya miaka ya thelathini aliondoka nyumbani na kwenda kufanya kazi katika misheni ya Kikristo ambapo alifanywa rafiki na wanaume wengine watatu. Alianza kufurahia kazi yake na marafiki na akawa sehemu iliyokubalika vyema ya huduma ile hadi, zaidi kidogo ya mwaka mmoja wa kufanya kazi hapo, kila mmoja wa marafiki zake watatu alitangaza kwamba wangeondoka hivi karibuni kwenda kufanya kazi mahali pengine.

Badala ya huzuni ya kawaida ambayo mtu angetegemea, Peter alianza kutenda kwa njia ya ajabu. Alikusudia kwa makusudi kujifanya achukiwe na marafiki zake waliokuwa wakiondoka. Kwa mfano, angeazima kitu kutoka kwa mmoja wao, na kukivunja kwa makusudi, akidai kwamba lilikuwa jambo la ajali. Kila mmoja wa marafiki aliondoka misheni akiwa amechukizwa na Peter.

Kwa nini hasa alitenda hivi? Aliniambia kwamba jambo hilo lilikuwa limeanza mara tu baada ya kurudi kutoka likizoni - nyumbani. Huo haukuwa wakati mzuri na alikuwa amefurahi kurudi misheni. Nilipopendekeza kwamba tukio lake la lawama zaidi nyumbani lilikuwa limetokeza michubuko mipya katika nafsi yake, na kwamba kuondoka kwa marafiki zake kulikuwa kama mapigo juu ya michubuko, Peter alivunjika moyo na kulia. “Hivyo ndivyo ninavyohisi hasa,” alitangaza, “kuondoka kwao kuliongeza tu hisia zangu za kutostahili upendo na kukubaliwa.” Leo, Peter anatembea katika uhuru mpya, akijua thamani yake katika Kristo.

Majeraha ya Kuchomwa Kwa wengine, jeraha huenda liliundwa kwa tendo moja tu - jeraha linalofanana na kuchomwa kisu. Mfano wa kawaida, bila shaka, ni mtoto anayenyanyaswa kingono na mtu anayeaminika, anayependwa. Katika mfano huu, mtoto haelewi kwamba yeye ndiye mwathirika na si mwenye hatia. Wanaogopa kuzungumza kuhusu tukio hilo, wakichagua badala yake, kulizika katika kumbukumbu zao.

Muda fulani baadaye, jeraha linafunikwa na haliletwi juu kwa urahisi ili likabiliwe, hata katika utu uzima.

‘Bendeji’ ambayo jeraha lilifunikwa kwayo imekuwa utumwa unaoathiri maeneo mengine ya tabia ya mtu mzima. Nafsi kama hiyo inahitaji uponyaji!

Nilipomuuliza Alec kwa nini hakuweza kusoma wala kuandika, aliniambia hadithi ya kusikitisha. Kwa miaka minne mama yake alikuwa amempenda kupita kiasi, yeye mtoto wake wa pekee, baada ya baba yake kuwaacha. Kisha baba mwingine akaingia - ambaye hakumpenda wala hakumtaka Alec karibu naye. Punde si punde alijua maumivu makali ya kukataliwa.

Akiwa na umri wa miaka mitano, Alec alianza shule ya msingi ambapo alikuwa akiketi nyuma ya chumba, akiota ndoto za mchana. Anakumbuka vyema tukio ambapo mwalimu asiyefikiri alimfokea. “Alec, wewe si kitu ila mjinga tu!” Nafsi ile ndogo iliyoumia ilijiambia, “Kama ndivyo unavyodhani nilivyo, ndivyo nitakavyokuwa!” Aliazimia, akiwa mtoto mdogo, kutosoma kamwe ili kumpendeza mwalimu yule… na kwa hiyo akakua na kuwa kijana asiyejua kusoma na kuandika!

Je, Alec alikuwa na akili ya kutosha kujifunza? Mwezi mmoja tu baada ya kuzungumza, Alec alikuwa akisoma habari zote za michezo katika gazeti la kila siku! Alikuwa na mvuto kwa msichana fulani na alisukumwa kutembea katika uponyaji. Nilitumia ujuzi wake wa watu mashuhuri wa michezo na picha zao katika magazeti, kumtia moyo katika kusoma maneno yaliyoeleza picha.

Punde si punde, hakuhitaji picha na nilitazama kujithamini kwake kukikua alipoanza kusoma kwa ufahamu. Walimu, wazazi, na wengine wengi mno hawatajua kamwe umuhimu hasi wa majeraha ya kuchoma ambayo maneno yao yasiyofikiriwa yamekuwa nayo kwa nafsi changa nyingi mno. Watu wazima wengi leo bado wanabeba maganda na makovu kutoka majeraha hayo katika nafsi zao!

Michirizi Kisha kuna aina za majeraha ya kuchunwa. Kwa kawaida hayaachi kovu wala utumwa wa kudumu, lakini yanaweza kuvuja damu nyingi wakati wa kuumia. Hata hivyo, kama hayatatibiwa ipasavyo, yanaweza kuoza na kisha kutokeza jeraha baya zaidi. Ninaona majeraha kama hayo ya nafsi yakitokea mtu anapopatwa na kukata tamaa au sikitiko kuu. Yanaambatana na hisia za kutotosheleza na upweke, na kinga za kiroho zimeshuka.

Huu ndio wakati ambao tunahitaji kuja kwa msaada wa upole kwa yule anayeumia. Ni wakati wa huruma na ufahamu.

Mary alikuwa ameugua ugonjwa wa “Epstein Barr” au “Yuppie Flu” uliojulikana sana kama ugonjwa wa miaka ya tisini. Ilikuwa vigumu kutojua ni kwa muda gani angekuwa mgonjwa, kwa maana madaktari hawakuwa na tiba ya papo hapo. Washirika wa kanisa lake walikuwa wakimwombea, lakini alitamani mtu fulani angekuja kumtembelea. Hakuna aliyekuja, wakitoa sababu kwamba hawakuwa na uhakika kama ugonjwa kama huo uliambukiza. Hilo lilikuwa gumu kukubali, lakini Mary alikubali kwa neema. Kisha siku moja, alipokea simu iliyosababisha ‘kuvuja damu’ kwingi kwa nafsi yake. Rafiki yake wa karibu zaidi alipiga simu kumwambia kwamba kanisa lilikuwa limeacha kumwombea Mary kwa kuwa ilikuwa dhahiri hakuwa akitenda imani. Hoja yake ikiwa kwamba, kama angekuwa akifanya hivyo, angekuwa amepona kufikia wakati huo.

Mivunjiko Na tuendelee na mifano yetu. Je, kuna majeraha kama mivunjiko ya mifupa katika nafsi? Ndiyo, na wapo waamini wengi wanaochechemea maishani kwa sababu ya tukio fulani la kiwewe. Huenda ni kifo cha mpendwa, uchumba uliovunjika, au ajali fulani ya maisha. Walilemazwa na tukio hilo na hawajajifunza kamwe kutembea tena.

Melinda alikuwa na ugomvi na mama yake ambapo alikuwa amemsukuma kwa nguvu kiasi. Miezi kadhaa baadaye, mama aligundulika kuwa amepata saratani ya matiti, na ndani ya mwaka mmoja, alikuwa amefariki. Hakuna hoja yoyote iliyoweza kumshawishi Melinda kwamba msukumo wake haukuwa umeleta saratani kwa mama yake. Hakutaka kujisamehe na hakuweza kukubali msamaha wa Bwana. Alikuwa mwanamke aliyevunjika nilipokutana naye, na hadi leo, angali amelemaa.

“Huniburudisha Nafsi Yangu” Nina hakika kwamba waamini wengi leo wana nafsi zilizojeruhiwa. Pia nina hakika kwamba Bwana anataka kuponya majeraha hayo - kuiburudisha nafsi. Mtunga zaburi Daudi alikuwa na hatia ya uzinzi na uuaji; alibeba majeraha ya kutisha ya nafsi, lakini bado angeweza kusema, “Bwana ndiye mchungaji wangu… huniburudisha nafsi yangu” (Zaburi 23:3).

Pia kuna majeraha yaliyoundwa na matendo yetu wenyewe. Inaonekana kwangu kwamba tunapotenda kwa makusudi kinyume na Neno la Mungu lililo wazi, tunajiundia majeraha yetu wenyewe. Ngono nje ya ndoa na talaka daima zitaunda nafsi zilizojeruhiwa zinazohitaji uponyaji kupitia neema ya Mungu. Uwe na hakika kabisa kwamba ni shauku yake kuleta uponyaji kama huo. Naam, ninaliona hili kuwa kazi ya kweli ya utakaso - sehemu ya pili ya wokovu.

Kuhesabiwa haki ni pale mtu anapowekwa huru kutoka adhabu ya dhambi: wokovu wa roho ya mtu. Roho Mtakatifu ameshakamilisha kazi hii tayari.

Utakaso ni pale mtu anapowekwa huru kutoka nguvu ya dhambi: wokovu wa nafsi ya mtu. Hii ni kazi ya sasa ya Roho Mtakatifu.

Kutukuzwa ni pale mtu anapowekwa huru kutoka uwepo wa dhambi: wokovu wa mwili. Hii ni kazi ambayo Roho Mtakatifu bado hajaifanya.

Kwa sababu hizi tunamwita Mwokozi!

Mvuvi Tumemfananisha Shetani na simba angurumaye na mpiga mishale; hata hivyo, inaonekana kwangu kwamba hila yake yenye ufanisi zaidi ya vita ni kama ndoana na fimbo ya mvuvi - anajua barabara mahali majeraha ya nafsi zetu yalipo. Kwani, alikuwa na mkono katika kuyaunda. Tunapojiandaa kuingia vitani katika ulimwengu wa roho, ndipo hutupa uzi wake, huudaka katika jeraha, na kuiendesha nafsi hadi kutokuwa na ufanisi.

Hadithi ya Binafsi Mapema mwaka 1990 nilihusika kwa karibu katika kazi mpya ya Mungu miongoni mwa wenyeji wa magharibi mwa Canada. Vita ya kiroho ilikuwa kali. Wakati huohuo pia niliacha kulala. Daktari wangu alijaribu dawa nyingi tofauti ili niweze kulala, lakini ilichukua wiki kadhaa kabla ya njia kupatikana ya mimi kutolala macho usiku kucha. Wengi walidhani nilikuwa chini ya laana ya Kihindi na nilikuwa nikipokea barua na simu za kutia moyo kutoka pande zote za kaskazini-magharibi mwa Amerika na Canada. Niliwaomba Charles na Claudia, mchungaji mwingine na mke wake, waniombee, wakati ambao aliniambia kwamba alifahamu “roho mbaya ya kutelekezwa” juu yangu. Sikuwa na ufahamu wa alichomaanisha.

Muda mfupi baadaye, nilialikwa kutumia wiki moja katika Mafungo ya Kianglikana kwa ajili ya makasisi na wake zao. Huko niliambiwa kwamba kulikuwa na eneo la hisia zangu lililokosekana na lilihusiana sana na kifo cha mama yangu. Mama yangu alikuwa amefariki nilipokuwa kijana wa balehe, na ingawa sikuwa nimelia wakati ule katika maombolezo ya kawaida, nilidhani nilikuwa nimekabiliana na kifo chake vyema sana. Sasa niliambiwa kwamba jambo hili lilikuwa na uhusiano na kukosa kwangu usingizi? Bado sikuelewa.

Baada ya miezi minne nilijitolea kujiuzulu nafasi yangu kanisani, lakini wazee na washirika hawakuniruhusu. Badala yake, upendo mwingi ulionyeshwa kwangu na wao pamoja na mwili mkubwa wa kanisa la mji wetu.

Baada ya miezi minane, niliingia Hospitali ya Chuo Kikuu cha Vancouver kama mgonjwa katika kliniki ya usingizi ambapo ilibainika kwamba kulikuwa na kuvurugika kwa kimwili katika utengenezaji wa mwili wangu wa kemikali za neva zinazoleta usingizi. Mtaalamu alihusisha hili na msongo wa mawazo. Wiki iliyofuata, niliweza kujiuzulu kutoka kanisani, ambalo sasa lilikuwa limepungua hadi asilimia sitini ya kiwango cha mahudhurio kilichokuwapo mwanzoni mwa mwaka.

Jumanne iliyofuata nilikuwa na kikundi cha marafiki zangu wa karibu zaidi, wachungaji wengine waliokutana pamoja kila juma kwa ajili ya maombi. Tulipomaliza kifungua kinywa chetu, mmoja wao aliniambia, “Gareth, ninahisi roho mbaya ya kutelekezwa juu yako!” Haya yalikuwa maneno yaleyale niliyokuwa nimeyasikia karibu miezi tisa iliyopita. Niliporudi nyumbani, nilimpigia simu Claudia kumwomba anieleze hasa alimaanisha nini kwa maoni yake. Aliniambia niketi jioni ile na kupitia maisha yangu, nikitafuta nyakati ambazo yule mvulana mdogo aliye ndani yangu huenda alihisi ametelekezwa.

Mimi na mke wangu Anne tulishangaa tulipozingatia vipindi tofauti vya maisha yangu - kulikuwa na nyakati nyingi mno ambazo nilikuwa nimehisi maumivu ya kutelekezwa, na si haba kifo cha mama yangu nilipokuwa na umri wa miaka kumi na minne tu. Sikuwa nimelia wakati ule, lakini kwa muda fulani baadaye, nilikuwa nimeomboleza. Baadaye jioni iyo hiyo nilipumzika kusoma riwaya kuhusu Vita vya Msalaba vya karne ya kumi na tatu.

Mashujaa wawili walikuwa wakiwaongoza watu wao vitani katika viwanja vya Ufaransa. Ghafla, walikuwa uso kwa uso; hata hivyo, Sir Rufus alikuwa amejeruhiwa na alikuwa ameinama juu ya tandiko lake, upanga wake ukining’inia ubavuni mwake. Adui yake, Sir Nigel, alipanda farasi kwa haraka kumwelekea, akiinua upanga wake mkuu ili kumuua mpinzani wake. Alipokaribia kupiga pigo la kifo, mishale tisa kutoka kwa wapiga mishale wa Sir Rufus iliruka angani kufikia shabaha yake kwapani mwa Sir Nigel. Haikuwa na ufanisi dhidi ya silaha zake za kujikinga, lakini ilikuwa na ufanisi mkubwa mahali pake dhaifu, ambapo hakuna silaha ya kujikinga ingeweza kuvaliwa. Nilihisi kwamba Roho wa Bwana alikuwa akizungumza nami.

“Gareth, huenda unavaa silaha za Mungu, lakini uendapo vitani dhidi ya adui, tambua kwamba anajua barabara mahali sehemu zako dhaifu zaidi zilipo - na yako ni ile ya kutelekezwa. Ni lazima ziponywe iwapo utakuwa na ufanisi katika vita!”

Sasa nilianza kuelewa kwa nini watu walikuwa wakijitenga na kanisa letu katika kipindi cha miaka miwili iliyopita. Wazee watatu walikuwa wameondoka kwa sababu ya kuhamishwa kazini na walikuwa wamebadilishwa na wanaume wengine watatu wema; hata hivyo, bodi mpya ya wazee haikuwa na vipawa vilivyohitajika kudumisha programu zilizoanzishwa na wale wanaume wa awali na punde ukaanza uhamaji wa taratibu kutoka kanisani. Ningekutana na watu barabarani ambao wangenikimbilia kuniambia kwamba walinipenda, lakini walikuwa wameanza kwenda kanisa lingine “kwa sababu watoto wetu wanafurahia sana kazi yao ya vijana.” Kulikuwa na sababu nyingi, lakini wachache walikuwa wameonyesha neema ya kuja kuniambia nia zao. Ningewapa kwa furaha barua za utambulisho kama ningejua walitaka kuhamia.

Kisha, nilipozidi kuchoka, sikuwa nikilisha na kuliongoza kundi langu kama walivyokuwa wamezoea, kwa hiyo wengi zaidi wakaanza kuondoka. Badala ya kuridhika kule niliokuwa nimekizoea, nilikuwa na maumivu, karibu kila juma, ya kuona kiti kingine cha kanisa kikiwa kitupu. Kwa kuwa nilikuwa nimejitoa sana kwa watu wangu, kila kuondoka kulikuwa kama talaka ndogo. Nina hakika kwamba hakuna hata mmoja wa watu hao ambaye angeniumiza kwa makusudi, lakini matendo yao yalitumiwa na adui kama ndoana katika majeraha yangu ya kutelekezwa. Si ajabu daktari aliuita msongo wa mawazo, ijapokuwa ningejisifu kwamba sikuwahi kubeba matatizo ya kanisa langu nyumbani nami!

Neno la binafsi kwa wasomaji ambao huenda mnapanga kuondoka katika kanisa lenu la mahali: fanyeni hivyo kwa njia iliyo sahihi na yenye maadili. Mjulisheni mchungaji wenu nia zenu, kwa sababu mngeshangaa kama mngejua hasa kwa urahisi kiasi gani tunajeruhiana sisi kwa sisi.