Karama

Nakumbuka vyema kipindi cha kufadhaika nilichopitia nilipokuwa nikiongoza kazi ya vijana huko Wales.

Idadi yetu ilikuwa imeongezeka, nasi tulikuwa tukifikiria kununua baa (mahali pa kuuzia pombe) iliyokuwa jirani na kanisa, ili tuitumie kama kituo cha vijana. Kwa kuwa dhamana ya kifedha ya jambo hili ingelazimika kutoka kanisani, mkutano wa kutaniko ulifanyika. Ilikuwa jambo la kutia moyo kuona uungwaji mkono kutoka pande zote za kanisa. Mmoja wa washirika wetu alikuwa akisomea kuwa wakili, kwa hiyo mambo ya kisheria ya ununuzi yakawekwa mikononi mwake. Mshirika mwingine alikuwa na kampuni ndogo ya ujenzi, kwa hiyo jukumu la kukagua usalama wa jengo na mahitaji ya ukarabati likawa lake. Hakuna aliyehoji ‘uteuzi’ huu — ulionekana wa wazi.

Sehemu hiyo ya mkutano wa kutaniko ilihitimishwa kwa kuridhisha, kwa hiyo mchungaji akatumia fursa kuibua jambo lingine lililomhangaisha. Shule ya Jumapili ilikuwa ikihitaji walimu. Ilipodhihirika kwamba hawatakuwepo watu wa kujitolea wa kutosha kwa nafasi zilizodhaniwa, ikapendekezwa — na ikakubaliwa kwa moyo — kwamba watoto wa balehe wangeweza kusikiliza masomo yaliyorekodiwa kwa kinasa sauti! Nililipinga jambo hili kwa nguvu, nikijua kutokana na uzoefu wangu wa ualimu kwamba ni asilimia ndogo tu ya tunayojifunza inayoingia katika ufahamu na kumbukumbu zetu kupitia ‘lango la sikio.’

Sehemu kubwa zaidi huingia kupitia ‘lango la jicho,’ huku sehemu iliyo kubwa kuliko zote ikiingia kupitia kujifunza kwa kutenda wenyewe.

Haikutosha kwamba nilikuwa ‘kileleni’ cha taaluma yangu ya ualimu — nikiwa nimechaguliwa na wenzangu kuwa mwenyekiti wa wafanyakazi, nikihudumu katika Baraza la Wadhamini, nikiwa mwalimu wa darasa la wahitimu wa shule, na katika jopo teule la walimu waliokuwa wakiandaa mtaala wa taifa kwa somo langu, Fizikia. Hakuna aliyejua mengi kuhusu mambo ya kisheria ya kununua baa, kwa hiyo walifurahi kumkabidhi jambo hilo ‘mtaalamu.’

Hakuna aliyejua mengi kuhusu muundo wa jengo na ukarabati wake, kwa hiyo walimkabidhi mtu jambo hilo. Hata hivyo, ilionekana kwamba kila mtu katika mkutano ule wa kutaniko alidhani anajua jinsi ya kufundisha, na maoni yangu yalikuwa hayo tu — maoni mengine, yasiyo na uzito zaidi ya mengine yoyote. Ikiwa kila mtu anaweza kufundisha, kwa nini kuna walimu wengi hivyo wasiofaa katika madarasa ya shule zetu?

Kanuni iyo hiyo hutumika kanisani. Mungu ameweka karama, vipaji, na uwezo mbalimbali kanisani, nasi tungekuwa na hekima tukigundua vitu hivi ndani ya watu wetu. Kwa mfano, tofauti pekee ya kweli kati ya mzee na shemasi ni kwamba yule wa kwanza ni “ajuaye kufundisha”. Hili si suala la kuwa ‘wa kiroho zaidi’ wala la kuwa na cheo cha juu zaidi, bali ni karama tofauti.

Hilo halimaanishi kwamba mzee anapaswa kuwa mwalimu wa Shule ya Jumapili, akifundisha mtaala uliopangwa, bali kwamba wakati wowote anapokabili hali fulani kanisani au katika maisha ya mtu, ni jambo la kawaida kwake kuigeukia Biblia ili afundishe kanuni ya Kibiblia.

Iwapo washirika fulani wa kanisa wana matatizo ya kifedha, mzee yaelekea angewaelekeza kwenye Maandiko ili kuonyesha jinsi tunavyoizuia kazi ya Mungu katika maisha yetu kila tunapojiruhusu kuingia katika madeni. Kisha angeweza kuonyesha mtazamo wa Kibiblia kuhusu fedha, kabla ya kuwaelekeza kwa mtu mwenye ujuzi zaidi wa ushauri wa kifedha. Mtu huyo wa pili yaelekea angekuwa shemasi, akihudumu katika fedha za kanisa.

Ni jambo la kusikitisha kama nini kuona ‘wazee’ wakihudumu katika muundo wa kanisa wenye ngazi za madaraka, wakiliongoza kanisa lakini wakiwa na uwezo mdogo wa kuwasilisha mifano na mafundisho ya Kibiblia. Wengi wamechaguliwa kwenye nafasi hiyo kama pandisho kwa ajili ya utumishi mwaminifu wa ushemasi, au kwa sababu ya ujuzi wa biashara, ustadi wa kisiasa, au mvuto wa binafsi, huku kukiwa na utambuzi mdogo wa matakwa ya Kibiblia.

Hivi karibuni nilihusika katika huduma kubwa katika nchi moja ya Amerika Kusini, ambapo wafanyakazi wote walipaswa kuvaa vibandiko vya majina ili watambulike kwa urahisi na wageni waliofika ofisini tulikofanya kazi. Changu kilisema Mchungaji Gareth Evans. Nilikibandika kwenye kola yangu na kukivaa kwa muda, hadi nilipogundua kwamba wengine wengi pia waliitwa ‘mchungaji’, ingawa karibu hakuna hata mmoja wao aliyewahi kutumika katika wajibu huo. Nilielezwa kwamba kwa kuwa wote walikuwa katika aina fulani ya huduma, wote walikuwa wachungaji. Kama vile kila mtu katika kanisa langu huko Wales alivyodhani kwamba anaweza kufundisha, sasa ilionekana kwamba kila mtu katika ofisi ile alidhani anaweza kuchunga! Kwa utulivu nilikivua kibandiko changu na kukibadilisha na kingine kilichosema tu, Gareth Evans.

Tunapowaita watu wachungaji au wazee ilhali Bwana hajawaweka hivyo, twaidhoofisha mamlaka ya nafasi hiyo na kuhatarisha kupoteza upako wake. Haishangazi kwamba watu wanaowaongoza mara nyingi hunyimwa nyama ya Neno la Mungu na kukua kwa maziwa yake laini tu.

Bwana “aliwapa wengine kuwa mitume, na wengine kuwa manabii, na wengine kuwa wainjilisti, na wengine kuwa wachungaji na waalimu, kwa kusudi la kuwakamilisha watakatifu, kwa ajili ya kazi ya huduma, hata mwili wa Kristo ujengwe; hata sisi sote tutakapoufikia umoja wa imani na kumfahamu sana Mwana wa Mungu, hata kuwa mtu mkamilifu, hata kufikia kipimo cha kimo cha utimilifu wa Kristo.” (Waefeso 4:11-13) Karama hizi tano za huduma ni sehemu ndogo tu ya karama na vipaji mbalimbali ambavyo Bwana ameviweka kanisani, mwili wake. Mtume Paulo anatumia mfano wa mwili kueleza uhusiano unaopaswa kuwepo katika umoja wa waaminio wote. Sisi ni mwili mmoja ambao Kristo ndiye kichwa chake.

(Kwa kando: Mara nyingi huulizwa mimi ni sehemu gani ya mwili. Kwa tabasamu hujibu, “Mimi ni ‘kidole kikubwa cha mguu’!” Ninapoombwa kueleza, huwakumbusha wasikilizaji wangu kwamba kama kidole kikubwa cha mguu, mchungaji mara nyingi hufanya kazi katika ‘mahali penye giza na harufu mbaya’ pa maisha ya watu. Pia yuko chini ya ‘shinikizo’ daima, lakini sababu namba 1 ninayojiona kuwa ‘kidole kikubwa cha mguu’ ni kwamba nataka kuleta usawa katika Mwili wa Kristo.)

Ni jambo la kuzingatia kwamba mazingira matatu ambamo Paulo anaandika kuhusu mwili wa Kristo, ndiyo pia mahali palepale patatu ambapo anasisitiza karama za Roho Mtakatifu. Tunapozichunguza hizi, inadhihirika kwamba karama za Roho ni kwa faida ya kanisa, mwili wake, si kwa mtu binafsi.

Waefeso 4 imenukuliwa hapo juu.

Mist. 4 - 7 Mwili mmoja… mstari unaounganisha, mst. 7 “Lakini kila mmoja wetu alipewa neema kwa kadiri ya kipimo cha kipawa chake Kristo.” Mist. 11-13 Karama tano za kuwakamilisha. Warumi 12 mist. 4 - 5 viungo vingi katika mwili mmoja, wala viungo vyote havina kazi iyo hiyo.

Mstari unaounganisha, mst. 6 “Basi kwa kuwa tuna karama zilizo mbalimbali, kwa kadiri ya neema tuliyopewa, na tuzitumie ipasavyo:” Mist. 6 - 8 Unabii, kuhudumu, kufundisha, kuonya, kutoa, kuongoza, kurehemu. 1 Wakorintho 12 mist. 12 – 27 kwa Roho mmoja tulibatizwa kuwa mwili mmoja ... mwili si kiungo kimoja, bali ni vingi..... Sikio haliwezi kuliambia jicho ‘Sina haja na wewe’.... Lakini sasa Mungu ameviweka viungo, kila kimoja katika mwili, kama alivyotaka. Mistari inayounganisha, mist. 4 – 7 “Basi pana tofauti za karama .... tofauti za huduma.... Tofauti za kutenda kazi.... kila mmoja hupewa ufunuo wa Roho kwa kufaidiana.”

Mist. 8 – 11 neno la hekima, neno la maarifa, (karama ya) imani, karama za kuponya, kutenda miujiza, unabii, kupambanua roho, aina mbalimbali za lugha, tafsiri za lugha.

Mist. 28 – 30 mitume, manabii, waalimu (pia katika Waefeso 4) miujiza, uponyaji, lugha (pia awali katika sura hii), wasaidizi, waongozi, (pia katika Warumi 12 — kuhudumu, kuongoza) Si muhimu kujua karama ni ngapi, wala kuweza kufafanua kwa uwazi kila karama inahusu nini hasa. Lililo muhimu ni kutambua kwamba Utatu Mtakatifu ndiye aliyeziweka karama hizi, si mwanadamu. (1 Kor 12:28 — “ Mungu ameweka .” 1 Kor 12:11 — “ Roho … akimgawia kila mtu ..” Waefeso 4:11 — “ Yeye aliyepaa juu … alitoa .”)

Bwana huwapa watu wake karama, vipaji, na uwezo ili kuwawezesha kubeba mzigo aliouweka juu yao. Vinafanya nira kuwa ‘laini’ na mzigo kuwa ‘mwepesi.’

Pia anataka kutumia uwezo na vipaji vyetu vya ‘asili,’ naye aweza kuviwekea upako wake vinapotumika pamoja na karama za kiroho.

Mungu alipomwita Musa kuwaongoza watu wake watoke katika utumwa wao huko Misri, mtumishi wake alionyesha wasiwasi. “Hawataniamini,” akasema. “Hawatatambua kwamba umenituma.” Kwa maneno mengine, wangetilia shaka mamlaka yake.

Bwana akasema, “Ni nini hicho kilicho mkononi mwako?”

“Ni fimbo yangu tu ya kuchungia.” “Hiki ndicho tu ninachomiliki, kwa maana nimekuwa nikichunga kondoo kwa miaka arobaini iliyopita.”

“Sawasawa kabisa,” Bwana angeweza kujibu. “Hiyo ni ishara ya mamlaka yako kama mchungaji. Mchungaji ambaye nimekuwa nikimzoeza na kumfinyanga kwa miaka arobaini iliyopita, ili uwe chombo kilichotiwa upako ambacho kupitia kwake nitawaongoza kondoo milioni moja wenye miguu miwili wanaolia kwa miaka arobaini ijayo!”

“Daudi, una nini mfukoni mwako?”

“Ni kombeo tu la kufukuzia dubu na simba,” kijana yule mchungaji akajibu.

“Vyema! Hilo litatosha kumshinda huyu jitu, Goliathi, kwa maana nimekuwa nikikuzoeza kwa ajili ya siku hii!”

“Mwanamke mjane, una nini nyumbani mwako?”

“Ni chungu kidogo tu cha mafuta.”

“Kusanya vyungu na vyombo vyote uwezavyo. Tunakwenda kuwabariki majirani zako wote!”

“Petro, una nini ndani ya mashua yako?”

“Ni nyavu yangu tu ya kuvulia.”

“Zitupe upande wa pili wa mashua ili uvue samaki wengi.”

“Paulo, ni hati gani hiyo unayoilinda vizuri hivyo?”

“Ni cheti changu cha uraia wa Kirumi.”

“Unahitaji hicho kwa maana ninakupeleka Rumi uwe shahidi wangu katika mji mkuu wa dunia hii.”

Nilikuwa nikiwasilisha mafundisho haya kwa wanaume wapatao hamsini katika mkutano wa mafungo wa wikendi. Katika hatua hii ya fundisho, mmoja wa kundi hilo alisimama na kuuliza kama angeweza kusimulia hadithi. “Sikuwahi kufikiri kwamba nilikuwa na karama yoyote ya kumtolea Bwana,” akaanza. “Hadi siku moja kanisani nilipogundua kwamba mwanamke kijana aliyekuwa akikaa mbele yangu mara kwa mara, hakuwepo ibadani. Wiki iliyofuata nilipata fursa ya kuzungumza naye, kwa hiyo nikamwambia kwamba alikuwa amekosekana. Aliniambia kwamba hakuweza kuja ibadani, kwa sababu gari lake lilihitaji vibanio vipya vya breki naye hakuwa na uwezo wa kulitengeneza.

Rafiki alikuwa amemleta siku hiyo, na gari likabaki bila kutumika. Wiki hiyo nilipeleka gari lake kwa rafiki aliyekuwa na karakana na kumwomba abadilishe vibanio kama fadhili kwangu, nami ningemlipa. Alikubali lakini akasisitiza kwamba naye angeshiriki kumbariki mwanamke huyu kijana kwa kunitoza gharama ya vipuri tu. Tulipoona tabasamu usoni mwake gari liliporejeshwa kwake, sisi wote wawili tulipokea baraka kubwa. Hatukujua ni nini Bwana alikuwa akipanga.

Nilianza kuangalia huku na huku kanisani wengine ambao ningeweza kuwasaidia kwa njia hiyo, hasa vijana waliokuwa na uzoefu mdogo wa kutunza magari yao katika hali nzuri ya kufanya kazi, jambo nililojua kulifanya vizuri kabisa. Kila wikendi mimi na rafiki yangu tulifanya kazi pamoja kwenye gari kuukuu la mtu mwingine, hadi siku moja nilipoitwa mbele ya mchungaji mkuu.

‘Sifurahishwi na jinsi ninyi wawili mnavyowabariki vijana wetu sana!’ akasema. Nilishtuka hadi alipoongeza, ‘Kila mtu anazungumza kukuhusu, na watu wengi wapya wanakuja kanisani kwa sababu wamesikia kutoka kwa vijana hawa, jinsi kanisa hili linavyowajali. Lakini hamturuhusu tushiriki baraka hii pamoja nanyi! Nataka uendelee kutafuta mahitaji, uwaajiri wengine wakusaidie, na ugharamishe gharama kwa kanisa!’ Tumebarikiwa kama tulivyowaona wanaume wetu wengi wakiachiliwa kuingia katika huduma ya kusaidia!”

Mchungaji mwenye hekima kama nini! Haishangazi kwamba kanisa hilo linakua kwa idadi na kwa uvutano katika jamii ile!

Ndugu yule alitoa uwezo na fedha zake (karama za kilimwengu), lakini Bwana alikuwa amempa karama ya kiroho ya ‘kusaidia’ ili kuziongezea. Alipohudumu katika mzigo wake, upako ukaja juu yake na juu ya kanisa.

“Paulo, kwa nini unasafiri na kuandika sana hivyo?”

“Kwa sababu Bwana amenipa karama ya utume kwa Mataifa.”

“Filipo, kwa nini ulikwenda jangwani kuzungumza na yule towashi Mwethiopia?”

“Kwa sababu Roho wa Bwana aliniongoza na kuniambia niseme nini.”

“Tangu sasa utajulikana kama Filipo Mwinjilisti.”

“Timotheo, ni nini siri ya huduma yako?”

“Ni karama ya imani niliyoipokea kwa kuwekewa mikono (ya Paulo).”

“Basi uichochee tena, kwa maana hukupokea roho ya woga, bali ya nguvu na ya upendo na ya moyo wa kiasi.” (2 Tim 1:6, 7) “Mwanangu, una nini ndani ya nafsi yako?”

“Nina ‘chungu changu cha mafuta’ — uwepo wa Roho wako Mtakatifu” (Katika Maandiko yote, mafuta daima huashiria Roho Mtakatifu).

“Amekuja kukupa karama nizitakazo uwe nazo ili uweze kubeba mzigo wangu, kuwaweka mateka huru, kuwashinda majitu, kuwabariki majirani zako, kuwa mvuvi wa watu, na kuwa shahidi wangu katika Yerusalemu yako, Samaria na Uyahudi, na hata miisho ya dunia.”

Karama yako

Basi, ni karama gani Bwana amekupa ambazo anaweza kuzitumia katika Ufalme wake?

Waulize waaminio wengine waliokomaa kama wanaona ushahidi wa karama yoyote ya kiroho ndani yako. Wewe unapaswa kubainisha mzigo wako, lakini wengine wanahitaji kubainisha karama yako. Zipo karama, vipaji, au uwezo wa asili ambao Bwana anaweza kuutumia unapouweka mbele yake. Yaelekea anaweza kuuwekea upako maalum, lakini hana wajibu wa kufanya hivyo. Hata hivyo, siku zote atamwekea upako wake mwanamume au mwanamke mnyenyekevu anayehudumu katika mzigo wake, akizitumia karama za kiroho ambazo amempa kwa kusudi hilo.

Hii hapa orodha ya baadhi ya karama nyingine: Za kiroho (chungu changu cha mafuta): ushemasi; upole; wema; uongozi; kusaidia; tumaini; furaha; upendo; unyenyekevu au ufundishikaji; kuonyesha rehema; amani; kujizuia au kiasi; ....

Za kilimwengu (fimbo iliyo mkononi mwangu): urubani au ubaharia; uwezo au cheo cha kibiashara; upishi; kompyuta na vyombo vya habari; uendeshaji na uongozaji wa ndege; elimu; uzoefu; fedha; ukarimu; lugha; ndoa njema; uuguzi; kazi za ofisini; sayansi; ujuzi mwingine wowote maalum; michezo; ualimu; usafiri na fasihi; ....

.... Andika yako mwenyewe.