Mhadhara wa III. Jinsi ya Kukuza Uamsho

MHADHARA WA III.

JINSI YA KUKUZA UAMSHO.

Andiko.—Vunjeni ardhi yenu ambayo haijalimwa; kwa maana ni wakati wa kumtafuta BWANA, hata atakapokuja na kuwanyeshea haki juu yenu.—Hosea x. 12.

WAYAHUDI walikuwa taifa la wakulima, na kwa sababu hiyo ni jambo la kawaida katika Maandiko kutumia kazi yao kama mifano, na mandhari ambayo wakulima na wachungaji wanayaifahamu. Nabii Hosea anawaambia kama taifa la waasi-imani, na anawakemea kwa ibada yao ya sanamu, na anawatishia kwa hukumu za Mungu. Katika mhadhara wangu wa kwanza nimewaonyesha uamsho si nini—ni nini—na nyenzo zitakazotumika katika kuukuza; na katika wa pili, ni lini unahitajika—umuhimu wake—na ni lini waweza kutazamiwa. Kusudi langu katika mhadhara huu ni kuonyesha,

JINSI UAMSHO UNAVYOPASWA KUKUZWA.

Uamsho una sehemu mbili; kwa upande wa kanisa, na kwa upande wa wasiomcha Mungu. Usiku huu nitasema juu ya uamsho ndani ya kanisa. Ardhi isiyolimwa ni ardhi ambayo iliwahi kulimwa, lakini sasa imetelekezwa, nayo yahitaji kuvunjwa na kulainishwa, kabla haijafaa kupokea mbegu. Nitaonyesha, kwa upande wa uamsho ndani ya kanisa,

1. Ni nini kuvunja ardhi isiyolimwa, kwa maana ya andiko hili.

2. Jinsi jambo hilo linavyopaswa kutekelezwa.

I. NI NINI KUVUNJA ARDHI ISIYOLIMWA?

Kuvunja ardhi isiyolimwa, ni kuivunja mioyo yenu—kuiandaa akili zenu ziweze kuzaa matunda kwa Mungu. Akili ya mwanadamu mara nyingi hufananishwa katika Biblia na ardhi, na neno la Mungu na mbegu iliyopandwa ndani yake, na matunda huwakilisha matendo na hisia za wale wanaolipokea. Basi, kuvunja ardhi isiyolimwa, ni kuileta akili katika hali ambayo yafaa kulipokea neno la Mungu. Wakati mwingine mioyo yenu husongamana ikawa migumu na mikavu, na yote hutelekea kwenye ukiwa, hata isiwezekane kupata tunda lolote kutoka kwake hata itakapovunjwa yote, na kulainishwa, na kufanywa ifae kulipokea neno la Mungu. Ni ulaini huu wa moyo, ili uweze kuihisi kweli, ambao nabii anauita kuvunja ardhi yenu isiyolimwa.

II. JE, ARDHI ISIYOLIMWA YAPASWA KUVUNJWAJE?

1. Si kwa juhudi za moja kwa moja za kutaka kuhisi. Watu huanguka katika kosa juu ya jambo hili, kwa kutozifanya sheria za akili kuwa shabaha ya fikira. Kuna makosa makubwa juu ya sheria zinazoiongoza akili. Watu huzungumza juu ya hisia za kidini, kana kwamba wanadhani wanaweza, kwa juhudi za moja kwa moja, kuziamsha hisia za kidini. Lakini si hivyo akili itendavyo kazi. Hakuna mtu awezaye kujifanya mwenyewe ahisi kwa njia hii, kwa kujitahidi tu kuhisi. Hisia za akili haziko chini ya mamlaka yetu moja kwa moja. Hatuwezi kwa kutaka, au kwa nia ya moja kwa moja, kuziamsha hisia za kidini. Ni sawasawa na kudhani tunaweza kuita mizimu kutoka vilindini. Ni hali za akili zisizo za hiari kabisa. Zinatokea kwa asili na kwa lazima ndani ya akili chini ya hali fulani zinazofaa kuziamsha. Lakini zaweza kudhibitiwa kwa njia isiyo ya moja kwa moja. Vinginevyo hisia zetu zisingekuwa na tabia ya kimaadili, kama kusingekuwa na njia ya kuzidhibiti. Hatuwezi kusema, “Sasa nitahisi hivi na hivi kuelekea kitu fulani.” Lakini twaweza kuuelekeza uangalifu wetu kwake, na kuutazama kwa makini, hata hisia zisizo za hiari zitakapoinuka. Mtu aliye mbali na jamaa yake na awalete mbele ya akili yake, je, hatahisi? Lakini si kwa kujiambia mwenyewe, “Sasa nitawahisia jamaa yangu kwa kina.” Mtu aweza kuelekeza uangalifu wake kwa kitu chochote, ambacho anapaswa kukihisi na anataka kukihisi, na kwa njia hiyo ataziamsha hisia zifaazo. Mtu na amlete adui yake mbele ya akili yake, na hisia zake za uadui zitainuka. Vivyo hivyo mtu akimfikiri Mungu, na kuikaza akili yake juu ya sehemu zozote za tabia ya Mungu, atahisi—hisia zitainuka, kwa sheria zenyewe za akili. Kama ni rafiki wa Mungu, na amtafakari Mungu kama Mungu mwenye neema na mtakatifu, naye atawaka hisia za urafiki ndani ya akili yake. Kama ni adui wa Mungu, na aiweke tu tabia ya kweli ya Mungu mbele ya akili yake, na kuitazama, na kuukaza uangalifu wake juu yake, na uadui wake utainuka juu ya Mungu, au atavunjika na kumpa Mungu moyo wake.

Kama mwataka kuvunja ardhi isiyolimwa ya mioyo yenu, na kuzifanya akili zenu zihisi juu ya jambo la dini, ni lazima mfanye kazi kama vile mngefanya ili kuhisi juu ya jambo lingine lolote. Badala ya kuweka fikira zenu juu ya kila kitu kingine, kisha kudhani kwamba kwa kuhudhuria mikutano michache mtachochea hisia zenu, fuateni njia ya akili timamu ya kufanya kazi, kama vile mngefanya juu ya jambo lingine lolote. Ni rahisi kuzifanya akili zenu zihisi juu ya jambo la dini kama ilivyo juu ya jambo lingine lolote. Mungu amezitia hali hizi za akili chini ya mamlaka yenu. Kama watu wangalikuwa wajinga hivyo juu ya kuvisogeza viungo vyao, kama walivyo juu ya kuzidhibiti hisia zao, msingaliweza kamwe kufika hapa mkutanoni usiku huu.

Kama mnakusudia kuvunja ardhi isiyolimwa ya mioyo yenu, ni lazima mwanze kwa kuitazama mioyo yenu—chunguzeni na tambueni hali ya akili zenu, mwone mlipo. Wengi kamwe hawaonekani kufikiri juu ya hili. Hawaijali mioyo yao wenyewe, wala hawajui kama wanafanya vema katika dini au la—kama wanasonga mbele au wanarudi nyuma—kama wanazaa matunda, au wamelala ukiwa kama ardhi isiyolimwa. Sasa ni lazima muuondoe uangalifu wenu kutoka mambo mengine, na muutazame huu. Ufanyeni kuwa shughuli. Msiwe na haraka. Chunguzeni kwa kina hali ya mioyo yenu, mwone mlipo—kama mnatembea na Mungu kila siku, au mnatembea na Ibilisi—kama mnamtumikia Mungu au mnamtumikia Ibilisi zaidi—kama mko chini ya utawala wa mkuu wa giza, au wa Bwana Yesu Kristo.

Ili kufanya haya yote, ni lazima mjiweke kazini kuzitafakari dhambi zenu. Ni lazima mjichunguze wenyewe. Na kwa hili sikusudii kwamba mnapaswa kusimama na kutazama moja kwa moja ndani ili kuona ni hali gani ya sasa ya hisia zenu. Hiyo ndiyo njia hasa ya kukomesha hisia zote. Hili ni upumbavu sawasawa na mtu kufumba macho yake asitazame taa, na kujaribu kuyageuza macho yake ndani ili kujua kama kuna sanamu iliyochorwa juu ya kioo cha jicho. Mtu huyo hulalamika kwamba haoni kitu chochote! Na kwa nini? Kwa sababu ameyageuza macho yake mbali na vitu vionekanavyo. Kweli ni kwamba, hisia zetu za kimaadili ni shabaha ya utambuzi kama zilivyo hisia zetu za mwili. Na njia ya kuziamsha ni kuendelea kutenda, na kuzitumia akili zetu. Ndipo twaweza kuzitambua hisia zetu za kimaadili kwa utambuzi, kama vile ningeweza kuzitambua hisia zangu za mwili kwa utambuzi, ningeweka mkono wangu motoni.

Kujichunguza mwenyewe ni kutazama maisha yenu, kutafakari matendo yenu, kuyakumbuka yaliyopita, na kujifunza tabia yake ya kweli. Tazameni nyuma juu ya historia yenu iliyopita. Zichukueni dhambi zenu moja moja, na mzitazame. Sikusudii kwamba mtupe tu jicho juu ya maisha yenu yaliyopita, na kuona kwamba yamejaa dhambi, kisha mwende kwa Mungu na kufanya aina fulani ya ungamo la jumla, na kuomba msamaha. Hiyo si njia. Ni lazima mzichukue moja moja. Litakuwa jambo jema kuchukua kalamu na karatasi, mnapozipitia, na kuziandika kadiri zinavyowajia. Zipitieni kwa uangalifu kama mfanyabiashara apitiavyo vitabu vyake; na kila mara dhambi ijapo mbele ya kumbukumbu yenu, iongezeni kwenye orodha. Maungamo ya jumla ya dhambi kamwe hayatafaa. Dhambi zenu zilitendwa moja moja; na kadiri mwezavyo kuzifikia, zapaswa kupitiwa na kutubiwa moja moja. Sasa anzeni; na chukueni kwanza vile ambavyo huitwa kwa kawaida, lakini isivyo sahihi,

DHAMBI ZA KUACHA KUTENDA.

1. Kutokushukuru. Ichukueni dhambi hii, kwa mfano, na mwandike chini yake matukio yote mwezayo kuyakumbuka, ambapo mmepokea fadhili kutoka kwa Mungu, ambazo kamwe hamkuonyesha shukrani kwa ajili yake. Ni matukio mangapi mwezayo kuyakumbuka? Uangalizi fulani wa ajabu, badiliko fulani la kushangaza la mambo, lililowaokoa na uharibifu. Andikeni matukio ya wema wa Mungu kwenu mlipokuwa katika dhambi, kabla ya wongofu wenu. Kisha rehema ya Mungu katika hali za wongofu wenu, ambazo kamwe hamkushukuru hata nusu ya kutosha. Rehema nyingi mlizopokea tangu wakati huo. Ni ndefu kama nini orodha ya matukio, ambapo kutokushukuru kwenu ni kweusi hata mnalazimika kuuficha uso wenu kwa aibu! Sasa pigeni magoti, na kuziungama moja moja kwa Mungu, na kuomba msamaha. Tendo lenyewe la kuungama, kwa sheria za ukumbusho, litawaletea nyingine kwenye kumbukumbu yenu. Andikeni hizi. Zipitieni hizi mara tatu au nne kwa njia hii, nanyi mtapata wingi wa kushangaza wa rehema, ambazo kamwe hamkumshukuru Mungu kwa ajili yake. Kisha ichukueni dhambi nyingine. Na iwe,

2. Kupungukiwa na upendo kwa Mungu. Andikeni hilo, na mpitie matukio yote mwezayo kuyakumbuka, mlipokosa kumpa Mungu mbarikiwa upendo ule wa dhati mliopaswa kuutoa.

Fikirini jinsi mngehuzunika na kutaharuki, kama mngegundua kupungua kwa upendo kwenu ndani ya mke wenu, mume wenu, au watoto wenu; kama mngeona mtu mwingine akiiteka mioyo yao, na fikira zao, na wakati wao. Labda, katika hali kama hiyo, mngekaribia kufa kwa wivu wa haki na wa adili. Basi, Mungu anajiita mwenyewe Mungu mwenye wivu; nanyi je, hamkuupa moyo wenu kwa mapenzi mengine: mkafanya uzinzi, na kumkosea yeye pasipo kipimo?

3. Kupuuza Biblia. Andikeni matukio, ambapo kwa siku, na labda kwa majuma—naam, yamkini, hata kwa miezi mfululizo, hamkuwa na furaha katika neno la Mungu. Labda hamkusoma sura, au kama mliisoma, ilikuwa kwa njia iliyomchukiza Mungu hata zaidi. Watu wengi husoma sura nzima kwa namna ambayo, kama wangeapishwa walipomaliza, wasingeweza kueleza waliyokuwa wakisoma. Kwa uangalifu mdogo hivyo wanasoma, hata hawawezi kukumbuka mahali walikosoma tangu asubuhi hata jioni, wasipoweka uzi au kukunja jani. Hili ladhihirisha kwamba hawakulitia moyoni walilosoma, kwamba hawakulifanya kuwa jambo la kutafakari. Kama mngekuwa mnasoma riwaya, au habari nyingine yoyote iliyowavutia sana, je, msingekumbuka mliyosoma mwisho? Na hali ya kwamba mnakunja jani au kuweka uzi, ladhihirisha kwamba mnasoma kama wajibu tu, kuliko kwa upendo au heshima kwa neno la Mungu. Neno la Mungu ni kanuni ya wajibu wenu. Nanyi je, mnalijali kidogo hivyo hata msikumbuke mliyosoma? Kama ni hivyo, si ajabu kwamba mnaishi hovyo hivyo, na kwamba dini yenu ni kushindwa kwa kuhuzunisha namna hii.

4. Kutokuamini. Matukio ambapo kwa hakika mmemshtaki Mungu wa kweli kuwa mwongo, kwa kutokuamini kwenu ahadi na matamko yake ya wazi. Mungu ameahidi kuwapa Roho Mtakatifu wale wamwombao. Basi, je, mmeliamini hili? Je, mmetazamia atawajibu? Je, hamkusema kwa hakika mioyoni mwenu, mlipoomba Roho Mtakatifu, ‘Siamini kwamba nitampokea?’ Kama hamkuamini wala kutazamia kwamba mtaupokea ule baraka, ambao Mungu ameuahidi waziwazi, mmemshtaki kuwa mwongo.

5. Kupuuza maombi. Nyakati mlipoacha maombi ya siri, maombi ya jamaa, na mikutano ya maombi, au mmeomba kwa namna iliyomkosea Mungu kwa kuhuzunisha zaidi, kuliko kama mngeyapuuza kabisa.

6. Kupuuza njia za neema. Mlipoacha visingizio vidogo viwazuie kuhudhuria mikutano, mkapuuza na kudharau njia za wokovu, kwa sababu tu ya kuchukia wajibu wa kiroho.

7. Namna mlivyotekeleza wajibu huo—kukosa hisia—kukosa imani—akili yenye mielekeo ya kidunia—hata maneno yenu yalikuwa si kitu ila kuropoka tu kwa mtu duni, asiyestahili Mungu amjali hata kidogo. Mlipoanguka juu ya magoti yenu, na kusema sala zenu, kwa namna isiyo na hisia na yenye uzembe, hata kama mngeapishwa dakika tano baada ya kutoka chumbani mwenu cha faragha, msingeweza kueleza mliyokuwa mkiombea.

8. Kupungukiwa kwenu na upendo kwa roho za wenzenu. Tazameni pande zote juu ya rafiki zenu na ndugu zenu, na kumbukeni jinsi mlivyokuwa na huruma kidogo kwao. Mmesimama kando na kuwaona wakienda moja kwa moja motoni, na kana kwamba hamkujali kama wangeenda. Ni siku ngapi zimekuwako, ambazo hamkuifanya hali yao kuwa jambo la ombi hata moja la bidii, wala hata shauku ya moto ya wokovu wao?

9. Kupungukiwa kwenu na kuwajali wapagani. Labda hamkuwajali vya kutosha hata kujaribu kujua hali yao; labda hata kupokea gazeti la umishonari. Tazameni hili, mwone ni kwa kadiri gani hasa mnawajali wapagani, na andikeni kwa unyofu kiasi cha kweli cha hisia zenu kwao, na shauku yenu ya wokovu wao. Pimeni shauku yenu ya wokovu wao kwa kiasi cha kujinyima mnakofanya, katika kutoa mali yenu ili kuwapelekea Injili. Je, mnajinyima hata mambo yenye kudhuru ya anasa ya maisha, kama chai, kahawa, na tumbaku? Je, mnapunguza mtindo wenu wa maisha, na kwa kweli kujitia katika taabu yoyote ili kuwaokoa? Je, mnawaombea kila siku chumbani mwenu cha faragha? Je, mnahudhuria daima mkutano wa maombi wa kila mwezi? Je, mwezi baada ya mwezi mnaweka akiba ya kitu ili kutia katika hazina ya Bwana, mwendapo kuomba? Kama hamfanyi mambo haya, na kama roho yenu haiteseki kwa ajili ya wapagani maskini walio gizani, kwa nini mnakuwa wanafiki hivyo hata kujidai kuwa Wakristo? Kwani, ukiri wenu ni tusi kwa Yesu Kristo!

10. Kupuuza kwenu wajibu wa jamaa. Jinsi mlivyoishi mbele yao, jinsi mlivyoomba, ni mfano gani mliouweka mbele yao. Ni juhudi gani za moja kwa moja mnazozoea kufanya kwa faida yao ya kiroho? Ni wajibu gani ambao hamkuupuuza?

11. Kupuuza wajibu wa kijamii.

12. Kupuuza kujilinda juu ya maisha yenu wenyewe. Matukio ambapo mmefanya kwa haraka wajibu wenu wa faragha, wala hamkujihoji, wala kwa unyofu kufunga hesabu zenu na Mungu. Ambapo mmepuuza kabisa kuutazama mwenendo wenu, na mmekuwa bila tahadhari, na mmetenda dhambi mbele ya ulimwengu, na mbele ya kanisa, na mbele ya Mungu.

13. Kupuuza kuwalinda ndugu zenu. Mara ngapi mmevunja agano lenu, ya kwamba mngewalinda katika Bwana! Ni kidogo kama nini mnavyojua au kujali hali ya roho zao! Na hata hivyo mko chini ya kiapo kizito cha kuwalinda. Mmefanya nini ili kujifahamisha nao? Ni wangapi kati yao mliojishughulisha nao, ili kujua hali yao ya kiroho? Pitieni orodha, na popote mpatapo kumekuwa na upuuzaji, andikeni. Mara ngapi mmewaona ndugu zenu wakipoa katika dini, wala hamkusema nao juu ya hilo? Mmewaona wakianza kupuuza wajibu mmoja baada ya mwingine, wala hamkuwakemea kwa njia ya kindugu. Mmewaona wakianguka katika dhambi, mkawaacha waendelee. Na hata hivyo mnajidai kuwapenda. Enyi wanafiki namna gani! Je, mngemwona mke wenu au mtoto wenu akienda katika aibu, au motoni, na kunyamaza? La, msingenyamaza. Basi, mwajidhaniaje wenyewe, kujidai kuwapenda Wakristo, na kumpenda Kristo, hali mwaweza kuwaona wakienda katika aibu, wala hamsemi nao lolote?

14. Kupuuza kujinyima. Wako wengi wanaokiri dini walio tayari kufanya karibu kila jambo katika dini, lisilohitaji kujinyima. Lakini waitwapo kufanya jambo lolote linalowataka wajinyime nafsi zao, Lo! hilo ni jingi mno. Wanadhani wanafanya jambo kubwa kwa Mungu, na kufanya kadiri ile ambayo yeye apaswa kuomba kwa akili, ikiwa wanafanya tu yale wawezayo kufanya bila taabu; lakini hawako tayari kujinyima faraja au starehe yoyote ile, kwa ajili ya kumtumikia Bwana. Hawatakubali kwa hiari kupata mashutumu kwa ajili ya jina la Kristo. Wala hawatajinyima anasa za maisha, ili kuokoa ulimwengu na jehanamu. Wako mbali hivyo na kukumbuka kwamba kujinyima ni sharti la uanafunzi, hata hawajui kujinyima ni nini. Kamwe hawakujinyima kwa kweli utepe wala pini kwa ajili ya Kristo, na kwa ajili ya Injili. Lo, hivi karibuni kama nini wanaokiri dini kama hao watakuwa jehanamu! Wengine wanatoa katika wingi wao, nao wanatoa vingi, tena wako tayari kulalamika kwamba wengine hawatoi zaidi; hali, kwa kweli, hawatoi kitu chochote wanachohitaji, chochote ambacho wangekifurahia, kama wangekiweka. Wanatoa tu katika mali yao ya ziada; na labda mwanamke yule maskini, atiaye senti kumi na mbili na nusu katika mkutano wa maombi wa kila mwezi, amejinyima zaidi, kuliko wao walivyotoa maelfu.

Kutoka hizi sasa twageukia

DHAMBI ZA KUTENDA.

1. Nia ya kidunia. Imekuwaje hali ya moyo wenu kuhusu mali zenu za kidunia? Je, mmezitazama kama ni zenu hasa—kana kwamba mna haki ya kuzitumia kama mali yenu wenyewe, kwa kadiri ya mapenzi yenu wenyewe? Kama mmefanya hivyo, andikeni hilo. Kama mmependa mali, na kuitafuta kwa ajili yake yenyewe, au kutosheleza tamaa au uchu wa cheo, au roho ya kidunia, au kuiwekea jamaa zenu akiba, mmetenda dhambi, na ni lazima mtubu.

2. Kiburi. Kumbukeni matukio yote mwezayo, ambapo mmejigundua wenyewe mkitenda kiburi. Majivuno ni namna mahususi ya kiburi. Mara ngapi mmejigundua wenyewe mkifuata majivuno, juu ya mavazi yenu na sura yenu? Mara ngapi mmefikiri zaidi, na kujitaabisha zaidi, na kutumia wakati zaidi, juu ya kuupamba mwili wenu ili kwenda kanisani, kuliko juu ya kuiandaa akili yenu kwa ibada ya Mungu? Mmekwenda nyumbani mwa Mungu mkijali zaidi jinsi mnavyoonekana kwa nje mbele ya wanadamu wafao, kuliko jinsi roho yenu inavyoonekana mbele ya Mungu aichunguzaye mioyo. Kwa kweli mmejiweka wenyewe ili muabudiwe nao, badala ya kujiandaa kumwabudu Mungu wenyewe. Mlikuja kuigawa ibada ya nyumba ya Mungu, ili kuuvuta uangalifu wa watu wa Mungu kutazama sura yenu ya kupendeza. Ni bure kujidai sasa, kwamba hamjali lolote kuhusu watu kuwatazama. Iweni wanyofu juu ya jambo hili. Je, mngejitaabisha hivi vyote juu ya sura yenu kama kila mtu angekuwa kipofu?

3. Husuda. Tazameni matukio ambapo mliwaonea wivu wale mliodhani walikuwa juu yenu kwa jambo lolote. Au labda mmewaonea husuda wale walio na vipawa zaidi au wenye manufaa zaidi kuliko ninyi. Je, hamkuwaonea wivu wengine kiasi hicho, hata mmeumia kuwasikia wakisifiwa? Imekuwa ya kupendeza zaidi kwenu kukaa juu ya kasoro zao, kuliko juu ya mema yao, juu ya kushindwa kwao, kuliko juu ya kufanikiwa kwao. Iweni wanyofu na nafsi zenu, na kama mmeihifadhi roho hii ya jehanamu, tubuni kwa kina mbele ya Mungu, ama sivyo kamwe hatawasamehe.

4. Kulaumu-laumu. Matukio ambapo mmekuwa na roho chungu, na kunena juu ya Wakristo kwa namna isiyo na huruma na upendo hata kidogo—upendo, unaowataka daima kutumaini lililo jema kabisa jambo litakaloruhusu, na kuufasiri mwenendo wowote wenye utata kwa fikira iliyo bora.

5. Uchongezi. Nyakati mlipowasema watu kwa nyuma juu ya kasoro zao, za kweli au za kudhaniwa, za washirika wa kanisa au wengineo, bila sababu au bila hoja nzuri. Huu ni uchongezi. Si lazima mdanganye ili kuwa na hatia ya uchongezi;—kusema kweli kwa nia ya kudhuru, ni uchongezi.

6. Wepesi wa mzaha. Mara ngapi mmefanya mzaha mbele ya Mungu, kwa namna ambayo msingethubutu kufanya mzaha mbele ya mfalme wa duniani? Ama mmekuwa wasiomwamini Mungu, na kusahau kwamba kuna Mungu, au mmekuwa na heshima ndogo kwake, na kwa uwepo wake, kuliko ambavyo mngekuwa nayo kwa hakimu wa duniani.

7. Uongo. Fahamuni sasa uongo ni nini. Kila namna ya udanganyifu uliokusudiwa kwa sababu ya ubinafsi ni uongo. Kama udanganyifu haukukusudiwa si uongo. Lakini kama mnakusudia kutia dhana iliyo kinyume cha kweli tupu, mnasema uongo. Andikeni matukio yote yale mwezayo kuyakumbuka. Msiyaite kwa jina lolote laini. Mungu anayaita UONGO, na anawashtaki kwa KUSEMA UONGO, nanyi ni afadhali mjishtaki wenyewe kwa usahihi.

Ni maneno ya uongo yasiyohesabika kama nini yanayotendwa kila siku katika biashara, na katika mahusiano ya kijamii, kwa maneno, na kwa nyuso, na kwa matendo—yaliyokusudiwa kutia dhana kwa wengine kinyume cha kweli kwa sababu za ubinafsi.

8. Kudanganya. Andikeni matukio yote ambapo mmefanya biashara na mtu, na kumtendea yale ambayo hamngependa mtendewe ninyi. Hilo ndilo kudanganya. Mungu ameweka kanuni katika jambo hili; “Basi yo yote myatakayo mtendewe na watu, nanyi watendeeni vivyo hivyo.” Hiyo ndiyo kanuni; na sasa kama hamkufanya hivyo ninyi ni wadanganyifu. Angalieni, kanuni si kwamba mnapaswa kufanya yale ambayo mngetazamia kwa akili wawatendee ninyi. Hiyo ni kanuni ambayo ingeruhusu kila daraja la uovu. Bali ni “Kama MNAVYOTAKA wawatendee ninyi.”

9. Unafiki. Kwa mfano, katika maombi yenu na maungamo yenu kwa Mungu. Andikeni matukio ambapo mmeomba mambo ambayo hamkuyataka kweli. Na ushahidi ni kwamba, mlipomaliza kuomba, hamkuweza kueleza mliyoyaombea. Mara ngapi mmeungama dhambi ambazo hamkukusudia kuziacha, na hali hamkuwa na nia ya dhati ya kutozirudia? Naam, mmeungama dhambi hali mkijua mlitazamia kwenda kuzirudia kama vile mlivyotazamia kuishi.

10. Kumwibia Mungu. Matukio ambapo mmeutumia vibaya wakati wenu, na kuzitapanya saa ambazo Mungu aliwapa ili kumtumikia na kuokoa roho, katika anasa za bure au maongezi ya kipumbavu, kusoma riwaya, au kutofanya kitu; matukio ambapo mmevitumia vibaya vipawa vyenu na nguvu za akili yenu; ambapo mmeitapanya fedha juu ya tamaa zenu, au kuitumia kwa mambo ambayo hamkuyahitaji, na ambayo hayakuchangia afya yenu, faraja au manufaa yenu. Labda baadhi yenu mlio hapa usiku huu mmeitumia fedha ya Mungu kwa TUMBAKU. Sitasema juu ya pombe, kwa maana nadhani hakuna anayekiri dini hapa usiku huu ambaye angekunywa pombe. Nataraji hakuna mtu atumiaye sumu hiyo chafu, tumbaku. Fikirini juu ya anayekiri dini, akitumia fedha ya Mungu kujitia sumu mwenyewe kwa tumbaku!

11. Hasira mbaya. Labda mmemtenda vibaya mke wenu, au watoto wenu, au jamaa yenu, au watumishi, au majirani. Andikeni yote.

12. Kuwazuia wengine wasiwe na manufaa. Labda mmeudhoofisha ushawishi wao kwa vidokezo dhidi yao. Hamkumwibia Mungu vipawa vyenu tu, bali mmeifunga mikono ya mtu mwingine. Ni mtumishi mwovu kama nini yule anayelegalega mwenyewe, na kuwazuia wengine! Hili hufanywa mara nyingine kwa kuchukua wakati wao bila sababu; mara nyingine kwa kuiharibu imani ya Kikristo kwao. Hivyo mmecheza mikononi mwa Shetani, na hamkujionyesha wenyewe kuwa mzururaji mvivu tu, bali mmewazuia wengine wasifanye kazi.

Kama mkiona mmemkosea mtu, na mtu huyo yu karibu nanyi, nendeni mkaungame mara moja, na kuliondoa hilo njiani. Kama mtu mliyemuumiza yu mbali mno kwenu kwenda kumwona, keti na kumwandikia barua, na kuungama uovu, lipa gharama ya posta, na kuitia katika sanduku la barua mara moja. Nasema, lipa gharama ya posta, ama sivyo mtazidisha tu ubaya wa jambo. Mtaongeza juu ya uovu wa kwanza, kwa kumtwika deni la gharama. Mtu aandikaye barua kwa shughuli zake mwenyewe, na kumpelekea mwingine bila kulipa gharama ya posta, si mnyofu, naye amemdanganya kiasi hicho. Na kama angemdanganya mtu senti sita au shilingi, wakati kishawishi ni kidogo hivyo, asingefanya nini kama kishawishi kingekuwa kikubwa zaidi, kama angekuwa na matumaini ya kutoadhibiwa? Kama mmemdhulumu mtu yeyote, pelekeni fedha, kiasi kamili pamoja na faida.

Fanyeni kazi kwa ukamilifu katika haya yote. Nendeni sasa. Msiiahirishe; hilo litazidisha tu ubaya wa jambo. Mungamieni Mungu dhambi zile zilizotendwa juu ya Mungu, na mwanadamu dhambi zile zilizotendwa juu ya mwanadamu. Msifikiri kupona kwa kuzunguka vikwazo. Viondoeni njiani. Katika kuvunja ardhi yenu isiyolimwa, ni lazima mwondoe kila kizuizi. Yaweza kuachwa mambo ambayo mwaweza kudhani ni madogo, nanyi mwaweza kushangaa kwa nini hamhisi kama mtakavyo katika dini, hali sababu ni kwamba akili yenu yenye kiburi na ya kimwili imekifunika kitu ambacho Mungu aliwataka kukiungama na kukiondoa. Vunjeni ardhi yote na kuigeuza. Msiiache nusu-nusu, kama wakulima wasemavyo; msigeuke kando kwa magumu madogo; endesheni jembe moja kwa moja katikati yake, mwiba wa kina, na kuigeuza ardhi yote juu, ili yote iwe laini na nyororo, na kufaa kupokea mbegu na kuzaa matunda mara mia.

Mtakapokuwa mmeipitia historia yenu yote kwa njia hii, kwa ukamilifu, kama kisha mtaipitia ardhi mara ya pili, na kuipa uangalifu wenu wa dhati na uliokaza, mtaona kwamba mambo mliyoyaandika yatawakumbusha mambo mengine ambayo mmekuwa na hatia yake, yaliyoungana nayo, au yaliyo karibu nayo. Kisha ipitieni mara ya tatu, nanyi mtakumbuka mambo mengine yaliyoungana na haya. Nanyi mtaona mwishoni kwamba mwaweza kukumbuka kiasi cha historia yenu, na matendo mahususi, hata katika maisha haya, ambayo hamkudhani mngeyakumbuka katika umilele. Msipozichukua dhambi zenu kwa njia hii, na kuzitafakari kwa undani, moja moja, hamwezi kupata wazo lolote la wingi wa dhambi zenu. Mwapaswa kuzipitia kwa ukamilifu na kwa uangalifu, na kwa dhati, kama vile mngefanya kama mngekuwa mnajiandaa tu kwa hukumu.

Mnapopitia orodha ya dhambi zenu, hakikisheni mmeazimia mabadiliko ya sasa na kamili. Popote mpatapo jambo lolote baya, azimieni papo hapo, kwa nguvu za Mungu, kutotenda dhambi tena kwa njia hiyo. Haitakuwa na faida kujichunguza wenyewe, msipoamua kujirekebisha katika kila jambo mpatapo kuwa baya moyoni, katika tabia, au katika mwenendo.

Kama mkiona, mnapoendelea na wajibu huu, kwamba akili yenu ingali yote gizani, tazameni pande zote, nanyi mtaona kuna sababu fulani ya Roho wa Mungu kuwaacha. Hamkuwa waaminifu na wakamilifu. Katika maendeleo ya kazi kama hiyo ni lazima mjitendee nguvu wenyewe, na kujileta kama viumbe wenye akili katika kazi hii, mkiwa na Biblia mbele yenu, na kuujaribu moyo wenu hata mhisi kweli. Hampaswi kutazamia kwamba Mungu atafanya muujiza kwa ajili yenu ili kuvunja ardhi yenu isiyolimwa. Jambo hili lapaswa kufanywa kwa njia. Kazeni uangalifu wenu juu ya jambo la dhambi zenu. Hamwezi kuzitazama dhambi zenu kwa muda mrefu na kwa ukamilifu, na kuona jinsi zilivyo mbaya, bila kuhisi, na kuhisi kwa kina. Uzoefu wathibitisha tele faida ya kupitia historia yetu kwa njia hii. Jiwekeni kazini sasa; azimieni kwamba kamwe hamtaacha hata mtakapoona mwaweza kuomba. Kamwe hamtakuwa na roho ya maombi, hata mtakapojichunguza wenyewe, na kuungama dhambi zenu, na kuvunja ardhi yenu isiyolimwa. Kamwe hamtakuwa na Roho wa Mungu akikaa ndani yenu, hata mtakapokuwa mmeifumbua siri hii yote ya uovu, na kuzitandaza dhambi zenu mbele ya Mungu. Kuwepo na kazi hii ya kina ya toba, na ungamo kamili, huku kuvunjika mbele ya Mungu, nanyi mtakuwa na roho ya maombi kadiri ambavyo mwili wenu waweza kuistahimili. Sababu inayofanya Wakristo wachache sana kujua lolote juu ya roho ya maombi, ni kwa sababu kamwe hawakutaka kujitaabisha kujichunguza wenyewe ipasavyo, na hivyo kamwe hawakujua ilikuwaje kuwa na mioyo yao yote imevunjwa kwa njia hii.

Mnaona nimeanza tu kulifunua jambo hili usiku huu. Nataka kuliweka wazi mbele yenu, katika mwenendo wa mihadhara hii, ili kwamba kama mtaanza na kuendelea kufanya kama nisemavyo, matokeo yatakuwa ya hakika kabisa kama yalivyo mkulima avunjapo shamba lisilolimwa, na kulilainisha, na kupanda nafaka yake. Itakuwa hivyo, kama mtaanza tu kwa njia hii, na kushikilia hata mioyo yenu yote iliyo migumu na sugu itakapovunjika.

MAELEZO YA MWISHO.

1. Haitafaa lolote kuwahubiria hali mioyo yenu ikiwa katika hali hii ya ugumu, na ukiwa, na kutolimwa. Mkulima angeweza vivyo hivyo kupanda nafaka yake juu ya mwamba. Haitazaa tunda lolote. Hii ndiyo sababu kuna wanaokiri dini wengi wasiozaa matunda ndani ya kanisa, na kwa nini kuna mitambo mingi ya nje, na hisia ndogo za kina ndani ya kanisa. Tazameni shule ya Sabato kwa mfano, mwone kuna mitambo mingi kama nini, na kidogo kama nini cha nguvu za utauwa. Kama mtaendelea kwa njia hii, neno la Mungu litaendelea kuwafanya wagumu, nanyi mtazidi kuwa wabaya na wabaya zaidi, kama vile mvua na theluji juu ya shamba la kale lisilolimwa hufanya nyasi kuwa nene zaidi, na mabonge kuwa magumu zaidi.

2. Oneni kwa nini mahubiri mengi hupotea bure, na mbaya zaidi kuliko kupotea bure. Ni kwa sababu kanisa halitaki kuvunja ardhi yao isiyolimwa. Mhubiri aweza kuchakaza maisha yake, na kufanya faida ndogo sana, hali wako wasikiaji wengi wa ardhi yenye mawe, ambao kamwe hawakuvunjiwa ardhi yao isiyolimwa. Wameongoka nusu tu, na dini yao ni badiliko la maoni zaidi kuliko badiliko la hisia za mioyo yao. Kuna dini ya kimitambo ya kutosha, lakini kidogo sana kinachoonekana kama kazi ya kina ya moyo.

3. Wanaokiri dini kamwe wasijiridhishe wenyewe, wala kutazamia uamsho, kwa kuamka tu usingizini mwao, na kupiga makelele huku na huku, na kufanya kelele, na kusema na wenye dhambi. Ni lazima waivunjiwe ardhi yao isiyolimwa. Ni kinyume cha akili kabisa kudhani kujihusisha na dini kwa njia hii. Kama ardhi yenu isiyolimwa imevunjwa, ndipo njia ya kupata hisia zaidi, ni kutoka nje na kuwaona wenye dhambi walio njiani kwenda jehanamu, na kusema nao, na kuziongoza roho zinazouliza, nanyi mtapata hisia zaidi. Mwaweza kuingia katika msisimko bila kuvunjika huku; mwaweza kuonyesha aina fulani ya bidii, lakini haitadumu kwa muda mrefu, wala haitawashika wenye dhambi, mioyo yenu isipovunjwa. Sababu ni kwamba mnalifanya kwa kimitambo, wala hamkuivunja ardhi yenu isiyolimwa.

4. Na sasa, mwisho, je, mtavunja ardhi yenu isiyolimwa? Je, mtaingia katika mwendo ulioonyeshwa sasa, na kudumu hata mtakapoamka kabisa? Kama mtashindwa hapa, kama hamtafanya hili, na kujiandaa, hamwezi kuendelea zaidi nami katika mwendo huu wa mihadhara. Nimekwenda nanyi kadiri inavyofaa kwenda, hata ardhi yenu isiyolimwa itakapovunjwa. Sasa, ni lazima mfanye kazi ya ukamilifu juu ya jambo hili, ama sivyo yote nitakayosema zaidi yatawafaidi kidogo. La, yatawafanya tu wagumu na kuwafanya wabaya zaidi. Kama, ijapo usiku wa Ijumaa ijayo, utawakuta mkiwa na mioyo isiyovunjika, hampaswi kutazamia kufaidika na yale nitakayosema. Kama hamtaanza kazi hii mara moja, nitachukua kama jambo la hakika kwamba hamkusudii kuamshwa, kwamba mmemwacha mhudumu wenu, na mnakusudia kumwacha apande vitani peke yake. Kama hamtafanya hili, nawashtaki kwa kumwacha Kristo, kwa kukataa kutubu na kufanya kazi yenu ya kwanza. Lakini kama mtakuwa tayari kuingia katika kazi hii, napendekeza, Mungu akipenda, jioni ya Ijumaa ijayo, kuwaongoza katika kazi ya kuokoa wenye dhambi.