Sura 4 · dakika 23 za kusoma
Mhadhara wa II. Wakati Uamsho Unapopaswa Kutarajiwa
MHADHARA WA II.
WAKATI UAMSHO UNAPOPASWA KUTARAJIWA.
Andiko.—Je, hutaturudisha uzima tena; ili watu wako wafurahi katika wewe?—Zaburi 85:6.
ZABURI hii yaonekana kuwa iliandikwa muda mfupi baada ya kurudi kwa watu wa Israeli kutoka utumwani Babeli; kama utakavyoona kwa urahisi kutokana na lugha ya mwanzo wake. Mtunga-zaburi aliona kwamba Mungu alikuwa mwema mno kwa watu, na alipokuwa akitafakari wema wa Bwana katika kuwarudisha kutoka nchi walikochukuliwa mateka, na alipokuwa akiangalia matumaini yaliyokuwa mbele yao, alifoka kwa maombi ya Uamsho wa Dini. “Je, hutaturudisha uzima tena, ili watu wako wafurahi katika wewe?” Kwa kuwa Mungu katika maongozi yake alikuwa amerejesha amri za nyumba yake kati yao, aomba kwamba pawepo pia uamsho wa dini, ili kuutia taji kazi hiyo.
Jioni ya Ijumaa iliyopita nilijaribu kuonyesha Uamsho wa Dini si nini; uamsho ni nini; na nyenzo za kutumiwa katika kuukuza. Mambo ninayotaka kuyavutia fikira zenu usiku huu, ni haya,
I. Wakati uamsho wa dini unapohitajika.
II. Umuhimu wa uamsho unapohitajika.
III. Wakati uamsho wa dini unapoweza kutarajiwa.
I. NI LINI UAMSHO WA DINI UNAPOHITAJIKA?
1. Panapokuwa na upungufu wa upendo wa kindugu na uaminifu wa Kikristo miongoni mwa wanaokiri dini, ndipo uamsho unapohitajika. Ndipo panapokuwa na kilio kikuu cha Mungu kuiamsha kazi yake. Wakristo wanapokuwa wamezama katika hali ya chini na ya uasi-imani, hawana, wala haiwapasi kuwa nao, wala hakuna sababu ya kuwa nao, upendo na uaminifu ule ule kati yao, kama walipo hai wote, na wenye bidii, na wanaoishi maisha matakatifu. Upendo wa hisani waweza kuwa ule ule, lakini si upendo wa kupendezwa. Mungu huwapenda watu wote kwa upendo wa hisani, lakini hahisi upendo wa kupendezwa kwa ye yote ila wale wanaoishi kwa utakatifu. Wakristo hawapendani wala hawawezi kupendana kwa upendo wa kupendezwa, ila kwa kadiri ya utakatifu wao. Ikiwa upendo wa Kikristo ni upendo wa mfano wa Kristo ndani ya watu wake, basi hauwezi kutendeka ila mahali ambapo mfano huo upo kwa kweli au kwa dhahiri. Mtu lazima aakisi mfano wa Kristo, na kuonyesha roho ya Kristo, kabla Wakristo wengine hawajaweza kumpenda kwa upendo wa kupendezwa. Ni bure kuwaita Wakristo wapendane kwa upendo wa kupendezwa, kama Wakristo, hali wamezama katika ujinga wa kiroho. Hawaoni kitu cho chote katika mmoja na mwenzake cha kuzaa upendo huu. Ni jambo lisilowezekana takriban kwamba wangehisi vinginevyo kati yao, kuliko wanavyohisi kwa wenye dhambi. Kujua tu kwamba ni wa kanisa, au kuwaona mara kwa mara mezani pa ushirika, hakutazaa upendo wa Kikristo, wasipoona mfano wa Kristo.
2. Panapokuwa na mifarakano, na wivu, na maneno maovu miongoni mwa wanaokiri dini, ndipo panapokuwa na haja kubwa ya uamsho. Mambo haya yaonyesha kwamba Wakristo wamejitenga mbali na Mungu, na ni wakati wa kufikiri kwa dhati juu ya uamsho. Dini haiwezi kufanikiwa hali mambo kama hayo yamo kanisani, wala hakuna kitu kiwezacho kuyakomesha kama uamsho.
3. Panapokuwa na roho ya kidunia kanisani. Ni dhahiri kwamba kanisa limezama katika hali ya chini na ya uasi-imani, uonapo Wakristo wakiiga dunia katika mavazi, magari, karamu, kutafuta anasa za kidunia, kusoma riwaya, na vitabu vingine kama vile isomavyo dunia. Yaonyesha kwamba wako mbali na Mungu, na kwamba kuna haja kubwa ya Uamsho wa Dini.
4. Kanisa lionapo washiriki wake wakianguka katika dhambi nzito na za aibu, ndipo ni wakati wa kanisa kuamka na kumlilia Mungu kwa ajili ya Uamsho wa Dini. Mambo kama hayo yanapotukia, yawapayo adui za dini nafasi ya kushutumu, ni wakati wa kanisa kumwuliza Mungu, “Litakuwaje jina lako kuu?”
5. Panapokuwa na roho ya mabishano kanisani au katika nchi, uamsho wahitajika. Roho ya dini si roho ya mabishano. Hakuwezi kuwa na mafanikio katika dini, mahali ambapo roho ya mabishano yatawala.
6. Waovu wanaposhinda juu ya kanisa, na kulitukana, ni wakati wa kutafuta Uamsho wa Dini.
7. Wenye dhambi wanapokuwa wazembe na wapumbavu, na kuzama motoni bila kujali, ni wakati kanisa lijihimize. Ni wajibu wa kanisa kuamka, kama ilivyo wajibu wa wazima-moto kuamka moto uzukapo usiku katika mji mkubwa. Kanisa lapaswa kuizima mioto ya jehanamu inayowakamata waovu. Kulala! Je, wazima-moto wangelala, na kuuacha mji wote uteketee: wangefikiriwaje wazima-moto kama hao? Na hata hivyo hatia yao isingelinganishwa na hatia ya Wakristo walalao hali wenye dhambi walio karibu nao wanazama kwa upumbavu katika mioto ya jehanamu.
II. NIONYESHE UMUHIMU WA UAMSHO WA DINI KATIKA HALI KAMA HIZO.
1. Uamsho wa Dini ndicho kitu pekee kiwezekanacho kiwezacho kuifuta aibu iliyolifunika kanisa, na kuirudisha dini mahali ipasapo kuwa nayo machoni pa watu. Pasipo uamsho, aibu hii italifunika kanisa zaidi na zaidi, hata litakapogharikishwa na dharau ya wote. Waweza kufanya jambo jingine lo lote upendalo, na waweza kubadili sura za jamii kwa namna fulani, lakini hutafanya jema la kweli; waizidishia tu ubaya pasipo Uamsho wa Dini. Waweza kwenda kujenga nyumba mpya ya ibada ya fahari, na kutandika viti vyako kwa hariri, kusimamisha mimbari ya gharama, na kupata kinanda cha ajabu, na kila kitu cha aina hiyo, ili kufanya maonyesho na madaha, na kwa njia hiyo waweza kupata namna fulani ya heshima kwa dini miongoni mwa waovu, lakini haifai kitu kwa hakika. Bali yadhuru zaidi. Yawapotosha kuhusu asili halisi ya dini; na badala ya kuwaongoa, yawachukua mbali zaidi na wokovu. Angalia kila mahali walipoizingira madhabahu ya Ukristo kwa fahari, nawe utaona kwamba maoni yanayozaliwa ni kinyume cha asili halisi ya dini. Lazima pawepo kuamka kwa nguvu, kwa upande wa Wakristo, na kumwagwa kwa Roho ya Mungu, la sivyo dunia italicheka kanisa.
2. Hakuna kitu kingine kitakachorudisha upendo na uaminifu wa Kikristo miongoni mwa washiriki wa kanisa. Hakuna kitu ila Uamsho wa Dini kiwezacho kuurudisha, wala hakuna kitu kingine kipasacho kuurudisha. Hakuna njia nyingine ya kuuamsha upendo huo wa Wakristo kwa mmoja na mwenzake, unaohisiwa nyakati fulani, wawapo na upendo wa namna wasioweza kuueleza. Huwezi kuwa na upendo kama huo pasipo uaminifu; wala huwezi kurudisha uaminifu pasipo ushahidi wa uchaji kama uonekanavyo katika uamsho. Iwapo mhudumu aona amepoteza kwa kiasi cho chote uaminifu wa watu wake, yampasa kujitahidi kwa ajili ya uamsho kama njia pekee ya kurudisha uaminifu wao. Simaanishi kwamba hii iwe nia yake katika kujitahidi kwa ajili ya uamsho, kurudisha uaminifu wa watu wake, bali kwamba uamsho kupitia kazi yake, na kwa kawaida si kingine, utamrudishia uaminifu wa sehemu ile ya watu wake iombayo. Vivyo hivyo iwapo mzee wa kanisa au mshiriki wa kawaida aona ndugu zake ni baridi kwake, kuna njia moja tu ya kulitengeneza. Ni kwa kuamshwa yeye mwenyewe, na kumwaga kutoka machoni pake na kutoka maishani mwake fahari ya mfano wa Kristo. Roho hii itashika na kuenea kanisani, na uaminifu utafanywa upya, na upendo wa kindugu utatawala tena.
3. Wakati kama huo Uamsho wa Dini ni jambo lisiloepukika ili kuzuia hukumu za Mungu zisilipate kanisa. Huku kungekuwa kuhubiri kwa ajabu, kama uamsho ni miujiza tu, na kama kanisa halina uwezo wa kuuzaa zaidi ya lilivyo na uwezo wa kutengeneza dhoruba ya radi. Kuliambia kanisa kwamba, usipokuwepo uamsho waweza kutazamia hukumu, kungekuwa kwa kuchekesha kama vile kusema, Usipokuwa na dhoruba ya radi, waweza kutazamia hukumu. Ukweli ni kwamba, Wakristo wana lawama zaidi kwa kutoamshwa, kuliko wenye dhambi walivyo na lawama kwa kutoongoka. Nao wasipoamshwa, na wajue kwa hakika kwamba Mungu atawajilia kwa hukumu zake. Mara ngapi Mungu alilijilia kanisa la Kiyahudi kwa hukumu, kwa sababu hawakutaka kutubu na kuamshwa walipoitwa na manabii wake! Mara ngapi tumeyaona makanisa, na hata madhehebu mazima, yakilaaniwa kwa laana, kwa sababu hawakutaka kuamka na kumtafuta Bwana, na kuomba, “Je, hutaturudisha uzima tena, ili watu wako wafurahi katika wewe?”
4. Hakuna kitu ila Uamsho wa Dini kiwezacho kulihifadhi kanisa kama hilo lisiangamie kabisa. Kanisa lisonyeshalo kudidimia namna hii haliwezi kudumu bila uamsho. Likipokea washiriki wapya, wengi wao watakuwa ni watu wasiomcha Mungu. Pasipo uamsho, kwa kawaida hawataongoka watu wengi kadiri ya wanaokufa kwa mwaka. Yamekuwako makanisa katika nchi hii ambapo washiriki wamekufa, wala hapakuwa na uamsho wa kuwaongoa wengine mahali pao, hata kanisa likaisha, na shirika likavunjika.
Mhudumu mmoja aliniambia kwamba wakati mmoja alifanya kazi kama mmisionari huko Virginia, mahali ambapo mtu kama Samuel Davies wakati mmoja alimeta na kung’aa kama mwenge uwakao; na kwamba kanisa la Davies lilikuwa limepungua hata likawa na mshiriki mume mmoja tu, naye, kama nakumbuka vema, alikuwa mtu mweusi. Kanisa lilikuwa limejaa kiburi, na lilikuwa limeisha kabisa. Nimesikia habari za kanisa moja huko Pennsylvania, ambalo zamani lilistawi, lakini likapuuza uamsho, nalo likapungua hata mchungaji akalazimika kutuma kwa kanisa jirani apate mzee wa kuongoza alipoadhimisha ushirika. Kwa nini, katika hali kama hiyo, asiruhusiwe mshiriki ye yote wa kanisa, mume au mke, kuvigawa vitu vya meza? Je, ni lazima kuwa na mzee?
5. Hakuna kitu ila Uamsho wa Dini kiwezacho kuzuia njia za neema zisiwadhuru vibaya wasiomcha Mungu. Pasipo uamsho, watazidi kuwa wagumu zaidi na zaidi chini ya mahubiri, na watapata hukumu ya kutisha zaidi kuliko wangeipata kama hawakuisikia Injili kamwe. Watoto wenu na rafiki zenu watashuka kwenye mwisho wa kutisha zaidi jehanamu, kwa sababu ya njia za neema, kama hakuna uamsho wa kuwaongoa kwa Mungu. Ingekuwa afadhali kwao kama hazikuwepo njia za neema, wala patakatifu, wala Biblia, wala mahubiri, na kama hawakuisikia Injili kamwe, kuliko kuishi na kufa mahali pasipo na uamsho. Injili ni harufu ya mauti iletayo mauti, isipofanywa kuwa harufu ya uzima iletayo uzima.
6. Hakuna njia nyingine ambayo kanisa laweza kutakaswa, kukua katika neema, na kufanywa tayari kwa mbinguni. Kukua katika neema ni nini? Je, ni kusikia mahubiri na kupata mawazo mapya kuhusu dini? La—si jambo kama hilo. Mkristo afanyaye hivi, wala si zaidi, anazidi kuwa mbaya zaidi na zaidi, mgumu zaidi na zaidi, na kila juma yaongezeka kuwa vigumu kumwamsha kwa wajibu.
III. NIONYESHE NI LINI UAMSHO WA DINI UNAPOWEZA KUTARAJIWA.
1. Maongozi ya Mungu yaonyeshapo kwamba uamsho u karibu. Dalili za maongozi ya Mungu nyakati fulani ni dhahiri kiasi cha kuwa ufunuo wa mapenzi yake. Kuna mfululizo wa matukio uliopanga kufungua njia, matayarisho ya hali zinazouwezesha uamsho, hata wale wanaoangalia waweze kuona kwamba uamsho u karibu, dhahiri kabisa kama vile ungefunuliwa kutoka Mbinguni. Yametokea matukio katika nchi hii, ambapo maonyesho ya maongozi yalikuwa dhahiri sana, hata wale wanaotazama kwa makini, hawakusita kusema kwamba Mungu alikuwa akija kumwaga Roho yake, na kutoa uamsho wa dini. Kuna njia mbalimbali za Mungu kudhihirisha mapenzi yake kwa watu—wakati mwingine kwa kuwapa njia za pekee, wakati mwingine kwa matukio ya pekee na yenye kutisha, wakati mwingine kwa kupendelea kwa namna ya ajabu utumizi wa njia, kwa hali ya hewa, afya, n.k.
2. Uovu wa waovu unapowahuzunisha na kuwanyenyekeza na kuwataabisha Wakristo. Wakati mwingine Wakristo waonekana hawajali lo lote juu ya uovu ulio kandokando yao. Au wakiuzungumza, ni kwa namna ya baridi, na ngumu, na isiyo na hisia, kana kwamba wamekata tamaa ya matengenezo: wako tayari kuwakemea wenye dhambi—si kuhisi huruma ya Mwana wa Mungu kwao. Lakini wakati mwingine mwenendo wa waovu huwasukuma Wakristo waombe, na kuwavunja, na kuwafanya kuwa wenye huzuni na wenye moyo mwororo, hata waweze kulia mchana na usiku, na badala ya kuwakemea na kuwalaumu, huwaombea kwa dhati. Ndipo waweza kutazamia uamsho. Kwa kweli huu ni uamsho ulioanza tayari. Wakati mwingine waovu watazusha upinzani dhidi ya dini. Na wakati hili linapowasukuma Wakristo mpaka magotini kumwomba Mungu, kwa kilio kikuu na machozi, waweza kuwa na hakika kwamba utakuwako uamsho. Kuenea kwa uovu si ushahidi hata kidogo kwamba hautakuwako uamsho. Huo mara nyingi ndio wakati wa Mungu kutenda kazi. Adui ajapo kama gharika, Roho ya Bwana humwinulia bendera. Mara nyingi dalili ya kwanza ya uamsho, ni ibilisi kuzusha jambo jipya la upinzani. Sikuzote litakuwa na moja ya matokeo mawili. Litawasukuma Wakristo kwa Mungu, au litawasukuma mbali zaidi na Mungu, kwenye sera fulani ya kimwili itakayozidisha ubaya tu. Mara kwa mara uovu mkuu kupita kiasi wa wasiomcha Mungu hufuatwa na uamsho. Wakristo wakifanywa kuhisi kwamba hawana tumaini ila kwa Mungu, na kama wana hisia za kutosha zilizosalia za kujali heshima ya Mungu na wokovu wa roho za wasiotubu, hakika utakuwako uamsho. Jehanamu na ichemke ikitaka, na kutapika mashetani mengi kama yalivyo mawe barabarani, ikiwa tu inawasukuma Wakristo kwa Mungu katika maombi—hawawezi kuzuia uamsho. Shetani na azushe ghasia, na apige tarumbeta yake kwa sauti kubwa apendavyo; Wakristo wakinyenyekea tu na kuomba, watauona upesi mkono wa Mungu ulio wazi katika uamsho wa dini. Nimefahamu matukio ambapo uamsho umevamia safu za adui, karibu ghafla kama ngurumo ya radi, na kuwatawanya—kuwachukua wale wachochezi wenyewe kama nyara, na kuvunja kikundi chao papo hapo.
3. Uamsho waweza kutarajiwa Wakristo wanapokuwa na roho ya maombi kwa ajili ya uamsho. Yaani, wanapoomba kana kwamba mioyo yao imeelekezwa kwa uamsho. Wakati mwingine Wakristo hawashughuliki na maombi kwa ajili ya uamsho, hata wanapokuwa na moto katika maombi. Nia zao zimeelekea kwenye kitu kingine; wanaomba kwa ajili ya kitu kingine—wokovu wa mataifa na kadhalika—wala si kwa ajili ya uamsho miongoni mwao. Lakini wanapohisi haja ya uamsho, huuombea; huwahurumia jamaa zao wenyewe na majirani zao, na kuwaombea kana kwamba hawawezi kunyimwa. Ni nini kinachofanya roho ya maombi? Je, ni maombi mengi na maneno ya moto? La. Maombi ni hali ya moyo. Roho ya maombi ni hali ya shauku ya kudumu na wasiwasi wa nia kwa ajili ya wokovu wa wenye dhambi. Ni kitu kinachowalemea. Ni sawa, kwa kadiri ya falsafa ya nia, na mtu anapokuwa na wasiwasi kwa faida fulani ya kidunia. Mkristo mwenye roho hii ya maombi huhangaikia roho za watu. Ni jambo linalojaa fikira zake wakati wote, nalo humfanya aonekane na kutenda kana kwamba ana mzigo akilini mwake. Hulifikiri mchana, na kuliota usiku. Huku ndiko hasa kuomba bila kukoma. Maombi ya mtu huyo yaonekana kutiririka kutoka moyoni mwake maji-maji kama maji—“Ee Bwana, uihuishe kazi yako.” Wakati mwingine hisia hii ni ya ndani sana; watu wameinamishwa, hata wasiweze kusimama wala kuketi. Naweza kuwataja watu waliomo katika hali hii, wenye mishipa imara, wenye tabia ya heshima kubwa, ambao wamepondwa kabisa na huzuni kwa ajili ya hali ya wenye dhambi. Wamekuwa na utungu halisi wa nafsi kwa ajili ya wenye dhambi, hata wakawa wanyonge kama watoto. Hisia haikuwi kubwa hivi sikuzote, lakini mambo kama hayo ni ya kawaida zaidi kuliko idhaniwavyo. Katika uamsho mkuu wa mwaka 1826, yalikuwa ya kawaida. Huku si mwamko wa hisia za kupita kiasi hata kidogo. Ni kile hasa Paulo alichohisi, aliposema, “Watoto wangu wadogo, ambao kwa ajili yao naumwa utungu wa kuzaa tena.” Nilisikia habari za mtu mmoja katika Jimbo hili, aliyewaombea wenye dhambi, na hatimaye akaingia katika hali ya nia kwamba hakuweza kuishi bila maombi. Hakuweza kupumzika mchana wala usiku, isipokuwa kama kulikuwa na mtu akiomba. Ndipo angekuwa na raha; lakini wakikoma, angepiga yowe kwa utungu hata pakawe na maombi tena. Na hili likaendelea kwa siku mbili, hata aliposhinda katika maombi, na nafsi yake ikapata nafuu. Utungu huu wa nafsi, ni ule uchungu wa ndani, ambao watu huhisi wanaposhika kwa Mungu kwa ajili ya baraka kama hiyo, wala hawamwachi mpaka waipate. Simaanishi kueleweka kwamba ni lazima kwa roho ya maombi, kwamba dhiki iwe kubwa kiasi hiki. Lakini shauku hii ya ndani, ya kudumu, na ya dhati kwa ajili ya wokovu wa wenye dhambi, ndiyo inayofanya roho ya maombi kwa ajili ya uamsho. Ni uamsho ulioanza kwa kadiri roho hii ya maombi ienezavyo.
Hisia hii iwapo katika kanisa, isipokuwa Roho ahuzunishwe na kuondolewa kwa dhambi, hakika utakuwako uamsho wa Wakristo kwa jumla, nao utahusisha wongofu wa wenye dhambi kwa Mungu. Wasiwasi na dhiki hii huongezeka hata uamsho uanzapo. Mhudumu mmoja huko W——n aliniambia habari za uamsho miongoni mwa watu wake, ulioanza na mwanamke mwenye bidii na aliyejitoa katika kanisa. Alijawa na wasiwasi juu ya wenye dhambi, na akaanza kuwaombea, naye akaomba na dhiki yake ikaongezeka; na hatimaye akamwendea mhudumu wake, na kuzungumza naye, na kumwomba aitishe mkutano wa wenye kuhangaika, kwa maana aliona kwamba ulihitajika. Mhudumu akamwahirisha, kwa maana yeye hakuhisi lo lote juu yake. Juma lililofuata akaja tena, na kumsihi aitishe mkutano wa wenye kuhangaika; alijua kwamba kungekuwa na mtu wa kuja, kwa maana aliona kana kwamba Mungu alikuwa akaribia kumwaga Roho yake. Akamwahirisha tena. Na hatimaye akamwambia, “Usipoitisha mkutano wa wenye kuhangaika nitakufa, kwa maana hakika utakuwako uamsho.” Sabato iliyofuata akaitisha mkutano, na akasema kwamba kama wapo wo wote wanaotaka kuzungumza naye juu ya wokovu wa roho zao, angekutana nao jioni fulani. Hakumjua hata mmoja, lakini alipofika mahali pale, kwa mshangao wake alikuta idadi kubwa ya waulizaji wenye kuhangaika. Basi je, hudhani mwanamke yule alijua kwamba utakuwako uamsho? Kiite upendavyo, ufunuo mpya, au ufunuo wa kale, au kitu kingine cho chote. Nasema ilikuwa ni Roho ya Mungu iliyomfundisha mwanamke yule aombaye kwamba utakuwako uamsho. “Siri ya Bwana” ilikuwa pamoja naye, naye aliijua. Alijua Mungu alikuwa moyoni mwake, na kuujaza mno hata hakuweza kuvumilia zaidi.
Wakati mwingine wahudumu wamekuwa na dhiki hii juu ya makutano yao, hata wakahisi kana kwamba hawawezi kuishi wasipoona uamsho. Wakati mwingine wazee na mashemasi, au washiriki wa kawaida wa kanisa, wanaume au wanawake, wana roho ya maombi kwa ajili ya uamsho wa dini, hata watashikilia na kushinda na Mungu, mpaka amwage Roho yake. Mwali wa kwanza wa nuru uliopenya usiku wa manane uliokaa juu ya makanisa katika mkoa wa Oneida, katika kipupwe cha mwaka 1825, ulitoka kwa mwanamke mwenye afya dhaifu, ambaye, naamini, hakuwahi kamwe kuwa katika uamsho wenye nguvu. Nafsi yake ilishughulishwa juu ya wenye dhambi. Alikuwa katika utungu kwa ajili ya nchi. Hakujua ni nini kilichomwuma, lakini aliendelea kuomba zaidi na zaidi, hata ikaonekana kana kwamba utungu wake ungeuangamiza mwili wake. Mwishowe akajawa na furaha, na kupaza sauti, “Mungu amekuja! Mungu amekuja! Hakuna makosa juu yake, kazi imeanza, nayo yaenea juu ya eneo lote.” Na kwa kweli, kazi ikaanza, na jamaa yake karibu wote wakaongoka, na kazi ikaenea sehemu ile yote ya nchi. Basi, wadhani mwanamke yule alidanganyika? Nakuambia, la. Alijua alikuwa ameshinda na Mungu katika maombi. Alikuwa ameona utungu wa kuzaa kwa ajili ya roho za watu, naye alijua. Hili halikuwa tukio pekee, bali mengi, niliyoyajua katika eneo lile.
Kwa kawaida, ni wachache tu wanaokiri dini wanaojua lo lote juu ya roho hii ya maombi ishindayo na Mungu. Nimeshangaa kuona habari kama zichapishwazo mara nyingi juu ya uamsho, kana kwamba uamsho ulikuja bila sababu yo yote—hakuna aliyejua kwa nini wala kwa sababu gani. Wakati mwingine nimechunguza habari kama hizo; ilipotangazwa kwamba hakuna aliyejua lo lote juu yake mpaka Sabato moja walipoona katika sura ya kutaniko kwamba Mungu alikuwapo, au waliliona katika chumba chao cha mkutano, au katika mkutano wa maombi, wakastaajabia enzi ya Mungu ya siri, katika kuleta uamsho pasipo uhusiano wo wote wa dhahiri na njia. Basi nisikilize. Nenda ukaulize miongoni mwa washiriki wasiojulikana wa kanisa, nawe utaona sikuzote kwamba mtu fulani alikuwa akiomba kwa ajili ya uamsho, na alikuwa akiutazamia—mwanamume au mwanamke fulani alikuwa akiona utungu katika maombi, kwa ajili ya wokovu wa wenye dhambi, mpaka waipate baraka. Yamkini ulimkuta mhudumu na mwili wa kanisa wamelala fofofo, nao wangeamka ghafla, kama mtu ndipo akisugua macho yake kuyafungua, na kukimbia chumbani huku akiangusha vitu, na kushangaa msisimko huu wote umetoka wapi. Lakini ijapokuwa wachache walijua, waweza kuwa na hakika kwamba amekuwako mtu fulani juu ya mnara wa ulinzi; wa kudumu katika maombi hata baraka ilipokuja. Kwa kawaida, uamsho ni mpana zaidi au pungufu, kwa kadiri walivyo wengi au wachache watu wenye roho ya maombi. Lakini sitakaa juu ya jambo hili zaidi kwa sasa, kwa maana suala la maombi litajitokeza tena katika mfululizo huu wa mihadhara.
4. Ishara nyingine kwamba uamsho waweza kutarajiwa, ni wakati fikira za wahudumu zinapoelekezwa hasa kwa lengo hili mahsusi, na wakati mahubiri yao na jitihada nyingine zinapolenga hasa wongofu wa wenye dhambi. Muda mwingi kazi za wahudumu, yaonekana, zaelekezwa kwenye malengo mengine. Waonekana kuhubiri na kujitahidi bila kusudi mahsusi la kufanikisha wongofu wa papo hapo wa wenye dhambi. Na ndipo isitarajiwe kwamba utakuwako uamsho chini ya mahubiri yao. Hautakuwako kamwe uamsho hata mtu fulani afanye jitihada mahsusi kwa ajili ya lengo hili. Lakini wakati fikira za mhudumu zinapoelekezwa kwa hali ya jamaa katika kutaniko lake, na moyo wake unapojaa hisia ya ulazima wa uamsho, na anapofanya jitihada zifaazo kwa ajili ya lengo hili, ndipo waweza kuwa tayari kutazamia uamsho. Kama nilivyoeleza juma lililopita, uhusiano kati ya utumizi sahihi wa njia kwa ajili ya uamsho, na uamsho, ni wa hakika kifalsafa kama vile ulivyo kati ya utumizi sahihi wa njia za kuotesha nafaka, na mavuno ya ngano. Naamini, kwa kweli, ni wa hakika zaidi, na kwamba kuna matukio machache ya kushindwa. Matokeo ni ya hakika zaidi kufuata. Umuhimu mkuu wa mambo ya kiroho hufanya iwe jambo la maana kuwa hivyo. Chukua Biblia, hali ya jambo lenyewe, na historia ya kanisa vyote pamoja, nawe utaona matukio machache ya kushindwa katika utumizi wa njia kwa ajili ya uamsho, kuliko katika kilimo, au biashara nyingine yo yote ya kidunia. Katika biashara ya kidunia nyakati fulani kuna matukio ambapo sababu zinazopingana huangamiza yote awezayo mtu. Katika kuotesha nafaka, kwa mfano, kuna matukio yaliyo nje ya uwezo wa mtu, kama vile ukame, majira magumu ya baridi, wadudu, na kadhalika. Vivyo hivyo katika kujitahidi kukuza uamsho, yaweza kutokea mambo ya kuupinga, jambo fulani au jingine likizuka la kugeuza fikira za watu mbali na dini, ambalo laweza kubatilisha kila jitihada. Lakini naamini kuna matukio machache kama hayo katika ulimwengu wa maadili kuliko katika ulimwengu wa asili. Mara chache nimemwona mtu akishindwa, alipotumia njia za kukuza uamsho kwa dhati, kwa namna iliyoonyeshwa katika neno la Mungu. Naamini mtu aweza kuanza kazi ya kukuza uamsho, kwa matarajio ya mafanikio yaliyo na msingi, kama awezavyo kuanza kazi nyingine yo yote kwa matarajio ya mafanikio; kwa matarajio yale yale aliyo nayo mkulima ya mavuno apandapo nafaka yake. Wakati mwingine nimeona hili likijaribiwa na kufanikiwa chini ya hali za kukatisha tamaa kupita zote ziwezazo kuwaziwa.
Uamsho mkuu wa Rochester ulianza chini ya hali za kukwamisha kupita zote ziwezazo kuwaziwa. Ilionekana kana kwamba Shetani alikuwa ameweka kila kizuizi kiwezekanacho dhidi ya uamsho. Makanisa matatu yalikuwa yamefarakana; moja halikuwa na mhudumu, moja lilikuwa limegawanyika na karibu kumfukuza mhudumu wao. Mzee wa kanisa la tatu la Kipresbiteri alikuwa ameleta mashtaka ya mwenendo usio wa Kikristo dhidi ya mchungaji wa kanisa la kwanza, nao walikuwa karibu kufanya kesi mbele ya baraza la wazee. Baada ya kazi kuanza, mojawapo ya mambo ya kwanza yalikuwa, lile kanisa kubwa la mawe likaanguka, na kuzua hofu kuu. Kisha mojawapo ya makanisa likaendelea na kumfukuza mhudumu wao katikati kabisa yake. Kanisa jingine likakaribia kuvunjika. Mambo mengine mengi yakatokea, hata ikaonekana kana kwamba ibilisi alikuwa amekusudia kugeuza fikira za watu mbali na jambo la dini. Lakini palikuwa na matukio machache ya ajabu ya roho ya maombi, yaliyotuhakikishia kwamba Mungu alikuwako, nasi tukaendelea: na kadiri Shetani alivyozidi kupinga, ndivyo Roho ya Bwana ilivyoinua bendera juu zaidi na zaidi, hata mwishowe wimbi la wokovu likaufunika mji ule.
5. Uamsho wa dini waweza kutarajiwa Wakristo wanapoanza kuungamiana dhambi zao. Nyakati nyingine, huungama kwa namna ya jumla, kana kwamba wamo katika dhati nusu tu. Waweza kufanya hivyo kwa lugha fasaha, lakini hakumaanishi kitu. Lakini panapokuwa na kuvunjika kwa unyofu, na kumwaga kwa moyo katika kuungama dhambi zao, milango ya mafuriko itafunguka mara, na wokovu utaenea juu ya mahali pale.
6. Uamsho waweza kutarajiwa wakati wo wote Wakristo wanapoonekana wako tayari kufanya dhabihu inayohitajika ili kuiendeleza. Lazima wawe tayari kutoa hisia zao, biashara yao, wakati wao, ili kuisukuma kazi mbele. Wahudumu lazima wawe tayari kutumia nguvu zao, na kuhatarisha afya na uhai wao. Lazima wawe tayari kuwaudhi wasiotubu kwa kushughulika kwa unyofu na uaminifu, na labda kuwaudhi washiriki wengi wa kanisa wasiotaka kuijia kazi. Lazima wachukue msimamo thabiti pamoja na uamsho, matokeo yawe yo yote. Lazima wawe tayari kuendelea na kazi, hata kama wangepoteza upendo wa wasiotubu wote, na wa sehemu ile yote baridi ya kanisa. Mhudumu lazima awe tayari, kama ni mapenzi ya Mungu, kufukuzwa mahali pale. Lazima awe amekusudia kwenda moja kwa moja mbele, na kumwachia Mungu tukio zima.
Nilimjua mhudumu mmoja aliyekuwa na kijana akifanya kazi pamoja naye katika uamsho. Kijana yule alihubiri kwa unyofu kabisa, na waovu hawakumpenda. Wakasema, Tunampenda mhudumu wetu, nasi twataka yeye ahubiri. Hatimaye wakasema mengi kiasi kwamba mhudumu akamwambia kijana yule, “Bwana Fulani, atoaye mengi kwa matunzo yangu, asema hivi na hivi. Bwana A. asema hivi, na Bwana B. asema hivi. Wadhani itavunja jumuiya ukiendelea kuhubiri, nami nadhani ni afadhali usihubiri tena.” Kijana yule akaenda zake, lakini Roho ya Mungu ikaondoka mara kutoka mahali pale, na uamsho ukakoma ghafla. Mhudumu, kwa kukubaliana na tamaa maovu za waovu, akamfukuza. Aliogopa kwamba ibilisi angemfukuza yeye mbali na watu wake, na kwa kujaribu kumridhisha ibilisi, akamkosea Mungu. Na Mungu akapanga matukio hivyo, kwamba baada ya muda mfupi ilimlazimu kuwaacha watu wake hatimaye. Alijaribu kupita kati ya ibilisi na Mungu, na Mungu akamfukuza.
Watu, pia, lazima wawe tayari kuwa na uamsho, dhabihu iwe yo yote. Haitawafaa kusema, “Tuko tayari kuhudhuria mikutano mingi kadiri, lakini hatuwezi kuhudhuria zaidi.” Au, “Tuko tayari kuwa na uamsho ikiwa hautavuruga mipango yetu juu ya biashara yetu, wala hautatuzuia kupata fedha.” Nawaambia, watu kama hao hawatakuwa kamwe na uamsho, hata watakapokuwa tayari kufanya lo lote, na kutoa dhabihu ya cho chote, Mungu akionyesha kuwa ni wajibu wao. Wafanyabiashara Wakristo lazima wahisi utayari wa kufunga maduka yao kwa miezi sita, ikiwa ni lazima ili kuendeleza uamsho. Simaanishi kusema kwamba jambo kama hilo lahitajika, wala kwamba ni wajibu wao kufanya hivyo. Lakini ikiwa ingekuwako hali ya hisia ya kulihitaji, ndipo ingekuwa wajibu wao, na wangepaswa kuwa tayari kulifanya. Wangepaswa kuwa tayari kulifanya Mungu akiita, naye aweza kwa urahisi kuyateketeza maduka yao wasipofanya. Kwa kweli, singehuzunika kuona uamsho kama huo katika New York, ambao ungemfanya kila mfanyabiashara mjini afunge duka lake hata majira ya kuchipua, na aseme ameuza bidhaa za kutosha, na sasa ataacha wakati wake wote ili kuwaongoza wenye dhambi kwa Kristo.
7. Uamsho waweza kutarajiwa wahudumu na wanaokiri dini wanapokuwa tayari Mungu auendeleze kwa vyombo vyo vyote apendavyo. Wakati mwingine wahudumu hawako tayari kuwa na uamsho ila kama wao waweze kuwa na uongozi wake, au ila kama uwakilishi wao uweze kuonekana wazi katika kuuendeleza. Watamani kumwagizia Mungu atakachokiongoza na kukibariki, na watu atakaowaweka mbele. Hawataki njia mpya zo zote. Hawawezi kuwa na mahubiri haya ya nuru mpya, wala wainjilisti hawa wazungukao nchi wakihubiri. Wana mengi ya kusema juu ya Mungu kuwa mtawala mwenye enzi, na kwamba atafanya uamsho uje kwa njia na wakati wake mwenyewe. Lakini basi ni lazima achague kuufanya uje kwa njia yao tu, la sivyo hawatakuwa na sehemu nao. Watu kama hao watalala hata watakapoamshwa na tarumbeta ya hukumu, pasipo uamsho, wasipokuwa tayari Mungu aje kwa njia yake mwenyewe—wasipokuwa tayari kwamba kitu cho chote au mtu ye yote atumike, atakayeleta faida iliyo kuu zaidi.
8. Kwa usahihi ningesema kwamba mambo yaliyotangulia yanapotukia, uamsho, kwa kadiri iyo hiyo, upo tayari. Kwa kweli uamsho wapaswa kutarajiwa wakati wo wote unapohitajika. Kama twahitaji kuamshwa ni wajibu wetu kuamshwa. Kama ni wajibu basi yawezekana, nasi twapaswa kushughulikia kuamshwa sisi wenyewe, na, tukitegemea ahadi ya Kristo kuwa pamoja nasi katika kufanya wanafunzi sikuzote na kila mahali, twapaswa kujitahidi kuwaamsha Wakristo na kuwaongoa wenye dhambi, kwa matarajio ya hakika ya mafanikio. Kwa hiyo, wakati wo wote kanisa linapohitaji kuamshwa lapaswa na laweza kutazamia kuamshwa, na kuwaona wenye dhambi wakiongoka kwa Kristo. Yanapoonekana mambo yale yaliyotajwa chini ya vichwa vilivyotangulia, Wakristo na wahudumu na watiwe moyo na kujua kwamba kazi njema imekwisha anza. Ifuatilieni.
MAELEZO.
1. Ndugu zangu, mwaweza kutambua kutokana na somo letu, kama mnahitaji uamsho hapa au la, katika kanisa hili, na katika mji huu; na kama mtakuwa nao au la. Wazee wa kanisa, wanaume, wanawake, ye yote wenu, na nyote—mwasemaje?
Je, mnahitaji uamsho hapa?
Je, mnatazamia kuwa nao?
Je, mna sababu yo yote ya kuutazamia?
Hamna haja ya kutia ukungu juu yake; kwa maana mwajua, au mwaweza kujua mkitaka, kama mna sababu yo yote ya kuutazamia uamsho hapa.
2. Mwaona kwa nini hamna uamsho. Ni kwa sababu tu hamtaki uwepo. Kwa sababu hamuuombei; wala hamna wasiwasi juu yake, wala hamfanyi jitihada kwa ajili yake. Naziomba dhamiri zenu wenyewe. Je, mnafanya jitihada hizi sasa, kukuza uamsho? Mwajua, ndugu zangu, ukweli ulivyo juu yake. Je, mtasimama na kusema kwamba mmefanya jitihada kwa ajili ya uamsho na mkakatishwa tamaa—kwamba mmemlilia Mungu, “Je, hutaturudisha uzima?” na Mungu akakataa kufanya hivyo?
3. Je, mnautamani uamsho? Je, mtakuwa nao? Kama Mungu angewauliza dakika hii, kwa sauti isikikayo kutoka mbinguni, “Je, mwataka uamsho?” je, mngethubutu kusema, Ndiyo? “Je, mko tayari kufanya dhabihu?” je, mngejibu, Ndiyo? “Utaanza lini?” je, mngejibu, Na uanze usiku huu—na uanze hapa—na uanze moyoni mwangu SASA? Je, mngethubutu kumwambia Mungu hivyo, kama mngeisikia sauti yake usiku huu?
Sura ya 4 imekamilika
Mhadhara wa II. Wakati Uamsho Unapopaswa Kutarajiwa