Mhadhara wa XIII. Jinsi Makanisa Yanavyoweza Kuwasaidia Wahudumu

MHADHARA WA XIII.

JINSI MAKANISA YANAVYOWEZA KUWASAIDIA WAHUDUMU.

Andiko.—Ikawa, Musa alipoinua mkono wake, Israeli walishinda; na alipoushusha mkono wake, Amaleki walishinda. Lakini mikono ya Musa ilikuwa mizito, wakatwaa jiwe, wakaliweka chini yake, naye akakaa juu yake: na Haruni na Huri wakaitegemeza mikono yake, mmoja upande huu na mwingine upande ule: na mikono yake ikawa imara hata jua likachwa. Naye Yoshua akawashinda Amaleki na watu wao kwa makali ya upanga.—Kutoka 17:11-13.

Ninyi msomao Biblia zenu mtakumbuka muktadha wa mistari hii. Watu wa Mungu, walipokuwa wakiwashinda adui zao, walikuja kupigana na Waamaleki, na mambo haya yakatokea. Ni vigumu kufikiri ni kwa nini uzito upewe jambo la Musa kuinua mikono yake, isipokuwa maneno hayo yaeleweke kuwa yanaonyesha hali ya maombi. Na basi kuinua kwake mikono, na ushindi uliofuatana nako, kutatufundisha umuhimu wa kumwomba Mungu, tupate msaada wake katika mapambano yetu yote na adui za Mungu. Ushirikiano na msaada wa Haruni na Huri kwa kawaida umeeleweka kuwakilisha wajibu wa makanisa kuwategemeza na kuwasaidia wahudumu katika kazi yao, na umuhimu wa ushirikiano huu kwa mafanikio ya Injili ihubiriwayo. Nitautumia hivi katika pindi hii. Kama nilivyonena juu ya wajibu wa wahudumu kujitaabisha kwa ajili ya uamsho, sasa nitatafakari,

UMUHIMU WA USHIRIKIANO WA KANISA KATIKA KUZAA NA KUENDESHA UAMSHO.

Kuna mambo kadhaa ambayo umuhimu wao katika kukuza uamsho haujazingatiwa ipasavyo na makanisa na wahudumu, ambayo yasipotazamwa yatafanya iwe vigumu uamsho kuenea, au hata kudumu kwa muda wowote wa maana. Katika mihadhara yangu miwili iliyopita, nimekuwa nikikaza juu ya wajibu wa wahudumu, kwa kuwa ilikuwa vigumu kwangu kuhubiri mfululizo wa mihadhara juu ya uamsho bila kuingia kwa kadiri fulani katika idara hiyo ya njia. Sijamaliza sehemu hiyo ya somo, lakini nimeona ni muhimu hapa kujitenga kando na kujadili mambo kadhaa ambamo kanisa lazima lisimame pamoja na kumsaidia mhudumu wao, kama wanatarajia kufurahia uamsho. Katika kujadili somo hili, napendekeza,

I. Kutaja mambo kadhaa ambayo Wakristo lazima wayaepuke, kama wangependa kuwategemeza wahudumu.

II. Baadhi ya mambo ambayo lazima wayatilie maanani.

I. Nitataja mambo kadhaa ambayo lazima yaepukwe.

1. Kwa vyovyote vile jiepusheni na wazo, katika nadharia na katika matendo pia, kwamba mhudumu ndiye wa kukuza uamsho peke yake. Watu wengi huelekea kuchukua msimamo wa kutotenda katika jambo hili, na kuhisi kana kwamba hawana lolote la kufanya. Wamemwajiri mhudumu na kumlipa, ili awalishe kwa mafundisho na faraja, na sasa hawana lolote la kufanya ila kuketi na kumeza chakula awapacho. Wanapaswa kulipa mshahara wake, na kuhudhuria mahubiri yake, nao hudhani kwamba hilo ni kufanya jambo kubwa. Naye kwa upande wake anatarajiwa kuhubiri mafundisho mema, sahihi, na yenye faraja, ili kuwatia moyo, na kuwafanya wajisikie vizuri, na hivyo wanatarajia kwenda mbinguni. Nawaambia, WATAKWENDA JEHANAMU, kama hii ndiyo dini yao. Hiyo si njia ya kwenda mbinguni.

Amini bila shaka kwamba mahali roho hii itawalapo katika kanisa, hata mhudumu awe mwema kiasi gani, kanisa limechukua njia ya kuzuia uamsho. Hata awe mwaminifu kiasi gani, mwenye bidii kiasi gani, mwenye vipaji na ufasaha kiasi gani, aweza kujichosha, na labda kuangamiza uhai wake, lakini atakuwa na uamsho mdogo au hakuna kabisa.

Mahali pasipo na kanisa, au penye wanachama wachache sana kanisani, uamsho waweza kukuzwa bila juhudi yoyote iliyopangwa ya kanisa, kwa sababu halipo, na katika hali kama hiyo, Mungu huipatanisha neema yake na mazingira, kama alivyofanya mitume walipotoka, peke yao, kuipanda Injili duniani. Nimeona mifano ya uamsho wenye nguvu ambapo hali ilikuwa hivyo. Lakini mahali penye njia, Mungu atazitumia. Ningependelea kutokuwa na kanisa mahali fulani, kuliko kujaribu kukuza uamsho mahali penye kanisa lisilotaka kufanya kazi. Mungu ataombwa na watu wake ili atoe baraka. Ushawishi wa kupinga wa kanisa lisilotaka kufanya kazi ni mbaya kuliko kutokuamini. Hakuna uwezekano wa kushika msimamo wa kati, kuhusu uamsho, ijapokuwa baadhi ya wanaokiri imani hujidhania kuwa wako katikati. Mtu anayekiri imani asipojitoa katika kazi, anaipinga. Mtu kama huyo na ajaribu kushika msimamo wa kati, na kusema kwamba atangoja aone jinsi watakavyofanikiwa—basi, huo ndio msimamo hasa ambao shetani anataka aushike. Kwa njia hii wanaokiri imani waweza kuifanya kazi yake kwa ufanisi zaidi kuliko upinzani wa wazi. Wakishika msimamo wa wazi wa upinzani, kila mtu atasema hawana dini. Lakini kwa njia hii ya kati wanabaki na ushawishi wao, na hivyo huifanya kazi ya shetani kwa ufanisi zaidi.

Katika kumwajiri mhudumu, kanisa lazima likumbuke kwamba wamemwajiri tu kiongozi ili awaongoze watende katika kazi ya Kristo. Watu wangeona ni ajabu kama mtu yeyote angependekeza kumtegemeza jenerali kisha wamwache aende kupigana peke yake! Hili si jambo la kipumbavu zaidi, wala la kuangamiza zaidi, kuliko mhudumu kujaribu kwenda mbele peke yake. Kanisa hulielewa vibaya kusudi la huduma, wakimwacha mhudumu wao afanye kazi peke yake. Haitoshi kwamba wasikie mahubiri tu. Hilo ni neno la amri tu, ambalo kanisa lina wajibu wa kulifuata.

2. Usimlalamikie mhudumu wako kwa sababu hakuna uamsho, ikiwa hutimizi wajibu wako. Haifai kitu kulalamika kwamba hakuna uamsho, ikiwa hutimizi wajibu wako. Hilo peke yake ni sababu ya kutosha ya kufanya pasiwe na uamsho. Ni jambo katili na chukizo sana kwa kanisa kumlalamikia mhudumu wao, hali wao wenyewe wamelala usingizi mzito. Ni jambo la kawaida sana kwa wanaokiri dini kujipa sifa kubwa wenyewe, na kutuliza dhamiri zao kwa kuwalalamikia wahudumu wao. Na umuhimu wa wahudumu kuwa macho unaponenwa, watu wa aina hii huwa tayari kusema, Hatutakuwa kamwe na uamsho na mhudumu kama huyu, hali ukweli ni kwamba mhudumu wao yu macho zaidi kuliko wao wenyewe.

Jambo jingine ni kweli kuhusu jambo hili, nalo lastahili kuangaliwa. Kanisa lishukapo katika hali ya chini, wanaokiri dini huelekea sana kulilalamikia kanisa, na hali ya chini ya dini miongoni mwao. Kiumbe kile kisichoshikika na kisichowajibika, “kanisa,” hulalamikiwa sana nao, kwa kuwa limelala. Malalamiko yao juu ya hali ya chini ya dini, na juu ya ubaridi wa kanisa au wa mhudumu, humiminwa kwa huzuni, bila wao kuonekana kutambua kwamba kanisa limeundwa na watu mmoja mmoja, na kwamba hata kila mmoja atakapoushika wake mwenyewe mzigo wa hali yake mkononi, na kujilalamikia mwenyewe, na kujinyenyekeza mbele za Mungu, na kutubu, na kuamka, kanisa haliwezi kamwe kuwa na ufanisi wowote, wala hapawezi kamwe kuwa na uamsho. Kama badala ya kumlalamikia mhudumu wako, au kanisa, mngeamka kama watu mmoja mmoja, na kutomlalamikia yeye au wao mpaka mweze kusema kwamba mmesafika na damu ya watu wote, na mnatimiza wajibu wenu wa kuokoa wenye dhambi, angeelekea kuuona uadilifu wa malalamiko yenu, na kama yeye hangeuona Mungu angeuona, na angemwamsha au kumwondoa.

3. Usimwache mhudumu wako ajiue kwa kujaribu kuiendesha kazi peke yake, hali ninyi mnakataa kumsaidia. Wakati mwingine hutokea mhudumu akaona sanduku la Bwana halitasogea isipokuwa atumie nguvu zake zote, naye amekuwa na shauku kubwa ya uamsho hata amefanya hivi, na amekufa. Naye alikuwa radhi kufa kwa ajili yake. Naweza kutaja visa kadhaa katika Jimbo hili, ambapo wahudumu wamekufa, na bila shaka ni kwa sababu ya taabu zao za kukuza uamsho ambapo kanisa lilijizuia kutoka kazini.

Nitataja kisa kimoja. Mhudumu mmoja, miaka kadhaa iliyopita, alikuwa akitaabika mahali palipokuwa na uamsho; naye alitembelewa na mzee wa kanisa kutoka mahali fulani pa mbali aliyetaka aende kuhubiri huko. Hapakuwa na uamsho huko, wala haukuwahi kuwapo, na yule mzee alilalamika juu ya hali yao, akasema walikuwa na wahudumu wawili bora, mmoja alikuwa amejichosha kabisa na kufa, na mwingine alikuwa amejichokesha, na kukata tamaa, na kuwaacha, nao walikuwa kanisa maskini na dhaifu, na matarajio yao yalikuwa meusi sana isipokuwa wangeweza kupata uamsho, na hivyo akamsihi mhudumu huyu aende kuwasaidia. Alionekana kuwa na huzuni sana, na mhudumu alisikia kilio chake, na hatimaye akajibu kwa kuuliza, Kwa nini hamkuwahi kupata uamsho? Sijui, akasema yule mzee. Mhudumu wetu alitaabika sana, lakini kanisa halikuonekana kuamka, na kwa namna fulani hapakuonekana kuwa na uamsho. “Vema, sasa,” akasema mhudumu, “ninaona unachotaka; mmemuua mmoja wa wahudumu wa Mungu, na kumvunja mwingine hata akalazimika kuwaacha, na sasa mnataka kupata mwingine huko na kumuua, na shetani amekutuma hapa unipate niende kuwabembeleza kama mtoto katika kitanda chenu. Mlikuwa na mhudumu mmoja mwema wa kuwahubiria, lakini mliendelea kulala, naye akajitaabisha hata akafa kabisa kazini. Kisha Bwana akawaruhusu mpate mwingine, na bado mkalala na kusinzia, wala hamkutaka kuamka kutimiza wajibu wenu. Na sasa mmekuja hapa kwa kukata tamaa, na mnataka mhudumu mwingine, ndivyo? Mungu apishie mbali kwamba mpate mwingine kamwe hali mnafanya kama mlivyofanya. Mungu apishie mbali kwamba mpate mhudumu kamwe, hata kanisa litakapoamka kutimiza wajibu.” Yule mzee aliguswa, kwa maana alikuwa mtu mwema. Machozi yakamtoka, akasema haikuwa zaidi ya walivyostahili. “Na sasa,” akasema mhudumu, “je, utakuwa mwaminifu, na kwenda nyumbani na kuliambia kanisa ninalosema? Kama utafanya hivyo, nao watakuwa waaminifu na kuamka kutimiza wajibu, watapata mhudumu, ninawahakikishia hilo.” Yule mzee akasema atafanya hivyo, naye alishika neno lake; alikwenda nyumbani na kuliambia kanisa jinsi ilivyokuwa katili kwao kumwomba mhudumu mwingine aje miongoni mwao, isipokuwa waamke. Walilihisi, na kuungama dhambi zao, na kuamka kutimiza wajibu, na mhudumu akatumwa kwao, na uamsho wa thamani na wenye nguvu ukafuata.

Makanisa hayatambui ni mara ngapi ubaridi wao na ulegevu wao waweza kuwa kabisa ndio chanzo cha kifo cha wahudumu. Hali ya watu, na ya wenye dhambi, imekaa akilini mwao, wanaitaabikia moyoni usiku na mchana, nao hutaabika wakati ufaao na usiofaa, kupita uwezo wa mwili wa mwanadamu kustahimili, hata wanachoka na kufa. Kanisa halijui uchungu wa moyo wa mhudumu, ataabikapo kwa ajili ya roho, na kutaabika kuliamsha kanisa lisaidie, na bado kuliona limo katika usingizi wa mauti. Labda wakati mwingine wataamka kwa juhudi ya kimshtuko kwa siku chache, kisha yote yanapoa tena. Na hivyo mhudumu mwaminifu mwingi hujichosha na kufa, na kisha hawa wanaokiri dini wasio na moyo ndio wa kwanza kumlaumu kwa kufanya mengi mno.

Nakumbuka kisa cha mhudumu mmoja mwema, aliyekwenda mahali palipokuwa na uamsho, na alipokuwa huko alisikia hubiri kali lililowaelekea wahudumu. Alilipokea kama mtu wa Mungu; hakuiasi kweli ya Mungu, bali aliweka nadhiri kwa Mungu kwamba hatapumzika kamwe hata aone uamsho miongoni mwa watu wake. Alirudi nyumbani na kuanza kazi; kanisa halikutaka kuamka, isipokuwa wanachama wachache, na Bwana akawabariki, na kumwaga Roho wake, lakini mhudumu akajilaza kitandani mwake na kufa, katikati ya uamsho.

4. Jihadharini msilalamikie mahubiri yaliyo wazi na makali, hata karipio lake linapowashika ninyi wenyewe. Makanisa huelekea kusahau kwamba mhudumu anawajibika kwa Mungu peke yake. Wanataka kutunga kanuni za kuhubiria, ili mahubiri yasije yakawahusu wao. Akikaza juu ya kanisa, na kufunua dhambi zilizoenea miongoni mwao, huyaita ya kibinafsi, na kuiasi kweli. Au husema, hapaswi kuhubiri kwa uwazi hivyo kwa kanisa mbele ya ulimwengu; hilo huifedhehesha dini, husema, naye apaswa kuwachukua peke yao na kuhubiri kwa kanisa peke yake, wala asiwaambie wenye dhambi jinsi Wakristo walivyo wabaya. Lakini kuna hali ambapo mhudumu hawezi kufanya pungufu ya kuionyesha nyumba ya Yakobo dhambi zao. Kama unauliza, Kwa nini usifanye hivyo tukiwa peke yetu? Najibu, Kana kwamba wenye dhambi hawajui kwamba mmekosa. Nitawahubiria peke yenu, juu ya dhambi zenu wenyewe, mtakapokusanyika peke yenu ili kutenda dhambi. Lakini kama Bwana aishivyo, kama mkitenda dhambi mbele ya ulimwengu, mtakaripiwa mbele ya ulimwengu. Je, si kweli kwamba wenye dhambi wanajua jinsi mnavyoishi, na kwamba wanajikwaa juu yenu na kuingia jehanamu? Basi msiwalaumu wahudumu, wanapoona ni wajibu wao kulikaripia kanisa waziwazi, mbele ya ulimwengu. Kama mna kiburi kiasi kwamba hamwezi kuvumilia hili, msitarajie uamsho. Msiyaite mahubiri kuwa wazi mno kwa sababu yanafunua makosa ya kanisa. Hakuna kitu kama kuhubiri kwa uwazi mno.

5. Wakati mwingine wanaokiri dini hushikwa na hofu, mhudumu asije akawachukiza wasiomcha Mungu kwa mahubiri ya wazi. Nao wataanza kumtahadharisha dhidi ya hilo, na kumuuliza kama si afadhali abadili kidogo ili asilete chuki, na mfano wa hayo. Hofu hii huchochewa hasa kama baadhi ya wanachama matajiri na wenye ushawishi katika kusanyiko wamechukizwa, wasije wakauondoa msaada wao kanisani, na kutoendelea kutoa fedha zao kusaidia kulipa mshahara wa mhudumu, na hivyo mzigo utakuja mzito zaidi juu ya kanisa. Hawawezi kamwe kuwa na uamsho katika kanisa kama hilo. Kumbe, kanisa lapaswa kuomba, kuliko yote, kwamba kweli iwajilie wasiomcha Mungu kama moto. Itakuwaje kama wamechukizwa? Kristo aweza kuendelea vema kabisa bila fedha zao. Msimlaumu mhudumu wenu, wala msimwombe abadili namna yake ya kuhubiri ili kuwapendeza na kuwaridhisha wasiomcha Mungu. Haifai kitu kwa mhudumu kuwahubiria wasiotubu, isipokuwa aweze kuwahubiria kweli. Wala haitawafaidia kitu kulipia matunzo ya Injili, isipokuwa ihubiriwe kwa namna ambayo waweza kupekuliwa na kuokolewa.

Wakati mwingine wanachama wa kanisa watazungumza wao kwa wao juu ya ukosefu wa busara wa mhudumu, na kuunda kikundi, na kuingia katika roho iliyopotoka sana, kwa sababu waovu wamechukizwa. Palikuwa na mahali palipokuwa na uamsho wenye nguvu, na upinzani mkubwa. Kanisa liliogopeshwa, wakihofia kwamba kama mhudumu asingekuwa mwepesi na mkali kidogo, baadhi ya wasiotubu wangekwenda kujiunga na kusanyiko lingine. Na mmoja wa watu wakuu katika kanisa aliteuliwa aende kwa mhudumu na kumwomba asihubiri kwa ukali sana, kwa maana kama angeendelea kufanya hivyo, watu fulani na fulani wangeliacha kusanyiko. Mhudumu akauliza, Je, mahubiri si ya kweli? “Ndiyo.” Je, Mungu haibariki? “Ndiyo.” Je, uliwahi kuona kazi kama hii mahali hapa kabla? “La, sijawahi.” “Nenda nyuma yangu, Shetani, shetani amekutuma hapa kwa shughuli hii; unaona Mungu anabariki mahubiri, kazi inaendelea, na wenye dhambi wanaongoka kila siku, na sasa unakuja unipate niteremshe kiwango cha mahubiri, ili kutuliza nia za wasiomcha Mungu.” Yule mtu alilihisi karipio, na akalipokea kama Mkristo; aliona kosa lake na akanyenyekea, wala hakusikika tena akilalamikia uwazi wa mahubiri.

Katika mji mwingine, palipokuwa na uamsho, mwanamke mmoja aliyekuwa na ushawishi fulani, (asiye mcha Mungu), alilalamika sana juu ya mahubiri ya wazi, makali, na ya kibinafsi, kama alivyoyaita. Lakini baada ya muda yeye mwenyewe akawa mtu wa kazi hiyo. Baada ya hayo baadhi ya rafiki zake wasiotubu walimkumbusha aliyokuwa akiyasema dhidi ya mhubiri kwa “kuyahubiri kwa moto hivyo.” Sasa akasema maoni yake yamebadilika, wala hajali ni kwa moto kiasi gani kweli inavyohubiriwa, kama ni moto uwakao.

6. Msishirikiane na waovu kwa njia yoyote. Kama mtafanya hivyo hata kidogo, mtaitia nguvu mikono yao. Kama waovu wakimshtaki mhudumu kuwa hana busara, au kuwa ana ubinafsi, na kama wanachama wa kanisa, bila kukubali kwamba mhudumu anafanya hivyo, wakikubali tu kwamba kuhubiri kwa kibinafsi ni kubaya, na kuzungumza juu ya kutofaa kwa kuhubiri kwa kibinafsi, waovu watajihisi kutiwa nguvu kwa maneno kama hayo. Msiungane nao hata kidogo, kwa maana watahisi kwamba wanawapata upande wao dhidi ya mhudumu wao. Mnazikubali kanuni zao, na kutumia lugha yao, na mnaeleweka kuwa mnashirikiana nao. Kuhubiri kwa kibinafsi ni nini? Hakuna mtu binafsi anayefaidika na mahubiri isipokuwa afanywe kuhisi kwamba yanamhusu yeye. Sasa mahubiri kama hayo daima ni ya kibinafsi. Mara nyingi huonekana ya kibinafsi mno, kwa watu waovu, hata wanahisi kana kwamba wanakaribia kuitwa kwa majina yao mbele ya kusanyiko. Mhudumu mmoja alikuwa akihubiri kwa kusanyiko wakati fulani, na alipokuwa akieleza tabia fulani, akasema, “Kama ningekuwa najua yote, ningeweza kuwaita kwa majina watu wenyewe wanaolingana na picha hii.” Mtu mmoja akapaza sauti, “Niite mimi!” naye akaonekana kana kwamba angezama ardhini. Baadaye alisema hakuwa na wazo lolote la kunena kwa sauti, lakini mhudumu alimweleza kwa ukamilifu hata alidhani kweli angemwita kwa jina lake. Mhudumu hakujua kwamba kulikuwa na mtu kama huyo duniani. Ni jambo la kawaida kwa watu kudhani mwenendo wao wenyewe unaelezwa, nao hulalamika, “Ni nani amekuwa akimweleza juu yangu? Mtu fulani amekuwa akizungumza naye juu yangu, na kumfanya anihubirie mimi.” Nadhani nimesikia visa mia tano au elfu kama hivyo. Sasa kama wanachama wa kanisa watakubali tu kwamba ni kosa kwa mhudumu kukusudia mtu yeyote katika mahubiri yake, awezaje kufanya wema wowote? Kama hamtaki mhudumu wenu akusudie mtu yeyote, au kuhubiria mtu yeyote, ni afadhali mumfukuze. Amhubirie nani, kama si watu, watu mmoja mmoja walio mbele yake? Naye awezaje kuwahubiria, hali hawakusudii?

7. Kama mnataka kusimama pamoja na mhudumu wenu katika kukuza uamsho, msiyapinge mahubiri yake kwa maisha yenu. Kama akihubiri kwamba wenye dhambi wanakwenda jehanamu, msiyakanushe, na kuyafuta yote kwa mchezo na kutojali kwenu. Nimewasikia wenye dhambi wakinena juu ya matokeo yaliyotokezwa katika nia zao, kwa mchezo wa Wakristo, baada ya hubiri zito na lenye kupekua. Wao hujisikia wazito na wororo, na kuanza kuogopeshwa na hali yao, nao huwaona hawa wanaokiri dini, badala ya kuwalilia, wote wepesi na wenye raha, kana kwamba wanasema, “Msiogope, enyi wenye dhambi, si vibaya hivyo, baada ya yote; tulieni nanyi mtafanya vema; mnadhani tungecheka na kufanya mzaha kama mngekuwa mnakwenda jehanamu haraka hivyo? Tusingecheka kama nyumba yenu tu ingekuwa inateketea, sembuse tukiwaona mnaungua ndani yake.” Yafaa nini kwa mhudumu kuwahubiria wenye dhambi, katika hali kama hiyo?

8. Msichukue bila sababu muda wa mhudumu wenu. Wahudumu mara nyingi hupoteza muda mwingi kwa watu kuwazuru ili kuzungumza, hali hawana lolote la maana la kuzungumza, wala shughuli maalum. Mhudumu bila shaka hufurahi kuwaona rafiki zake, na mara nyingi yu tayari mno kutumia muda kuzungumza na watu wake, kwa kuwa anawapenda na kuwaheshimu. Wanaokiri dini wapaswa kukumbuka kwamba muda wa mhudumu una thamani kuliko dhahabu, kwa maana waweza kutumiwa katika kile ambacho dhahabu haiwezi kamwe kununua. Kama mhudumu azuiliwa asipige magoti, au asisome Biblia yake, au asome vitabu vyake, ili wajifurahishe kwa mazungumzo yake, wanafanya dhara kubwa. Mnapokuwa na sababu njema ya kufanya hivyo, kamwe msisite kumzuru, na hata kuchukua muda wote unaohitajika. Lakini kama hamna lolote la maana la kusema, kaeni mbali. Nilimjua mtu mmoja katika mji mmoja wa miji yetu, aliyekuwa hana kazi, naye alikuwa akichukua miezi ya muda wa mhudumu. Alikuja kwenye chumba chake cha kusomea, na kuketi kwa saa tatu kwa mpigo, na kuzungumza, kwa sababu hakuwa na jingine la kufanya, hata mwishowe, mhudumu ililazimika amkaripie waziwazi, na kumwambia ni dhambi kiasi gani alikuwa akitenda.

9. Hakikisheni kwamba hamungi mkono jambo lolote lililokusudiwa kugeuza fikira za watu kutoka katika somo la dini. Mara nyingi ufikapo wakati wa mwaka wa kufanya kazi, jioni zinapokuwa ndefu, na biashara nyepesi, na wakati hasa wa kufanya juhudi ya ziada, wakati huohuo, mtu fulani kanisani atatoa karamu, na kuwaalika rafiki fulani Wakristo, ili iwe karamu ya kidini. Kisha familia nyingine lazima ifanye vivyo hivyo, kurudisha fadhili. Kisha nyingine na nyingine, hata inakua mfumo uliopangwa wa karamu, unaotumia majira yote ya baridi. Chukizo! Hii ndiyo hila kuu ya shetani, kwa sababu inaonekana isiyo na hatia, na inayofaa, kukuza hisia njema, na kuongeza ujuano wa Wakristo wao kwa wao. Na hivyo, badala ya mikutano ya maombi watakuwa na karamu hizi.

Maovu ya karamu hizi ni makubwa mno. Mara nyingi huandaliwa kwa gharama kubwa, na ulafi wa kuchukiza mno hufanywa ndani yake. Inasemekana gharama ni kati ya dola mia moja hadi elfu mbili. Nimeambiwa kwamba katika hali fulani, wanaokiri Ukristo wametoa karamu kubwa, na kufanya sherehe kubwa, na kutetea ubadhirifu wao usiomcha Mungu katika kutumia fedha ya Yesu Kristo, kwa kutoa kilichobaki, baada ya karamu kwisha, kwa maskini! Hivyo wakifanya kuwa fadhila kula na kunywa kupindukia, hata kushiba kupita kiasi, kwa neema za majaliwa ya Mungu, kwa kisingizio cha kuwafaa maskini. Hili ni sawa katika kanuni, na dansa ya kifahari iliyotolewa miaka kadhaa iliyopita, katika mji jirani. Dansa hiyo iliandaliwa kwa faida ya maskini, na kila bwana alipaswa kulipa kiasi fulani, na baada ya dansa kwisha, kilichobaki cha fedha iliyokusanywa hivyo, kingetolewa kwa maskini. Kweli hii ni hisani ya ajabu, kula na kunywa na kucheza, na wakiisha kufanya sherehe na kula hata wasiweze kufurahia tena, huwagawia maskini makombo yaliyoanguka kutoka mezani. Sioni kwa nini dansa kama hiyo isiwe ya kicha Mungu sawasawa na karamu kama hizo za Kikristo. Ubaya wa dansa hautokani tu na zoezi la kucheza, bali na uzembe, na kushiba kupita kiasi, na majaribu yaliyoshikamana nazo.

Lakini inasemekana ni karamu za Kikristo, na kwamba wote, au karibu wote, ni wanaokiri dini wanaozihudhuria. Na zaidi ya hayo, kwamba huhitimishwa, mara nyingi, kwa maombi. Sasa mimi nalihesabu hili kuwa mojawapo ya mambo mabaya zaidi juu yake; kwamba baada ya kupoteza muda na fedha, ulaji na unywaji wa kupindukia, mazungumzo ya bure, na upumbavu usio na jina, ambavyo majira kama hayo hujazwa navyo, jaribio lifanywe kuyatakasa, na kumdanganyia Mungu, kwa kuhitimisha kwa maombi. Sema utakavyo, isingekuwa jambo la kipumbavu zaidi au lisilofaa zaidi, au la kufuru zaidi, kuhitimisha dansa, au ukumbi wa michezo, au karamu ya karata kwa maombi.

Je, imefikia hapa, kwamba wanaokiri dini, wanaodai kutamani wokovu wa ulimwengu, wito kama huo unapowajia, kutoka pande nne za mbingu, kupeleka Injili, kutoa Biblia, na vijitabu, na wamishonari, kuuokoa ulimwengu na mauti, kwamba watumie mamia ya dola katika jioni moja, na kisha kwenda kwenye mkutano wa kila mwezi na kuwaombea wapagani!

Katika hali fulani, nimeambiwa, hupata kitulizo cha dhamiri zao, katika ukweli kwamba mhudumu wao huhudhuria karamu zao. Hili, bila shaka, lingetia uzito kwa mfano kama huo, na kama mmoja anayekiri dini akatoa karamu na kumwalika mhudumu wao, wengine lazima wafanye vivyo hivyo. Hatua inayofuata wanayoichukua yaweza kuwa kila mmoja atoe dansa, na kumteua mhudumu wao kuwa msimamizi! Kwa nini isiwe hivyo? Na labda, baada ya muda, atawafanyia hisani ya kupiga fidla. Kwa maoni yangu angeweza kuifanya vilevile, kama kwenda kuhitimisha karamu kama hiyo kwa maombi.

Nimesikia kwa uchungu, kwamba mzunguko wa karamu, sijui kwa kiwango gani, umefanyika Rochester—mahali palipopendelewa sana na Bwana. Sijui ni kwa ushawishi wa nani zimeandaliwa, wala ni watu gani hasa waliozifadhili na kuzihudhuria. Lakini ningelishauri kusanyiko lolote linalokusudia kuwa na mzunguko wa karamu, wakati huohuo limfukuze mhudumu wao, na kumwacha aende kuhubiri mahali ambapo watu wangekuwa tayari kulipokea neno na kufaidika nalo, wala wasimwache akae na kuhuzunishwa, na kusononeshwa, na kuuawa, kwa kujaribu kukuza dini miongoni mwao, hali wao wamejishughulisha kwa moyo na mkono katika utumishi wa shetani.

Wanaokiri dini kamwe wasiandae jambo lolote linaloweza kugeuza fikira za watu kutoka dini, bila kwanza kushauriana na mhudumu wao, na kulifanya kuwa somo la maombi maalum. Na kama watakuta litakuwa na matokeo haya, kamwe hawapaswi kulifanya. Mambo mara nyingi yatatokea mbele ya watu yenye mwelekeo huu; mfululizo fulani wa mihadhara, au maonyesho, au mfano wa hayo. Wanaokiri dini wapaswa kuwa na busara, na kuelewa wanalolifanya, wala wasiunge mkono jambo lolote kama hilo, hata waone litakuwa na ushawishi gani, na kama litazuia uamsho. Kama litafanya hivyo, na wasiwe na jambo lolote nalo. Kila jambo kama hilo lapaswa kupimwa kwa athari yake juu ya ufalme wa Kristo.

Kuhusu karamu, sema upendavyo juu ya kuwa ni mapumziko yasiyo na hatia, nawasihi yeyote miongoni mwenu ambaye amewahi kuzihudhuria, aseme kama zinawaandaa kwa maombi, au zinaongeza utakatifu wenu, au kama wenye dhambi wamewahi kuongoka humo, au Wakristo kufanywa kutaabika katika maombi kwa ajili ya roho?

II. Nitataja mambo kadhaa ambayo makanisa lazima YAFANYE, kama wangependa kukuza uamsho na kumsaidia mhudumu wao.

1. Lazima wayatunze mahitaji yake ya kimwili. Mhudumu, ajitoaye kabisa kwa kazi, hawezi kujishughulisha na kazi za kilimwengu, na bila shaka hutegemea kabisa watu wake kwa kutimiziwa mahitaji yake ya kimwili, pamoja na matunzo ya jamaa yake. Sina haja ya kubishania jambo hili hapa, kwa maana ninyi nyote mnalielewa hili vyema kabisa. Ni amri ya Mungu, kwamba “wale wahubirio Injili wapate riziki kwa Injili.” Lakini sasa tazama pande zote uone ni makanisa mangapi hufanyaje katika jambo hili. Kwa mfano, wanapotaka mhudumu, watatafuta huku na huko waone kwa bei rahisi kiasi gani waweza kumpata. Watahesabu hata senti ndogo chumvi yake itagharimu kiasi gani, na chakula chake kiasi gani, kisha waweke mshahara wake chini sana hata kumtia katika taabu kubwa ya kujikimu na kuitunza jamaa yake. Mhudumu lazima awe na nia iliyotulia, ili asome na kutaabika kwa matokeo, naye hawezi kubana bei, na kudai punguzo, na kutafuta nafasi bora za kununua kwa faida vitu anavyohitaji. Kama akilazimika kufanya hivi, nia yake inatatizwa. Isipokuwa mahitaji yake ya kimwili yatimizwe hivyo, ili mawazo yake yaweze kutengwa nayo, awezaje kutimiza wajibu wake?

2. Kuweni waaminifu kwa mhudumu wenu.

Msipime na kuhesabu ni chumvi kiasi gani na vipimo vingapi vya nafaka aweza kujikimu navyo. Kumbukeni, mnashughulika na Kristo. Naye anawaita muwaweke wahudumu wake katika hali ambayo, kwa busara ya kawaida, taabu ya kimwili haiwezekani.

3. Muwe watimilifu kwake kwa wakati.

Wakati mwingine makanisa, wanapokaribia kumthibitisha mhudumu, huwa na kiburi kingi kuhusu kutoa mshahara, nao watafungua orodha ya michango, na kuweka kiasi ambacho hawakilipi kamwe, na yamkini hawakutarajia kamwe kukilipa. Na hivyo, baada ya mwaka mmoja, miwili, mitatu, au minne, jumuiya inakuwa na deni la dola mia tatu au mia nne kwa mhudumu wao, kisha wanatarajia atawasamehe. Na wakati huo wote wanashangaa kwa nini hakuna uamsho! Hii yaweza kuwa ndiyo sababu hasa, kwa sababu kanisa limeSEMA UONGO; wameahidi kwa uaminifu kulipa kiasi fulani, wala hawajafanya hivyo. Mungu hawezi ipasavyo kumwaga Roho wake juu ya kanisa kama hilo.

4. Mlipeni mshahara wake bila kuombwa.

Hakuna jambo lenye aibu zaidi, mara nyingi, kwa mhudumu kama kulazimika kuwadai watu wake mshahara wake. Mara nyingi hupata adui, na kuleta chuki, kwa kulazimika kudai, na kudai, na kudai fedha yake, kisha asiipate kama walivyoahidi. Wangeilipa kama sifa yao ingekuwa hatarini, lakini iwapo si kitu ila dhamiri na baraka ya Mungu, wanaiacha ilale. Kama mmoja wao angekuwa na hati ya deni benki, ungemwona akiwa mwangalifu na mwepesi kufika kabla ya saa tisa. Hii ni kwa sababu hati hiyo itapingwa, nao watapoteza sifa yao. Lakini wanajua mhudumu hatawashtaki kwa ajili ya mshahara wake, nao wanapuuza na kuiacha ipite, naye lazima avumilie tabu. Hili si la kawaida sana mjini kama lilivyo mashambani. Lakini mashambani, nimejua visa vya kuvunja moyo vya taabu na dhiki, kwa uzembe na ukatili wa makusanyiko katika kuZUIA kile kinachostahili. Makanisa huishi katika uongo na udanganyifu wa kawaida, kisha wanashangaa kwa nini hawana uamsho. Wawezaje kushangaa?

5. Muombeeni mhudumu wenu.

Namaanisha jambo kwa hili. Nanyi mnadhani namaanisha nini? Hata mitume walikuwa wakiyahimiza makanisa kuwaombea. Hili ni muhimu zaidi kuliko mnavyodhania. Wahudumu hawawaombi watu wawaombee kama wanadamu tu, wala kwamba wajazwe wingi wa nguvu za Roho, ili tu kukuza furaha yao binafsi. Bali wanajua kwamba kanisa lisipotamani sana baraka juu ya kazi za mhudumu, ni kumjaribu Mungu kwa mhudumu kuitarajia. Ni mara ngapi mhudumu huingia mimbarani, akihisi moyo wake u tayari kupasuka kwa ajili ya baraka ya Mungu, hali pia akihisi kwamba hakuna nafasi ya kuitarajia, kwa maana hakuna sababu ya kuamini kanisa linaitamani! Labda amekaa saa mbili akipiga magoti katika dua, na bado kwa sababu kanisa halitamani baraka, anahisi kana kwamba maneno yake yatamrudia usoni.

Nimewaona Wakristo ambao wangekuwa katika uchungu, mhudumu alipokuwa akiingia mimbarani, kwa hofu nia yake isije ikawa katika wingu, au moyo wake baridi, au asije akakosa upako, na hivyo baraka isije. Nimetaabika pamoja na mtu wa aina hii. Angeomba hata apate uhakika nia yake kwamba Mungu atakuwa pamoja nami katika kuhubiri, na wakati mwingine angejiombea hata aumwe. Nimejua wakati, alipokuwa katika giza kwa kitambo, hali watu wanakusanyika, na nia yake imejaa wasiwasi, naye angekwenda tena na tena kuomba, hata mwishowe angeingia chumbani kwa uso mtulivu, na kusema, “Bwana amekuja, naye atakuwa pamoja nasi.” Nami sijui kama nilipata kumkuta amekosea.

Nimejua kanisa likimchukua mhudumu wao mikononi mwao katika maombi siku baada ya siku, na kutazama kwa wasiwasi usioneneka, kuona kwamba ana Roho Mtakatifu pamoja naye katika taabu zake! Wanapohisi na kuomba hivyo, Ee, hisia na sura zilizoje huonekana katika kusanyiko! Wamehisi wasiwasi usioneneka kwamba neno lije kwa nguvu, na kufanya kazi, na wakiona maombi yao yamejibiwa, na kusikia neno au sentensi ikija ikiwa MOTO kutoka moyoni, na kufanya kazi miongoni mwa watu, waweza kuona nafsi zao zote zikitazama nje kupitia macho yao. Tofauti iliyoje na hali ambapo kanisa huhisi kwamba mhudumu ndiye anayeomba, na hivyo hakuna haja ya wao kuomba! Wamekosea. Kanisa lazima litamani na kuomba kwa ajili ya baraka. Mungu asema atatakiwa na nyumba ya Israeli. Nataka mhisi kwamba hakuna badala ya hili.

Nimeona visa katika nyakati za uamsho, ambapo kanisa liliwekwa nyuma kuhusu maombi, na watu kutoka nje waliitwa kuomba katika mikutano yote. Hili daima huhuzunisha, hata kama kungekuwa na uamsho, kwa maana uamsho lazima uwe na nguvu kidogo na wenye faida kidogo katika athari zake juu ya kanisa. Sijui lakini nimewahi kuwachukiza Wakristo na wahudumu kutoka nje, kwa kuendelea kuwaita wanachama wa kanisa wa mahali pale kuomba, wala si wale wa kutoka nje. Haikuwa kwa dharau yoyote kwao, bali kwa sababu lengo lilikuwa kulipata lile kanisa lililohusika zaidi, litamani, na kuomba, na kutaabika kwa ajili ya baraka.

Katika mahali fulani, mkutano wa muda mrefu ulifanyika, bila matokeo mema, na maovu makubwa yakazaliwa. Nilielekezwa kuuliza sababu. Ikadhihirika kwamba, katika mikutano yao yote, hakuna hata mwanachama mmoja wa kanisa lao mwenyewe aliyeitwa kuomba, bali maombi yote yalifanywa na watu kutoka nje. Si ajabu kwamba hapakuwa na wema uliofanyika. Kanisa halikupendezwa. Kiongozi wa mkutano alikuwa na nia njema, lakini alijaribu kukuza uamsho bila kuliingiza kanisa la mahali pale katika kazi. Aliliacha kanisa lililo vivu likae kimya na lisifanye lolote, na hivyo hapangeweza kuwa na wema.

Makanisa yapaswa kuwaombea wahudumu kama wakala wa kuwavunja wenye dhambi kwa neno la kweli. Maombi kwa ajili ya mhudumu mara nyingi hufanywa kwa njia iliyopangwa na ya kirasmi, na kufungiwa katika mikutano ya maombi. Watasema maombi yao kwa njia ya zamani, kama walivyofanya sikuzote: “Bwana, mbariki mtumishi wako mhudumu, uliyemweka katika sehemu hii ya kuta za Sayuni,” na kadhalika, nayo hayana maana, kwa sababu hayana moyo ndani yake. Na ushahidi mara nyingi ni kwamba, hawakuwahi kufikiri kumwombea kwa siri, hawajawahi kutaabika vyumbani mwao vya faragha kwa ajili ya baraka juu ya kazi zake. Yamkini hawaachi kabisa katika mikutano yao. Wakifanya hivyo, ni dhahiri kwamba hawajali sana kabisa kazi za mhudumu wao. Lakini hapo si mahali pa muhimu zaidi. Njia ya kutoa maombi yenye matokeo kwa ajili ya mhudumu wenu ni kuyapeleka chumbani mwenu cha faragha, na mkiwa faraghani, shindaneni na Mungu kwa ajili ya mafanikio yafuatane na kazi zake.

Nilijua kisa cha mhudumu mmoja mwenye afya mbaya, aliyekata tamaa na kushuka moyoni mwake, na kuwa katika giza sana, hata hakuhisi kana kwamba angeweza kuhubiri tena. Mtu mmoja wa kanisa aliamshwa kuhisi kwa ajili ya hali ya mhudumu, na kuomba kwamba apate Roho Mtakatifu afuatane na mahubiri yake. Asubuhi moja ya Sabato, nia ya mtu huyu ilikuwa imejishughulisha sana, naye akaanza kuomba mara tu kulipopambazuka, na akaomba tena na tena kwa ajili ya baraka siku ile. Na Bwana kwa namna fulani akamwelekeza mhudumu mahali karibu asikie maombi yake. Yule mtu alikuwa akimwambia Bwana hasa alivyofikiri juu ya hali ya mhudumu na hali ya nia yake, na kusihi, kana kwamba hangekataliwa, kwa ajili ya baraka. Mhudumu akaingia mimbarani na kuhubiri, na nuru ikamzukia, na neno likawa na nguvu, na uamsho ukaanza siku ileile.

6. Mhudumu apaswa kuandaliwa na kanisa, na matunzo yake kuhakikishwa, bila kutegemea wasiomcha Mungu. La sivyo aweza kulazimika ama kuiacha jamaa yake ife njaa, au kuizuia sehemu ya kweli ili asiwachukize wenye dhambi. Wakati mmoja nilibishana na mhudumu mmoja niliyemkuta anaogopa kuitokeza kweli kikamilifu. Nilimwambia nilishangaa hakukaza juu ya mambo fulani. Aliniambia alikuwa katika hali ambayo lazima awapendeze watu fulani, ambao wangeguswa hapo. Ni wasiomcha Mungu ndio waliomtegemeza zaidi, na hilo lilimfanya awe mtegemezi na mwenye kuridhisha. Na bado labda kanisa hilohilo lililomwacha mhudumu wao ategemee wasiomcha Mungu kwa mkate wake, litageuka na kumtukana kwa kukosa kwake imani, na hofu yake ya wanadamu. Kanisa lapaswa daima kumwambia mhudumu wao, “Tutakutegemeza; enenda kazini; acha kweli iwamiminikie watu, nasi tutasimama pamoja nawe.”

7. Hakikisheni kila kitu kimepangwa hivyo, kwamba watu waweze kuketi kwa raha katika mkutano. Kama watu hawaketi kwa raha, ni vigumu kupata au kudumisha usikivu wao. Nao wasipokuwa wasikivu, hawawezi kuongoka. Wamekuja kusikia kwa ajili ya maisha yao, nao wapaswa kuwekwa hivyo kwamba waweze kusikia kwa nafsi zao zote, wala wasiwe na kitu chochote katika hali ya miili yao kinachohitaji usikivu. Makanisa hayatambui ni muhimu kiasi gani mahali pa mkutano pafanywe pa raha. Simaanishi pa kujionyesha. Fahari yote na utukufu wa taa za kifahari, na zulia za thamani, na mimbara za fahari, ni upande wa pili kabisa, nao huondoa usikivu vibaya vilevile, na kuharibu kila lengo ambalo mwenye dhambi apaswa kulijia mkutanoni. Msitarajie uamsho hapo.

8. Hakikisheni nyumba ya Mungu inatunzwa kwa usafi. Nyumba ya Mungu yapaswa kutunzwa safi kama vile ungependa nyumba yako mwenyewe itunzwe. Makanisa mara nyingi hutunzwa kwa uchafu kupindukia. Nimeyaona, ambapo watu walitumia tumbaku nyingi, na kujali kidogo mno juu ya usafi, hata ilikuwa vigumu kuhubiri kwa raha. Wakati mmoja katika mkutano wa muda mrefu, jambo hilo lilishtakiwa juu ya kanisa, nao ilibidi wakiri, kwamba walitumia fedha nyingi kwa tumbaku kuliko walivyotoa kwa ajili ya kazi ya umishonari. Hawakuweza kupiga magoti katika viti vyao, na wanawake hawakuweza kuketi bila kuangalia nguo zao kila mara, na ilibidi wawe waangalifu wakanyagapo, kwa sababu nyumba ilikuwa chafu sana, na kulikuwa na mate mengi ya tumbaku yakitiririka pote sakafuni. Kama watu hawawezi kwenda mahali waweze kusikia bila kusumbuliwa na maono na harufu za kuchukiza, na mahali waweze kupiga magoti katika maombi, mkutano wa muda mrefu utafaa nini? Kuna umuhimu katika mambo haya, ambao hautambuliwi. Mtazame mtu yule! Anafanya nini? Ninamhubiria juu ya uzima wa milele, naye anafikiri juu ya kiti kichafu. Na mwanamke yule anaomba kigoda cha kuwekea miguu ili kuepusha miguu yake na mate ya tumbaku. Aibu!

9. Ni muhimu nyumba iwe na joto la kutosha tu, wala si joto kupita kiasi. Fikiria mhudumu anaingia nyumbani, na kuikuta ina baridi; anaona mara tu aingiapo, kwamba ingekuwa afadhali angekaa nyumbani; watu wanatetemeka, miguu yao ina baridi, wanahisi kana kwamba watashikwa na baridi, hawana raha, naye anatamani angekuwa nyumbani, kwa maana anajua hawezi kufanya lolote, lakini lazima ahubiri, la sivyo watakatishwa tamaa.

Au aweza kuikuta nyumba ina joto kupita kiasi, na watu, badala ya kusikiliza kweli, wanapepea, na kutweta kwa kukosa pumzi, na baada ya muda mwanamke anazimia, na kutokeza mtafaruku, na mtiririko wote wa mawazo na hisia unapotea, na hivyo hubiri zima linapotea bila faida. Mambo haya madogo huondoa usikivu wa watu kutoka maneno ya uzima wa milele. Na mara nyingi ni hivyo, kwamba ukikatiza kiungo kimoja tu katika mnyororo wa hoja, unapoteza yote, na watu wanaangamia, kwa sababu tu kanisa lisilojali halishughulikii upangaji ufaao wa mambo haya madogo.

10. Nyumba yapaswa kuwa na upitishaji mzuri wa hewa. Kati ya nyumba zote, kanisa lapaswa kuwa na upitishaji wa hewa ulio kamili zaidi. Kama hakuna mabadiliko ya hewa, inapita katika mapafu mengi hata inakuwa mbaya, na uhai wake unaisha, na watu wanatweta, hawajui kwa nini, na kuhisi shauku isiyozuilika ya kulala, na mhudumu anahubiri bure. Hubiri linapotea, na ni baya kuliko kupotea. Mara nyingi nimeshangaa jambo hili liwe fikira ndogo hivyo. Wazee na wadhamini watakaa na kusikia hubiri zima, hali watu karibu wote wako tayari kufa kwa kukosa hewa, na mhudumu anapoteza nguvu zake kuhubiri mahali ambapo chumba ni kama chombo kilichoondolewa hewa, nao wanakaa tu wala hawafikirii kamwe kufanya lolote kusaidia jambo hilo. Wapaswa kujichukulia wenyewe kuhakikisha hili linapangwa sawa, kwamba nyumba ina joto la kutosha tu, na hewa inatunzwa safi. Ni muhimu kiasi gani kwamba kanisa liwe macho kwa jambo hili, ili mhudumu aweze kutaabika kwa faida bora, na watu watoe usikivu wao wote kwa kweli, itakayookoa roho zao.

Ni jambo la kawaida sana, mambo yakiwa mabaya, kuyalaumu yote kwa mtunza-nyumba. Sivyo. Mara nyingi mtunza-nyumba hana lawama. Kama nyumba ina baridi na haina raha, mara nyingi ni kwa sababu kuni si nzuri, au majiko hayafai, au nyumba ina matundu mengi hata haiwezi kupashwa joto. Kama ina joto kupita kiasi, labda mtu fulani ameingilia alipokuwa nje, na kurundika kuni bila busara. Au, kama mtunza-nyumba ndiye mwenye kosa, labda ni kwa sababu kanisa halimlipi vya kutosha kwa huduma zake, naye hawezi kumudu kutoa usikivu unaohitajika kuliweka kanisa katika utaratibu. Makanisa wakati mwingine hubana mshahara wa mtunza-nyumba, hadi kiwango cha chini kabisa, hata analazimika kuzembea kazi yake. Au watamchagua mmoja asiyefaa, kwa ajili ya kumpata rahisi, kisha jambo halifanyiki. Kosa liko kanisani. Na wampe malipo ya kutosha kwa kazi, nalo laweza kufanyika, na kufanyika kwa uaminifu. Kama mtunza-nyumba mmoja hatafanya vema, mwingine atafanya, na kanisa lina wajibu wa kuhakikisha linafanyika vema, la sivyo na wamfukuze mhudumu wao, wasimweke, na wakati huohuo kuwa na mambo mengine katika hali iliyovurugika hivyo hata anapoteza kazi yake yote. Uchumi ulioje! Kulipa mshahara wa mhudumu, kisha kwa kukosa dola hamsini zilizoongezwa kwa ujira wa mtunza-nyumba, kila kitu kiko katika hali mbaya hivyo hata kazi za mhudumu zote zinapotea, roho zinapotea, na watoto wenu na majirani wanashuka jehanamu!

Wakati mwingine uchafu huu, na uzembe, na machafuko yanaweza kulaumiwa mhudumu. Labda anatumia tumbaku, na kuweka mfano wa kuinajisi nyumba ya Mungu. Labda mimbara itakuwa mahali pachafu zaidi nyumbani. Nimewahi kuwa katika mimbara zilizokuwa za kuchukiza mno kukaliwa na wanadamu. Kama mhudumu hana ucha Mungu na adabu zaidi ya hii, si ajabu mambo yako matata katika kusanyiko. Na kwa kawaida ni hivyo hasa.

11. Watu wapaswa kuwaacha mbwa wao, na watoto wachanga sana nyumbani. Mara nyingi nimejua magombano yakitokea kati ya mbwa, na watoto kulia, wakati hasa wa ibada, ambao ungeharibu kwa ufanisi zaidi matokeo ya mkutano. Kama watoto wapo na wanalia, wapaswa mara moja kuondolewa. Nimewahi kujua mama au yaya akiketi na kumtikisa mtoto wake, hali kilio chake kikigeuza usikivu wa kusanyiko zima. Hili ni katili. Na kwa habari ya mbwa, ingekuwa afadhali sana wawe wamekufa, kuliko kugeuza usikivu kutoka neno la Mungu. Mtazame shemasi yule; labda mbwa wake kwa njia hii ameziangamiza roho nyingi kuliko shemasi atakavyowahi kuwa chombo cha kuokoa.

12. Wanachama wa kanisa wapaswa kumsaidia mhudumu kwa kuzuru nyumba kwa nyumba, na kujaribu kuokoa roho. Msimwachie mhudumu haya yote. Haiwezekani ayafanye, hata akitoa muda wake wote, na kupuuza vitabu vyake na chumba chake cha faragha. Wanachama wa kanisa wapaswa kujitahidi na kujifanya wenye sifa kwa wajibu huu, ili waweze kuwa na manufaa ndani yake.

13. Wapaswa kufanya madarasa ya Biblia. Watu wanaofaa wapaswa kuchaguliwa kufanya madarasa ya Biblia, kwa mafundisho ya vijana, na ambapo wale walioamshwa au kuguswa na mahubiri, waweza kupokewa na kuongoka. Mara tu mtu yeyote aonekanapo kuguswa, na aalikwe kujiunga na darasa la Biblia, ambapo atatendewa ipasavyo, na yamkini ataongoka. Kanisa lapaswa kuwachagua watu bora kwa huduma hii, na wote wapaswa kuwa macho kuyajaza madarasa ya Biblia. Imefanyika katika kusanyiko hili, na ni jambo la kawaida sana, watu wanapoguswa, kwamba wanaonwa na mtu fulani, na kualikwa kujiunga na darasa la Biblia, nao watafanya hivyo, na huko wanaongoka. Simaanishi kwamba tunafanya yote tunayopaswa kufanya kwa njia hii, au yote tuwezayo kufanya. Tunahitaji walimu zaidi, wenye uwezo na utayari wa kuchukua madaraka ya madarasa kama hayo.

14. Makanisa yapaswa kudumisha shule za Sabato, na kwa njia hii kuwasaidia wahudumu wao kuokoa roho, Awezaje mhudumu kushughulikia hili na kuhubiri? Isipokuwa kanisa litaondoa madaraka haya, na masumbufu, na kazi, lazima ama ayapuuze, au avunjike. Acha kanisa liwe MACHO KABISA, litazame na kuwaleta watoto shuleni, na kuwafundisha kwa uaminifu, na kujitoa kukuza uamsho shuleni.

15. Wapaswa kuwaangalia wanachama wa kanisa. Wapaswa kuzururana, ili kuchocheana, kujuana hali ya kiroho ya kila mmoja, na kuchocheana kwa upendo na matendo mema. Mhudumu hawezi kufanya hivyo, hana muda; haiwezekani asome na kuandaa hubiri, na wakati huohuo kumzuru kila mwanachama wa kanisa mara nyingi kama inavyohitajika ili kuwaweka wakisonga mbele. Kanisa lina wajibu wa kufanya hivyo. Wako chini ya kiapo kuangalia ustawi wa kiroho wa kila mmoja. Lakini hili hufanywaje? Wengi hawajuani. Wanakutana na kupishana kama wageni, wala hawaulizani juu ya hali yao ya kiroho. Lakini wakisikia jambo baya juu ya mmoja, huenda na kuwaambia wengine. Badala ya kuangaliana kwa wema wao, huangalia kujikwaa kwao. Wawezaje kuangalia kwa wema hali hawajuani hata kidogo?

16. Kanisa lapaswa kuangalia matokeo ya mahubiri. Kama wanaomba kwa ajili ya mafanikio ya neno lililohubiriwa, bila shaka watayaangalia. Wapaswa kuwa macho, na mtu yeyote katika kusanyiko atoapo ushahidi kwamba neno la Mungu limemshika, wapaswa kulifuatilia. Popote palipo na dalili zozote za hisia, watu hao wapaswa kushughulikiwa mara moja, wala wasiachwe hata hisia zao zitakapofifia. Wapaswa kuzungumza nao, au kuwafanya wazuruwe, au kuwaingiza katika mkutano wa wenye wasiwasi, au katika darasa la Biblia, au kuwaleta kwa mhudumu. Kama wanachama wa kanisa hawashughulikii hili, wanapuuza wajibu wao. Kama wanashughulikia, waweza kufanya wema usiopimika.

Palikuwa na msichana mmoja mcha Mungu, aliyeishi mahali penye baridi na uovu sana. Yeye peke yake alikuwa na roho ya maombi, naye alikuwa akiomba kwa ajili ya baraka juu ya neno. Hatimaye alimwona mtu mmoja katika kusanyiko aliyeonekana kuguswa na mahubiri, na mara tu mhudumu aliposhuka mimbarani, alikuja mbele, akiwa amefadhaika na kutetemeka, na kumsihi aende kuzungumza na yule mtu mara moja. Alifanya hivyo, na yule mtu upesi akaongoka, na uamsho ukafuata. Sasa mmoja wa hawa wanaokiri dini wapumbavu wenu asingemwona yule mtu aliyeamshwa, na angejikwaa juu ya nusu dazani yao bila kuwatambua, na kuwaacha waende jehanamu. Wanaokiri dini wapaswa kutazama kila hubiri, na kuona jinsi linavyoathiri kusanyiko. Simaanishi kwamba wapaswa kunyoosha shingo zao na kukodoa macho pote nyumbani, bali wapaswa kutazama, kadiri wawezavyo, na wakimkuta mtu yeyote aliyeguswa na mahubiri, wajitie katika njia yake, na kumwongoza kwa Mwokozi.

17. Jihadharini na msiyakabidhi mahubiri yote kwa wengine. Kama hamchukui fungu lenu, mtaona njaa, na kuwa kama mifupa ya kiroho. Wakristo wapaswa kujichukulia fungu lao wenyewe. Kama neno litawapekua sana, wapaswa kujitumia kwa uaminifu, na kuliweka kando ya mioyo yao na kulitenda na kuishi kwalo. La sivyo mahubiri hayatawafaa wao kitu.

18. Kuweni tayari kumsaidia mhudumu wenu kutimiza mipango yake ya kutenda mema. Mhudumu awapo na busara ya kubuni mipango ya manufaa, na kanisa likiwa tayari kuitekeleza, waweza kushinda yote. Lakini kanisa lijizuiapo kutoka kila juhudi hata linaposhurutishwa kabisa kuingia, wanapopinga kila pendekezo, kwa sababu litagharimu kitu, wao ni mzigo mzito juu ya mhudumu. Kama majiko yanahitajika, La, hasha, yatagharimu kitu. Kama taa zinahitajika, kuzuia kuhubiri gizani, La, hasha, zitagharimu kitu. Na hivyo watachomeka mishumaa kwenye nguzo, au kuacha kabisa mikutano ya jioni. Wakichomeka mishumaa, upesi hutokea kwamba ama haitoi nuru, au mtu fulani lazima azunguke akiizima. Na hivyo kusanyiko zima linasumbuliwa na mzima-mishumaa, usikivu wao unaondolewa, na hubiri linapotea.

Wakati mmoja nilikuwa nikihudhuria mkutano wa muda mrefu, ambapo tulitatizwa kwa sababu hapakuwa na taa nyumbani. Niliwahimiza watu wazipate, lakini walidhani zingegharimu sana. Kisha nikapendekeza kuzipata mimi mwenyewe, na nilikuwa karibu kufanya hivyo, lakini nikaona lingeleta chuki, na tukaendelea bila. Lakini baraka haikuja, kwa kiwango kikubwa. Ingewezaje? Kanisa lilianza kwa kuhesabu hata senti gharama itakuwa kiasi gani, wala hawakuenda zaidi, kuokoa roho na jehanamu.

Hivyo mahali ambapo mhudumu anaweka mkutano, watu kama hao hawawezi kuwa nao, kwa sababu utagharimu kitu. Kama waweza kumtolea Bwana kile kisichogharimu lolote, watafanya hivyo. Wasaidizi wa kusikitisha walivyo! Kanisa kama hilo haliwezi kuwa na uamsho. Ingekuwa afadhali kwa mhudumu kuwa na jiwe la kusagia shingoni mwake kuliko kanisa kama hilo. Ingekuwa afadhali awaache, kama hawezi kuwafundisha vema zaidi, na kwenda mahali ambapo hatazuiliwa hivyo.

19. Wanachama wa kanisa wapaswa kuazimia kuhudhuria mikutano ya maombi, na kuhudhuria kwa wakati. Baadhi ya wanachama wa kanisa sikuzote watahudhuria mahubiri, kwa sababu hapo hawana lolote la kufanya, ila kuketi na kusikia, na kuburudishwa, lakini hawatahudhuria mikutano ya maombi, kwa hofu wasije wakaitwa kufanya jambo fulani. Wanachama kama hao huifunga mikono ya mhudumu, na kuvunja moyo wake. Kwa nini wanamwajiri mhudumu? Ni ili awafurahishe kwa mahubiri? au ni ili awafundishe mapenzi ya Mungu ili wayafanye?

20. Wanachama wa kanisa wapaswa kujifunza na kuuliza wanaloweza kufanya, kisha walifanye. Wakristo wapaswa kufunzwa kama kikosi cha askari. Ni wajibu na kazi ya mhudumu kuwafunza kwa manufaa, kuwafundisha na kuwaelekeza, na kuwaongoza kwa namna itakayozaa kiwango kikubwa zaidi cha ushawishi wa kiadili. Kisha wapaswa kusimama imara na kutimiza wajibu wao, la sivyo watakuwa hasa katika njia.

Kuna mambo mengine mengi niliyoyaandika, na kukusudia kuyagusia, lakini hakuna muda. Ningeweza kuandika kitabu kikubwa kama Biblia hii, katika kueleza mambo mbalimbali yapasayo kutazamwa. Lazima nihitimishe kwa

MAONI MACHACHE.

1. Mnaona kwamba kukosa mafanikio kwa mhudumu huenda kusiwe kabisa kwa sababu ya kukosa hekima katika kutekeleza kazi yake. Sitawatetea wahudumu wazembe. Kamwe sitawahurumia wahudumu nisiwaambie kweli tupu, wala kuwapachika watu majina ya kujipendekeza. Kama wana lawama, na walaumiwe. Na bila shaka daima wana lawama kwa kiasi fulani neno lisipozaa matokeo. Lakini si kweli hata kidogo kwamba wao daima ndio watu wakuu wa kulaumiwa. Wakati mwingine kanisa lina lawama zaidi sana kuliko mhudumu, na kama mtume au malaika kutoka mbinguni angehubiri, hangeweza kuzaa uamsho wa dini katika kanisa hilo. Labda hawana uaminifu kwa mhudumu wao, au wana tamaa, au hawajali starehe za ibada ya hadhara. Ole! hali iliyoje makanisa mengi ya mashambani yamo, ambapo, kwa kukosa dola mia moja, kila kitu hakina raha na hakifai, na kazi za mhubiri zinapotea. Wao wenyewe wanaishi katika nyumba zilizopambwa, na kuiacha nyumba ya Mungu ilale ukiwa. Au kanisa hupinga ushawishi wote wa mahubiri kwa maisha yao yasiyomcha Mungu. Au labda karamu zao, majivuno yao ya kilimwengu, kama ilivyo katika makanisa mengi ya mji huu, huangamiza ushawishi wa Injili.

2. Makanisa yapaswa kukumbuka kwamba wana hatia kubwa mno kumwajiri mhudumu, kisha wasimsaidie katika kazi yake. Bwana Yesu Kristo amemtuma balozi kwa wenye dhambi, kuwageuza kutoka njia zao mbaya, naye anashindwa katika ujumbe wake, kwa sababu kanisa linakataa kutimiza wajibu wao. Badala ya kuupendekeza ujumbe wake, na kuunga mkono maombi yake, na kuinua mikono yake katika njia zote zifaazo, wanasimama hasa njiani, na kuupinga ujumbe wake, na kuzuia ushawishi wake, na roho zinaangamia. Bila shaka katika makusanyiko mengi ya Marekani, mhudumu mara nyingi anazuiliwa sana hata ingekuwa afadhali angekuwa katika utume wa nchi za kigeni sehemu kubwa ya muda, kuliko kuwa hapo, kwa athari yoyote ya mahubiri yake katika kuongoa wenye dhambi, hali analazimika kuhubiri juu ya vichwa vya kanisa lisilotenda, lipumbavu.

Na bado makanisa hayohaya hayako tayari kumwacha mhudumu wao awe mbali siku chache kuhudhuria mkutano wa muda mrefu. “Hatuwezi kumkosa; kwani yeye ni mhudumu wetu, nasi twapenda kumwona mhudumu wetu hapa;” hali wakati huohuo wanazuia yote awezayo kufanya. Kama angeweza, angejing’oa mara moja, na kwenda mahali pasipo na mhudumu, na ambapo watu wangekuwa tayari kuipokea Injili. Lakini hapo lazima akae, ijapokuwa hawezi kuliingiza kanisa katika hali ya kuwa na uamsho mara moja katika miaka mitatu, udumu miezi mitatu kwa mpigo. Ingekuwa vema kwake kuliambia kanisa, “Wakati wowote mnapoamua kulala mojawapo ya usingizi huu mrefu, natamani mniambie, ili niweze kwenda kutaabika mahali pengine wakati huo, hata mtakapokuwa tayari kuamka tena.”

3. Makanisa mengi hayawezi kubarikiwa kwa uamsho, kwa sababu yakunyonya kutoka makanisa mengine, na kutoka hazina ya Bwana kwa ajili ya matunzo ya mhudumu wao, hali wanaweza kabisa kumtegemeza wenyewe. Labda wanategemea Shirika la Umishonari wa Nyumbani, au makanisa mengine, hali hawafanyi zoezi lolote la kujinyima kwa ajili ya Injili. Nimeshangaa kuona jinsi baadhi ya makanisa yanavyoishi. Kanisa moja niliolifahamu lilikiri kwa kweli kwamba lilitumia fedha nyingi zaidi kwa tumbaku kuliko lilivyotoa kwa umishonari. Na bado hawakuwa na mhudumu, kwa sababu hawakuweza kumtegemeza mmoja. Na hawana hata sasa. Na bado kuna mtu mmoja katika kanisa hilo awezaye kumtegemeza mhudumu. Na bado hawana mhudumu, wala mahubiri.

Makanisa hayajafundishwa wajibu wao katika jambo hili. Nilisimama mahali fulani kiangazi kilichopita, ambapo hapakuwa na mahubiri. Nilimuuliza mzee wa kanisa kwa nini ilikuwa hivyo, naye akasema ni kwa sababu walikuwa maskini sana. Nikamuuliza ana thamani ya kiasi gani. Hakunipa jibu la moja kwa moja, bali akasema mapato ya mzee mwingine yalikuwa karibu dola 5,000 kwa mwaka, na hatimaye nikagundua kwamba ya mtu huyu yalikuwa karibu sawa. Hapa, nikasema, kuna wazee wawili, kila mmoja wenu aweza kumtegemeza mhudumu, na kwa sababu hamwezi kupata msaada kutoka nje, hamna mahubiri. Kumbe, kama mngekuwa na mahubiri, yasingebarikiwa, hali mnanyonya kutoka hazina ya Bwana. Hatimaye, alikiri kwamba aliweza kumtegemeza mhudumu, na wote wawili wakakubaliana kwamba watafanya hivyo.

Ni jambo la kawaida kwa makanisa kuomba msaada, hali kwa kweli hawahitaji msaada wowote, na hali ingekuwa afadhali sana kwao kumtegemeza mhudumu wao wenyewe. Kama wakipata fedha kutoka Shirika la Umishonari wa Nyumbani, hali wangepaswa kuzichangisha wenyewe, waweza kutarajia laana ya Bwana juu yao, na hii itakuwa sababu ya kutosha ya Injili kuwa kwao laana badala ya baraka. Ni makanisa mangapi yanayoweza kuambiwa, “Mmemwibia Mungu, naam kanisa hili lote.”

Najua kanisa lililomwajiri mhudumu nusu ya muda tu, na kuhisi hawawezi kulipa mshahara wake hata kwa hicho. Chama cha wanawake wafanyakazi katika mji jirani kilitenga fedha zao kwa jambo hili, na kulisaidia kanisa hili kulipa mshahara wa mhudumu wao. Matokeo yalikuwa kama ilivyotarajiwa. Aliwafaa kidogo au hakuwafaa kabisa. Hawakuwa na uamsho chini ya mahubiri yake, wala hawakuweza kamwe kutarajia wowote, hali wakitenda kwa msingi kama huo. Kulikuwa na mtu mmoja katika kusanyiko hilo aliyeweza kumtegemeza mhudumu muda wote. Niliarifiwa na mwanachama kwamba wanachama wa kanisa walidhaniwa kuwa na thamani ya DOLA LAKI MBILI. Sasa kama hii ni kweli, hapa kuna kanisa lenye mapato, kwa asilimia saba, ya dola 14,000 kwa mwaka, waliojihisi maskini mno kulipa dola 200 kwa matunzo ya mhudumu kuhubiri nusu ya muda, na wangewaacha wanawake wa mji jirani wafanye kazi kwa mikono yao wenyewe kuwasaidia kulipa kiasi hiki. Miongoni mwa wazee wa kanisa hili, niligundua kwamba kadhaa wao walitumia tumbaku, na wawili wao walioishi pamoja walitia sahihi agano lililoandikwa kwenye ukurasa mtupu wa Biblia yao, ambamo walijiahidi kuiacha dhambi hiyo milele.

Ilikuwa kwa kiasi kikubwa kwa kukosa mafundisho sahihi kwamba kanisa hili lilifuata mwenendo kama huo. Kwa maana somo lilipochukuliwa, na wajibu wao kuwekwa mbele yao, yule tajiri ninayemsema alisema kwamba angelipa mshahara wote mwenyewe, kama angedhani hautachukiwa na kusanyiko, na kufanya madhara zaidi kuliko wema; na kwamba kama kanisa lingempata mhudumu, na kuendelea na kuchangisha sehemu ya mshahara wake, angetimiza kilichobaki. Sasa wanaweza si tu kumtegemeza mhudumu nusu ya muda, bali muda wote, na kulipa mshahara wake wenyewe. Nao watakuta ni jambo jema na lenye faida kufanya hivyo.

Kama nilivyokwenda mahali hadi mahali nikitaabika katika nyakati za uamsho, daima nimekuta kwamba makanisa yalibarikiwa kwa kadiri ya ukarimu wao. Mahali walipoonyesha nia ya kuitegemeza Injili, na kumimina mali zao kwa ukarimu katika hazina ya Bwana, wamebarikiwa katika mambo ya kiroho na ya kimwili pia. Lakini mahali walipokuwa wabahili, na kumwacha mhudumu awahubirie kwa kidogo au bila kitu, makanisa haya yamelaaniwa badala ya kubarikiwa. Na kwa ujumla, katika nyakati za uamsho wa dini, nimekuta ni kweli kwamba wongofu wachanga huelekea zaidi kujiunga na makanisa yaliyo wakarimu zaidi katika kufanya juhudi za kuitegemeza Injili.

Makanisa yamo gizani sana juu ya jambo hili. Hawajafundishwa wajibu wao. Nimekuta, katika hali nyingi, utayari mkubwa mno wa kulifanya somo lilipowekwa mbele yao. Nilimjua mzee mmoja katika kanisa aliyekuwa akizungumza juu ya kumpata mhudumu kwa nusu ya muda, kwa sababu kanisa walikuwa maskini, ijapokuwa mapato yake mwenyewe yalikuwa makubwa. Nikamuuliza kama mapato yake hayakutosha kumtegemeza mhudumu muda wote mwenyewe. Akasema yalitosha. Na alipoulizwa ni matumizi gani mengine angeweza kufanya kwa fedha ya Bwana aliyokuwa nayo, ambayo yangefaidi zaidi masilahi ya ufalme wa Kristo, kuliko kumwajiri mhudumu si nusu tu bali muda wote katika mji wake mwenyewe, aliamua kujishughulisha nalo. Ipasavyo mhudumu amepatikana, nami naamini hawaoni ugumu wowote katika kumlipa mshahara wake kamili.

Ukweli ni kwamba, mhudumu aweza kufanya kidogo tu kwa kuhubiri nusu ya muda pekee. Kama katika Sabato moja hisia imefanywa, inapotea kabla ya majuma mawili kupita. Kama jambo la uchumi, kanisa lapaswa kujitoa kuitegemeza Injili muda wote. Kama wakimpata mhudumu wa aina inayofaa, na kumweka kazini kwa kudumu, waweza kuwa na uamsho, na hivyo wasiomcha Mungu wataongoka na kuingia na kuwasaidia. Na hivyo katika mwaka mmoja waweza kupata nyongeza kubwa ya nguvu zao. Lakini kama wakimwajiri mhudumu nusu ya muda tu, mwaka baada ya mwaka waweza kupita, hali wenye dhambi wanakwenda jehanamu, na hakuna nyongeza inayofanywa kwa nguvu zao kutoka safu za wasiomcha Mungu.

Ukweli ni kwamba, wanaokiri dini hawajafanywa kuhisi kwamba mali zao zote ni za Bwana. Kwa hiyo wamekuwa wakizungumza juu ya kutoa mali zao kwa ajili ya matunzo ya Injili. Kana kwamba Bwana Yesu Kristo alikuwa mwombaji, nao wanaitwa kuitegemeza Injili yake kama tendo la kutoa sadaka! Mfanyabiashara mmoja katika mmojawapo wa miji ya Jimbo hili, alikuwa akilipa sehemu kubwa ya mshahara wa mhudumu wao. Mmoja wa wanachama wa kanisa alikuwa akimweleza jambo hili mhudumu kutoka nje, na kunena juu ya dhabihu ambayo mfanyabiashara huyu alikuwa akiitoa. Wakati huohuo mfanyabiashara akaingia. “Ndugu,” akasema mhudumu, “wewe ni mfanyabiashara. Fikiria unamwajiri karani kuuza bidhaa, na mwalimu kuwafundisha watoto wako. Unamwagiza karani wako amlipe mwalimu wako kutoka dukani kiasi fulani, kwa huduma zake za kufundisha. Sasa fikiria karani wako angetangaza kwamba yeye ndiye aliyelazimika kumlipa mwalimu huyu mshahara wake, naye anene juu ya dhabihu ambazo yeye alikuwa akizitoa kufanya hivyo, ungesemaje juu ya hili?” “Kwani,” akasema mfanyabiashara, “ningesema ni jambo la kipuuzi.” “Vema,” asema mhudumu, “Mungu anakuajiri kuuza bidhaa kama karani wake, na mhudumu wako anamwajiri kuwafundisha watoto wake, naye anakutaka umlipe mshahara wake kutoka mapato ya duka. Sasa, je, unaita hii dhabihu yako, na kusema unafanya dhabihu kubwa, kumlipa mhudumu huyu mshahara wake? La, umefungwa kuuza bidhaa kwa ajili ya Mungu kama vile yeye alivyofungwa kuhubiri kwa ajili ya Mungu. Huna haki zaidi ya kuuza bidhaa kwa kusudi la kujilundikia fedha, kuliko yeye alivyo na haki ya kuhubiri Injili kwa kusudi hilohilo. Umefungwa kuwa mcha Mungu vilevile, na kulenga kwa nia moja utukufu wa Mungu, katika kuuza bidhaa, kama yeye alivyo katika kuhubiri Injili. Na hivyo umefungwa kabisa kuutoa muda wako wote kwa utumishi wa Mungu kama yeye afanyavyo. Wewe na jamaa yako mwaweza kuishi kihalali kutoka mapato ya duka hili, na vivyo hivyo mhudumu na jamaa yake, kihalali sawasawa. Kama ukiuza bidhaa kwa nia hizi, kuuza bidhaa ni kumtumikia Mungu sawasawa na kuhubiri. Na mtu auzaye bidhaa kwa kanuni hizi, na kutenda kwa kuzifuata, ni mcha Mungu sawasawa, yumo katika utumishi wa Mungu sawasawa, kama yeye ahubiriye Injili. Kila mtu amefungwa kumtumikia Mungu katika wito wake, mhudumu kwa kufundisha, mfanyabiashara kwa kuuza bidhaa, mkulima kwa kulima mashamba yake, mwanasheria na tabibu kwa kutimiza wajibu wa taaluma yao.

“Ni haramu sawasawa kwa yeyote wa hawa kufanya kazi kwa ajili ya chakula kiharibikacho. Yote wafanyayo ni kuwa kwa ajili ya Mungu, na yote wawezayo kuchuma, baada ya kuitegemeza jamaa zao kwa raha, ni kuwekwa wakfu kwa kueneza Injili na wokovu wa ulimwengu.”

Imedhaniwa kwa muda mrefu wa kutosha kwamba wahudumu lazima wawe wacha Mungu zaidi ya watu wengine, kwamba wao hawapaswi kuupenda ulimwengu, kwamba wao hawana budi kumtumikia Mungu: wapaswa kuishi kwa uchache iwezekanavyo, na kutoa muda wao wote, na afya, na nguvu, na uhai, kujenga ufalme wa Yesu Kristo. Hii ni kweli. Lakini ijapokuwa watu wengine hawakuitwa kutaabika katika shamba lilelile, na kutoa muda wao kwa mafundisho ya hadhara, hata hivyo wamefungwa vivyo hivyo kabisa kuuhesabu muda wao wote kuwa wa Mungu, na hawana haki zaidi ya kuupenda ulimwengu, au kujilundikia utajiri, au kuuwekea watoto wao, au kuutumia kwa tamaa zao, kuliko wahudumu walivyo.

Ni wakati muafaka kanisa lifahamu kanuni hizi; na Shirika la Umishonari wa Nyumbani laweza kutaabika hata siku ya hukumu kuwaongoa watu, nao hawatafanikiwa kamwe, hata makanisa yatakapoongozwa kuelewa na kuhisi wajibu wao katika jambo hili. Kumbe, ukweli wenyewe kwamba wanaomba na kupokea msaada wa kuitegemeza mhudumu wao kutoka Shirika la Umishonari wa Nyumbani hali wanaweza kumtegemeza wenyewe, yamkini ndiyo sababu hasa kazi zake miongoni mwao hazibarikiwi zaidi.

Ningetamani kwamba Shirika la Umishonari wa Nyumbani la Marekani lingekuwa na njia mara mia zaidi ya lilizo nazo sasa, za kuyasaidia makanisa dhaifu, yasiyoweza kujisaidia. Lakini si uchumi mwema wala ucha Mungu, kuwapa fedha zao wale walio na uwezo lakini hawataki kuitegemeza Injili. Kwa maana ni bure kujaribu kuwasaidia, hali wana uwezo lakini hawataki kujisaidia wenyewe.

Kama Shirika la Umishonari lingekuwa na tani ya dhahabu, isingekuwa hisani kulipa kanisa kama hilo. Lakini acha kanisa lilete zaka zote katika ghala ya Mungu, naye Mungu atazifungua madirisha ya mbinguni na kumwaga baraka. Lakini acha makanisa yajue kwa hakika kwamba kama hawataki kujisaidia kwa kadiri ya uwezo wao, watajua sababu ya mafanikio madogo hivyo kufuatana na kazi za wahudumu wao. Hapa wananyonya matunzo yao kutoka hazina ya Bwana. Ni makanisa mangapi yanayotumia fedha zao kwa chai na kahawa na tumbaku, kisha huja na kuomba msaada kutoka Shirika la Umishonari wa Nyumbani! Nitapinga kulisaidia kanisa linalotumia chai na tumbaku, na kuishi bila kujinyima hata kidogo, na wanaotaka kumtolea Mungu kile tu kisichogharimu lolote.

Hatimaye—Kama wanakusudia kubarikiwa, na watimize wajibu wao, watimize wajibu wao wote, watie bega gurudumuni, wajivike silaha za Injili, na waje kazini. Ndipo, kama kanisa liko katika uwanja, gari la wokovu litasonga mbele, ijapokuwa jehanamu yote ipinge, na wenye dhambi wataongoka na kuokolewa. Lakini kama kanisa litamwachia mhudumu kazi yote, na kuketi kimya na kutazama, hali yeye anataabika, nao wenyewe hawafanyi lolote ila kumlalamikia, hawatakosa tu uamsho wa dini, bali kama wataendelea kuwa wavivu na wachambuzi, baada ya muda watajikuta jehanamu kwa ajili ya kutotii kwao na kutokuwa na faida katika utumishi wa Kristo.