Mhadhara wa XI. Mhudumu Mwenye Hekima Atafanikiwa

MHADHARA WA XI.

MHUDUMU MWENYE HEKIMA ATAFANIKIWA.

Andiko.—Naye avutaye roho ni mwenye hekima.—Mithali 11:30.

Ijumaa iliyopita jioni nilihubiri kutoka andiko hilo hilo, juu ya namna ya kushughulika na wenye dhambi kwa njia ya Wakristo binafsi. Kusudi langu wakati huu ni kuzishughulikia njia za neema zilizo za hadharani zaidi, kwa kuzingatia hasa

WAJIBU WA WAHUDUMU.

Kama nilivyoeleza katika mhadhara wangu uliopita, hekima ni kuuchagua na kuufuatia mwisho ulio bora zaidi kwa njia zinazofaa zaidi. Mwisho mkuu ambao Huduma ya Kikristo iliwekwa kwa ajili yake, ni kumtukuza Mungu katika wokovu wa roho. Katika kunena juu ya jambo hili napendekeza kuonyesha,

I. Kwamba kuutimiza vyema wajibu wa mhudumu kwahitaji hekima kuu.

II. Kwamba kiasi cha mafanikio katika kutimiza wajibu wake (mambo mengine yakiwa sawa) huamua kiasi cha hekima aliyoitumia katika kutekeleza kazi yake.

I. Nitaonyesha kwamba kuutimiza vyema wajibu wa mhudumu kwahitaji hekima kuu.

1. Kwa sababu ya upinzani unaokabiliwa nao. Mwisho ule ule ambao huduma iliwekwa kwa ajili yake ni ule ambao juu yake umepangwa upinzani wenye nguvu zaidi wa wenye dhambi wenyewe. Kama watu wangelikuwa tayari kuipokea Injili, na hakuna cha kufanywa ila kuisimulia hadithi ya ukombozi, mtoto angeweza kuufikisha ujumbe huo. Lakini watu wanaipinga Injili. Wanaupinga wokovu wao wenyewe, kwa njia hii. Upinzani wao mara nyingi ni wa jeuri na wa kukaza. Wakati mmoja niliona mwendawazimu aliyekuwa amefanya mipango ya kujiua, naye angetumia werevu na hila kubwa kutimiza kusudi lake. Angekuwa mwenye hila na kuwafanya walinzi wake waamini kwamba hana kusudi kama hilo, kwamba ameliacha kabisa, naye angeonekana mpole na mzima, na wakati ule ule mlinzi asipojihadhari angejinyoshea mikono juu yake mwenyewe. Vivyo hivyo wenye dhambi mara nyingi hutumia werevu mkubwa kukwepa jitihada zote zifanywazo ili kuwaokoa. Na ili kukabiliana na werevu huu wa kutisha, na kuushinda hata kuwaokoa watu, wahudumu wanahitaji hekima kubwa mno.

2. Njia mahususi zilizowekwa zitumike katika kazi hii zaonyesha ulazima wa hekima kubwa kwa wahudumu. Kama watu wangeongolewa kwa tendo la uweza wa mwili, wakiumbiwa ladha mpya, au jambo kama hilo, na kama utakaso ungekuwa si kitu ila uweza wa mwili ule ule uking'oa mizizi ya dhambi iliyobaki nafsini, isingehitaji werevu na ustadi mwingi hivyo kuvuta roho. Wala andiko hilo lisingekuwa na maana yoyote. Lakini ukweli ni kwamba kuzaliwa upya na kutakaswa hufanywa kwa njia za kimaadili—kwa hoja wala si kwa nguvu. Hakujawahi kuwako, wala hakutakuwako, mtu yeyote aliyeokolewa kwa kitu chochote ila kweli kama njia. Kweli ndiyo njia ya nje, kishawishi cha nje, kinacholetwa kwanza na mwanadamu kisha na Roho Mtakatifu. Uangalie upinzani wa mwenye dhambi mwenyewe, nawe utaona kwamba hakuna kitu, baada ya yote, kilicho pungufu ya hekima ya Mungu na nguvu ya kimaadili ya Roho Mtakatifu, kiwezacho kuuvunja upinzani huu, na kumleta anyenyekee kwa Mungu. Hata hivyo njia hizo zapasa kutumiwa na wanadamu, nazo ni njia zinazolingana na mwisho, zikitumiwa kwa ustadi. Mungu ameagiza kwamba kazi ya wongofu na utakaso katika kila hali ifanywe kwa njia ya kweli ya aina ile, iliyotumika katika mfungamano na uhusiano ule, unaofaa kuleta matokeo kama hayo.

3. Ana nguvu za dunia na za kuzimu za kuzishinda, na jambo hilo lahitaji hekima. Ibilisi yu kazini daima, akijaribu kuzuia mafanikio ya wahudumu, akijitahidi kuigeuza fikira mbali na jambo la dini, na kumtoa mwenye dhambi mbali na Mungu na kumwongoza chini hadi kuzimu. Karibu muundo wote wa jamii ni adui wa dini. Karibu vishawishi vyote vinavyomzunguka mtu tangu utoto wake hadi kaburini mwake, katika hali ya sasa ya jamii, vimeundwa kuiharibu kusudi la huduma. Je, mhudumu hahitaji basi hekima kuu ili kupambana na nguvu za giza, na ushawishi wote wa ulimwengu, zaidi ya upinzani wa mwenye dhambi mwenyewe?

4. Vivyo hivyo yaonekana kutokana na uzito usio na kikomo wa mwisho wenyewe. Mwisho wa huduma ni wokovu wa roho. Tunapouzingatia uzito wa mwisho huo, na ugumu wa kazi hiyo, ni nani asiyesema pamoja na mtume, “Ni nani atoshaye kwa mambo hayo?”

5. Yampasa kujua namna ya kuliamsha kanisa, na kuwaondoa katika njia ya wongofu wa wenye dhambi. Hii mara nyingi ndiyo sehemu ngumu zaidi ya kazi ya mhudumu, nayo yahitaji hekima na uvumilivu zaidi kuliko jambo lingine lolote. Naam, kufanya jambo hili kwa ufanisi ni sifa adimu mno katika huduma ya Kikristo. Ni jambo ambalo karibu wahudumu wote hushindwa. Hawajui namna ya kuliamsha kanisa, na kuipandisha hali ya utauwa hadi kiwango cha juu, na hivyo kuisafisha njia kwa ajili ya kazi ya wongofu. Wahudumu wengi waweza kuwahubiria wenye dhambi vizuri sana, lakini wanapata mafanikio kidogo, huku ushawishi wa kupinga wa kanisa ukiyapinga yote, nao hawana ustadi wa kutosha kuiondoa shida hiyo. Kuna hapa na pale mhudumu mmoja tu nchini ajuaye namna ya kulichunguza kanisa lilipo katika hali ya ubaridi na uasi-imani, hata kuwaamsha kabisa na kuwaweka macho. Wanakanisa hutenda dhambi juu ya nuru kuu hivi, hata wanapopoa, ni vigumu sana kuwaamsha. Wana namna fulani ya utauwa inayoizuia kweli, na wakati ule ule ni utauwa wa aina isiyokuwa na nguvu wala ufanisi. Wenye kuungama namna hii ndio watu wagumu zaidi kuwaamsha usingizini mwao. Sisemi kwamba wao daima ni waovu kuliko wale wasiotubu. Mara nyingi hushughulishwa na mitambo ya dini, na kudhaniwa kuwa Wakristo wema sana, lakini hawana faida yoyote katika uamsho.

Ninajua wahudumu wakati mwingine hushangaa kusikia ikisemwa kwamba makanisa hayako macho. Si ajabu wahudumu kama hao hawajui namna ya kuliamsha kanisa lililolala. Kulikuwa na kijana mwenye leseni ya kuhubiri aliyemsikia ndugu Foote siku hizi, katika mji huu, akimimina kweli, na kujaribu kuyaamsha makanisa, naye alijua kidogo mno juu ya jambo hilo hata akadhani kwamba alikuwa akiyatukana makanisa. Alikuwa kipofu kabisa kiasi kwamba kwa kweli alidhani makanisa ya New York yote yako macho juu ya jambo la dini. Vivyo hivyo miaka kadhaa iliyopita kulizuka mabishano makubwa na upinzani, kwa sababu mengi yalinenwa juu ya makanisa kuwa yamelala. Yote yalikuwa kweli, lakini wahudumu wengi hawakujua lolote juu yake, nao walishangaa kusikia mambo kama hayo yakinenwa juu ya makanisa. Ikifikia hali hii, kwamba wahudumu hawajui kanisa lilipolala, si ajabu kwamba hatuna uamsho. Wakati mmoja nilialikwa kuhubiri mahali fulani. Nikamwuliza mhudumu hali ya kanisa ilikuwaje. “Lo,” asema yeye, “hadi mtu wa mwisho wako macho.” Nilifurahi sana kwa wazo la kufanya kazi katika kanisa kama hilo, kwa maana kilikuwa kitu ambacho sijawahi kukiona, kuona kila mwanachama akiwa macho katika uamsho. Lakini nilipofika huko nilikikuta kanisa kimelala na baridi, nami nina shaka kama hata mmoja wao alikuwa macho.

Hapa ndipo ugumu mkubwa ulipo katika kudumisha uamsho, kuliweka kanisa likiwa macho kabisa na lenye bidii. Ni jambo moja kwa kanisa kuamka usingizini na kuvurumika huku na huko na kukanyagana, na ni jambo tofauti kabisa kwao kuwa na macho yao wazi, na hisia zao timamu, na kuwa macho kabisa, hata wajue namna ya kumpata Mungu na namna ya kumtumikia Kristo.

5. Yampasa kujua namna ya kuliweka kanisa kazini walipo macho. Kama mhudumu akijaribu kufanya kazi peke yake, akikusudia kuifanya yote mwenyewe, ni kama kujaribu kuvingirisha jiwe kubwa kupanda kilimani peke yake. Kanisa laweza kufanya mengi kuusukuma uamsho mbele. Makanisa nyakati fulani yamekuwa na uamsho wenye nguvu bila mhudumu yeyote. Lakini mhudumu awapo na kanisa lililo macho, na akijua namna ya kuwaweka kazini, na namna ya kukaa usukanini na kuwaongoza, aweza kujihisi mwenye nguvu, na mara nyingi aweza kuona kwamba wao hufanya zaidi kuliko yeye mwenyewe, katika wongofu wa wenye dhambi.

6. Ili afanikiwe, mhudumu ahitaji hekima kuu ili kujua namna ya kuliweka kanisa katika kazi. Mara nyingi kanisa huonekana kama watoto tu. Ukiwaweka watoto kazini, huonekana kana kwamba wote wamejishughulisha, lakini mara upitapo mgongo wako watakoma na kwenda kucheza. Ugumu mkubwa katika kuendeleza uamsho upo hapa. Na kuukabili wahitaji hekima kuu. Kujua namna ya kuwavunja tena, mioyo yao inapoinuka kwa sababu wamekuwa na uamsho mkubwa hivyo; kuwaamsha upya bidii yao inapoanza kudhoofika; kuiweka mioyo yao ikijaa bidii kwa ajili ya kazi; haya ni baadhi ya mambo magumu zaidi duniani. Lakini kama mhudumu angependa kufanikiwa katika kuvuta roho, yampasa kujua wanapoanza kwanza kuwa na kiburi, au kuipoteza roho ya maombi, na wakati wa kuwachunguza na namna ya kuwapekua tena, namna ya kuliweka kanisa shambani likivuna mavuno ya Bwana.

7. Yampasa kuielewa Injili. Lakini utauliza, Je, wahudumu wote hawaielewi Injili? Najibu, kwamba hakika hawaielewi wote vivyo hivyo, kwa maana hawahubiri wote vivyo hivyo.

8. Yampasa kujua namna ya kuigawanya, ili alete mbele kweli mahususi, kwa mpangilio ule, na kuzifanya zilenge sehemu zile na wakati ule zinazofaa kuleta matokeo fulani. Mhudumu yampasa kuielewa falsafa ya akili ya mwanadamu, ili ajue namna ya kupanga na kuratibu kazi zake kwa hekima. Kweli, iletwapo ikaielemea akili, yenyewe hufaa kuleta hisia zinazolingana. Mhudumu yampasa kujua ni hisia gani anazotaka kuzileta, na namna ya kuileta kweli iletayo hisia hizo. Yampasa kujua namna ya kuiwasilisha kweli ifaayo kuwanyenyekeza Wakristo, au kuwafanya wawaonee huruma wenye dhambi, au kuwaamsha wenye dhambi, au kuwaongoa.

Mara nyingi, wenye dhambi wanapoamshwa, ushindi hupotea kwa kukosa hekima katika kuufuatilia mpigo. Labda mahubiri yenye kuamsha huhubiriwa, Wakristo huguswa, na wenye dhambi huanza kuhisi, na Sabato ifuatayo kitu fulani huletwa mbele kisicho na uhusiano wowote na hali ya hisia iliyomo kanisani, na kisichofaa kuiongoza akili mbele hadi kwenye toba, imani au upendo. Yaonyesha jinsi ilivyo muhimu kwa mhudumu kuelewa namna ya kuleta athari fulani, wakati gani laweza na lapaswa kufanywa, na kwa kweli gani, na namna ya kuufuatilia, hata mwenye dhambi avunjwe na kuletwa ndani.

Mahubiri mengi mema yaliyohubiriwa hupotea yote kwa kukosa hekima kidogo hapa. Ni mahubiri mema, na yenye kufaa, kama yakipangwa vyema kwa wakati, kufanya wema mkubwa; lakini yana uhusiano mdogo mno na hali halisi ya hisia iliyomo kanisani, hata ingekuwa zaidi ya muujiza kama yangeleta uamsho. Mhudumu aweza kuhubiri kwa namna hii ya ovyo hata amejihubiria hadi kufa, wala asilete matokeo makubwa yoyote. Aweza kumwongoa hapa na pale roho iliyotawanyika; lakini hataisukuma jamii kubwa ya kanisa isipokuwa ajue namna ya kuufuatilia mpigo wake, kutekeleza mpango wa kazi na kuutimiza, ili kuiendeleza kazi ilipoanza. Yampasa siyo tu kuweza kuipiga tarumbeta kwa sauti kubwa hata kumwondoa mwenye dhambi katika usingizi wake, bali aamshwapo, yampasa kumwongoza kwa njia iliyo fupi zaidi hadi kwa Yesu Kristo. Wala si mara tu wenye dhambi wanapoamshwa kwa mahubiri, mara aanze kuhubiri juu ya jambo fulani la mbali lisilo na mwelekeo wa kuiendeleza kazi.

10. Kuwafikia matabaka mbalimbali ya wenye dhambi kwa mafanikio kwahitaji hekima kuu kwa upande wa mhudumu. Kwa mfano, mahubiri juu ya jambo fulani mahususi yaweza kuliamsha tabaka fulani la watu miongoni mwa wasikilizaji wake. Labda wataanza kuonekana wenye uzito, au labda kuzungumza juu yake, au labda wataanza kubishania. Basi, kama mhudumu ana hekima, atajua namna ya kuyaona maonyesho hayo, na kuendelea moja kwa moja na mahubiri yanayolifaa tabaka hili, hata awaongoze ndani ya ufalme wa Mungu. Kisha na arudi na kuchukua tabaka lingine, atafute walipojificha, avunje makimbilio yao, na kuwafuatilia, hata awaongoze ndani ya ufalme wa Mungu. Hivyo na apige kila kichaka ambapo wenye dhambi hujificha, kama vile sauti ya Mungu ilivyomfuata Adamu bustanini—“ADAMU, UKO WAPI?” hata tabaka moja la wasikilizaji baada ya lingine liletwe ndani, na hivyo jamii nzima kuongolewa. Basi mhudumu yampasa kuwa na hekima nyingi mno ili kufanya jambo hili. Halitafanyika kamwe hivyo, hata mhudumu ajiwekee kuwawinda na kuwaleta ndani kila tabaka la wenye dhambi katika kanisa lake, wazee na vijana, waume na wake, matajiri na maskini.

11. Mhudumu ahitaji hekima kuu kuwaondoa wenye dhambi katika makimbilio yao ya sasa ya uongo, bila kuwatengenezea maficho mapya. Wakati mmoja niliketi chini ya huduma ya mtu aliyekuwa amejawa na hofu kubwa juu ya uzushi, naye alishughulika daima kuupinga. Naye alizoea kuleta mbele uzushi mwingi ambao watu wake hawakuwahi kuusikia. Alipata mawazo yake hasa kutoka vitabuni, na kuchangamana kidogo mno na watu ili kujua walichokifikiri. Na matokeo ya kazi zake mara nyingi yalikuwa, kwamba watu wangevutwa na uzushi ule, zaidi ya hoja iliyoupinga. Ugeni wa kosa uliivuta fikira yao sana kiasi kwamba walisahau jibu. Na kwa njia hiyo aliwapa watu wake wengi pingamizi mpya juu ya dini, ambazo hawakuwahi kuzifikiria kabla. Kama mtu hachangamani vya kutosha na wanadamu ili kujua namna watu wanavyofikiri siku hizi hawezi kutegemea kuwa mwenye hekima ya kukabili pingamizi na shida zao.

Nimesikia mahubiri mengi mno dhidi ya Wauniversalisti, yaliyodhuru zaidi kuliko kunufaisha, kwa sababu wahubiri hawakuelewa namna Wauniversalisti wa siku hizi wanavyohoji. Hawajawahi kuchangamana na Wauniversalisti, wala hawajui wanaloamini na namna wanavyohoji, sasa, bali wamepata yote wayajuayo juu ya Universalisti kutoka vitabu vilivyoandikwa zamani, na sasa vimepitwa na wakati hata miongoni mwa Wauniversalisti wenyewe. Na matokeo yake ni kwamba wanapojaribu kuhubiri dhidi ya Universalisti hupinga mtu wa majani, wala si maoni ya Kiuniversalisti kama yanavyopatikana sasa katika jamii. Nao watu huwacheka, au husema ni uongo mtupu, kwa maana wanajua Wauniversalisti hawashiki maoni kama yanavyodaiwa na mhubiri.

Wahudumu wanapojitwika kupinga uzushi wa sasa, yawapasa kujua ni nini hasa wakati wa sasa. Kwa mfano, karibu wote wanaoandika na kuhubiri dhidi ya Universalisti hudhani wanaitwa kupinga wazo kwamba Mungu ni rehema tupu. Hudhani Wauniversalisti hushika fundisho kwamba Mungu ni rehema tupu, na kwamba wakiisha kulikanusha fundisho hilo, wamekwisha kuwashinda Wauniversalisti. Lakini hii si kweli. Hawashiki fundisho kama hilo. Wanalikataa kabisa. Wanalikataa wazo la rehema katika wokovu wa wanadamu, kwa maana wanashika kwamba kila mtu huadhibiwa kikamilifu sawasawa na anavyostahili kwa haki. Basi kuna faida gani, kuhojiana na Wauniversalisti, kwamba Mungu ni Mungu wa haki wala si Mungu wa rehema tupu, hapo wao washikapo haki ya Mungu peke yake kuwa msingi wa wokovu, wala hawakubali wazo la rehema kamwe? Vivyo hivyo, nimesikia watu wakihubiri dhidi ya wazo kwamba watu huokolewa katika dhambi zao, nao walidhani walikuwa wakilihubiri chini fundisho la Universalisti. Wauniversalisti hawaamini jambo kama hilo. Wanaamini kwamba watu wote watafanywa watakatifu na kuokolewa kwa njia hiyo. Hii yaonyesha umuhimu wa kujua watu wanaloshika hasa, kabla ya kujaribu kuwatoa katika makosa yao kwa hoja. Haifai kupotosha mafundisho ya mtu mbele ya uso wake, na kisha kujaribu kumtoa ndani yake kwa hoja. Yakupasa kulieleza fundisho lake kama vile analivyoshika, na kueleza hoja zake kwa uadilifu. La sivyo, ukilieleza vibaya, ama utamkasirisha, au atacheka kimoyomoyo kwa nafasi umpayo. Atasema, Mtu huyu hawezi kuhojiana nami kwa msingi wa haki; yampasa kupotosha mafundisho yetu ili kunishinda. Madhara makubwa hutendeka kwa njia hii. Wahudumu hawakusudii kuwapotosha wapinzani wao; lakini matokeo yake ni kwamba viumbe hao maskini wenye kusikitisha washikao makosa hayo huenda kuzimu kwa sababu wahudumu hawajishughulishi kujielimisha ni makosa yao halisi ni yapi. Makosa hayang'olewi kamwe kwa mchakato kama huo. Nayataja mambo haya ili kuonyesha ni hekima kiasi gani mhudumu apaswayo kuwa nayo ili kukabili mambo yanayotokea. Yampasa kufahamu maoni halisi ya watu ili kuyakabili, na kuyaondoa makosa na mikanganyiko yao.

12. Wahudumu yawapasa kujua ni njia zipi zinazofaa zaidi kusaidia kutimiza mwisho mkuu wa kazi yao, wokovu wa roho. Njia fulani ni dhahiri za lazima. Kwa njia, namaanisha ni mambo gani yapaswayo kufanywa ili kupata fikira za watu na kuwaleta wasikilize kweli. Kujenga nyumba za ibada, na kutembelea nyumba hadi nyumba, n.k., zote ni “njia,” ambazo lengo lake ni kupata fikira za watu kwa Injili. Hekima nyingi yahitajika kubuni na kuendeleza njia zote mbalimbali zinazofaa kupendelea mafanikio ya Injili.

Je, wanasiasa hufanya nini? Huitisha mikutano; husambaza vipeperushi na vijitabu; huwaka moto katika magazeti; hutuma meli zao mitaani juu ya magurudumu zikiwa na bendera na mabaharia; hutuma magari kotekote mjini, yakiwa na vipeperushi, ili kuwaleta watu kwenye vituo vya kupiga kura—yote ili kupata fikira kwa lengo lao na kumchagua mgombea wao. Yote haya ni “njia” zao, na kwa lengo lao zimebuniwa kwa hekima. Lengo ni kuamsha msisimko, na kuwatoa watu nje. Wanajua kwamba usipokuwapo msisimko ni bure kulisukuma lengo lao. Sisemi kwamba njia zao ni za utauwa, au za haki, bali tu kwamba ni za hekima, kwa maana ile kwamba ni matumizi yanayofaa ya njia kwa lengo.

Lengo la huduma ni kuwafanya watu wote wahisi kwamba ibilisi hana haki ya kuutawala ulimwengu huu, bali yawapasa wote kujitoa kwa Mungu, na kumpigia kura Bwana Yesu Kristo kuwa mtawala wa ulimwengu wote. Basi jambo gani litendeke? Ni njia zipi tuchukue? Asema mmoja, “Hakikisha huna kitu chochote kilicho kipya.” Ajabu! Lengo la njia zetu ni kupata fikira, nawe yakupasa kuwa na kitu kipya. Kwa hakika kama athari ya njia inavyokuwa ya kuchakaa, hukoma kupata fikira, na ndipo yakupasa kujaribu kitu kipya. Huhitaji kufanya mabadiliko katika kila kitu. Lakini kila hali ya mambo inapokuwa hivyo kwamba kitu zaidi chahitajika, ni lazima kiwe kitu kipya, la sivyo kitashindwa. Mhudumu kamwe asilete mabadiliko yasiyohitajika. Akifanya hivyo yatamtatiza. Hawezi kuibadilisha Injili; hiyo yabaki ile ile. Lakini njia mpya zahitajika, mara kwa mara, ili kuamsha fikira na kuileta Injili iielemee akili ya umma. Na ndipo mhudumu yampasa kujua namna ya kuleta mambo mapya, ili kuleta upinzani au mwitikio mdogo iwezekanavyo. Wanadamu hupenda umbo katika dini. Hupenda wajibu wao wa kidini uwe wa kuchakaa, ili kuwaacha kwa raha; na kwa hiyo huelekea kupinga harakati yoyote mpya iliyobuniwa kuwaamsha waingie katika kutenda na kuhisi. Kwa hiyo ni jambo la maana mno kuleta mambo mapya kwa hekima, ili kutotoa nafasi wala kisingizio kisichohitajika cha upinzani.

13. Si hekima kidogo inayohitajika nyakati fulani kwa mhudumu ili kujua wakati wa kukomesha njia mpya. Njia inapokuwa na ugeni wa kutosha kupata fikira kwa kweli, kwa kawaida njia nyingine mpya isiletwe. Umekwisha kulipata lengo kuu la ugeni. Chochote zaidi kitakuwa katika hatari ya kuigeuza akili ya umma mbali na lengo kuu, na kuikaza juu ya njia zenyewe. Na tena, ukileta mageni yasipohitajika, utapita eneo kubwa mno, hata baadaye utakapohitaji kitu kipya kweli, hutakuwa na kingine cha kuleta, bila kufanya jambo litakaloipa akili ya umma mshtuko mkubwa mno. Biblia haikuweka mfumo maalum wa njia za kukuza uamsho wa dini, bali imewaachia wahudumu wachukue zile zinazofaa kwa hekima kupata mwisho. Na kadiri tunavyokuwa wachache katika mambo yetu mapya, ndivyo tuwezavyo kuyatumia muda mrefu zaidi, kuiweka fikira ya umma macho juu ya jambo kuu la dini. Kwa mwenendo wa hekima jambo hili laweza bila shaka kufanywa kwa mfululizo wa miaka mingi, hata njia zetu za sasa zitakuwa tena na ugeni wa kutosha ndani yake ili kuvuta na kukaza fikira ya umma. Na hivyo hatutakosa kamwe kitu kipya.

14. Mhudumu, ili kuvuta roho, yampasa kujua namna ya kushughulika na wenye dhambi wazembe, na walioamshwa, na wenye dhambi wenye wasiwasi, hata awaongoze moja kwa moja kwa Kristo kwa njia iliyo fupi na ya moja kwa moja zaidi. Ni jambo la kushangaza kuona ni wahudumu wangapi wasiojua namna ya kushughulika na wenye dhambi, au watakalowaambia katika hali zao mbalimbali za akili. Mwanamke mwema huko Albany aliniambia kwamba, alipokuwa katika wasiwasi alienda kwa mhudumu wake na kumwomba amwambie afanye nini ili apate faraja. Naye akasema Mungu hakumpa uzoefu mwingi juu ya jambo hilo, na kumshauri aende kwa shemasi fulani, ambaye labda angeweza kumwambia afanye nini. Ukweli ni kwamba, hakujua la kumwambia mwenye dhambi aliye chini ya hukumu, ingawa hakukuwa na jambo la pekee katika hali yake. Basi kama unadhani mhudumu huyu ni jambo adimu, umedanganyika kabisa. Kuna wahudumu wengi wasiojua la kuwaambia wenye dhambi.

Wakati mmoja mhudumu aliitisha mkutano wa wenye wasiwasi, akaenda kuuhudhuria, na badala ya kuwazungukia watu mmoja mmoja, alianza kuwauliza katekisimu, “Ni katika lipi Kristo hutimiza kazi ya kuhani?” Jambo lililolingana kadiri ya mambo mengine yoyote kwa akili za wengi wao.

Namjua mhudumu aliyeitisha mkutano wa wenye wasiwasi, akaenda kuuhudhuria akiwa na hotuba iliyoandikwa aliyoitayarisha kwa ajili ya tukio hilo. Hekima sawasawa na ingekuwa kama tabibu, akitoka kuwatembelea wagonjwa wake, angeketi kwa raha na kuandika maagizo yote ya dawa kabla ya kuwaona. Mhudumu ahitaji kujua hali ya akili ya watu mmoja mmoja, kabla ya kujua ni kweli gani itafaa na kunufaisha kutoa. Nasema mambo haya, si kwa sababu napenda kuyasema, bali kwa sababu kweli, na lengo lililo mbele yangu, huyahitaji yasemwe. Na mifano kama hii niliyoitaja si adimu hata kidogo.

Mhudumu yampasa kujua namna ya kuitumia kweli katika hali zote ambazo aweza kuwakuta wenye dhambi wanaokufa wakishuka kuzimu. Yampasa kujua namna ya kuhubiri, namna ya kuomba, namna ya kuongoza mikutano ya maombi, na namna ya kutumia njia zote ili kuleta kweli ya Mungu iuelemee ufalme wa giza. Je, hili halihitaji hekima? Na ni nani atoshaye kwa mambo hayo?

II. Kiasi cha mafanikio ya mhudumu katika kuvuta roho (mambo mengine yakiwa sawa) huamua daima kiasi cha hekima aliyoitumia katika kutimiza kazi yake.

1. Hili lasemwa waziwazi katika andiko. “Naye avutaye roho ni mwenye hekima.” Yaani, kama mtu avuta roho, yeye hupatanisha njia kwa mwisho kwa ustadi, ambako ndiko kutumia hekima. Yeye ni mwenye hekima zaidi, kadiri idadi ya wenye dhambi awaokoao inavyokuwa kubwa zaidi. Mpumbavu aweza, kwa kweli, mara kwa mara kujikwaa juu ya kweli kama hiyo au namna ya kuionyesha, hata akaokoa roho. Ingekuwa ajabu kweli kama mhudumu yeyote asingekuwa nyakati fulani na kitu fulani katika mahubiri yake kingelifaa hali ya mtu fulani. Lakini kiasi cha hekima kitaamuliwa, “mambo mengine yakiwa sawa,” kwa idadi ya visa ambavyo katika hivyo amefanikiwa kuwaongoa wenye dhambi.

Chukua mfano wa tabibu. Mlaghai mkubwa kuliko wote katika New York aweza mara kwa mara kujikwaa juu ya tiba ya ajabu, na hivyo kupata jina lake juu miongoni mwa wajinga. Lakini watu wenye kiasi na busara huihukumu ustadi wa tabibu kwa ulinganifu wa mafanikio yake katika kuushinda ugonjwa, aina mbalimbali za magonjwa awezavyo kuyakabili, na idadi ya visa ambavyo katika hivyo amefanikiwa kuwaokoa wagonjwa wake. Aliye na ustadi zaidi huokoa wengi zaidi. Hii ni akili ya kawaida. Ni kweli. Na ni kweli vivyo hivyo kuhusu mafanikio katika kuokoa roho, na kweli kwa maana ile ile.

2. Kanuni hii haisemwi tu katika andiko, bali ni jambo la uhakika, ni kweli ya kihistoria, kwamba “Naye avutaye roho ni mwenye hekima.” Kwa kweli ametumia njia zinazolingana na mwisho, kwa namna hiyo hata kuupata mwisho.

3. Mafanikio katika kuokoa roho ni ushahidi kwamba mtu anaielewa Injili, na anaielewa asili ya mwanadamu, kwamba anajua namna ya kupatanisha njia kwa mwisho wake, kwamba ana akili ya kawaida, na kwamba ana aina ile ya ujuzi, ule ufahamu wa vitendo, wa kujua namna ya kuwafikia watu. Na kama mafanikio yake ni makubwa, yaonyesha kwamba anajua namna ya kushughulika na tabia nyingi mno tofauti, katika mazingira mengi mno tofauti, ambao hata hivyo wote ni maadui wa Mungu, na kuwaleta kwa Kristo. Kufanya hili kwahitaji hekima kuu. Na mhudumu afanyaye hivyo huonyesha kwamba yeye ni mwenye hekima.

4. Mafanikio katika kuvuta roho huonyesha kwamba mhudumu si tu ajuaye namna ya kufanya kazi kwa hekima kwa mwisho huo, bali pia kwamba anajua tegemeo lake liko wapi. Wajua kwamba hofu mara nyingi huonyeshwa juu ya wahudumu wale wanaolenga moja kwa moja na kwa bidii zaidi wongofu wa wenye dhambi. Watu husema, “Lo, mtu huyu atafanya kazi kwa nguvu zake mwenyewe; mtu angedhani anadhani aweza kujiongoa mwenyewe.” Mara ngapi tukio limeonyesha kwamba mtu anajua analofanya, vyema sana, na anajua nguvu zake ziko wapi pia. Alienda kufanya kazi kuwaongoa wenye dhambi kwa bidii hivyo, sawasawa kana kwamba angeweza kufanya yote mwenyewe; lakini hiyo ndiyo namna ambayo yampasa afanye. Yampasa kuhojiana na wenye dhambi, na kuwasihi, kwa uaminifu na kwa ukamilifu kana kwamba hangetegemea uingiliaji wowote wa Roho wa Mungu, au kana kwamba angejua hakuna Roho Mtakatifu. Lakini kila mtu afanyapo hili kwa mafanikio, huonyesha kwamba, baada ya yote, anajua yampasa kumtegemea Roho wa Mungu peke yake kwa mafanikio.

Pingamizi.—Kuna wengi wanaohisi pingamizi dhidi ya jambo hili, litokanalo na maoni waliyoyachukua juu ya huduma ya Yesu Kristo. Hutuuliza, “Utasema nini juu ya huduma ya Yesu Kristo, je hakuwa mwenye hekima?” Najibu, Ndiyo, mwenye hekima isiyo na kikomo. Lakini kuhusu ule wanaodai kutofanikiwa kwake katika wongofu wa wenye dhambi, utayaona mambo yafuatayo:

(1.) Kwamba huduma yake ilikuwa na mafanikio makubwa mno kuliko idhaniwavyo kwa kawaida. Twasoma katika mmojawapo wa waandishi watakatifu, kwamba baada ya ufufuo wake na kabla ya kupaa kwake “alionekana na ndugu zaidi ya mia tano kwa mara moja.” Kama ndugu wengi kama mia tano walipatikana wamekusanyika pamoja mahali pamoja, twaona lazima kulikuwa na idadi kubwa mno yao waliotawanyika kotekote nchini.

(2.) Jambo lingine la kutambua ni kwamba, huduma yake ya hadharani ilikuwa fupi mno, chini ya miaka mitatu.

(3.) Zingatia kusudi la pekee la huduma yake. Lengo lake kuu lilikuwa kufanya upatanisho kwa ajili ya dhambi za ulimwengu. Halikulenga sana kukuza uamsho. “Kipindi cha Roho” kilikuwa hakijatolewa bado. Hakuihubiri Injili kwa ukamilifu kama walivyofanya mitume wake baadaye. Chuki za watu zilikuwa zimekazwa na za jeuri hivi hata hawangeivumilia. Kwamba hakuihubiri, ni dhahiri kutokana na jambo kwamba hata mitume wake, waliokuwa pamoja naye daima, hawakuuelewa upatanisho. Hawakupata wazo kwamba angekufa, na kwa hiyo, waliposikia amekufa kweli, walisukumwa hadi kukata tamaa, na kudhani jambo lote limekwisha pita, na matumaini yao yametawanywa na upepo. Ukweli ni kwamba, alikuwa na lengo lingine machoni pake, ambalo kila kitu kingine kilifanywa kilitii, na hali iliyopotoshwa ya akili ya umma, na chuki za ukaidi zilizoenea, zilionyesha ni kwa nini matokeo hayakuonekana zaidi katika wongofu wa wenye dhambi. Hali ya maoni ya umma ilikuwa hivyo, hata mwishowe walimuua kwa yale aliyoyahubiri.

Wahudumu wengi wasio na mafanikio yoyote au wenye kidogo, wanajificha nyuma ya huduma ya Yesu Kristo, kana kwamba yeye alikuwa mhubiri asiyefanikiwa. Kumbe, kwa kweli, alikuwa na mafanikio ya wazi mno, kwa kuzingatia mazingira aliyofanyia kazi. Hapa ndipo mahali pa mwisho kabisa katika ulimwengu wote ambapo mhudumu asiye na mafanikio yoyote apaswapo kufikiri kujificha.

MAELEZO.

1. Mhudumu aweza kuwa msomi mkubwa lakini asiye na hekima. Kuna wahudumu wengi wenye elimu kubwa; wanazielewa sayansi zote, za mwili, za maadili, na za theolojia; waweza kuzijua lugha zilizokufa, na kumiliki elimu yote, na hata hivyo wasiwe na hekima, kuhusiana na mwisho mkuu wanaoshughulishwa nao hasa. Mambo ya hakika huonyesha hili waziwazi. “Naye avutaye roho ni mwenye hekima.”

2. Mhudumu asiye na mafanikio aweza kuwa mtauwa na msomi pia, na hata hivyo asiwe na hekima. Si haki kudhani kwa sababu mhudumu hana mafanikio, kwa hiyo yeye ni mnafiki. Yaweza kuwa jambo fulani la upungufu katika elimu yake, au katika namna yake ya kuliangalia jambo, au ya kulionyesha, au upungufu wa akili ya kawaida, utakaoharibu kazi zake, na kuzuia mafanikio yake katika kuvuta roho, huku yeye mwenyewe aweza kuokolewa—“lakini kama kwa moto.”

3. Mhudumu aweza kuwa mwenye hekima kuu, ingawa si msomi. Aweza asizielewe lugha zilizokufa, au theolojia katika maana yake ya kawaida; na hata hivyo aweza kujua kabisa lile ambalo mhudumu wa Injili ahitaji zaidi kulijua, bila kujua mambo mengine mengi. Mhudumu msomi na mhudumu mwenye hekima ni vitu tofauti. Mambo ya hakika katika historia ya kanisa katika zama zote huthibitisha hili. Ni jambo la kawaida sana kwa makanisa, yatafutapo mhudumu, kulenga kupata mtu msomi mkubwa mno. Msinielewe kwamba nadharau elimu. Kadiri elimu inavyokuwa nyingi ndivyo bora zaidi, kama pia ana hekima katika jambo kuu analoshughulishwa nalo. Kama mhudumu ajua namna ya kuvuta roho, kadiri elimu aliyo nayo inavyokuwa nyingi ndivyo bora zaidi. Lakini kama ana aina nyingine yoyote ya elimu, na si hii, hakika atashindwa kuufikia mwisho wa huduma yake.

4. Kukosa mafanikio kwa mhudumu (mambo mengine yakiwa sawa) hudhihirisha, (1.) ama kwamba hakuitwa kamwe kuhubiri, na amelichukua kutoka kichwani mwake mwenyewe; au (2.) kwamba alielimishwa vibaya, na hakufundishwa kamwe yale mambo hasa ayahitajiyo zaidi kuyajua; au (3.) kama aliitwa kuhubiri, na anajua namna ya kutimiza wajibu wake, yeye ni mvivu mno na mwovu mno kuutimiza.

5. Wale ndio wahudumu walioelimishwa vyema zaidi, wavutao roho nyingi zaidi. Wahudumu nyakati fulani hudharauliwa, na kuitwa wajinga sana, kwa sababu hawazijui sayansi na lugha; ingawa wako mbali sana na kutokujua jambo kuu ambalo huduma iliwekwa kwa ajili yake. Hili ni kosa. Elimu ni muhimu, nayo daima ni ya faida. Lakini baada ya yote, mhudumu aweza kujua namna ya kuvuta roho kwa Kristo, bila elimu kubwa, naye ana elimu iliyo bora zaidi kwa mhudumu, awezaye kuvuta roho nyingi zaidi kwa Kristo.

6. Kuna dhahiri upungufu mkubwa katika namna ya sasa ya kuwaelimisha wahudumu. Hii ni HAKIKA NZITO, ambayo fikira ya kanisa lote yapaswa kuvutwa kwake waziwazi; kwamba wingi mkubwa wa wahudumu vijana wanaoelimishwa hutimiza kidogo mno.

Vijana watokapo kutoka seminari, je, wamefaa kuingia katika uamsho? Angalia mahali palipokuwa na uamsho ukiendelea, na mhudumu ahitajika. Na watume kwenye seminari ya theolojia kupata mhudumu. Je, ataingia katika kazi, na kuidumisha, na kuiendeleza? Mara chache. Kama Daudi na silaha za Sauli, huja na mzigo mzito hivyo wa takataka za theolojia, hata hajui la kufanya kabisa. Mwacheni pale majuma mawili, na uamsho utakuwa umekwisha. Makanisa hujua na kuhisi, kwamba sehemu kubwa ya vijana hawa hawajui namna ya kufanya lolote lihitajikalo kufanywa kwa ajili ya uamsho, nao wanalalamika kwamba wahudumu vijana wako nyuma sana ya kanisa. Waweza kutuma kotekote Marekani, kwenye seminari za theolojia, na kupata wachache tu wahudumu vijana walioandaliwa kuiendeleza kazi. Hali gani hii!

Kuna upungufu mkuu katika kuwaelimisha wahudumu. Elimu yapaswa kuwa ya namna ambayo, itawaandaa vijana kwa kazi ya pekee waliokusudiwa kwayo. Lakini badala ya hili, wanaelimishwa kwa jambo lingine lolote. Kosa kuu ni hili. Wanaielekeza akili kwa mambo yasiyohusika mno, ambayo si lazima kuyashughulikia. Katika mifumo yao ya masomo, wanaipeleka akili katika eneo pana mno, ambalo huigeuza fikira yao mbali na jambo kuu, na hivyo hupoa katika dini, na wafikapo mwisho, badala ya kuwa wamefaa kwa kazi yao, wamekuwa wasiofaa kwayo. Kwa kisingizio cha kuinidhamisha akili, kwa kweli wanaitawanya fikira, hata wafikapo kazini kwao, wanakuwa wazito, wala hawajui kabisa namna ya kushika, au namna ya kutenda, ili kuvuta roho. Hili si jambo la kila mahali, lakini mara nyingi mno ni hivyo.

Ni jambo la kawaida kwa watu kunena kwa sauti kubwa na kwa wingi juu ya huduma iliyoelimishwa. Mungu apishie mbali nisije nikanena neno dhidi ya huduma iliyoelimishwa. Lakini twamaanisha nini kwa elimu ya huduma? Je, twamaanisha kwamba yawapasa kuelimishwa hivi, hata wafae kwa kazi? Kama wataelimishwa hivyo, kadiri elimu inavyokuwa nyingi ndivyo bora zaidi. Iache elimu iwe ya aina ifaayo, ikimfundisha kijana yale mambo ayahitajiyo kuyajua, wala si yale mambo hasa asiyohitaji kuyajua. Waacheni waelimishwe kwa ajili ya kazi. Msiiache elimu iwe ya namna, kwamba vijana watokapo, baada ya kutumia miaka sita, minane, au kumi katika masomo, hawana thamani hata nusu ya walivyokuwa kabla ya kwenda. Nimewajua vijana wakitoka baada ya kile wanachokiita “mfumo mkamilifu,” ambao hawakufaa kusimamia mkutano wa maombi, na ambao hawakuweza kuongoza mkutano wa maombi, ili kuufanya wenye faida au wenye kuvutia. Mzee wa kanisa katika mji jirani, aliniarifu majuzi juu ya kisa cha mfano. Kijana mmoja, kabla ya kwenda seminari, alikuwa amefanya kazi kama mtu wa kawaida pamoja nao, akiongoza mikutano yao ya maombi, naye alikuwa na faida kubwa mno miongoni mwao. Baada ya kwenda seminari, walimtuma na kutaka msaada wake; lakini lo, jinsi alivyobadilika! alikuwa amegeuzwa kabisa, hata hakuacha athari yoyote; kanisa karibu likaanza kulalamika kwamba wangekufa chini ya ushawishi wake, naye akaondoka, kwa sababu hakuwa ameandaliwa kwa kazi.

Ni jambo la kawaida kwa wahudumu wale walioenda seminari, na sasa wana faida, kuthibitisha kwamba mfumo wao wa masomo huko uliwafaidi kidogo au haukuwafaidi kabisa, na kwamba iliwapasa kuyafuta waliyokuwa wamejifunza huko, kabla ya kuweza kufanya jambo lolote kubwa. Sisemi hivi kwa kukosoa, lakini ni hakika nzito, nami lazima niiseme kwa upendo.

Fikiri ungekuwa unamfanya mtu kuwa tabibu-mpasuaji katika jeshi la wanamaji. Badala ya kumpeleka shule ya udaktari kujifunza upasuaji, ungempeleka shule ya baharini kujifunza uendeshaji wa meli? Kwa njia hii, ungeweza kumstahilisha kuiendesha meli, lakini yeye si mpasuaji. Wahudumu yawapasa kuelimishwa ili wajue Biblia ni nini, na akili ya mwanadamu ni nini, na kujua namna ya kuileta moja iielemee nyingine. Yawapasa kuletwa katika kugusana na akili, na kufanywa wenye kuizoea sura zote za jamii. Yawapasa kuwa na Biblia mkononi mmoja, na ramani ya akili ya mwanadamu mkononi mwingine, na kujua namna ya kuitumia kweli kwa wokovu wa watu.

7. Kukosa akili ya kawaida mara nyingi huharibu malengo ya huduma ya Kikristo. Kuna watu wengi wema katika huduma, wenye elimu, na vipawa vya aina fulani, lakini hawana akili ya kawaida ya kuvuta roho.

8. Twaona upungufu mmoja mkubwa katika shule zetu za theolojia.—Vijana hufungiwa ndani ya shule zao, wakizuiliwa kwa vitabu na kuzuiliwa mbali na kuchangamana na watu wa kawaida, au kugusana na akili ya kawaida. Kwa hiyo hawaizoei namna ambavyo watu wa kawaida hufikiri. Hili laeleza jambo kwamba baadhi ya watu wa kawaida, waliolewa katika biashara, na kuizoea asili ya mwanadamu, wamestahili mara kumi zaidi kuvuta roho kuliko wale walioelimishwa kwa msingi wa sasa, na kwa kweli wanaizoea mara kumi zaidi kazi halisi ya huduma. Hawa huitwa “watu wasioelimishwa.” Hili ni kosa kuu. Hawajaelimishwa katika sayansi, lakini wameelimishwa katika yale mambo hasa wayahitajiyo kuyajua wakiwa wahudumu. Wao si wahudumu wajinga, kwa maana wanajua kabisa namna ya kuifikia akili kwa kweli. Wanaielewa akili ya watu, na namna ya kuipatanisha Injili na hali yao. Wamejiwekea vifaa bora zaidi kwa kazi yao, kuliko kama wangekuwa na mitambo yote ya shule.

Nataka nieleweke. Sisemi kwamba nisingependa kijana aende shule. Wala nisingemkatisha tamaa asiende juu ya eneo la sayansi. Kadiri iwezavyo ndivyo bora zaidi, kama pamoja nayo hujifunza pia yale mambo ambayo mhudumu ahitaji kuyajua, ili kuvuta roho—kama anaielewa Biblia yake, na kuielewa asili ya mwanadamu, na kujua namna ya kuileta kweli iielemee, na namna ya kuiongoza na kuisimamia akili, na kuiongoza mbali na dhambi na kuiongoza kwa Mungu.

9. Mafanikio ya njia yoyote iliyobuniwa kukuza uamsho wa dini, huthibitisha hekima yake kwa mambo yafuatayo ya kutolewa:

(1.) Njia yaweza kuletwa kwa ajili ya athari ili kuleta msisimko, na kuwa ya namna kwamba itakapotazamwa nyuma baadaye, itaonekana ya kipumbavu, na kuonekana kuwa ilikuwa hila tu. Katika hali hiyo, itasababisha mwitikio, na kuletwa kwake kutadhuru zaidi kuliko kunufaisha.

(2.) Njia zaweza kuletwa, na uamsho ukawa na nguvu mno, na mafanikio yakahusishwa na njia hizo, hapo kwa kweli mambo mengine yaliufanya uamsho kuwa na nguvu, na njia hizo hizo zaweza kuwa zilikuwa kizuizi. Maombi ya Wakristo, na mahubiri, na mambo mengine yaweza kuwa yalifaa vyema hivyo kuiendesha kazi, hata ikafanikiwa licha ya njia hizo.

Lakini baraka inapofuata wazi kuletwa kwa njia yenyewe, ushahidi ni usiopingika, kwamba njia hiyo ni ya hekima. Ni unajisi kusema kwamba njia kama hiyo itadhuru zaidi kuliko kunufaisha. Mungu anajua juu ya hilo. Lengo lake ni, kufanya kiasi kikubwa zaidi cha wema kiwezekanacho. Na bila shaka hataongeza baraka yake juu ya njia itakayodhuru zaidi kuliko kunufaisha. Aweza nyakati fulani kuizuia baraka yake juu ya njia inayofaa kufanya wema fulani kwa sababu itakuwa kwa gharama ya wema mkubwa zaidi. Lakini kamwe hatabariki mwenendo wenye kudhuru. Hakuna kitu kama kumdanganya Mungu katika jambo hili. Yeye anajua kama njia fulani, kwa jumla, ni ya hekima, au sivyo. Aweza nyakati fulani kubariki mfululizo wa kazi licha ya njia fulani zisizo za hekima au zenye kudhuru. Lakini kama akibariki njia yenyewe, ni kumkemea Mungu kuiita kuwa isiyo ya hekima. Yeye ajitwikaye kufanya hivi, na aliangalie jambo.

10. Ni dhahiri kwamba lawama nyingi zimetolewa juu ya njia, ambazo zimebarikiwa kwa ubora na kwa kudumu na Mungu kwa ajili ya kukuza uamsho. Twajua isemwa kwamba viapo vya kuchukiza vya mwapaji laana vimekuwa njia ya kumwamsha mwenye dhambi mwingine asiye mgumu sana. Lakini hili ni jambo adimu. Mungu kwa kawaida hafanyi matumizi kama hayo ya matukano. Lakini kama njia ikibarikiwa kwa kudumu au kwa kawaida, basi mtu yule adhaniye ana hekima zaidi ya Mungu, na aitilie shaka. JIHADHARI namna unavyoyakosoa mambo ya Mungu!

11. Wakristo yawapasa kuwaombea wahudumu. Ndugu, kama mngehisi ni kiasi gani wahudumu wanahitaji hekima kutimiza wajibu wa kazi yao kuu kwa mafanikio, na jinsi wote walivyo wajinga, na jinsi wasivyojitosheleza wenyewe, kudhani neno lolote kana kwamba latoka kwao wenyewe, mngewaombea zaidi sana kuliko mnavyofanya; yaani, kama mngejali lolote kwa mafanikio ya kazi zao. Watu mara nyingi huwakosoa wahudumu, hapo wasipowaombea. Ndugu, hili ni kumjaribu Mungu, kwa maana msitegemee wahudumu bora zaidi, msipowaombea. Na msitegemee baraka juu ya kazi za mhudumu wenu, au kuziona familia zenu zikiongolewa kwa mahubiri yake, mahali msipomwombea. Na vivyo hivyo kwa wengine, mahali palipoharibika, na wapagani, badala ya kuomba wakati wote, tu kwamba Mungu angetuma watenda kazi zaidi, mnahitaji kuomba kwamba Mungu angewafanya wahudumu wenye hekima ya kuvuta roho, na kwamba wale awatumao wapate kuelimishwa ipasavyo, ili wawe waandishi walioelimishwa vyema katika ufalme wa Mungu.

12. Wale watu wa kawaida katika kanisa wajuao namna ya kuvuta roho yawapasa kuhesabiwa wenye hekima. Wasiitwe “watu wa kawaida wajinga.” Na wale wanakanisa wasiojua namna ya kuwaongoa wenye dhambi, na wasioweza kuvuta roho, wasiitwe wenye hekima—kama Wakristo. Wao si Wakristo wenye hekima; ni “yeye avutaye roho ndiye mwenye hekima.” Waweza kuwa wasomi katika siasa, katika sayansi zote, au waweza kuwa hodari katika usimamizi wa biashara, au mambo mengine, na waweza kuwadharau wale wavutao roho, kuwa si kitu ila watu wa kawaida, wenye moyo mnyofu na wajinga. Kama yeyote wenu anaelekea kufanya hivi, na kuwadharau wale ndugu wavutao roho, kuwa si wenye hekima na werevu kama ninyi, mnajidanganya wenyewe. Waweza kutokujua baadhi ya mambo mnayoyajua ninyi. Lakini wanayajua yale mambo ambayo Mkristo anayahusika nayo zaidi kuyajua, nanyi hamyajui.

Laweza kuelezwa kwa kisa cha mhudumu aendaye baharini. Aweza kuwa msomi katika sayansi, lakini hajui kabisa namna ya kuiendesha meli. Naye huanza kuwauliza mabaharia juu ya kitu hiki na kile, na kamba hii ni ya nini, na kadhalika. “Lo,” wasema mabaharia, “hizi si kamba, tuna kamba moja tu katika meli, hizi ni tanga-kamba, mtu huyu ananena kama mpumbavu.” Na hivyo mtu huyu msomi huwa kicheko, labda, kwa mabaharia, kwa sababu hajui namna ya kuiendesha meli. Lakini kama angewaambia nusu ya ayajuayo juu ya sayansi, labda wangemdhania kuwa mchawi, kwa kujua mengi hivyo. Vivyo hivyo wanafunzi wasomi waweza kuzielewa hic, hæc, hoc, zao vyema sana, na waweza kumcheka Mkristo mnyenyekevu, na kumwita mjinga, ingawa aweza kujua namna ya kuvuta roho nyingi zaidi kuliko wao mia tano.

Wakati mmoja nilihuzunishwa na kusikitishwa kusikia mhudumu akimwelemea kijana mhubiri, aliyekuwa ameongolewa katika mazingira ya ajabu, na aliyepewa leseni ya kuhubiri bila kufuata mfumo wa kawaida wa masomo. Mhudumu huyu, ambaye kamwe, au walau mara chache sana, alijulikana kumwongoa roho, alimwelemea kijana yule kwa namna ya kibwana, ya kukosoa mno, akimdharau kwa sababu hakuwa amepata faida ya elimu huru, hapo kwa kweli alikuwa amekuwa nyenzo ya kuwaongoa roho nyingi zaidi kuliko wahudumu wowote mia tano kama yeye mwenyewe.

Nisingesema neno lolote kudharau, au kuwaongoza mdharau elimu kamili kwa wahudumu. Lakini siiiti hiyo elimu kamili, ile wanayoipata katika vyuo na seminari zetu. Haiwafai kwa kazi yao. Nauliza uzoefu wote, je, vijana wetu katika seminari wameelimishwa kikamilifu kwa kusudi la kuvuta roho? Je, WAO HUFANYA HIVYO? Kila mtu ajua kwamba hawafanyi. Angalia ripoti za Chama cha Wamisionari wa Nyumbani. Kama nakumbuka sawasawa, mwaka 1830, idadi ya wongofu iliyohusiana na kazi za wamisionari wa chama hicho haikuzidi watano kwa kila mmisionari. Naamini idadi imeongezeka tangu wakati huo, lakini bado ni ndogo mno kwa ile ambayo ingekuwa kama wangekuwa wameandaliwa kwa mfumo ufaao wa mafunzo kwa kazi yao. Sisemi hivi kuwatukana, kwa maana kwa moyo wangu wote nawaonea huruma, nami nalionea huruma kanisa kwa kuwa chini ya ulazima wa kuwatunza wahudumu waliozoezwa hivyo, au kutokuwa na yeyote kabisa. Wao ni watu bora zaidi ambao Chama cha Wamisionari kiwezacho kuwapata. Nadhani, bila shaka, kwamba nitatukanwa kwa kusema hili. Lakini ni kweli mno na chungu mno kufichwa. Wale baba wenye kuwazoeza wahudumu wetu vijana ni watu wema, lakini ni watu wa kizamani, watu wa zama nyingine na muhuri, kuliko unaohitajika katika siku hizi za msisimko, hapo kanisa na ulimwengu unapoinuka kwa fikira na tendo jipya. Baba hao wapendwa hawataliona hili, nadhani; na labda watanichukia kwa kulisema; lakini ni kwa ajili ya kazi ya Kristo. Baadhi yao wanarudi nyuma kuelekea utoto wa pili, na yawapasa kujiuzulu, na kutoa nafasi kwa watu wachanga zaidi, wasiofanywa wasioweza kimwili, kwa umri, kuendana na miendo ya mbele ya kanisa. Na hapa ningesema, kwamba kwa akili yangu mwenyewe, yaonekana dhahiri, kwamba wasipohubiri sana walimu wetu wa theolojia, na kuchangamana sana na kanisa, na kuhurumiana nalo katika miendo yake yote, ni jambo lisilowezekana kimaadili, kama si kimaumbile, kwamba wangefanikiwa kuwazoeza vijana kwa roho ya zama hizi. Ni aibu na dhambi, kwamba walimu wa theolojia, wahubirio mara chache tu, walioondolewa katika wajibu wa vitendo wa huduma, waketi katika vyumba vyao vya masomo na kuandika barua zao, za ushauri, au za amri, kwa wahudumu na makanisa waliopo shambani, na walio katika mazingira ya kuhukumu ni nini kifanywe. Watu wanaotumia muda wao wote au walau sehemu ya muda wao katika wajibu wa vitendo wa huduma, ndio watu pekee wawezao kuhukumu ni nini kinachofaa au kisichofaa, chenye busara au kisicho na busara, kuhusu njia mara kwa mara. Ni hatari na kicheko kwa walimu wetu wa theolojia, walioondolewa katika uwanja wa vita, kuruhusiwa kuamuru, kuhusu njia na miendo ya kanisa, kama vile ingekuwa kwa jenerali kuketi katika chumba chake cha kulala na kujaribu kuamuru vita. Hili lilinenwa mwaka 1833.

Wahudumu wawili siku moja walikuwa wakizungumza juu ya mhudumu mwingine ambaye kazi zake zilibarikiwa sana katika wongofu wa maelfu kadhaa ya roho. Mmoja wao akasema, “Mtu yule asihubiri tena; yampasa kukoma na kwenda” seminari fulani ya theolojia aliyoitaja, “na kupitia mfumo wa kawaida wa masomo.” Alisema mtu yule alikuwa na “akili nzuri, na kama angeelimishwa kikamilifu, angeweza kuwa na faida kubwa mno.” Yule mwingine akajibu, “Je, wadhani angekuwa na faida zaidi kwa kwenda seminari ile? Nakupa changamoto uonyeshe kwa mambo ya hakika kwamba wowote wana faida zaidi walioenda huko. La, bwana, ukweli ni kwamba, tangu mtu huyu awe katika huduma, amekuwa nyenzo ya kuwaongoa roho nyingi zaidi kuliko vijana wote waliotoka seminari ile katika muda huo.” Hii ndiyo mantiki! Koma, na uende seminari, kujiandaa kwa kuwaongoa roho, hapo sasa unaongoa wengi zaidi kuliko wote watokao seminari!

Hatimaye.—Nataka kuwauliza, kabla sijaketi, ni nani miongoni mwenu awezaye kudai kumiliki hekima hii ya Kimungu? Ni nani miongoni mwenu, enyi watu wa kawaida? Ni nani miongoni mwenu, enyi wahudumu? Je, yeyote wenu aweza? Je, mimi naweza? Je, tuko kazini, kwa hekima, kuvuta roho? Au twajaribu kujifanya tuamini kwamba mafanikio si kipimo cha hekima? Ni kipimo. Ni kipimo salama kwa kila mhudumu kujipima kwacho. Kiasi cha mafanikio yake, mambo mengine yakiwa sawa, hupima kiasi cha hekima aliyoitumia katika kutimiza kazi yake.

Ni wachache mno kati yenu waliopata kuwa na hekima ya kutosha kumwongoa hata mwenye dhambi mmoja tu!

Usiseme sasa, “Siwezi kuwaongoa wenye dhambi; nawezaje kuwaongoa wenye dhambi? Mungu peke yake aweza kuwaongoa wenye dhambi.” Angalia andiko, “Naye avutaye roho ni mwenye hekima,” wala usidhani waweza kuikwepa hukumu. Ni kweli kwamba Mungu huwaongoa wenye dhambi. Lakini kuna maana, pia, ambayo kwayo wahudumu huwaongoa. Nawe una jambo la kufanya; jambo lihitajilo hekima; jambo ambalo, ukilifanya kwa hekima, litahakikisha wongofu wa wenye dhambi kwa kadiri ya hekima itumikayo. Kama hujawahi kufanya hili, ni wakati muafaka kujifikiria wenyewe, na kuona kama una hekima ya kutosha kuokoa hata roho yako mwenyewe.

Enyi wanaume—enyi wanawake—mmefungwa kuwa na hekima katika kuvuta roho. Labda tayari roho zimeshaangamia; labda rafiki, au mtoto yuko kuzimu, kwa sababu hukutoa hekima ambayo ungeweza, katika kuwaokoa. Mji unaenda kuzimu. Naam, ulimwengu unaenda kuzimu, na lazima uendelee, hata kanisa litakapotambua la kufanya, ili kuvuta roho. Wanasiasa ni wenye hekima. Wana wa ulimwengu huu ni wenye hekima, wanajua la kufanya ili kutimiza malengo yao, hapo sisi tunapopiga porojo, bila kujua la kufanya, au wapi pa kushika kazi, na wenye dhambi wanaenda kuzimu.