Mhadhara wa VIII. Mikutano ya Maombi

MHADHARA WA VIII.

MIKUTANO YA MAOMBI.

Andiko.—“Tena nawaambia, Ya kwamba wawili wenu watakapopatana duniani katika jambo lo lote watakaloliomba, watafanyiwa na Baba yangu aliye mbinguni.”—Mathayo 18:19.

HATA SASA, katika kushughulikia somo la Maombi, nimeyaweka maneno yangu katika maombi ya faraghani. Sasa nataka kunena juu ya maombi ya pamoja, yaani maombi yanayotolewa katika kusanyiko, ambapo wawili au zaidi wameungana katika kuomba. Mikutano ya namna hii imekuwa ni kawaida tangu wakati wa Kristo, na hata mamia ya miaka kabla yake. Tena yaelekea kwamba watu wa Mungu sikuzote wamekuwa na desturi ya kufanya dua kwa pamoja, kila walipopata nafasi. Uhalali wa desturi hii hautatiwa shaka hapa. Sina haja sasa kukazia wajibu wa maombi ya pamoja. Wala si kusudi langu kujadili swali, kwamba je, Wakristo wowote wawili wakikubaliana kuomba baraka yoyote, kwa hakika watapata. Kusudi langu ni kutoa maneno kadhaa juu ya

MIKUTANO YA MAOMBI.

I. Kusudi la Mikutano ya Maombi.

II. Namna ya kuiendesha.

III. Kutaja mambo kadhaa yatakayoliharibu kusudi la kuifanya.

I. KUSUDI LA MIKUTANO YA MAOMBI.

1. Kusudi moja la kuwakusanya watu kadhaa pamoja kwa maombi ya umoja, ni kukuza umoja miongoni mwa Wakristo. Hakuna kitu kinachoshikamanisha mioyo ya Wakristo kuliko kuomba pamoja. Kamwe hawapendani vizuri kama wanaposhuhudia kumiminika kwa mioyo ya wenzao katika maombi. Hali yao ya kiroho huzaa hisia za umoja na kuaminiana, jambo la maana sana kwa maendeleo ya kanisa. Ni jambo la mashaka kama Wakristo waweza kuwa kitu kingine ila wenye umoja, ikiwa wana desturi ya kuomba pamoja kweli kweli. Na pale walipokuwa na uchungu wa moyo na tofauti kati yao, yote hutoweka kwa kuungana katika maombi. Kusudi kuu limepatikana, kama ukiweza kuwaleta waungane kweli kweli katika maombi. Ikiwa jambo hili laweza kufanyika, magumu hupotea.

2. Kueneza roho ya maombi. Mungu ametuumba hivyo, na ndiyo mpango wa neema yake, kwamba sisi ni viumbe wenye kuhurumiana, nasi twawasilishana hisia zetu. Kwa mfano, mhudumu mara nyingi kana kwamba huvuvia hisia zake mwenyewe ndani ya kusanyiko lake. Roho wa Mungu anayeivuvia nafsi yake, hutumia hisia zake kuwaathiri wasikilizaji wake, kadiri ile ile anavyotumia maneno anayohubiri. Vivyo hivyo hutumia hisia za Wakristo. Hakuna kitu chenye nguvu zaidi kuzaa roho ya maombi, kuliko kuungana katika maombi ya pamoja, na yule aliye na roho hiyo mwenyewe; isipokuwa huyu awe ametangulia mbali sana hata maombi yake yatawakataza wengine. Maombi yake yatawaamsha, ikiwa hawako nyuma kiasi hicho hata wayakinai na kuyapinga. Ikiwa wako karibu kwa vyovyote na kipimo cha hisia zake, roho yake itawaka, na kuungua, na kuenea pande zote. Mtu mmoja katika kanisa, apataye roho ya maombi, mara nyingi ataliamsha kanisa zima, na kueneza roho iyo hiyo katika lote, na uamsho wa jumla hufuata.

3. Kusudi jingine kuu la maombi ya pamoja, ni kumsukuma Mungu. Si kwamba yanabadili nia na hisia za Mungu. Tunaponena juu ya kumsukuma Mungu, kama nilivyokwisha sema katika mhadhara uliopita, hatumaanishi kwamba yanabadili mapenzi ya Mungu. Bali maombi ya namna iliyo sawa yanapotolewa na Wakristo, wao huwa katika hali ya moyo, hata inafaa kwa Mungu kutoa baraka. Ndipo huwa tayari kuipokea, naye hutoa kwa sababu yeye ni yeye yule sikuzote, na sikuzote yu tayari na mwenye furaha kuonyesha rehema. Wakristo wakiwa na umoja, na kuomba kama iwapasavyo, Mungu hufungua madirisha ya mbinguni, na kumimina baraka zake hata pasiwe na nafasi ya kuzipokea.

4. Kusudi jingine la maana la mikutano ya maombi ni kutiwa hatiani na kuongoka kwa wenye dhambi. Ikiendeshwa vizuri, ina uwezo mkubwa wa kuleta matokeo haya. Wenye dhambi huwa na hofu ya moyo wanaposikia Wakristo wakiomba. Palipo na roho ya maombi, wenye dhambi ni lazima wahisi. Mtu mmoja asiyemcha Mungu, aaminiye wokovu wa watu wote, aliwahi kusema juu ya mhudumu fulani, “Naweza kuvumilia mahubiri yake vema kabisa, lakini anapoomba, nahisi kwa kutisha; nahisi kana kwamba Mungu ananishukia.” Wenye dhambi mara nyingi hutiwa hatiani kwa kusikia maombi. Kijana mmoja mwenye vipawa vya pekee, ajulikanaye kwa wengi wenu, alisema juu ya mhudumu fulani ambaye kabla ya kuongoka kwake alikuwa amempinga sana, “Mara alipoanza kuomba, nikaanza kutiwa hatiani, na kama angeendelea kuomba muda mrefu zaidi, nisingeweza kujizuia.” Mara tu Wakristo wanapoanza kuomba kama iwapasavyo, wenye dhambi ndipo hujua kwamba wanaomba, nao huhisi kwa kutisha. Hawautambui utu wa kiroho ni nini, kwa sababu hawana uzoefu wake. Lakini maombi ya namna hii yanapotolewa, wao hujua kuna kitu ndani yake; hujua Mungu yumo ndani yake, nayo huwaleta karibu na Mungu; huwafanya wahisi hofu kuu ya moyo, nao hawawezi kuivumilia. Wala si kwamba tu ina uwezo wa kugusa nia za wenye dhambi, bali Wakristo waombapo kwa imani, Roho wa Mungu humiminwa, na wenye dhambi huyeyuka na kuongoka papo hapo.

II. NAMNA YA KUENDESHA MIKUTANO YA MAOMBI.

1. Mara nyingi ni vema kuufungua mkutano wa maombi kwa kusoma sehemu fupi ya neno la Mungu; hasa kama yule anayeuongoza mkutano, aweza kukumbuka sehemu yoyote itakayolingana na kusudi au tukio, nayo yenye kugusa moyo, na yenye kufaa jambo lenyewe. Kama hana andiko lolote linalofaa, ni afadhali asisome kabisa. Usilikokote neno la Mungu ili kujaza sehemu ya mkutano kama jambo la desturi tu. Hii ni matukano kwa Mungu. Si vema kusoma zaidi ya kile kinachofaa somo lililo mbele ya mkutano, au tukio lenyewe. Watu wengine hudhani kila mara ni lazima kusoma sura nzima, ijapokuwa iwe ndefu kiasi gani, na yenye masomo ya namna nyingi. Kusoma sura nzima kwagusa moyo na kwafaa kadiri ile ile ambavyo mhudumu angetwaa sura nzima kuwa andiko lake, wakati kusudi lake lilikuwa kukazia ukweli fulani mahususi katika nia za wasikilizaji wake. Kusudi la mkutano wa maombi lipaswa kuwa kuwaleta Wakristo hata mahali pa kuombea jambo lililo dhahiri. Kutangatanga katika uwanja mpana, huzuia na kuharibu kusudi hili.

2. Ni vema kwa yule aongozaye kutoa maneno mafupi na yanayofaa, yenye kusudi la kueleza asili ya maombi, na moyo tulionao wa kuomba, na kulileta jambo litakaloombewa moja kwa moja mbele ya nia za watu.

Mtu hawezi kuomba bila kuwa na mawazo yaliyokusanyika, kama vile asivyoweza kufanya jambo jingine lolote. Basi yule aongozaye, imempasa kuliangalia jambo hili, kwa kuwaletea mbele ya nia zao lile jambo walilokuja kuombea. Kama walikuja kuombea jambo lolote aweza kufanya hivi. Na kama hawakuja, ni afadhali warudi nyumbani. Hakuna faida kubaki hapo na kumdhihaki Mungu, kwa kujifanya kuomba, hali hawana kitu chochote duniani cha kuombea.

Baada ya kulitaja lile jambo, imempasa kutoa ahadi fulani au kanuni fulani, kuwa msingi wa kutia moyo wa kutazamia jibu la maombi yao. Kama kuna dalili yoyote ya Uangalizi wa Mungu, au ahadi yoyote, au kanuni yoyote katika utawala wa Mungu itoayo msingi wa imani, na aikumbuke, wala asiwaache wakinena kutoka mioyoni mwao ovyoovyo, bila kujua sababu yoyote thabiti ya kutazamia jibu. Sababu moja inayofanya mikutano ya maombi mara nyingi kutimiza machache hivyo, ni kwa sababu kuna busara ndogo mno inayotumika juu yake. Badala ya kutazama huku na huku kupata msingi imara wa kuegemeza imani yao, wao hukusanyika tu na kumwaga maneno yao, wala hawajui wala hawajali kama wana sababu yoyote ya kutazamia jibu. Kama watakwenda kuombea jambo lolote ambalo laweza kuwa na shaka yoyote au kosa lolote, kuhusu msingi wa imani, imewapasa kuonyeshwa sababu iliyopo ya kuamini kwamba maombi yao yatasikiwa na kujibiwa. Ni rahisi kuona, kwamba kama jambo la namna hii halikufanyika, robo tatu yao hawatakuwa na fahamu ya jambo wanalofanya, wala ya msingi ambao juu yake wapaswa kutazamia kupokea kile wanachoomba.

3. Katika kuwaita watu waombe, sikuzote ni vyema kuyaacha mambo yaende namna yake popote palipo salama. Ikiwa laweza kuachwa hivyo kwa salama, waache waombe wale walio na shauku zaidi ya kuomba. Wakati mwingine hutokea kwamba hata wale ambao kwa kawaida wana hali ya kiroho zaidi, na wanaostahili zaidi kuitwa, hawako wakati huo katika hali inayofaa; waweza kuwa wamepoa na wa kidunia, na kuupoza tu mkutano. Lakini ukiwaacha waombe wale wanaotamani kuomba, waepuka jambo hili. Lakini mara nyingi jambo hili haliwezi kufanyika kwa salama, hasa katika miji mikubwa, ambako mkutano wa maombi waweza kukatizwa na wale wasio na haki ya kuomba; mtu fulani mwenye ushabiki au kichaa, mnafiki fulani au adui, ambaye angepiga kelele tu. Lakini katika mahali pengi, njia hii yaweza kutwaliwa kwa salama kabisa. Ukabidhini mkutano kwa Roho wa Mungu. Wale wanaotamani kuomba, na waache waombe. Kama kiongozi akiona jambo lolote linalohitaji kunyooshwa, na aseme, kwa uhuru na wema, na kulinyoosha, kisha aendelee tena. Ila tu, imempasa kuwa mwangalifu kupanga wakati wa maneno yake, ili asikatize mtiririko wa hisia, wala kuupoza mkutano, wala kuzigeuza nia kutoka somo linalofaa.

4. Kama ni lazima kuwataja watu watakaoomba, ni vema kuwaita kwanza wale walio na hali ya kiroho zaidi. Na kama hujui ni akina nani, basi wale ambao kwa kawaida ungewadhania kuwa hai zaidi. Wakiomba mwanzoni, yaelekea wataieneza roho ya maombi katika mkutano wote, na kuinua hali ya jumla. La sivyo, ukiwaita wale waliopoa na wasio na uhai mwanzoni, yaelekea watasambaza baridi katika mkutano wote. Tumaini pekee la kuwa na mkutano wa maombi wenye nguvu ni pale angalau sehemu ya kanisa iwapo na hali ya kiroho, nao huitia roho yao ndani ya wale wengine. Hii ndiyo sababu hasa inayofanya mara nyingi iwe vema kuyaacha mambo yaende namna yake, kwa maana ndipo wale walio na hisia nyingi zaidi huwa na mwelekeo wa kuomba kwanza, na kuupa mkutano sura yake.

5. Maombi sikuzote yapaswa kuwa mafupi sana. Watu wanapojiruhusu kuomba kwa muda mrefu, husahau walipo, kwamba wao ni kinywa cha kusanyiko tu, na kwamba kusanyiko haliwezi kutazamiwa kuungana nao kwa hisia, hata kwenda pamoja na kuhisi umoja katika maombi, kama wao ni warefu na wenye kuchosha, na kwenda kotekote duniani na kuombea kila kitu wawezacho kukifikiri. Kwa kawaida, wale waombao kwa muda mrefu katika mkutano, hawafanyi hivyo kwa sababu wanayo roho ya maombi, bali kwa sababu hawana. Nao huzunguka na kuzunguka, si kwa sababu wamejaa maombi. Watu wengine watanyoosha ombi refu la kumwambia Mungu yeye ni nani na ni namna gani, au humsihi Mungu afanye hivi na vile. Wengine huomba mfumo mzima wa elimu ya uungu. Wengine huhubiri, wengine huwasihi watu, hata kila mtu atamani wangekoma, na Mungu naye hutamani hivyo, bila shaka. Imewapasa kushika jambo lenyewe, na kuombea kile walichokuja kuombea, wala wasifuate mawazo ya mioyo yao ya kipumbavu katika ulimwengu wote.

6. Kila mmoja apaswa kuombea jambo fulani moja. Ni vema kwa kila mtu kuwa na jambo moja la kuombea: wawili au zaidi waweza kuombea jambo lile lile, au kila mmoja jambo lake peke yake. Kama mkutano umeitishwa kuombea jambo fulani mahususi, na waombee lote jambo hilo. Kama kusudi lake ni la jumla zaidi, na wachague masomo yao, kadiri wanavyohisi kuvutiwa nayo. Kama mmoja ahisi hasa kuelekea kuliombea kanisa, na afanye hivyo. Kama afuataye ahisi kuelekea kuliombea kanisa, aweza kufanya vivyo hivyo. Labda afuataye atahisi kuelekea kuwaombea wenye dhambi; kuwaombea vijana; kuungama dhambi; na afanye hivyo, na mara amalizapo na akome. Kila mtu awapo na hisia za ndani, sikuzote huhisi juu ya jambo fulani mahususi, na akiliombea hilo, atanena kutokana na wingi wa moyo wake, kisha atakoma kwa kawaida amalizapo. Wale wenye kuhisi zaidi, watakuwa tayari zaidi kuyafunga maombi yao katika jambo hilo, na kukoma wamalizapo wala si kuombea ulimwengu wote.

7. Kama katika mwendo wa mkutano itakuwa lazima kubadili jambo la kuombea, na yule aongozaye alitaje jambo lenyewe, na kulieleza kwa maneno machache. Kama kusudi ni kuliombea kanisa, au kuwaombea waasi-imani, au wenye dhambi, au watu wa mataifa, na alitaje waziwazi, kisha alizungushe na kulishikilia mbele yao hata awalete wafikiri na wahisi kwa kina kabla ya kuomba. Kisha awaeleze misingi ambayo juu yake waweza kuegemeza imani yao kuhusu kupata baraka wanazoziombea, kama maelezo ya namna hiyo yahitajika, hivyo awaongoze moja kwa moja hata kwenye kiti cha enzi, na waushike mkono wa Mungu. Hivi ndivyo ilivyo hekima ya akili. Watu sikuzote hujifanyia hivi wanapoomba faraghani, kama wanakusudia kweli kuomba kwa nia yoyote. Na ndivyo iwapaswavyo kuwa katika mikutano ya maombi.

8. Ni jambo la maana kwamba wakati utumike kikamilifu, ili pasibaki na vipindi virefu vya kimya. Hili sikuzote hutia taswira mbaya na kuupoza mkutano. Najua kwamba wakati mwingine makanisa huwa na vipindi vya maombi ya kimya. Lakini katika hali hizo yawapasa kuombwa hasa kuomba kimya kimya, ili wote wapate kujua sababu ya kunyamaza kwao. Hili mara nyingi huwa na matokeo yenye nguvu sana, pale muda mfupi unapotumiwa na kusanyiko zima katika kimya, huku wote wakiinua mawazo yao kwa Mungu. Hili ni tofauti sana na kuwa na vipindi virefu vya kimya kwa sababu hakuna mtu wa kuomba. Kila mmoja huhisi kwamba kimya cha namna hiyo ni kama unyevu wa baridi wa mauti juu ya mkutano.

9. Ni jambo la maana mno kwamba yule aongozaye mkutano awasukume wenye dhambi ambao huenda wapo hata watubu mara moja. Imempasa kukazia hili kwa nguvu, na kuwahimiza Wakristo waliopo waombe kwa namna itakayowafanya wenye dhambi wahisi kwamba wanatazamiwa kutubu mara moja. Hili huelekea kuwatia Wakristo huruma na upendo kwa ajili ya roho za watu. Maneno wanayoambiwa wenye dhambi mara nyingi ni kama kumwaga moto juu ya mioyo ya Wakristo, ili kuwaamsha kwa maombi na juhudi kwa ajili ya kuongoka kwao. Waache waione na kuihisi hatia na hatari ya wenye dhambi papo hapo kati yao, ndipo watakapoomba.

III. Nataka kutaja mambo kadhaa ambayo yaweza kuliharibu kusudi la mkutano wa maombi.

1. Palipo na ukosefu wa kusikitisha wa kumtumaini kiongozi, hakuna tumaini la jema lolote. Sababu iwe yoyote, awe ndiye wa kulaumiwa au sivyo, jambo lenyewe kwamba yeye anaongoza mkutano litautanda baridi na kuzuia jema lolote. Nimeliona jambo hili katika makanisa, ambako alikuwepo mzee au shemasi fulani mwenye kuchukiza, labda kwa haki achukize, na labda sivyo, aliyewekwa kuongoza mkutano wa maombi, na mkutano wote ungefa chini ya nguvu yake. Kama kuna ukosefu wa kumtumaini kuhusu utauwa wake, au uwezo wake, au busara yake, au jambo lolote lifungamanalo na mkutano, kila alinenalo au alitendalo litaanguka chini. Jambo lilo hilo mara nyingi hutokea pale kanisa lilipopoteza tumaini lao kwa mhudumu.

2. Pale kiongozi anapopungukiwa na hali ya kiroho, kutakuwa na ukavu na baridi katika maneno yake na maombi yake, na kila kitu kitaonyesha ukosefu wake wa upako, na nguvu yake yote itakuwa kinyume kabisa cha ilivyopaswa kuwa. Nimefahamu makanisa ambako mkutano wa maombi haukuweza kudumishwa, na sababu haikuwa dhahiri, lakini wale walioielewa hali ya mambo walijua kwamba kiongozi alikuwa maarufu sana kwa ukosefu wake wa hali ya kiroho, hata bila shaka angeuganda mkutano wa maombi hata kufa. Katika makanisa mengi ya Kipresbiteri wazee wako mbali sana na kuwa watu wenye hali ya kiroho hata sikuzote huuganda mkutano wa maombi. Na tena mara nyingi huwa na wivu wa kushangaza kwa ajili ya heshima yao, wala hawawezi kuvumilia mtu mwingine yeyote aongoze mkutano. Na kama mshiriki yeyote mwenye hali ya kiroho akiuongoza mkutano wa maombi, watamlaumu kwa jambo hilo: “Mbona, wewe si mzee, wala haikupasi kuongoza mkutano wa maombi mbele ya mzee.” Na hivyo husimama njiani, hali kanisa zima linateswa chini ya nguvu yao inayoharibu.

Mtu ajuaye kwamba hayuko katika hali ya kiroho ya moyo hana haki ya kuendesha mkutano wa maombi; atauua. Kuna sababu mbili: Kwanza, hatakuwa na utambuzi wowote wa kiroho, wala hatajua la kufanya, wala wakati wa kulifanya. Mtu aliye na hali ya kiroho aweza kuiona mienendo ya Uangalizi wa Mungu, na aweza kumhisi Roho wa Mungu, na kuelewa anachowaongoza waombee, ili apange wakati wa masomo yake, na kuitumia hali ya hisia iliyoko miongoni mwa Wakristo. Hataziangusha hisia zote katika mkutano kwa kuingiza mambo mengine yasiyolingana au yasiyo na wakati wake. Ana utambuzi wa kiroho wa kuelewa mwongozo wa Roho, na kazi zake ndani ya wale waombao, na kufuata kadiri Roho aongozavyo. Wafikirie mtu aongozaye ambaye hana hali ya kiroho, na kuna maombi mawili au matatu, na roho ya maombi ikapanda, lakini kiongozi hana utambuzi wa kiroho wa kuiona, naye anatoa maneno juu ya jambo jingine, au anasoma kifungu kutoka kitabu fulani, ambacho kiko mbali na hisia za mkutano kama ncha ya kaskazini. Yaweza kuwa dhahiri kwa wengine wanaloitwa kuombea, kana kwamba Mwana wa Mungu mwenyewe amekuja katika mkutano na kulitaja somo lenyewe; lakini kiongozi atayaangusha yote, kwa sababu ni mjinga hata haijui ishara za mkutano.

Na tena, kama kiongozi hana hali ya kiroho, yaelekea sana atakuwa butu na mkavu katika maneno yake na katika mazoezi yake yote. Atasoma wimbo mrefu kwa namna ya usingizi, kisha atasoma andiko refu la Maandiko, kwa sauti iliyo ya baridi na ya kishindo cha baridi hata atatanda sitara ya baridi juu ya mkutano, nao utakuwa butu maadamu moyo wake wa baridi umewekwa mbele ya jambo lote.

3. Ukosefu wa vipawa vinavyofaa kwa kiongozi. Kama amepungukiwa na aina ile ya vipawa vinavyofaa kuufanya mkutano kuwa na manufaa, atauumiza mkutano. Kama hawezi kunena lolote, au kama maneno yake yako mbali sana hata yazae mzaha au dharau, au kama hayana kitu ndani yake kitakachogusa akili, au hayaongozwi na busara njema, au hayafai, atauumiza mkutano. Mtu aweza kuwa mtauwa, lakini dhaifu kiasi hata maombi yake hayajengi, bali huwachukiza, watu waliopo. Ikiwa hivyo, ni afadhali anyamaze.

4. Wakati mwingine faida ya mkutano wa maombi huharibiwa na roho mbaya ndani ya kiongozi. Kwa mfano wakati kuna uamsho, na upinzani mkuu, kama kiongozi asimame katika mkutano wa maombi na kunena juu ya matukio ya upinzani, na kuyatolea maelezo, na hivyo kuugeuza mkutano mbali na jambo walilokuja kuombea, hajui yeye ni wa roho gani. Matokeo yake sikuzote huuangamiza mkutano wa maombi. Mhudumu katika uamsho na atokee kuhubiri dhidi ya upinzani, naye bila shaka atauangamiza uamsho, na kuigeuza mioyo ya Wakristo mbali na jambo lao linalofaa. Yule aliyewekwa kuliongoza kanisa na awe mwangalifu kuilinda roho yake mwenyewe, asije akalipoteza kanisa, na kueneza hulka mbaya. Vivyo hivyo itakuwa kweli, kama yeyote aitwaye kunena au kuomba, akiingiza katika maneno yake au maombi yake jambo lolote lenye ubishi, lisilofaa, lisilo na sababu, lisilo la Kimaandiko, la kuchekesha au lisilohusika. Lolote katika mambo haya litaizima pumzi laini ya roho ya maombi, na kuuangamiza mkutano.

5. Watu wanaochelewa kufika mkutanoni. Hili ni kizuizi kikubwa mno kwa mkutano wa maombi. Watu wakiisha kuanza kuomba, na fikira zao zimekazwa, nao wamefumba macho yao na kuziba masikio yao, ili kuzuia kila kitu kisiingie akilini mwao, katikati ya ombi mtu fulani atakuja akijipenyeza ndani na kupita chumbani. Wengine watainua macho, na wote fikira zao zitakatizwa kwa muda. Kisha wote hukaziwa tena, na mwingine akaingia, na kadhalika. Hakika, nadhani shetani hangejali ni Wakristo wangapi waendao mkutanoni wa maombi, ikiwa tu wataenda baada ya mkutano kuanza. Angefurahi kuwa na wengi kiasi wakienda hivyo kwa kutawanyika, na kujiingiza kwa siri kwa utauwa mwingi baada ya mkutano kuanza.

6. Watu wanapotoa maombi ya baridi, na maungamo ya baridi ya dhambi, kwa hakika wataizima roho ya maombi. Nguvu za Roho zinapofurahiwa, katikati ya maneno ya moto yanayomiminika, mtu fulani na aingie ambaye ni baridi, na kumwaga pumzi yake ya baridi, kama unyevu wa mauti, nayo itamfanya kila Mkristo aliye na hisia yoyote atamani kutoka nje ya mkutano.

7. Katika mahali pengine ni kawaida kuanza mkutano wa maombi kwa kusoma sehemu ndefu ya Maandiko. Kisha shemasi au mzee hutoa wimbo mrefu. Halafu, wanauimba. Kisha anaomba ombi refu, akiwaombea Wayahudi na utimilifu wa Mataifa, na mambo mengine mengi yasiyohusiana kabisa na tukio la mkutano. Baada ya hapo labda anasoma nukuu ndefu kutoka kitabu fulani au jarida. Kisha wanakuwa na wimbo mwingine mrefu na ombi jingine refu, kisha wanaenda nyumbani. Nilipata kumsikia mzee mmoja akisema, walikuwa wameuendeleza mkutano wa maombi miaka mingi hivyo, na bado hapakuwa na uamsho mahali pale. Ukweli ulikuwa, kwamba viongozi wa kanisa walikuwa wamezoea kuiendesha mikutano kwa namna hiyo hiyo ya heshima, na heshima yao isingeruhusu kitu chochote kubadilishwa. Si ajabu hapakuwa na uamsho. Mikutano ya maombi ya namna hii yatosha kuzuia uamsho. Na hata kama uamsho mwingi kiasi ungeanza, mkutano wa maombi ungeuangamiza. Kulikuwa na mkutano wa maombi wakati mmoja katika mji huu, kama nilivyoambiwa, ambapo palionekana kuwa na hisia fulani, na mtu fulani akapendekeza wawe na maombi mawili au matatu mfululizo, bila kuinuka magotini. Mtu mmoja mwenye heshima aliyekuwepo alilipinga, na akasema kwamba hawakuwahi kufanya hivyo, na akatumaini kusiwe na mambo mapya. Hakuyakubali mambo mapya. Na huo ndio ulikuwa mwisho wa uamsho. Watu wa namna hii wana mikutano yao ya maombi iliyopigwa chapa, nao wameazimia kutokugeuka nje ya njia yao, wawe na baraka au sivyo. Kuruhusu jambo lolote la namna hiyo lingekuwa nyenzo mpya, nao kamwe hawapendi nyenzo mpya.

8. Kuimba kwingi mara nyingi huuumiza mkutano wa maombi. Roho ya maombi yenye maumivu makuu haiwaongozi watu kuimba. Kuna wakati wa kila jambo; wakati wa kuimba, na wakati wa kuomba. Lakini kama najua maana ya kuwa na utungu wa kuzaa kwa ajili ya roho za watu, Wakristo kamwe hawahisi hamu ndogo ya kuimba, kuliko wanapokuwa na roho ya maombi kwa ajili ya wenye dhambi. Kuimba ni dhihirisho la asili la hisia zilizojaa shangwe na furaha. Roho ya maombi si roho ya furaha. Ni roho ya utungu, na uchungu wa nafsi, ikimsihi na kumlilia Mungu kwa vilio vikuu, na kuugua kusikoweza kutamkwa. Hii inafanana na kila kitu kingine kuliko inavyofanana na kuimba. Nimefahamu hali za hisia, ambapo usingeweza kuwahuzunisha watu wa Mungu zaidi ya kuanza kuimba. Ingekuwa tofauti kabisa na hisia zao. Hakika, kama ungejua nyumba yako inaungua moto, je, ungesimama kwanza na kuimba wimbo kabla ya kuuzima? Ingeonekanaje hapa New York, jengo lilipokuwa likiungua moto, na wazimamoto wote wamekusanyika, kwa msimamizi kusimama na kuimba wimbo? Ni jambo la asili karibu kadiri iyo hiyo kwa watu kuimba wanapokuwa na roho ya maombi. Watu wanapohisi kama kuwavuta watu kutoka motoni, hawahisi kuimba. Sijawahi kufahamu uamsho wa kuimba ukafikia lolote la maana. Mwelekeo wake ni kuondoa hisia zote za ndani. Ni kweli kwamba kuimba wimbo wakati mwingine kumeleta matokeo yenye nguvu juu ya wenye dhambi waliotiwa hatiani, lakini kwa jumla ni ule utofauti kamili uliopo kati ya hisia zao na zile za roho zenye furaha ziimbazo, ndio uletao matokeo hayo. Kama wimbo ni wa tabia ya shangwe hauna uwezo wa moja kwa moja wa kuwafaidi wenye dhambi, nao unafaa sana kupunguza uchungu wa akili wa Mkristo, hata kuuangamiza utungu ule wa nafsi ambao ni lazima kabisa kwake kushinda katika maombi.

Kuimba kunapoingizwa katika mkutano wa maombi, nyimbo zapaswa kuwa fupi, na kuchaguliwa hivyo hata zitokeze jambo lenye hofu ya moyo; maneno fulani yenye kugusa, kama vile Wimbo wa Hukumu, na mengine yenye uwezo wa kuleta matokeo juu ya wenye dhambi; au jambo litakalotia taswira ya ndani katika nia za Wakristo; lakini si aina ile ya kuimba kwa shangwe, kunakomfanya kila mtu ahisi raha, na kuigeuza nia mbali na kusudi la mkutano wa maombi.

Nilipata kumsikia mpiga-kinanda maarufu akileta matokeo ya ajabu katika mkutano wa muda mrefu. Kinanda kilikuwa chenye nguvu, na mirija ya besi mbili ilikuwa kama radi. Ukatolewa wimbo wenye mistari hii:

Tazama dhoruba ya kisasi ikikusanyika

Juu ya njia uthubutuyo kuikanyaga;

“Sikia radi ya kutisha ikinguruma,

Kwa nguvu na nguvu zaidi juu ya kichwa chako.”

Alipofika maneno haya, kwanza tulisikia mngurumo wa mbali wa radi, kisha ukakaribia na kuwa mkuu zaidi, hata kwenye neno “zaidi,” kukawa na mshindo ulioonekana karibu kulizidi nguvu kusanyiko zima.

Mambo ya namna hii mahali pake yanayofaa hufanya jema. Lakini kuimba kwa kawaida hutawanya hisia. Sikuzote kwapaswa kuwa kwa namna isiyoondoa hisia, bali kuizidisha.

Mara nyingi mkutano wa maombi huumizwa kwa kuwaita walioongoka wapya kuimba nyimbo za shangwe. Hili halifai kabisa katika mkutano wa maombi. Si wakati wao wa kuziacha hisia zitiririke katika kuimba kwa shangwe, hali wenye dhambi wengi kiasi wanaowazunguka, na wenzao wa zamani wenyewe, wanashuka kuzimu. Mara nyingi uamsho hushushwa kwa kanisa na mhudumu wote kujitoa kuimba pamoja na walioongoka wapya. Hivyo kwa kukoma ili kufurahi, wakati iwapasapo kuwahisia wenye dhambi kwa kina zaidi na zaidi, humhuzunisha Roho wa Mungu, nao mara hukuta uchungu wao na utungu wa nafsi umetoweka wote.

9. Kuingiza mambo ya ubishi katika maombi kutauharibu mkutano wa maombi. Hakuna jambo lenye tabia ya ubishi lipaswalo kuingizwa katika maombi, isipokuwa kama kusudi la mkutano ni kulimaliza jambo hilo. La sivyo, Wakristo na wakusanyike katika mikutano yao ya maombi, juu ya msingi mpana wa kutoa maombi ya umoja kwa ajili ya jambo la pamoja. Na mabishano yamalizwe mahali pengine.

10. Jitihada kubwa yapaswa kufanywa, na kiongozi na wengine pia, ili kuzichunguza kwa makini mienendo ya Roho wa Mungu. Wasiombe pasipo Roho, bali wafuate mwongozo wake. Hakikisheni hamzimi Roho kwa ajili ya kuomba kwa kufuata desturi ya kawaida. Epukeni kila kitu chenye uwezo wa kugeuza fikira mbali na jambo lenyewe. Kila kujifanya kwa hisia zisizo za kweli, kwapaswa kulindwa dhidi yake hasa. Kukiwa na kujifanya kwa hisia, mara nyingi zaidi wengine huona na kuhisi kwamba ni kujifanya, si uhalisi. Kwa vyovyote vile, Roho wa Mungu anajua, naye atahuzunika, na kuondoka mahali pale. Kwa upande mwingine, kila kupinga Roho kutauangamiza mkutano vivyo hivyo. Si mara chache hutokea, kwamba wako wengine baridi kiasi hata kama mtu yeyote akipasuka katika roho ya maombi, wangeuita ushabiki, na labda wapasuke katika upinzani.

11. Kama watu wanakataa kuomba wanapoitwa huuumiza mkutano wa maombi. Wako watu wengine, ambao sikuzote hujifanya hawana vipawa. Wanawake wakati mwingine hukataa kutwaa zamu yao ya kuomba, na kujifanya hawana uwezo wa kuomba. Lakini kama mtu mwingine yeyote angesema hivyo, wangechukizwa. Wafikirie kwamba wangalijua kuwa mtu mwingine yeyote ametoa neno kama hili, “Msimwombe yeye aombe; hawezi kuomba; hana vipawa vya kutosha;” je, wangelipenda? Vivyo hivyo kwa mtu ajifanyaye hana vipawa, mtu mwingine yeyote na atangaze kwamba hana vipawa vya kutosha kufanya ombi la kufaa, uone kama atapenda. Kujifanya huku si kwa kweli; ni udanganyifu mtupu.

Wengine husema hawawezi kuomba katika jamaa zao, hawana kipawa. Lakini mtu hangeweza kuwachukiza zaidi kuliko kusema hawawezi kuomba ombi la kufaa mbele ya jamaa zao wenyewe. Wangesema, “Mbona, mtu huyu ananena kana kwamba anadhani hakuna mtu mwingine mwenye vipawa ila yeye mwenyewe.” Watu hawana mwelekeo wa kuwa na maoni ya chini hivyo juu yao wenyewe. Mara nyingi nimeiona laana ya Mungu ikiwafuata waamini wa namna hiyo. Hawana udhuru. Mungu hatakubali wowote. Mtu ana ulimi wa kunena na jirani zake, naye aweza kunena na Mungu kama ana moyo wa kufanya hivyo. Utawaona watoto wao hawajaongoka, mwanawe wa kiume ni laana, binti yake—ulimi hauwezi kueleza. Mungu asema atamwaga ghadhabu yake juu ya jamaa zisizoliitia jina lake. Kama ningekuwa na wakati, ningeweza kutaja mkusanyiko wa mambo ya kweli kuonyesha kwamba Mungu HUWATIA ALAMA watu wale kwa kutoridhika kwake na laana yake wanaokataa kuomba iwapasapo. Hata waamini wa dini watakapoitubu dhambi hii na kuuchukua msalaba (kama wapenda kukiita kuomba ni msalaba!) na kutimiza wajibu wao, wasitazamie baraka.

12. Mikutano ya maombi mara nyingi ni mirefu mno. Sikuzote yapaswa kufunguliwa hali Wakristo wana hisia, wala isinyooshwe hata hisia zote ziishe, na Roho awe amekwenda.

13. Maungamo yasiyo na moyo. Watu huziungama dhambi zao wala hawaziachi. Kila juma watatoa ungamo lile lile tena. Ungamo refu, la baridi, butu, la kipumbavu juma hili, kisha juma lijalo jingine kama hilo hilo, bila kuacha dhambi zozote. Hakika, hawana nia ya kuziacha dhambi zao! Yaonyesha wazi kwamba hawakusudii kutengeneza mwenendo wao. Dini yao yote inajumuisha maungamo haya. Badala ya kupata baraka kutoka kwa Mungu kwa maungamo ya namna hiyo watapata laana tu.

14. Wakati Wakristo wanatumia muda wote kujiombea wenyewe. Wangalifanya hivi katika vyumba vyao vya siri. Wanapokuja mkutanoni wa maombi, yawapasa kuwa tayari kutoa maombezi yenye nguvu kwa ajili ya wengine. Kama Wakristo wakiomba katika vyumba vyao vya siri kama iwapasavyo, watahisi kuwaombea wenye dhambi. Kama wakiomba kwa ajili yao wenyewe tu vyumbani mwao vya siri, hawatapata roho ya maombi. Nimefahamu watu waliojifungia siku nyingi kujiombea wenyewe, wasipate uhai wowote kamwe, kwa sababu maombi yao yote ni ya ubinafsi. Lakini kama watajisahau tu wenyewe, na kuitupa mioyo yao mbali, na kuwaombea wengine, kutaamsha hisia kiasi, hata waweze kumimina mioyo yao. Ndipo waweze kwenda kufanya kazi kwa ajili ya roho za watu. Nilimfahamu mtu mmoja katika uamsho, aliyejifungia siku kumi na saba, na kuomba kana kwamba angemleta Mungu kwenye masharti yake, lakini haikufaa, kisha akaenda kufanya kazi, na mara akawa na Roho wa Mungu ndani ya nafsi yake. Ni vema kwa Wakristo kujiombea wenyewe, na kuungama dhambi zao, kisha kuitupa mioyo yao mbali, hata wahisi kama iwapasavyo.

15. Mikutano ya maombi mara nyingi huharibiwa na ukosefu wa maneno yanayofaa. Mambo hayanenwi yanayoweza kuwaongoza waombe. Labda kiongozi hakujiandaa mwenyewe; au labda hana vipawa vinavyohitajika, vya kuliongoza kanisa katika maombi, au haziongozi nia zao kukaa juu ya mada za maombi zinazofaa.

16. Wakati watu ambao kwa haki huchukiza kwa sababu yoyote, wako mstari wa mbele katika kunena na kuomba. Watu wa namna hii wakati mwingine huazimia sana kutwaa sehemu. Husema ni wajibu wao kusimama na kumshuhudia Mungu katika kila hali. Watasema, wanajua hawawezi kulijenga kanisa, lakini hakuna mtu mwingine awezaye kutimiza wajibu wao, nao watamani kushuhudia. Labda mahali pekee ambapo wamewahi kushuhudia kwa ajili ya Mungu ni katika mkutano wa maombi; maisha yao yote, nje ya mkutano, hushuhudia dhidi ya Mungu. Ni afadhali wanyamaze.

17. Pale watu washirikipo ambao hawana elimu kiasi hata haiwezekani watu wenye ladha njema wasichukizwe. Watu wenye akili hawawezi kuwafuata, na nia zao hugeuzwa bila budi. Simaanishi kwamba ni lazima mtu awe na elimu pana ili aongoze katika maombi. Watu wote wenye elimu ya kawaida, hasa kama wana desturi ya kuomba, waweza kuongoza katika maombi, kama wana roho ya maombi. Lakini wako watu wengine watumiao maneno ya kipuuzi na yasiyo ya kielimu, ambayo hayawezi ila kuichukiza kila akili yenye busara. Hawawezi kujizuia kuchukizwa. Hisia ya kuchukizwa ni jambo lisilo la hiari, na kitu cha kuchukiza kinapokuwa mbele ya akili, hisia hiyo haizuiliki. Utauwa hautamzuia mtu asiihisi. Njia pekee ni kukiondoa kitu chenyewe. Kama watu wa namna hii wanakusudia kufanya jema, ni afadhali wakae kimya. Baadhi yao waweza kuhuzunika kwa kutoitwa kutwaa sehemu. Lakini ni bora waelezwe sababu kwa wema kuliko kuwa na mkutano wa maombi ukiharibiwa mara kwa mara, na kufanywa wa kuchekesha kwa matendo yao.

18. Ukosefu wa umoja katika maombi. Mmoja aongozapo wengine hawafuati, bali wanafikiri jambo jingine. Mioyo yao haiungani, haisemi, Amina. Ni vibaya kama vile mmoja angetoa dua na mwingine akaipinga. Mmoja amwomba Mungu afanye jambo, na wengine wamwomba asilifanye, au afanye jambo jingine.

Kupuuza maombi ya faraghani. Wakristo wasioomba faraghani, hawawezi kuungana kwa nguvu katika mkutano wa maombi, wala hawawezi kuwa na roho ya maombi.

MANENO YA MWISHO.

1. Mkutano wa maombi ulioendeshwa vibaya mara nyingi hufanya madhara zaidi kuliko jema. Katika makanisa mengi, namna ya jumla ya kuendesha mikutano ya maombi ni ya namna hata Wakristo hawana hata fahamu kidogo ya kusudi au nguvu ya mikutano ya namna hiyo. Ni ya namna ielekeayo kuzuia badala ya kukuza hisia za utauwa na roho ya maombi.

2. Mkutano wa maombi ni kipimo cha hali ya dini katika kanisa. Kama kanisa likipuuza mikutano ya maombi, au wakija bila kuwa na roho ya maombi, wajua bila shaka kwamba dini imeshuka. Niingie ndani ya mkutano wa maombi, nami sikuzote naweza kuiona hali ya dini humo.

3. Kila mhudumu apaswa kujua kwamba kama mikutano ya maombi ikipuuzwa, kazi zake zote ni bure. Asipoweza kuwapata Wakristo wahudhurie mikutano ya maombi, yote awezayo kufanya hayataiinua dini ya kweli.

4. Wajibu mkubwa umewekwa juu ya yule aongozaye mkutano wa maombi. Kama mkutano wa maombi si kama iuwavyopasa kuwa, kama hauinui hali ya dini, imempasa kushika kazi kwa uzito na kuona ni nini kilichoharibika, na kupata roho ya maombi, na kujiandaa kutoa maneno ya namna yenye uwezo wa kufanya jema na kunyoosha mambo. Kiongozi hana haki ya kuongoza mikutano ya maombi, kama hakuwa tayari, katika kichwa na moyo pia, kufanya hivi. Nawatakia ninyi, mnaoongoza mikutano ya maombi ya kata za kanisa hili, mliangalie jambo hili.

5. Mikutano ya maombi ndiyo mikutano migumu kuliko yote kuidumisha kama iwapasavyo. Ina hali ya kiroho kiasi, hata kiongozi asipojiandaa kwa namna ya pekee, katika moyo na akili pia, itapungua. Ni bure kwa kiongozi kulalamika kwamba washiriki wa kanisa hawahudhurii. Katika hali tisa kati ya kumi, ni kosa la kiongozi, kwamba hawahudhurii. Kama angehisi kama iwapasavyo, wangeikuta mikutano yenye kuvutia kiasi, hata wangehudhuria bila shaka. Kama yeye ni baridi, na butu, na bila hali ya kiroho, kiasi cha kuganda kila kitu, si ajabu watu hawaji mkutanoni. Viongozi wa kanisa mara nyingi hulalamika na kukemea kwa sababu watu hawaji mkutanoni wa maombi, hali ukweli ni kwamba, wao wenyewe ni baridi kiasi hata huwaganda hata kufa kila aingiaye.

6. Mikutano ya maombi ndiyo mikutano ya maana kuliko yote kwa kanisa. Ni jambo la maana sana kwa Wakristo kuidumisha mikutano ya maombi:—

(1.) Kukuza umoja.

(2.) Kuongeza upendo wa kindugu.

(3.) Kusitawisha kuaminiana kwa Kikristo.

(4.) Kukuza ukuaji wao wenyewe katika neema.

(5.) Kuithamini na kuiendeleza hali ya kiroho.

7. Mikutano ya maombi yapaswa kuwa mingi kiasi katika kanisa, na kupangwa kwa namna, hata itumie vipawa vya kila mshiriki mmoja mmoja wa kanisa—mwanamume na mwanamke. Kila mmoja apaswa kupata nafasi ya kuomba, na kudhihirisha hisia za moyo wake, kama anazo. Mikutano ya maombi ya kata ya kanisa hili imekusudiwa kufanya hivi. Na kama ni mikubwa mno kwa jambo hili, na igawanywe, ili kuulete umati wote katika kazi, kutumia vipawa vyote, na kueneza umoja, kuaminiana, na upendo wa kindugu katika lote.

8. Ni jambo la maana kwamba wenye dhambi wasiotubu sikuzote wahudhurie mikutano ya maombi. Kama hakuna ajaye kwa hiari yake, tokeni nje mkawaalike. Wakristo wapaswa kujitahidi sana kuwashawishi rafiki na jirani zao wasiotubu waje mikutanoni ya maombi. Waweza kuwaombea vema zaidi wenye dhambi wasiotubu wanapokuwa nao papo hapo mbele ya macho yao. Nimewahi kufahamu mikutano ya maombi ya wanawake ikiwakataza wenye dhambi wasije mkutanoni. Na sababu ilikuwa, walikuwa na kiburi kiasi hata waliona haya kuomba mbele ya wenye dhambi. Roho ya namna gani hii! Maombi ya namna hii hayatafanya jema lolote. Yanamtukana Mungu. Hamjafanya ya kutosha, kwa vyovyote vile, mnapokwenda mkutanoni wa maombi wenyewe. Hamwezi kuomba, kama hamkumwalika mwenye dhambi yeyote kwenda. Kama kanisa lote limepuuza wajibu wao hivyo, na kwenda mkutanoni wa maombi, na kutokuchukua wenye dhambi wowote pamoja nao, wala masomo ya kuombea—wamekuja kwa nini?

9. Kusudi kuu la njia zote za neema ni kulenga moja kwa moja kuongoka kwa wenye dhambi. Yawapasa kuomba kwamba waongoke hapo. Si kuomba kwamba waamshwe na kutiwa hatiani, bali kuomba kwamba waongoke papo hapo. Hakuna apaswaye kuomba wala kutoa maneno yoyote, kana kwamba anatazamia mwenye dhambi hata mmoja ataondoka bila kumpa Mungu moyo wake. Yawapasa nyote kutia taswira katika nia yake, kwamba SASA ni lazima anyenyekee. Nanyi mkifanya hivi, mngali mkinena Mungu atasikia. Kama Wakristo watadhihirisha kwamba wameielekeza mioyo yao kweli juu ya kuongoka kwa wenye dhambi, na wameazimia hilo, na kuomba kama iwapasavyo, ni mara chache mkutano wa maombi ungefanyika bila roho za watu kuongoka, na wakati mwingine kila mwenye dhambi chumbani. Huo ndio wakati hasa, kama upo, ambao wenye dhambi wapaswa kuongoka kama jibu la maombi hayo. Sina shaka kwamba mwaweza kuwa na wenye dhambi wakiongoka katika kila mkutano wa maombi wa kata, mkitimiza wajibu wenu. Wapelekeni humo, chukueni jamaa zenu, rafiki zenu, au jirani zenu humo kwa kusudi hilo, wapeni mafundisho yanayofaa, kama wahitaji mafundisho, na kuwaombea kama iwapasavyo, nanyi mtaziokoa roho zao. Litegemeeni jambo hili, mkitimiza wajibu wenu, kwa namna iliyo sawa, Mungu hatazuia baraka yake, na kazi itafanyika.