Upako, Alama ya Kuhubiri Injili kwa Kweli

Nena kwa ajili ya umilele. Zaidi ya yote, iendeleze roho yako mwenyewe. Neno unenalo dhamiri yako ilipo safi na moyo wako umejaa Roho wa Mungu lina thamani ya maneno elfu kumi yanenwayo katika kutokuamini na dhambi. Kumbuka ya kuwa Mungu, wala si mwanadamu, ndiye apaswaye kupata utukufu. Kama pazia la mitambo ya ulimwengu lingeondolewa, tungeona ni mangapi yatendekayo kwa kujibu maombi ya watoto wa Mungu.—Robert Murray McCheyne

UPAKO ni kile kitu kisichoweza kufafanuliwa wala kuelezeka ambacho mhubiri Mskoti wa zamani, mashuhuri, akieleza hivi: “Kuna nyakati kitu fulani katika kuhubiri kisichoweza kuhusishwa na maudhui wala usemi, wala hakiwezi kuelezwa ni nini, au chatoka wapi, bali kwa nguvu tamu hupenya moyoni na katika hisia nacho hutoka moja kwa moja katika Neno; lakini kama kuna njia yoyote ya kupata kitu kama hicho, ni kwa mwelekeo wa kimbingu wa mnenaji.”

Twakiita upako. Ni upako huu ulifanyao neno la Mungu kuwa “hai, tena lina nguvu, tena lina ukali kuliko upanga uwao wote ukatao kuwili, tena lachoma hata kuzigawanya nafsi na roho, na viungo na mafuta yaliyomo ndani yake; tena ni jepesi kuyatambua mawazo na makusudi ya moyo.” Ni upako huu uwapao maneno ya mhubiri ncha, ukali, na nguvu ya namna hiyo, tena uletao mvutano na msukosuko wa namna hiyo katika kutaniko lililokufa. Kweli zilezile zimenenwa katika ukamilifu wa herufi, laini kama mafuta ya kibinadamu yawezavyo kuzifanya; lakini hakuna dalili za uzima, hakuna mpigo wa moyo; yote yametulia kama kaburi tena yamekufa. Wakati huohuo mhubiri yuleyule apokea ubatizo wa upako huu, ile pumzi ya kimungu i juu yake, herufi ya Neno imepambwa na kuwashwa moto na nguvu hii ya siri, na mpigo wa uzima waanza—uzima upokeao au uzima ukataao. Upako huenea na kuishitaki dhamiri na kuuvunja moyo.

Upako huu wa kimungu ndio kipengele kitengacho na kutofautishacho kuhubiri Injili kwa kweli na njia nyingine zote za kuiwasilisha kweli, tena kifanyacho ufa mpana wa kiroho kati ya mhubiri aliye nao na yule asiye nao. Huitia nguvu na kuipenyeza kweli iliyofunuliwa kwa nguvu zote za Mungu. Upako ni kumtia Mungu tu katika neno lake mwenyewe na juu ya wahubiri wake mwenyewe. Kwa kusali kwa nguvu na kukuu na kwa kusali daima, wote ni uwezekano na ni wa binafsi kwa mhubiri; huhimiza na kuisafisha akili yake, hutoa ufahamu na uwezo wa kushika na wa kuendeleza; humpa mhubiri nguvu ya moyo, iliyo kuu kuliko nguvu ya kichwa; na wororo, usafi, na nguvu hutiririka kutoka moyoni kwa huo. Kupanuka, uhuru, ujazo wa fikira, unyofu na urahisi wa kunena ni matunda ya upako huu.

Mara nyingi bidii hudhaniwa kimakosa kuwa ndio upako huu. Yeye aliye na upako wa kimungu atakuwa na bidii katika hali ya kiroho ya mambo yenyewe, lakini yaweza kuwako bidii nyingi sana pasipo mchanganyiko hata kidogo wa upako.

Bidii na upako hufanana kwa kutazamwa kwa namna fulani. Bidii yaweza kwa urahisi na bila kutambuliwa kuwekwa mahali pa upako au kudhaniwa kuwa upako. Yahitaji jicho la kiroho na ladha ya kiroho ili kupambanua.

Bidii yaweza kuwa ya kweli, ya dhati, yenye moto, tena yenye kudumu. Hulishughulikia jambo kwa nia njema, hulifuatilia kwa uvumilivu, na kulisukuma kwa moto; hutia nguvu ndani yake. Lakini nguvu hizi zote hazipandi juu kuliko ubinadamu tu. Mtu yumo ndani yake—mtu mzima, pamoja na yote aliyo nayo ya nia na moyo, ya akili na kipaji, ya kupanga na kufanya kazi na kunena. Amejiwekea kusudi fulani lililomtawala, naye hulifuatilia ili kulitawala. Yaweza kuwa hamna Mungu ndani yake. Yaweza kuwa mna Mungu kidogo ndani yake, kwa sababu mna mtu mwingi mno ndani yake. Aweza kutoa hoja za kutetea kusudi lake la bidii ambazo hupendeza au kugusa na kuhamasisha au kulemea kwa kushawishi juu ya umuhimu wake; na katika haya yote bidii yaweza kuenenda katika njia za kidunia, ikisukumwa na nguvu za kibinadamu peke yake, madhabahu yake ikifanywa na mikono ya kidunia na moto wake ukiwashwa na miali ya kidunia. Yanenwa juu ya mhubiri fulani mashuhuri mwenye vipawa, ambaye ufafanuzi wake wa Maandiko ulikuwa kwa mapendezi au kusudi lake, ya kuwa yeye “alizidi kuwa fasaha sana juu ya ufafanuzi wake mwenyewe.” Ndivyo watu wazidivyo kuwa na bidii kupita kiasi juu ya mipango au mienendo yao wenyewe. Bidii yaweza kuwa ubinafsi uliojigeuza.

Je, upako? Ndicho kile kisichofafanulika katika kuhubiri kifanyacho kuwe kuhubiri. Ndicho kitofautishacho na kutengacho kuhubiri na hotuba zote za kibinadamu tu. Ndicho kilicho cha kimungu katika kuhubiri. Hukifanya kuhubiri kuwa na ukali kwao wenye kuhitaji ukali. Hudondoka kama umande kwao wenye kuhitaji kuburudishwa. Chaelezwa vema hivi:

“upanga ukatao kuwili

Wenye ukali wa hali ya mbinguni,

Na maradufu yalikuwa majeraha uliyoyafanya

Popote ulipopita kati.

Ulikuwa mauti kwa dhambi; ulikuwa uzima

Kwa wote walioomboleza kwa dhambi.

Uliwasha nao ulinyamazisha ugomvi,

Ulifanya vita na amani ndani.”

Upako huu humjia mhubiri si katika chumba cha kujifunzia bali katika faragha. Ni tone la mbinguni kwa kujibu maombi. Ni pumzi tamu kuliko zote ya Roho Mtakatifu. Hupenyeza, hueneza, hulainisha, huchuja, hukata, na hutuliza. Hulichukua Neno kama baruti, kama chumvi, kama sukari; hulifanya Neno kuwa mtulizaji, mpangaji, mfunuaji, mpekuzi; humfanya msikiaji kuwa mhalifu au mtakatifu, humfanya alie kama mtoto na aishi kama jitu; hufungua moyo wake na mfuko wake kwa upole, lakini kwa nguvu kama majira ya kuchipua yafungualivyo majani. Upako huu si kipawa cha kipaji. Hauonekani katika kumbi za elimu. Hakuna ufasaha uwezao kuuchumbia. Hakuna bidii iwezayo kuushinda. Hakuna mikono ya maaskofu iwezayo kuutoa. Ni kipawa cha Mungu—muhuri uliowekwa juu ya wajumbe wake mwenyewe. Ni ushujaa wa mbinguni upewao wale wateule wa kweli na hodari waliotafuta heshima hii ya upako kupitia saa nyingi za maombi ya machozi, ya kushindana.

Bidii ni njema tena yavutia: kipaji ni kipawa tena kikuu. Fikira huwasha na kuhimiza, lakini yahitajika kipawa cha kimungu zaidi, nguvu yenye uwezo zaidi kuliko bidii au kipaji au fikira ili kuvunja minyororo ya dhambi, kuwavuta mioyo iliyotengana na iliyopotoka kwa Mungu, kukarabati mahali palipobomoka na kulirudisha Kanisa katika njia zake za kale za usafi na nguvu. Hakuna kitu ila upako huu mtakatifu uwezao kufanya hili.