Bwana Moyo-Mkuu na Bonde

Ndipo Bwana Moyo-Mkuu akasema: Basi, wavulana wangu hodari, hali gani? Mnaonaje kilima hiki?

Bwana, akasema Yakobo, kilima hiki kinaniondolea moyo! Nami sasa naona ya kuwa niliyoambiwa ni kweli; nchi ya heri ipo juu kwa madaraja; lakini bado, Bwana, ni vibaya zaidi kushuka kilima kuelekea mautini kuliko kupanda kilima kuelekea uzimani.

Wewe ni mvulana mwema, akasema Moyo-Mkuu.

Hapo Rehema hakuweza ila kutabasamu, na jambo hilo likamfanya Yakobo aone haya.

Christiana:—Njooni, je, hamtakunywa kutoka katika chupa hii, na kula matunda kadhaa, hapa tunapoketi kupumzika? Kwa maana Bwana Mfasiri aliniwekea vitu hivi mkononi nilipotoka mlangoni pake.

Basi walipokuwa wameketi hapo kitambo, kiongozi wao akawaambia: Siku inakwenda, na kama mkiona vema, sasa na tuendelee na safari yetu.

Basi wote wakaanza safari, wavulana mbele, kisha wengine; lakini walikuwa hawajaenda mbali Christiana alipogundua ya kuwa amesahau chupa, hivyo akamrudisha Yakobo aichukue.

Rehema:—Nadhani hapa ndipo mahali Mkristo alipopoteza kitabu chake cha kukunjwa. Ilikuwaje hivyo, Bwana?

Moyo-Mkuu:—Twaweza kulifuatilia jambo hili katika mambo mawili; moja ni usingizi, na moja ni ya kuwa mtu huacha kufikiri juu ya kile asichokitaka tena; na unapoacha kukiona kipawa, unaacha kumwona Yeye akitoaye, na furaha yake itaishia katika machozi.

Baada ya muda wakafika kwenye kilima kidogo chenye nguzo juu yake, ambapo maneno haya yalikuwa yamechongwa: Yeye aonaye nguzo hii na auangalie moyo wake na ulimi wake ili visiwe vya uongo. Kisha wakaendelea hata wakafika kwa wanyama wawili wakali wawindao.

Basi Moyo-Mkuu alikuwa mtu mwenye nguvu, hivyo hakuwa na hofu; lakini sura zao kali ziliwatia wavulana mshtuko, nao wote wakamwandama Moyo-Mkuu wakimzunguka.

Mbona sasa, wavulana wangu! Mwatembea mbele, hodari kupita kiasi, palipo hapana sababu ya kuogopa; lakini jaribio la nguvu zenu lijapo, mnarudi nyuma.

Basi Moyo-Mkuu alipoufuta upanga wake ili afungue njia, akaja jitu mmoja jina lake Jitu Grim, aliyesema kwa sauti ya ukali, Mna haki gani kuja hapa?

Moyo-Mkuu:—Watu hawa wako safarini kwenda Mji wa Mbinguni, na hii ndiyo njia watakayoiendea, ijapokuwa wewe na wanyama wa mwitu.

Grim:—Hii si njia yao, wala hawataiendea. Nimekuja kuwazuia, na kwa ajili hiyo nitawategemeza wanyama wa mwitu.

Basi, kusema kweli, wanyama hawa walikuwa wakali sana, na sura zao za kutisha kiasi kwamba njia ilikuwa imeota magugu na majani kwa kutotumika. Na bado Grim akawaamuru wageuke, Kwa maana, akasema, hamtapita.

Lakini kiongozi wao akaja, akampiga kwa upanga wake kwa nguvu hata akamlazimisha kurudi nyuma.

Jitu Grim:—Je, utaniua katika nchi yangu mwenyewe?

Moyo-Mkuu:—Ni njia kuu ya Mfalme tunayosimama juu yake, na katika njia yake ndipo umewaweka wanyama hawa. Lakini hawa, walio chini ya uangalizi wangu, ijapokuwa dhaifu, wataendelea licha ya yote. Na kwa hayo akampiga pigo lililomwangusha chini; hivyo Jitu Grim akauawa.

Kisha Moyo-Mkuu akasema, Njooni sasa pamoja nami, wala hamtapata madhara kutoka kwa wale wanyama wawili. Basi wakapita, lakini wakitetemeka mwili mzima kwa kuona tu meno na makucha yao.

Hatimaye wakauona ule uwanja wa mlinzi, ambao mara wakaupandia, lakini wakafanya haraka zaidi kufika huko kwa kuwa giza lilikuwa likiingia. Basi walipofika langoni, kiongozi akagonga, na yule mtu wa uwanjani akasema kwa sauti kuu, Ni nani yupo?

Moyo-Mkuu:—Ni mimi.

Bwana Mlinzi:—Mbona sasa, Bwana Moyo-Mkuu? Ni nini kilichokuleta hapa saa hii ya usiku? Ndipo Moyo-Mkuu akamwambia ya kuwa amekuja na marafiki kadhaa walio safarini kwenda Sayuni.

Bwana Mlinzi:—Je, utaingia na kukaa hata kutakapopambazuka?

Moyo-Mkuu:—La, nitarudi kwa Bwana wangu usiku huu.

Christiana:—Ah, Bwana, sijui tutawezaje kuachana nawe, kwa maana ni kwa moyo wako hodari tunaodaiwa uhai wetu. Umetupigania, umetufundisha yaliyo haki, na imani yako na upendo wako havikuwa na mpaka.

Rehema:—Laiti tungekuwa nawe kuwa kiongozi wetu njia yote iliyobaki! Kwa maana watu dhaifu kama sisi tutawezaje kudumu katika njia iliyojaa taabu na mitego, kama hatuna rafiki wa kutuchukua?

Yakobo:—Tafadhali, Bwana, kaa nasi na kutusaidia, wakati njia tuiendayo ni ngumu hivyo kuipata.

Moyo-Mkuu:—Kama Bwana wangu apendavyo, ndivyo nitakavyofanya; kama akinituma kuungana nanyi tena, nitafurahi kuwahudumia. Lakini ni hapa mlipokosea kwanza, kwa maana aliponiamuru nije nanyi hata hapa, kama mngesema, Twakusihi umruhusu aende nasi hata mwisho, angeniruhusu kufanya hivyo. Lakini sasa lazima nirudi; hivyo kwaherini, Christiana mwema, Rehema, na wavulana wangu wapendwa, buriani nyote.

Ndipo Mlinzi, aliyeuweka uwanja, akamwuliza Christiana ametoka wapi na marafiki zake ni akina nani.

Christiana:—Natoka Mji wa Uharibifu, nami nilikuwa mke wa mtu mmoja Mkristo, aliyekufa.

Ndipo Mlinzi akaipiga kengele, kama ilivyo desturi yake nyakati kama hizo, na mlangoni akaja mjakazi, ambaye alimwambia: Nenda, ulifanye lijulikane ya kuwa Christiana, mke wa Mkristo, na wavulana wake wanne wamekuja safarini kwenda Mji wa Mbinguni.

Basi akaingia ndani na kuyaeleza haya yote. Na, oh, ni vifijo vya furaha vilivyotolewa maneno hayo yalipotoka kinywani mwake! Basi wote wakaja kwa haraka kwa Mlinzi; kwa maana Christiana alikuwa bado amesimama mlangoni.

Baadhi ya wale wenye heshima kuu wakamwambia, Christiana, ingia ndani, wewe mke wa mtu yule mwema, ingia ndani, wewe uliyebarikiwa, ingia ndani, pamoja na wote walio pamoja nawe.

Basi akaingia ndani, na wengine pamoja naye. Kisha wakawaamuru waketi katika chumba kikubwa, ambapo mkuu wa nyumba akaja kuwaona na kuwafariji wageni wake. Kisha akambusu kila mmoja wao. Lakini kwa kuwa ilikuwa usiku, na Christiana na wengine walikuwa wamechoka kwa hofu kuu waliyokuwa nayo, wangependa kwenda kupumzika.

La, wakasema wale wa nyumbani, kwanza kuleni chakula; kwa maana kwa vile Mlinzi alikuwa amesikia ya kuwa wako safarini, mwanakondoo alikuwa amechinjwa kwa ajili yao. Chakula kilipokwisha, na walipokuwa wameimba zaburi, Christiana akasema, Kama twaweza kuthubutu kuchagua, na tuwe katika chumba kile kilichokuwa cha Mkristo alipokuwa hapa.

Basi wakawapeleka huko, lakini kabla hajaenda kulala, Christiana akasema, Sikudhani, Mkristo wangu maskini alipoondoka na mzigo wake mgongoni, ya kuwa nami ningefanya jambo lilo hilo.

Rehema:—La, wala hukudhani wakati ule ya kuwa ungepumzika katika chumba kile kile alichokuwa amelala.

Christiana:—Na sivyo zaidi kuiona tena sura yake ipendwayo, yeye aliyekufa na kwenda zake, na kumsifu Bwana Mfalme pamoja naye; na hata hivyo sasa nadhani nitafanya hivyo.

Rehema:—Je, husikii kelele?

Christiana:—Sikiliza! kwa kadiri niwezavyo kufahamu, sauti tuzisikiazo zatoka katika kinubi, filimbi, na baragumu.

Rehema:—Sauti tamu nyumbani, sauti tamu hewani, sauti tamu moyoni, kwa furaha ya kuwa tupo hapa.

Hivyo Christiana na Rehema wakazungumza, kisha wakalala.

Basi asubuhi walipoamka, Christiana akamwambia Rehema: Ni nini kilichokufanya ucheke usingizini usiku uliopita? Je, ulikuwa katika ndoto?

Rehema:—Naam, na ilikuwa ndoto tamu. Lakini je, una hakika ya kuwa nilicheka?

Christiana:—Naam, ulicheka kana kwamba kutoka moyoni mwako kabisa. Tafadhali, Rehema, niambie ndoto hiyo.

Rehema:—Niliota ya kuwa nililala katika msitu mmoja wa faragha nikilia na kuomboleza, kwa sababu moyo wangu ulikuwa mgumu hivyo. Basi sikuwa nimekaa hapo muda mrefu nilipofikiri ya kuwa kuna watu waliokuja kunisikiliza nikinena usingizini; lakini niliendelea na maombolezo yangu. Hapo wakasema kwa kicheko ya kuwa mimi ni mpumbavu. Kisha nikamwona Mmoja Mng'aavu mwenye mabawa akinijia, aliyesema, Rehema, una nini? Naye aliposikia sababu ya huzuni yangu, akasema, Amani iwe kwako. Kisha akaja kunifuta machozi yangu na akanivika mavazi ya dhahabu, na kunivika mkufu shingoni mwangu, na taji kichwani mwangu. Kisha akanishika mkono na kusema, Rehema, njoo huku. Basi akapanda pamoja nami hata tukafika kwenye lango, ambalo alipiga hodi kisha akanipeleka kwenye kiti cha enzi ambacho mmoja aliketi juu yake. Mahali pale palikuwa pang'aavu kama nyota, la, zaidi kama jua. Nami nikadhani ya kuwa nilimwona Mkristo pale. Basi nikaamka kutoka usingizini. Lakini je, nilicheka?

Christiana:—Kucheka! Naam, na hivyo ndivyo ungeweza, kuona jinsi ulivyo katika hali njema! Kwa maana lazima uniruhusu nikuambie, ya kuwa kama uonavyo sehemu ya kwanza kuwa kweli, ndivyo utakavyoiona ya mwisho kuwa kweli.

Rehema:—Vema, nafurahi kwa ndoto yangu, kwa maana natumaini karibuni kuiona ikitimia, hata inifanye kucheka tena.

Christiana:—Nadhani sasa ni wakati mwafaka kuamka, na kujua yatupasayo kufanya.

Rehema:—Tafadhali, kama wakituomba tukae, na tufanye hivyo kwa vyovyote; kwa maana ningependa sana kujua zaidi juu ya wanawali hawa. Nadhani Busara, Utauwa, na Upendo, kila mmoja wao, wana sura nzuri sana.

Christiana:—Tutaona watakalofanya.

Basi wakashuka chini.

Ndipo Busara na Utauwa: Kama mtakaa, hapa mtapata yale nyumba itakayozalisha.

Upendo:—Naam, na hayo kwa moyo mwema.

Basi walikaa hapo kitambo, kwa faida yao kubwa.

Busara:—Christiana, nakusifu sana, kwa maana umewalea wavulana wako vema. Na Yakobo nimekuwa na mazungumzo marefu; ni mvulana mwema, naye amejifunza mengi yatakayoleta amani akilini mwake, awapo hai duniani humu, na katika ulimwengu ujao yatamfanya aione sura yake Yeye aketiye juu ya kiti cha enzi. Kwa upande wangu, nitawafundisha wana wako wote. Wakati huo huo, akawaambia: Bado imewapasa kuyatia maanani yote awezayo kuwafundisha Christiana, lakini zaidi ya yote, imewapasa kukisoma Kitabu cha Neno la Mungu, ambacho kilimtuma baba yenu mpendwa katika njia yake kuelekea nchi ya heri.

Kufikia wakati Christiana na wengine walipokuwa mahali hapa juma moja, mtu mmoja, jina lake Bwana Brisk, akaja kumposa Rehema, kwa nia ya kumwoa. Basi Rehema alikuwa mzuri wa kutazama, na akili yake nyakati zote ilikuwa juu ya kazi na kuwatunza waliomzunguka. Angefuma soksi kwa ajili ya maskini, na kuwapa wote vile vitu walivyokuwa na uhitaji wavyo.

Atanifanyia mke mwema wa nyumbani, alifikiri Brisk.

Siku moja Rehema akawaambia wale wa nyumbani: Je, mtaniambia mnavyomwaza Bwana Brisk?

Ndipo wakamwambia ya kuwa yule kijana angeonekana kuwa na hisia kubwa ya upendo wa Mungu, lakini ya kuwa walikuwa na hofu haukuufikia moyo wake, ambao walidhani ulishikamana mno na ulimwengu huu.

La basi, akasema Rehema, sitamtazama tena, kwa maana sitaki kizuizi kwa nafsi yangu.

Busara:—Kama utaendelea kama ulivyoanza, na kufanya kazi kwa bidii hivyo kwa ajili ya maskini, karibuni atapoa.

Basi mara ya pili alipokuja, akamkuta katika kazi yake.

Nini, bado unaifanya? akasema.

Rehema:—Naam.

Bwana Brisk:—Waweza kupata kiasi gani kwa siku?

Rehema:—Nafanya vitu hivi kwa faida ya wale niwafanyiao; na zaidi ya haya, kufanya mapenzi yake Yeye aliyeuawa msalabani kwa ajili yangu.

Kwa hayo uso wake ukashuka, wala hakuja tena kumwona.

Busara:—Je, sikukuambia ya kuwa Bwana Brisk karibuni atakukimbia? Naam, aweza kuonekana kumpenda Rehema, lakini Rehema na yeye hawapaswi kuikanyaga njia ile ile ya maisha bega kwa bega.

Basi Mathayo, mwana wa Christiana, akaugua, hivyo wakampelekea Bwana Skill amponye. Ndipo akasema: Niambieni anakula nini.

Christiana:—Vema, hakuna chakula hapa ila kile kilicho chema.

Bwana Skill:—Mvulana huyu ana ndani yake wingi wa chakula kibichi, ambacho nisipotumia njia kukiondoa, atakufa.

Samweli akamwambia Christiana, Ni nini ulichomwona Mathayo akiokota na kula tulipotoka lango lililopo mwanzoni mwa njia hii?

Christiana:—Yalikuwa ni baadhi ya matunda yaotayo hapo; nilimkemea kwa ajili yake.

Skill:—Nilikuwa na hakika ya kuwa ni chakula kibaya fulani; basi tunda lile ladhuru kuliko yote, kwa maana ni tunda kutoka mashamba ya Beelzebuli. Je, hakuna aliyewaonya juu yake? Wengine huanguka wafu wanapolila.

Ndipo Christiana akalia na kusema, Nitamfanyaje mwanangu? Tafadhali, Bwana, jaribu kwa uwezo wako wote kumponya, igharimu kadiri iwezavyo.

Ndipo Skill akampa dawa za ajabu, ambazo hakutaka kuzitwaa. Basi Christiana akaiweka moja yazo ncha ya ulimi wake. Oh, Mathayo, akasema, ni tamu, tamu kama zeri; kama unanipenda, kama unampenda Rehema, kama unaupenda uhai wako, itwae basi!

Basi baada ya muda akaitwaa, na akaona huzuni kwa dhambi yake. Maumivu yakamwisha kabisa, hata kwa fimbo aliweza kutembea, na akaenda chumba hata chumba kuzungumza na Rehema, Busara, Utauwa na Upendo.

Christiana:—Tafadhali, Bwana, vidonge hivi vyafaa kwa nini kingine?

Skill:—Vyafaa kwa wote wale waendao safarini kwenda Mji wa Mbinguni.

Christiana:—Nakusihi unitengenezee kisanduku kikubwa kilichojaa vyao, kwa maana kama naweza kuvipata hivi, sitatwaa vingine.

Skill:—Sina shaka ya kuwa kama mtu atavitumia tu ipasavyo, hangeweza kufa. Lakini Christiana mwema, vidonge hivi havitakuwa na faida usipovitoa kama nilivyofanya, nako ni katika bilauri ya huzuni kwa dhambi za wale wavitwaao. Basi akampa baadhi Christiana na wavulana wake wengine, na Rehema; akamwamuru Mathayo, pia, aangalie sana asile tena zabibu mbichi; kisha akawabusu, akaenda zake.

Basi, walipokuwa wamekaa hapa muda, wakaanza kuondoka. Ndipo Yusufu, aliyekuwa mwana wa tatu wa Christiana, akamwambia: Ulipaswa kutuma kwa nyumba ya Bwana Mfasiri kumsihi akubali ya kuwa Bwana Moyo-Mkuu aende nasi kama kiongozi wetu.

Mvulana mwema! akasema Christiana, sikuwa nimelifikiri.

Basi akaandika barua, na Mfasiri akamwambia yule mtu aliyeileta: Nenda, uwaambie ya kuwa nitamtuma.

Moyo-Mkuu akaja mara, naye akawaambia Christiana na Rehema, Bwana wangu amewapelekea divai na nafaka ya kukaangwa, na kwa wavulana tini na zabibu kavu.

Kisha wakaanza safari, na Busara na Utauwa wakaenda pamoja nao. Lakini kwanza Christiana akaaga kwa Mlinzi, aliyeliweka lango, na akaweka sarafu ndogo mkononi mwake huku akimshukuru kwa yote aliyowatendea yeye na wavulana wake wapendwa. Kisha akamwambia, Je, umewaona watu wakipita tangu tulipokuwa hapa?

Mlinzi:—Naam, nimewaona, na kumekuwa na wizi mkubwa katika njia hii kuu; lakini wezi walikamatwa.

Ndipo Christiana na Rehema wakasema wanaogopa sana kuiendea njia ile.

Mathayo:—Msiogope, madamu tunaye Bwana Moyo-Mkuu pamoja nasi kutuongoza.

Sasa nikaona katika ndoto yangu ya kuwa wakaendelea hata wakafika kwenye kilele cha kilima, ndipo Utauwa akasema: Oh, lazima nirudi kuchukua kile nilichokusudia kuwapa Christiana na Rehema, nacho kilikuwa orodha ya vile vitu vyote walivyokuwa wameviona katika nyumba tuishiyo. Juu ya hivi, akasema, nawasihi mtazame mara kwa mara, na kuvikumbuka kwa faida yenu.

Sasa wakashuka kilima hata kwenye Bonde la Unyenyekevu. Kilikuwa kilima kikali, na miguu yao iliteleza walipoenda; lakini walichukua tahadhari kubwa, na walipofika mguuni pake, Utauwa akamwambia Christiana: Hili ndilo bonde ambalo Mkristo alikutana na Apolioni na ambapo walikuwa na pigano lile kali ambalo najua lazima umelisikia. Lakini jipe moyo, madamu tunaye Bwana Moyo-Mkuu wa kutuongoza, hapana kitu hapa kitakachotudhuru, ila zile hofu zitokazo katika hofu zetu wenyewe. Na kwa habari ya Apolioni, watu wema wa mji, watuambiao ya kuwa jambo kama hilo lilitokea mahali kama pale, kwa madhara ya mtu kama huyo, hudhani ya kuwa pepo mchafu fulani hukaa mahali pale, na kumbe! ni kutoka katika tunda la matendo yao wenyewe mabaya mambo kama hayo yawapatayo. Kwa maana wale wakoseao lazima watazamie vitisho. Na hii ndiyo sababu bonde hili lina jina baya hivyo.

Yakobo:—Tazama, kuna nguzo yenye maneno juu yake, nitaenda kuyasoma.

Basi akaenda, akakuta ya kuwa maneno haya yalikuwa yamechongwa juu yake: Makosa aliyokutana nayo Mkristo kabla hajafika hapa, na mapigano aliyokuwa nayo mahali hapa, na yawaonye wote wajao kwenye Bonde la Unyenyekevu.

Bwana Moyo-Mkuu:—Si vigumu sana kupanda kama kushuka kilima hiki, na hilo laweza kusemwa juu ya vilima vichache tu katika sehemu hii ya dunia. Lakini tutamwacha mtu yule mwema, yupo mapumzikoni, naye alikuwa na pigano hodari na adui; Yeye akaaye juu na akubali tusipatwe na jambo baya zaidi nguvu zetu zitakapojaribiwa. Bonde hili lazaa matunda mengi.

Basi walipokuwa wakiendelea, wakakutana na mvulana aliyevaa nguo duni na aliyekuwa akichunga kondoo kadhaa. Alikuwa na uso mzuri wenye nuru, na alipoketi ukingoni aliimba wimbo.

Sikiliza, akasema Moyo-Mkuu, maneno ya wimbo wa mvulana yule.

Basi wakausikiliza.

“Aliye chini hana budi kutoogopa kuanguka, Aliye chini, hana kiburi, Aliye mpole nyakati zote atapata Mungu kuwa kiongozi wake.”

Ndipo Moyo-Mkuu akasema: Je, mnamsikia? Nathubutu kusema ya kuwa mvulana huyu aishi maisha ya furaha kama yeye aliyevaa hariri, na ya kuwa avaa zaidi ya mmea ule wauitao faraja-ya-moyo.

Samweli:—Muulize Moyo-Mkuu ni sehemu gani ya bonde hili ambapo Apolioni alikuja kupigana na Mkristo?

Moyo-Mkuu:—Pigano lilitokea katika sehemu ile ya uwanda iitwayo Uwanja-wa-Kusahau. Na kama wale waendao safarini, wakikutana na mshtuko, ni wakati wanapokiacha kukiona kile chema walicho nacho mkononi mwake Yeye akaaye juu.

Rehema:—Nadhani najisikia vema mahali hapa kama nilivyojisikia katika njia yetu yote iliyobaki. Bonde hili lina neema tamu, na latosheleza kabisa akili yangu; kwa maana napenda kuwa mahali kama hapa, ambapo hapana magurudumu ya gari kufanya kelele. Hapa mtu aweza kufikiri kitambo yeye ni nani, ametoka wapi, na kwa nini Mfalme amemuumba; hapa mtu aweza kutafakari na kuomba.

Papo hapo wakadhani ya kuwa ardhi waliyokanyaga ilitetemeka. Lakini kiongozi akawaamuru wajipe moyo, na kuiangalia vema miguu yao, wasije kwa bahati wakakutana na mtego fulani.

Ndipo Yakobo akaugua, lakini nadhani chanzo chake kilikuwa hofu, na Christiana akampa baadhi ya divai ambayo Bwana Mfasiri alikuwa ameiweka mikononi mwake, na vidonge vitatu ambavyo Bwana Skill alikuwa amevitengeneza, na mvulana akapata nafuu mara.

Kisha wakaendelea kitambo, na Christiana akasema, Ni kitu gani kile kilicho njiani? Kitu chenye umbo kama hilo sijakiona katika maisha yangu yote!

Yusufu akasema, Ni nini?

Ni kitu kiovu, mwanangu, kitu kiovu! akasema.

Yusufu:—Lakini ni kama nini?

Christiana:—Ni kama—siwezi kusema kama nini. Papo hapo kilikuwa mbali, sasa kipo karibu.

Moyo-Mkuu:—Vema, wale wenye hofu zaidi na wanikaribie mimi.

Kisha kikatoweka machoni pa wote.

Lakini walikuwa hawajaenda mbali Rehema alipotupa jicho nyuma, akaona mnyama mkubwa akija kwa kasi kwao kwa ngurumo kuu.

Kelele hii iliwafanya wote watetemeke kwa hofu ila kiongozi wao, aliyerudi nyuma na kuwaweka wengine mbele yake. Lakini yule mnyama alipoona ya kuwa Moyo-Mkuu alikusudia kupigana naye, akarudi nyuma, wala hakuonekana tena.

Basi walikuwa hawajaondoka mahali pale muda mrefu ukungu mkubwa ulipowashukia, hata wasiweze kuona.

Tutafanyaje? wakasema.

Kiongozi wao akawaambia wasiogope, bali wasimame kimya, na waone mwisho atakaouweka juu ya hili pia.

Ndipo Christiana akamwambia Rehema: Sasa naona yale aliyoyapitia Mkristo wangu maskini mpendwa; nimesikia mengi juu ya mahali hapa. Mtu maskini, alienda hapa katikati ya usiku, wala hapana aliyekuwa naye; lakini ni nani awezaye kusema Bonde la Uvuli wa Mauti lamaanisha nini, hata wanapokuja kuliona? Kuwa hapa kwaujaza kifua changu hofu!

Moyo-Mkuu: Yaonekana sasa kana kwamba dunia na makomeo yake yametuzunguka. Sitaki kujisifu, lakini natumaini bado tutaifanya njia yetu. Njooni, na tuombe nuru kwake Yeye awezaye kuitoa.

Basi wakalia na kuomba. Na kwa vile njia sasa ilikuwa laini zaidi, wakaenda moja kwa moja.

Rehema:—Kuwa hapa si tamu kama ilivyokuwa kwenye Lango, au kwa Bwana Mfasiri, au katika nyumba njema tuliyokuwa mwisho.

Oh, akasema mmoja wa wavulana, si vibaya sana kupita mahali hapa kama ilivyo kukaa hapa milele; kwa kadiri nijuavyo tunapaswa kuiendea njia hii ili makao yetu ya mwisho yatuonekane yaliyobarikiwa zaidi.

Moyo-Mkuu:—Umesema vema, Samweli; sasa wanena kama mtu mzima.

Samweli:—Kwani, kama kweli nikitoka mahali hapa, nadhani nitakithamini kile kilicho na nuru na chema kuliko nilivyofanya maisha yangu yote.

Moyo-Mkuu:—Tutakuwa nje baada ya muda.

Basi wakaendelea.

Yusufu:—Je, hatuwezi kuuona mwisho wa bonde hili bado?

Moyo-Mkuu:—Angalia miguu yako, kwa maana karibuni utakuwa mahali penye mitego.

Basi wakaangalia sana.

Moyo-Mkuu:—Watu huja hapa wala hawaji na kiongozi; ndiyo sababu hufa kwa mitego wakutananayo njiani. Mkristo maskini! ni ajabu ya kuwa aliweza kutoka mahali hapa, na kuwa salama. Lakini Mungu alikaa katika nafsi yake, naye alikuwa na moyo hodari, wake mwenyewe, ama sivyo asingeliweza kuifanya.

Christiana:—Ningetamani kungekuwa na nyumba ya wageni hapa ambapo sote tungeweza kupumzika.

Vema, akasema Bwana Honest—mmoja ambaye ndipo wamekutana naye—kuna mahali kama hapo si mbali.

Basi huko wakaenda, na mwenyeji, ambaye jina lake ni Gayo, akasema: Ingieni ndani, kwa maana nyumba yangu ilijengwa kwa ajili ya watu kama nyinyi tu.

Moyo-Mkuu:—Gayo mwema, na tule chakula cha jioni. Una nini kwa ajili yetu kula? Tumepita katika taabu kubwa, na tuna uhitaji mkubwa wa chakula.

Gayo:—Ni kuchelewa mno kwetu kutoka nje na kutafuta chakula; lakini katika hicho tulicho nacho mtakula.

Ndipo chakula kikaandaliwa, na karibu na mwisho wa karamu wote wakaketi kuzunguka meza kupasua kokwa, ndipo Honest mzee akamwambia Gayo, Niambie mstari huu wamaanisha nini:

Alikuwako mtu, na wengine walimhesabu mwenda wazimu; Kadiri mtu huyu alivyozidi kutoa ndivyo alivyozidi kuwa navyo.

Ndipo vijana wote wakatoa dhana juu ya kile Gayo angesema kwalo; basi akaketi kimya kitambo, kisha akasema:

Yeye atoaye mali zake kwa maskini, Atapata kadiri iyo hiyo na mara kumi zaidi.

Yusufu:—Sikudhani, Bwana, ya kuwa ungeligundua.

Gayo:—Ah! Nimejifunza kwa Bwana wangu kuwa mkarimu, nami naona nafaidika kwalo.

Ndipo Samweli akamwambia Christiana kwa sauti ya chini, Hii ni nyumba ya mtu mwema; na tukae muda mrefu, na kwa nini Mathayo asimwoe Rehema hapa?

Gayo aliposikia akisema hivi, akanena: Kwa moyo wangu wote. Naye akampa Rehema kwa Mathayo kuwa mke.