Sura 9 · dakika 12 za kusoma
Tafsiri ya AI — inasubiri mapitio ya mzawa
Ni Nani Atakayeokoa?
“Je! hakuna zeri katika Gileadi? Hakuna tabibu huko? Basi mbona afya ya binti ya watu wangu hairudishwi?”—Yer. 8:22.
“Rudini, enyi watoto wenye kurudi nyuma, nami nitaponya kurudi nyuma kwenu. Tazama, tumekujia wewe; kwa maana wewe u BWANA, Mungu wetu.”—Yer. 3:22.
“Uniponye, Ee Bwana, nami nitaponywa.”—Yer. 12:14.
“Ole wangu, maskini mimi! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti? Namshukuru Mungu, kwa Yesu Kristo Bwana wetu. Sheria ya Roho wa uzima ule ulio katika Kristo Yesu imeniacha huru, mbali na sheria ya dhambi na mauti.”—Rum. 7:24, 8:2.
Katika mojawapo ya makongamano yetu, bwana mmoja alinijia kuniomba shauri na msaada. Ilikuwa dhahiri kuwa alikuwa Mkristo mwenye bidii na aliyefundishwa vema. Kwa miaka kadhaa alikuwa katika mazingira magumu sana, akijaribu kumshuhudia Kristo. Matokeo yake yalikuwa hisia ya kushindwa na ya kukosa furaha. Lalamiko lake lilikuwa kwamba hakuwa na hamu ya Neno, na kwamba ijapokuwa aliomba, ilikuwa kana kwamba moyo wake haukuwamo. Akizungumza na wengine, au akitoa kijikaratasi, alifanya hivyo kwa hisia ya wajibu tu: pendo na furaha havikuwapo. Alitamani kujazwa Roho wa Mungu, lakini kadiri alivyozidi kuutafuta, ndivyo ulivyoonekana kuwa mbali zaidi. Aifikirie nini hali yake, na je, kulikuwa na njia yo yote ya kutoka humo?
Jibu langu lilikuwa kwamba jambo lote lilionekana kwangu kuwa rahisi sana; alikuwa akiishi chini ya sheria wala si chini ya neema. Maadamu aliendelea hivyo, hakungeweza kuwapo badiliko lo lote. Alisikiliza kwa makini, lakini hakuweza kuona barabara maana yangu.
Nikamkumbusha tofauti, ule upinzani kamili, uliopo kati ya sheria na neema. Sheria hudai; neema hukirimu. Sheria huamuru, lakini haitoi nguvu za kutii; neema huahidi, na hutimiza, hufanya yote tunayopaswa kufanya. Sheria hulemea, na huangusha chini na kuhukumu; neema hufariji, na hutia nguvu na furaha. Sheria humwelekea mtu mwenyewe, ajitahidi kwa kadiri ya uwezo wake; neema humwelekeza Kristo aitende yote. Sheria huita jitihada na taabu, na hutusukuma kuelekea lengo tusiloweza kamwe kulifikia; neema hutenda ndani yetu mapenzi yote ya Mungu yaliyobarikiwa. Nikamwonyesha ya kwamba hatua yake ya kwanza ingepaswa kuwa, badala ya kushindana na kushindwa huku kote, kukukubali kabisa, pamoja na fundisho la kutokuwa na uwezo kwake mwenyewe, kama Mungu alivyokuwa akitaka kumfundisha, na, kwa kukiri huku, kujishusha chini mbele za Mungu katika hali ya kutokuwa na msaada kabisa. Hapo ndipo mahali ambapo angejifunza kwamba, neema isipompa ukombozi na nguvu, kamwe hangeweza kutenda vema kuliko alivyokwisha tenda, na kwamba neema kweli ingemtendea yote. Ilimpasa atoke chini ya sheria na nafsi na jitihada, akachukue nafasi yake chini ya neema, akimwacha Mungu aitende yote.
Katika mazungumzo yaliyofuata aliniambia kwamba utambuzi wa ugonjwa ulikuwa sahihi. Alikubali ya kuwa neema lazima itende yote. Walakini, wazo la kwamba ni lazima tufanye jambo fulani, kwamba yatupasa angalau kuleta uaminifu wetu ili kuuhakikishia kazi ya neema, lilikuwa na kina kikubwa kiasi kwamba aliogopa maisha yake hayangetofautiana sana; hangeweza kustahimili taabu ya matatizo mapya aliyokuwa akiyaingia sasa. Katikati ya bidii ile kubwa yote, kulikuwa na mkondo wa chini wa kukata tamaa; hakuweza kuishi kama alivyojua ilivyompasa. Nimekwisha sema, katika sura ya kwanza, kwamba katika baadhi ya mikutano yetu nilikuwa nimeona sauti hii ya kukosa tumaini. Wala hakuna mhudumu aliyekutana kwa ukaribu na nafsi zitafutazo kuishi kwa ajili ya Mungu kabisa, “kuenenda kama ipasavyo Bwana, kwa kumpendeza kabisa,” asiyejua ya kuwa hali hii huifanya maendeleo ya kweli kuwa yasiyowezekana. Kunena hasa juu ya upungufu wa maombi, na tamaa ya kuishi maisha yenye maombi zaidi, matatizo ya kukabiliwa nayo ni mengi kama nini! Mara nyingi tumeazimia kuomba zaidi na vema zaidi, nasi tumeshindwa. Hatuna nguvu za utashi walizo nazo baadhi ya watu, za kugeuka na kubadili tabia zetu kwa azimio moja. Msongamano wa wajibu ni mkubwa kama ulivyokuwa sikuzote; ni vigumu sana kupata wakati wa kuomba zaidi; furaha ya kweli katika maombi, ambayo ingetuwezesha kudumu, ndiyo tusiyoihisi; hatuna uwezo wa kusihi na kuomba dua, kama ilivyotupasa; maombi yetu, badala ya kuwa furaha na nguvu, ni chanzo cha kujihukumu na shaka bila kikomo. Nyakati nyingine tumeomboleza na kukiri na kuazimia; lakini, kusema kweli halisi, hatutazamii, kwa maana hatuioni njia ya, badiliko lo lote kubwa.
Ni dhahiri kwamba maadamu roho hii inatawala, hakuwezi kuwa na matumaini mengi ya kuboreka. Kukata tamaa lazima kulete kushindwa. Mojawapo ya makusudi ya kwanza ya tabibu ni sikuzote kuamsha tumaini; bila hili yeye ajua ya kuwa dawa zake mara nyingi zitafaidi kidogo. Hakuna fundisho lo lote litokalo katika Neno la Mungu juu ya wajibu, uhitaji wa haraka, na pendeleo lililobarikiwa la kuomba zaidi, la maombi yenye nguvu, litakalofaa, wakati ile sauti ya siri inaposikika: Hakuna tumaini. Uangalifu wetu wa kwanza lazima uwe kuutafuta chanzo kilichofichika cha kushindwa na kukata tamaa, kisha kuonyesha jinsi ukombozi ulivyo wa hakika kwa jinsi ya Mungu. Yatupasa, tusipotaka kutosheka na hali yetu, kusikiliza na kuungana katika swali, “Je! hakuna zeri katika Gileadi? Hakuna tabibu huko? Basi mbona afya ya binti ya watu wangu hairudishwi?” Yatupasa kusikiliza, na kuipokea mioyoni mwetu, ile ahadi ya Mungu pamoja na jibu iliyolipata: “Rudini, enyi watoto wenye kurudi nyuma, nami nitaponya kurudi nyuma kwenu. Tazama, tumekujia wewe; kwa maana wewe u BWANA, Mungu wetu.” Yatupasa kuja na maombi ya binafsi, na imani ya kwamba kutakuwa na jibu la binafsi. Je, hata sasa tusianze kulidai kuhusu upungufu wa maombi, na kuamini ya kuwa Mungu atatusaidia: “Uniponye, Ee Bwana, nami nitaponywa.”
Sikuzote ni jambo la maana kupambanua kati ya dalili za ugonjwa na ugonjwa wenyewe. Udhaifu na kushindwa katika maombi ni ishara ya udhaifu katika maisha ya kiroho. Mgonjwa akimwomba tabibu ampe kitu cha kuchochea mpwito wake ulio dhaifu, angeambiwa kwamba hilo lingemfaidi kidogo tu. Mpwito ni kipimo cha hali ya moyo na mfumo mzima: tabibu hujitahidi afya irudishwe. Lile ambalo kila mtu apendaye kuomba kwa uaminifu na kwa nguvu zaidi lazima alijifunze ni hili, ya kwamba maisha yake yote ya kiroho yamo katika hali ya ugonjwa, na yahitaji kurudishwa. Ni pale ajapo kutazama, si mapungufu yake katika maombi tu, bali upungufu ulio katika maisha ya imani, ambao dalili yake ni huu, ndipo atakapotambua kabisa uzito wa ugonjwa huo. Hapo ndipo ataona uhitaji wa badiliko kubwa katika maisha na mwenendo wake wote, kama maisha yake ya maombi, ambayo ni mpwito tu wa mfumo wa kiroho, yatakuwa yaonyesha afya na nguvu. Mungu ametuumba hivi kwamba utumizi wa kila kazi yenye afya huleta furaha. Maombi yamekusudiwa kuwa rahisi na ya kiasili kama vile kupumua au kufanya kazi kwa mtu mwenye afya. Kusita tunakohisi, na kushindwa tunakokiri, ni sauti ya Mungu mwenyewe ituitayo tuutambue ugonjwa wetu, na tumjie apate kutuponya kama alivyoahidi.
Basi ni upi sasa ugonjwa ambao upungufu wa maombi ni dalili yake? Hatuwezi kupata jibu lililo bora kuliko lile lililoonyeshwa katika maneno haya, “Ninyi hammo chini ya sheria, bali chini ya neema.”
Hapa tumependekeza uwezekano wa aina mbili za maisha ya Kikristo. Yaweza kuwapo maisha yaliyo nusu chini ya sheria na nusu chini ya neema; au, maisha yaliyo chini ya neema kabisa, katika uhuru kamili kutoka jitihada za nafsi, na uzoefu kamili wa nguvu ya Mungu iwezayo kuutoa. Mwamini wa kweli aweza bado kuwa akiishi nusu chini ya sheria, katika nguvu za jitihada za nafsi, akijikaza kutenda lile asiloweza kulitimiza. Kushindwa kunakoendelea katika maisha yake ya Kikristo anakokiri kwatokana na jambo hili moja: humtumaini nafsi yake, na hujaribu kutenda kwa uwezo wake wote. Kweli yeye huomba na kumtazamia Mungu amsaidie, lakini bado ni yeye, katika nguvu zake, akisaidiwa na Mungu, atakayeitenda kazi. Katika Nyaraka kwa Warumi, na Wakorintho, na Wagalatia, twajua jinsi Paulo anavyowaambia ya kuwa hawakuipokea tena roho ya utumwa, ya kwamba wako huru mbali na sheria, ya kwamba si watumwa tena bali wana; ya kwamba wajihadhari na jambo lo lote zaidi ya kunaswa tena na nira ya utumwa. Kila mahali ni tofauti kati ya sheria na neema, kati ya mwili, ulio chini ya sheria, na Roho, aliye kipawa cha neema, na ambaye kwake neema huitenda kazi yake yote. Katika siku zetu, kama vile katika zile zama za kwanza, hatari kubwa ni kuishi chini ya sheria, na kumtumikia Mungu katika nguvu za mwili. Kwa wingi wa Wakristo yaonekana kuwa ndiyo hali wanamokaa maisha yao yote. Ndiyo sababu ya kukosekana kwa kiasi kikubwa hivyo kwa maisha matakatifu ya kweli na nguvu katika maombi. Hawajui ya kuwa kushindwa kwote kwaweza kuwa na chanzo kimoja tu: Watu hutafuta kujitendea wenyewe lile ambalo neema peke yake yaweza kulitenda ndani yao, lile ambalo neema kwa hakika kabisa italitenda.
Wengi hawatakuwa tayari kukiri kwamba huu ndio ugonjwa wao, kwamba hawaishi “chini ya neema.” Haiwezekani, wao husema. “Kutoka kilindi cha moyo wangu,” apaza sauti Mkristo mmoja, “naamini na najua ya kuwa hakuna jema lo lote ndani yangu, na ya kwamba nadaiwa kila kitu kwa neema peke yake.” “Nimeitumia maisha yangu,” asema mhudumu mmoja, “na nikaona utukufu wangu katika kuhubiri na kutukuza mafundisho ya neema ya bure.” “Nami,” ajibu mmisionari mmoja, “ningewezaje kamwe kufikiri kuwaona wapagani wakiokolewa, kama tumaini langu pekee lisingekuwa katika ujumbe niliouleta, na nguvu niliyoitumaini, ya neema ya Mungu izidiyo.” Bila shaka huwezi kusema ya kuwa kushindwa kwetu katika maombi, ambako kwa huzuni twakukiri, kwatokana na sisi kutoishi “chini ya neema”? Huu hauwezi kuwa ugonjwa wetu.
Twajua jinsi mtu awezavyo mara nyingi kuwa mgonjwa wa ugonjwa fulani bila kujua. Kile akihesabuo kuwa udhaifu mdogo hujitokeza kuwa ugonjwa wa hatari. Tusiwe na hakika kupita kiasi kwamba sisi, kwa kadiri kubwa, hatuishi bado “chini ya sheria,” hali tukijidhania kuwa twaishi “chini ya neema” kabisa. Mara nyingi sana sababu ya kosa hili ni maana finyu iliyoambatanishwa na neno “neema.” Kama vile tumfinyavyo Mungu mwenyewe, kwa fikira zetu ndogo au zisizoamini juu yake, ndivyo tuifinyavyo neema yake wakati ule ule tunaposhangilia maneno kama “utajiri wa neema,” “neema izidiyo sana.” Je, neno lenyewe, “neema izidiyo,” tangu kitabu cha Bunyan na kuendelea, halikufungiwa katika ile kweli moja kuu iliyobarikiwa ya kuhesabiwa haki bure pamoja na msamaha unaofanywa upya sikuzote na utukufu wa milele kwa mwenye dhambi aliye mchafu kuliko wote, huku ile kweli nyingine iliyobarikiwa vivyo hivyo ya “neema izidiyo” katika utakaso haijulikani kabisa. Paulo aandika: “Zaidi sana wale wapokeao wingi wa neema watatawala katika uzima kwa Yesu Kristo.” Kutawala huko katika uzima, kama mshindi juu ya dhambi, ni hata hapa duniani. “Dhambi ilipozidi” moyoni na maishani, “neema ilizidi kuwa nyingi zaidi, ili neema itawale kwa njia ya haki” katika maisha na nafsi yote ya mwamini. Ni juu ya kutawala huku kwa neema nafsini ndipo Paulo aulizapo, “Je! tutende dhambi kwa sababu tu chini ya neema?” naye ajibu, “Hasha.” Neema si msamaha wa dhambi tu, bali ni nguvu juu ya dhambi; neema huchukua nafasi ile dhambi iliyokuwa nayo maishani, na hujitwika, kama vile dhambi ilivyotawala ndani kwa nguvu za mauti, kutawala kwa nguvu za uzima wa Kristo. Ni juu ya neema hii Kristo aliponena, “Neema yangu yakutosha,” naye Paulo akajibu, “Nitajisifu katika udhaifu wangu; kwa maana niwapo dhaifu ndipo nilipo na nguvu.” Ni juu ya neema hii, ambayo, tunapokuwa tayari kujikiri kuwa hatuna uwezo wala msaada kabisa, huingia kutenda yote ndani yetu, ndiyo ambayo Paulo afundishayo penginepo, “Mungu aweza kuwazidishieni neema yote, ili mkiwa siku zote na utoshelevu wote katika mambo yote, mpate kuzidi sana katika matendo mema yote.”
Mara nyingi imetokea kwamba mtafutaji wa Mungu na wokovu amekisoma Biblia yake muda mrefu, na bado kamwe hakuiona kweli ya kuhesabiwa haki kwa imani kuliko huru na kamili na kwa papo hapo. Mara macho yake yalipofumbuliwa, naye akaikubali, alishangaa kuiona kila mahali. Vivyo hivyo waamini wengi, washikao mafundisho ya neema ya bure kama yanavyohusu msamaha, kamwe hawajaiona maana yake ya ajabu ijitwikayo kuyatenda maisha yetu yote ndani yetu, na kwa kweli kutupa nguvu kila dakika kwa lo lote ambalo Baba angependa tuwe na tutende. Nuru ya Mungu iangazapo mioyoni mwetu kwa kweli hii iliyobarikiwa, twajua Paulo amaanishalo, “Si mimi, bali neema ya Mungu.” Hapo tena wapata yale maisha ya Kikristo yenye pande mbili. Yale, ambamo lile “Si mimi”—mimi si kitu, siwezi kutenda lo lote—bado halijawa kweli. Na yale mengine, wakati ule ubadilishano wa ajabu ulipofanyika, na neema ikachukua nafasi ya jitihada zetu, nasi twasema na twajua, “Ni hai, wala si mimi tena, bali Kristo yu hai ndani yangu.” Ndipo yaweza kuwa uzoefu wa maisha yote: “Neema ya Bwana wetu ilizidi mno, pamoja na imani na pendo lililo katika Kristo Yesu.”
Mpendwa mwana wa Mungu! wadhani nini, je haiwezekani kuwa hili ndilo lililopungua katika maisha yako, chanzo cha kushindwa kwako katika maombi? Hukujua jinsi neema ingekuwezesha kuomba, kama maisha yote yangekuwa chini ya nguvu yake mara moja. Ulitafuta kwa jitihada ya bidii kushinda kusita au ufu wako katika maombi, lakini ukashindwa. Ulijikaza kwa kila kichocheo cha aibu au pendo ulichoweza kufikiria ili ujichochee kufanya hivyo, lakini haikusaidia. Je, si vyema kumwuliza Bwana kama huo ujumbe nikuletao mimi kama mtumishi wake usiweze kuwa wa kweli zaidi kwako kuliko udhaniavyo? Upungufu wako wa maombi watokana na hali ya maisha iliyo na ugonjwa, na ugonjwa huo si kitu ila hiki—hukuupokea, kwa maisha ya kila siku na kila wajibu, wokovu kamili unaoletwa na neno hili: “Ninyi hammo chini ya sheria, bali chini ya neema.” Kama ulivyo mwenye kuenea kote na kwenda ndani ule wito wa sheria na kutawala kwa dhambi, naam, kwa kuzidi sana zaidi, ndivyo ilivyo maandalizi ya neema na nguvu ambayo kwayo yatufanya kutawala katika uzima. (Kidokezo B.)
Katika sura ifuatiayo ile ambamo Paulo aliandika, “Ninyi hammo chini ya sheria, bali chini ya neema,” hutupa taswira ya maisha ya mwamini chini ya sheria, pamoja na uzoefu wenye uchungu ambao huishilia humo: “Ole wangu, maskini mimi! ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti?” Jibu lake kwa swali hilo, “Namshukuru Mungu, kwa Yesu Kristo Bwana wetu,” huonyesha ya kuwa kuna ukombozi kutoka maisha yaliyofungwa mateka chini ya tabia mbaya ambazo zimepiganwa nazo bure. Ukombozi huo ni kwa Roho Mtakatifu atoaye uzoefu kamili wa lile ambalo uzima wa Kristo waweza kulitenda ndani yetu: “Sheria ya Roho wa uzima ule ulio katika Kristo Yesu imeniacha huru, mbali na sheria ya dhambi na mauti.” Sheria ya Mungu ingeweza tu kutupeleka katika nguvu za sheria ya dhambi na mauti. Neema ya Mungu yaweza kutuingiza, na kututunza, katika uhuru wa Roho. Twaweza kufanywa huru kutoka maisha ya huzuni chini ya nguvu iliyotuchukua mateka, hata tusifanye tuliyoyataka. Roho wa uzima ulio katika Kristo aweza kutuweka huru kutoka kushindwa kwetu kusikoisha katika maombi, na kutuwezesha katika hili nalo, kuenenda kama ipasavyo Bwana, kwa kumpendeza kabisa.
Ee! usikate tamaa, usivunjike moyo; kuna zeri katika Gileadi; kuna Tabibu huko; kuna uponyaji kwa ugonjwa wetu. Lisilowezekana kwa mwanadamu, laweza kwa Mungu. Lile usiloona uwezekano wo wote wa kulitenda, neema italitenda. Ukiri ugonjwa; mtumaini Tabibu; dai uponyaji; omba lile ombi la imani, “Uniponye, nami nitaponywa.” Wewe nawe waweza kuwa mtu wa maombi, na kuomba lile ombi lenye nguvu lifaalo sana.