Unyenyekevu na Utakatifu

“Simama peke yako, usinikaribie, kwa maana mimi ni mtakatifu kuliko wewe.” Isaya 65:5.

Twanena juu ya harakati ya Utakatifu ya nyakati zetu, nasi twamsifu Mungu kwa ajili yake. Twasikia mengi juu ya watafutao utakatifu na wakiri wake, juu ya mafundisho na mikutano ya utakatifu. Kweli zilizobarikiwa za utakatifu ndani ya Kristo, na utakatifu kwa imani, zasisitizwa kama haikupata kuwa kamwe. Jaribu kuu la kama utakatifu tunaokiri kuupata ni kweli na uzima, litakuwa ni kama wadhihirika katika unyenyekevu unaozidi auzaao. Katika kiumbe, unyenyekevu ndilo jambo moja lihitajikalo ili utakatifu wa Mungu upate kukaa ndani yake na kuangaza kupitia yeye. Katika Yesu, yule Mtakatifu wa Mungu atufanyaye watakatifu, unyenyekevu wa Kimungu ndio uliokuwa siri ya maisha yake, kifo chake na kukwezwa kwake; jaribu moja lisilokosea la utakatifu wetu litakuwa unyenyekevu mbele za Mungu na wanadamu utakaotutia alama. Unyenyekevu ndio chanua na uzuri wa utakatifu.

Alama kuu ya utakatifu wa uongo ni kukosa kwake unyenyekevu. Kila atafutaye utakatifu apaswa kujilinda, ili kile kilichoanzwa katika roho kisikamilishwe katika mwili bila yeye kutambua, na kiburi kikaingia kwa siri mahali ambapo hakitarajiwi hata kidogo. Watu wawili walipanda hekaluni kuomba, mmoja Farisayo na mwingine mtoza ushuru. Hakuna mahali wala cheo kitakatifu kiasi kwamba Farisayo hawezi kuingia humo. Kiburi chaweza kuinua kichwa chake katika hekalu la Mungu lenyewe, na kuifanya ibada yake kuwa jukwaa la kujitukuza kwake.

Tangu wakati Kristo alipokifichua kiburi chake hivyo, Farisayo amevaa vazi la mtoza ushuru; naye aungamaye udhambi wa ndani, sawasawa na yule akiriye utakatifu wa juu kabisa, ni lazima awe macho. Hasa tunapotaka sana mioyo yetu iwe ndani ya hekalu la Mungu, tutawakuta wale watu wawili wakipanda kuomba. Naye mtoza ushuru atagundua kwamba hatari yake haitoki kwa Farisayo aliye kando yake, amdharauye, bali kwa Farisayo aliye ndani, amsifuye na kumkweza.

Katika hekalu la Mungu, tudhaniapo tuko patakatifu pa patakatifu, mbele ya uso wa utakatifu wake, na tujihadhari na kiburi. “Ikawa siku moja wana wa Mungu walipokuja kujihudhurisha mbele za BWANA, Shetani naye akaja kati yao.” Ayubu 1:6. “Ee Mungu, nakushukuru kwa kuwa mimi si kama watu wengine walivyo, wanyang’anyi, wadhalimu, wazinzi, wala kama huyu mtoza ushuru.” Luka 18:11. Ni katika kile hasa kilicho sababu ya kushukuru; ni katika shukrani hiyo hiyo tumtoleayo Mungu. Yaweza kuwa katika kuungama kwenyewe kwamba Mungu ndiye aliyefanya yote, ndipo nafsi ipatapo sababu ya kujiridhisha. Naam, hata hekaluni, panaposikika lugha ya toba na ya kutegemea rehema ya Mungu peke yake, Farisayo aweza kuipokea nyimbo ya sifa, na katika kumshukuru Mungu, awe akijipongeza mwenyewe.

Kiburi chaweza kujivika mavazi ya sifa au ya toba. Ijapokuwa maneno haya, “Mimi si kama watu wengine walivyo,” yanakataliwa na kuhukumiwa, roho yake mara nyingi mno yaweza kupatikana katika hisia zetu na lugha yetu kwa waabudu wenzetu na wanadamu wenzetu. Ungependa kujua kama kweli ni hivyo? Sikiliza tu jinsi Makanisa na Wakristo wanavyonenana mara nyingi. Ni kidogo kama nini cha upole na uanana wa Yesu kionekanacho!

Yakumbukwa kidogo mno kwamba unyenyekevu wa ndani lazima uwe sauti kuu ya yale watumishi wa Yesu wanenayo juu ya nafsi zao au juu ya mwenzake. Je, hayako Makanisa mengi au makusanyiko ya watakatifu, misheni au makongamano, vyama au kamati, hata misheni nyingi huko kwa wapagani, ambapo upatano umevunjwa na kazi ya Mungu kuzuiwa kwa sababu watu wahesabiwao kuwa watakatifu wamethibitisha, kwa kuudhika upesi, haraka, kukosa saburi, kujitetea, kujidai, hukumu kali na maneno yasiyo ya wema, kwamba kila mmoja hakumhesabu mwenzake kuwa bora kuliko nafsi yake, na kwamba utakatifu wao una kidogo mno cha upole wa watakatifu?

Katika historia ya kiroho, watu waweza kuwa wamepata nyakati za kunyenyekezwa sana na za kuvunjwa moyo, lakini hii ni tofauti na kuvikwa unyenyekevu, kuwa na roho ya unyenyekevu, kuwa na ule unyenyekevu wa nia ambao kwao kila mmoja hujihesabu kuwa mtumishi wa wengine, na hivyo huidhihirisha ile nia iliyokuwa katika Kristo Yesu pia. “Usinikaribie, kwa maana mimi ni mtakatifu kuliko wewe.” Isaya 65:5. Ni dhihaka kama nini juu ya utakatifu! Yesu yule Mtakatifu ndiye yule Mnyenyekevu; aliye mtakatifu kuliko wote atakuwa daima mnyenyekevu kuliko wote. Hakuna aliye mtakatifu ila Mungu; kwa hiyo, tuna utakatifu kadiri tulivyo naye Mungu.

Unyenyekevu wetu halisi ni kile tulicho nacho cha Mungu, kwa sababu unyenyekevu si kitu ila kutoweka kwa nafsi katika kuona kwamba Mungu ni yote. Aliye mtakatifu kuliko wote atakuwa mnyenyekevu kuliko wote. Ole! Ijapokuwa Myahudi ajisifuye waziwazi wa siku za Isaya hapatikani mara nyingi — hata tabia zetu zimetufundisha tusinene hivyo — mara ngapi roho yake ingali ikionekana, iwe kwa watakatifu wenzetu au kwa watoto wa ulimwengu.

Katika roho ambayo kwayo maoni hutolewa, kazi huchukuliwa, na makosa hufichuliwa, mara ngapi, ijapokuwa vazi ni la mtoza ushuru, sauti ingali ni ya Farisayo. “Ee Mungu, nakushukuru kwa kuwa mimi si kama watu wengine walivyo.” Je, waweza kupatikana unyenyekevu wa namna hiyo, hata watu wajihesabu kwa kweli kuwa chini ya aliye mdogo wa watakatifu wote, watumishi wa wote? Upo — “upendo hauhusudu; upendo hautakabari; haujivuni” 1 Wakorintho 13:4 — pale roho ya upendo imwagwapo moyoni, pale asili ya Kimungu izaliwapo kikamilifu, pale Kristo Mwana-Kondoo wa Mungu aliye mpole na mnyenyekevu aumbwapo kweli ndani.

Hapo pana nguvu ya upendo mkamilifu ujisahauo na kuiona baraka yake katika kuwabariki wengine, katika kuchukuliana nao na kuwaheshimu, hata wawe dhaifu kiasi gani. Upendo huu uingiapo, Mungu huingia. Na Mungu aingiapo kwa nguvu yake na kujifunua kuwa yeye ni yote, hapo kiumbe huwa si kitu. Kiumbe kiwapo si kitu mbele za Mungu, hakiwezi kuwa ila mnyenyekevu kwa kiumbe mwenzake. Uwepo wa Mungu hauwi jambo la nyakati na majira, bali kifuniko ambacho chini yake nafsi hukaa siku zote, na kujishusha kwake kwa ndani mbele za Mungu huwa mahali patakatifu pa uwepo wake ambapo maneno na kazi zake zote hutokea.

Mungu na atufundishe kwamba mawazo, maneno, na hisia zetu juu ya wenzetu ndilo jaribu lake la unyenyekevu wetu kwake, na kwamba unyenyekevu wetu mbele zake ndiyo nguvu pekee iwezayo kutuwezesha kuwa wanyenyekevu daima na wenzetu. Unyenyekevu wetu lazima uwe uzima wa Kristo, Mwana-Kondoo wa Mungu, ndani yetu.

Waalimu wote wa utakatifu, wawe mimbarini au jukwaani, na wote watafutao utakatifu, wawe chumbani cha ndani au kongamanoni, na waonywe. Hakuna kiburi kilicho hatari namna hiyo, kwa sababu hakuna kilicho cha hila na cha kunyemelea namna hiyo, kama kiburi cha utakatifu. Si kwamba mtu husema, wala hata kuwaza, “Usinikaribie, kwa maana mimi ni mtakatifu kuliko wewe.” Isaya 65:5. La hasha, wazo hilo lingetazamwa kwa machukizo. Lakini huota, pasipo yeye kutambua, tabia iliyofichika ya nafsi, ijihisiayo kuridhika kwa yale iliyoyafikia, wala isiyoweza kujizuia kuona jinsi ilivyo mbele sana ya wengine.

Chaweza kutambulikana, si sikuzote katika kujidai au kujisifu kwa namna ya pekee, bali katika kukosekana tu kwa kule kujishusha kwa ndani ambako ni lazima kuwe alama ya nafsi iliyouona utukufu wa Mungu (Ayubu 42:5, 6; Isaya 6:5). Hujifunua, si katika maneno au mawazo tu, bali katika sauti, katika namna ya kunena juu ya wengine, ambamo wenye kipawa cha utambuzi wa kiroho hawawezi kukosa kuitambua nguvu ya nafsi. Hata ulimwengu kwa macho yake makali huiona na kuionyesha kuwa ushahidi kwamba kukiri maisha ya mbinguni hakuzai matunda ya mbinguni ya pekee.

Ee, ndugu! Na tujihadhari. Tusipoongeza kujifunza kwetu unyenyekevu kwa kila hatua tusongayo mbele katika kile tudhaniacho kuwa utakatifu, twaweza kujikuta tumekuwa tukifurahia mawazo na hisia nzuri, matendo mazito ya kujiweka wakfu na ya imani, hali alama pekee ya hakika ya uwepo wa Mungu, yaani kutoweka kwa nafsi, ikikosekana wakati wote. Njoni na tumkimbilie Yesu, na tujifiche ndani yake hata tuvikwe unyenyekevu wake.

Huo peke yake ndio utakatifu wetu.