Mwili na Jengo

Mungu amekusudia kwamba vitu vyote vitakusanywa pamoja katika Kristo (Waefeso 1:10); kwamba Wayahudi na watu wa Mataifa ‘wamehuishwa pamoja’ ndani yake (2:5); kwamba utengano uliokuwa kati yao ‘umebomolewa’ nao ‘wamefanywa kuwa mmoja’ (2:14); wao ni ‘viungo wenzao’ (3:6) vya ule ‘mwili’. Kwa Paulo, hakuna kitu kama muumini ajitegemeaye peke yake — wala ajitegemeaye pasipo Mungu, wala ajitegemeaye pasipo waumini wenzake.

Paulo anatutambulisha kwa dhana mbili ili kueleza jinsi anavyolielewa kanisa — ile ‘eklesia’ (walioitwa kutoka) ya Yesu Kristo: ‘mwili’ (Waefeso 1:23) na ‘jengo’ (Waefeso 2:22).

Mwili wa Kristo

Kanisa lapaswa kufikiriwa kuwa umoja wa watu, Wayahudi na watu wa Mataifa pia.

Huu SI ufananifu wala uekumene (kukuza ushirikiano na umoja miongoni mwa Wakristo).

Sifa ya ule mwili ni kwamba Yesu ndiye kichwa chake, nao ni utimilifu wake (1:23). Upo ili kuyatenda mapenzi ya kichwa na bwana wake. Yamkini Paulo alikuwa akijua ile sala ya Yesu iliyoandikwa kwa ajili yetu katika Yohana 17 — “ili wawe na umoja kama vile wewe (Baba) na mimi (Mwana) tulivyo umoja”. Sala ya mwisho ya Yesu kwa ajili ya wote watakaomwamini ni kwamba tuwe WAMOJA. Zaidi ya hayo, kwamba tuwe ‘umoja’ kama vile yeye na Baba walivyo ‘umoja’. Hapa hakuna mvutano — hakuna mgongano wa malengo tofauti, mawazo, na kadhalika, bali umoja uliofinyangwa katika upendo. Tokeo la umoja huo litakuwa kwamba “ulimwengu upate kujua ya kuwa ndiwe uliyenituma, na ya kuwa umewapenda wao kama ulivyonipenda mimi” (Yohana 17:23).

Mwili ni mfano mzuri wa viungo vingi vilivyo tofauti vikitenda kazi kama ‘kimoja’. Katika mwili wenye afya, viungo vyote hushirikiana vyema hata ingawa vingine vyaweza kuwa ‘vinapingana’ kimoja na kingine. Kwa mfano, ili kusonga mbele, mguu mmoja husukuma nyuma huku mwingine ukinyoosha mbele! Mguu hauwezi kuuambia mkono, ‘Sina haja na wewe’, wala sikio haliwezi kuliambia jicho, ‘Sina haja na wewe’. (1 Wakorintho 12:15). Je, mtu aweza kusema, “Mbaptisto hawezi kumwambia Mpentekoste, ‘Sina haja na wewe’; wala kinyume chake. Mwinjilisti hawezi kumwambia mwalimu, ‘Sina haja na wewe’, na kadhalika”? Pale ambapo kuna viungo vya mwili visivyofanya vile vilivyoundwa kufanya, mwili ni mgonjwa au haufanyi kazi ipasavyo.

Paulo hufundisha mengi kuhusu mwili na huduma yake katika mahali patatu: Warumi 12, 1 Wakorintho 12, na hapa katika Waefeso. Ni jambo la kushangaza kwamba haya ndiyo marejeo yaleyale matatu ambako aandika juu ya utendaji wa Roho Mtakatifu katika kuwapa watu binafsi vipawa kwa ajili ya huduma. Wengine wamepewa kipawa cha ‘kuwakamilisha watakatifu’ (4:12) huku wengine wamepewa kipawa cha kuuhudumia ulimwengu uliopotea kwa mikono na moyo wa Yesu. Hakuna aliyepewa kipawa kwa ajili ya starehe yake mwenyewe, ya binafsi. Ni jambo la kusikitisha kiasi gani tunapoyaonea wivu vipawa na huduma za wengine na kushindwa kuvitumia vile ambavyo Roho Mtakatifu ametupa sisi! Kila mmoja wetu amepewa kipawa cha Roho Mtakatifu kwa ajili ya kuhudumia manufaa ya wote (1 Wakorintho 12:7). Je, wewe unatumia chako? Hujui ni kipi? Muulize mchungaji wako au watu wamchao Mungu katika ushirika wako — yamkini utashangaa yale wawezayo kuyaona ambayo wewe huyaoni!

“Mwili wote, ukiungamanishwa na kushikamana kwa msaada wa kila kiungo, kwa kadiri ya utendaji ufaao wa kila sehemu, huukuza mwili upate kujijenga wenyewe katika upendo.”

(Waefeso 4:16).

Tafakari umoja uliopo kati ya Baba na Mwana.

Ninachangiaje sehemu yangu ya mwili unaofanya kazi — “ili ulimwengu upate kusadiki”? (Yohana 17:21) Kila ninapoulizwa nusu-kwa-mzaha, “Basi, wewe ni sehemu gani ya Mwili?” huwa najibu, kwa tabasamu lifaalo, “Aa, mimi ni kidole kikubwa cha mguu!” Kisha naongeza kwa maelezo, “Mara nyingi hujikuta katika sehemu za giza na zenye harufu za maisha ya wale ninaowashauri. Lakini, nikiwa mwalimu/mtia-moyo, naihesabu kuwa ni wajibu wangu, na pendeleo, kuuletea mwili uwiano.”

Jengo — hekalu takatifu — makao ya Mungu

Paulo aungana na Petro katika kulionyesha kanisa kuwa jengo, lililojengwa kwa mawe yaliyo hai (1 Petro 2:5). Limejengwa juu ya msingi wa mitume na manabii pia (agano jipya na agano la kale) nalo ‘linajengwa pamoja’ liwe makao ya Mungu, Roho Mtakatifu. Yesu ndiye ‘jiwe kuu la pembeni’ (Waefeso 2:20) linaloweka mistari sawa. Kama ilivyo katika mwili, viungo vyote vimefungwa pamoja katika umoja na kila kimoja kina kazi yake mahususi. Mtu hatumii miimo ya mlango kuwa mihimili ya paa, wala madirisha ya kioo kuwa sakafu!

Jengo la namna hiyo lingekuwa la kuchekesha kiasi gani! Paulo hujiita mjenzi mkuu mwenye hekima atakaye kuweka msingi ambao juu yake wengine waweza kujenga kwa uangalifu (1 Wakorintho 3:10).

Sisi sote twapaswa kuwa wajenzi, kama vile pia tulivyo lile jengo. “Hamjui ya kuwa ninyi mmekuwa hekalu la Mungu, na ya kuwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu?”

Tunapoitafakari mifano hii miwili ya kanisa, ni lazima tufikie hitimisho kwamba kanisa limekusudiwa kuwa kiumbe kinachofanya kazi, ambamo kila mshiriki ana wajibu wake mahususi na wa muhimu wa kutekeleza. Yesu alisema kwamba angelijenga kanisa lake, na milango ya kuzimu haitalishinda (Mathayo 16:18). Kanisa la namna hiyo limefungwa pamoja katika upendo, likihudumu katika nguvu za Roho Mtakatifu akaaye ndani. Kwa kawaida, Shetani atafanya kila awezalo kuligawa kanisa hili, na kwa kusikitisha, kwa msaada wa washiriki wake wengi!

Kama tukitaka kujua ‘utajiri wa utukufu wa urithi wake katika watakatifu’ au ‘ukuu usiopimika wa uweza wake kwetu sisi tuaminio’ (1:18, 19), yatupasa sisi kutimiza wajibu wetu kama viungo vya mwili na kama jengo lililoungamanishwa vyema pamoja liwe makao ya Roho Mtakatifu.

Basi, wewe ni sehemu gani ya Mwili? Je, unatenda kazi katika vipawa vyako vya Roho Mtakatifu, au u dhaifu kwa sababu unaonea wivu vipawa vya mwingine?

Wakati mmoja nilikuwa mzungumzaji mgeni katika karamu ya Full Gospel Business Men. Niliwasili mapema hotelini nikakaribishwa kwa uchangamfu na watu wawili. Muda mfupi baadaye, ndugu mwingine akajiunga nasi, lakini punde ikadhihirika kwamba hakuwa katika hali njema kihisia. Nilipoyasikiliza mazungumzo yaliyofuata, nilifahamu kwamba mke wake hakuwa na umoja naye kuhusu yeye kutoka nje jioni ile.

“Na tuombe pamoja,” akapendekeza mmoja wa rafiki zangu wapya, hivyo kwa mtindo wa kawaida wa FGBM, tukashikana mikono katika ukumbi wa hoteli nao wakaanza kumwombea yule aliyewasili mpya. Baada ya kumaliza, nikamwambia, “Sijui kama hili lina maana yoyote kwako, lakini tulipokuwa tukiomba, niliona nyumba katika dhoruba ya mvua. Mvua ilikuwa ikinyesha kwa nguvu ndani ya nyumba.” Akaanguka chini akilia. Mwishowe, aliposimama, akasema, “Ndugu, ni lazima niende nyumbani!” kisha akanigeukia, akasema, “Asante! Nilipokuwa njiani kuja hapa jioni hii, nilikuwa nikimlalamikia Bwana kuhusu mke wangu, naye akasema, ‘Wewe ni paa linalovuja! Utakapojitengeneza mwenyewe, nitafanya jambo kuhusu mke wako!’” Mungu alikuwa amenipa neno la maarifa kwa ajili ya ndugu yule. (1 Wakorintho 12:9) John Donne, kasisi wa Kianglikana wa karne ya kumi na sita, aliandika: Hakuna mtu aliye kisiwa, kilichojitosheleza chenyewe; kila mtu ni kipande cha bara, sehemu ya nchi kuu. Bahari ikichukua donge la udongo, Ulaya inapungua, kama vile ingekuwa rasi imechukuliwa, au kama vile shamba la rafiki yako au lako mwenyewe lingechukuliwa: kifo cha mtu yeyote hunipunguza, kwa sababu mimi ni sehemu ya wanadamu; kwa hiyo usituma kamwe kuuliza kengele inamlilia nani; inakulilia wewe. Hisia hizi zapaswa kuwa kweli kwa waumini wote wanaojitambua kuwa viungo vya mwili mmoja, waliojengwa pamoja kuwa jengo moja, makao ya Roho Mtakatifu.

Kanisa halipo kwa ajili ya baraka ya mwanadamu bali kwa ajili ya utukufu wa Mungu — tumeumbwa ‘kwa ajili ya matendo mema’ (Waefeso 2:10). Tunapofanya kazi pamoja kama mwili ulio hai, kama jengo ambalo Roho Mtakatifu akaa ndani yake, Bwana ataitenda kazi yake katika kuwaita wanaume na wanawake waje kwake, akizipinga falsafa za kibinadamu za mifumo ya ulimwengu huu na kujiletea utukufu mwenyewe. Kwa maneno ya wamisionari wa kale wa Kimoravia, “Mwana-Kondoo aliyechinjwa na apokee thawabu ya mateso yake”.