Katika Kanisa la Dkt. Taylor, New York

Nadhani ilikuwa Oktoba, 1870, au 1871. Ilikuwa wakati Bi Sarah Smiley, mwanamke Mquaker, alipokuwa maarufu sana. Wakati huo alikuwa akitoa mafundisho ya Biblia katika makanisa mbalimbali—Kanisa la Dkt. Cuyler huko Brooklyn, katika Makanisa ya Kimethodisti, na mengineyo. Mimi nilikuwa nikiendesha mikutano katika Kanisa la Kimethodisti la Twenty-fourth Street, pamoja na Mch. Dkt.—, na Bi Smiley alikuwa akitoa mfululizo wa mafundisho ya Biblia katika Kanisa la Dkt. Taylor wakati huo huo. Baadhi ya wanawake wa Brooklyn, waliokuwa wakihudhuria Kanisa la Twenty-fourth Street, walikuja jioni moja wakaniambia, "Lo, Amanda Smith, umeshakwenda kumsikiliza Bi Smiley katika Kanisa la Dkt. Taylor?" Nami nikasema, "Hapana."

"Basi," wakasema, "atakuwa pale kesho mchana, na litakuwa fundisho lake la mwisho la Biblia. Ni juu ya somo fulani," wakalitaja somo hilo, "Lo, jana lilikuwa zuri mno. Nilikukumbuka, nikatamani ungalikuwepo. Basi nikaamua nije nikuambie usiku huu, na huenda ukaweza kwenda kesho mchana."

Mimi mwenyewe sikuwa na mikutano ya mchana, ila ya jioni tu, kwa hiyo niliwashukuru sana nikaona nitakwenda kumsikiliza Bi Smiley. Ndivyo nilivyofanya. Nilikwenda mapema. Kundi kubwa kiasi lilikuwa limekusanyika, ingawa ilikuwa nusu saa kabla ya wakati. Waungwana kadhaa walikuwepo, na wanawake ambao baadhi yao nilikutana nao Ocean Grove, wengine kwenye mikutano ya Jumanne ya Dkt. Palmer, na baadhi ya wanawake hao wakaniambia, "Sasa, Amanda Smith, tunapongoja ingekuwa vizuri kama ungeimba."

"Winnowed Hymns" (Nyimbo Zilizopepetwa) zilipendwa sana wakati huo; zilikuwa

mpya, na kulikuwa na nyimbo kadhaa nilizozijua vizuri sana. Siku zile nilikuwa naimba sana, na kwa namna fulani Bwana alionekana kubariki uimbaji wangu kila mara. Kwa hiyo wanawake hao walitamani sana niimbe. Niliwaambia sikupenda kufanya hivyo; nilidhani huenda isipendeze katika kanisa hili jipya kwangu, na halikuwa Kanisa la Kimethodisti, na labda wasingependezwa. Lakini waliniambia kwamba hakuna neno. Kadhaa kati ya wanawake hao walikuwa washiriki wa kanisa hilo. Walinihakikishia kwamba nikiimba sitakuwa nimevunja adabu yoyote. Basi waliponisihi, niliimba.

Bwana akaubariki uimbaji. Nilipomaliza wimbo mmoja, waliniomba niimbe kingine. Wao ndio walichagua nyimbo; sikumbuki sasa hivi zilikuwa zipi, lakini niliimba wimbo mwingine. Na walipokuwa wakichagua wimbo mwingine, nikasema, "Nadhani afadhali nisiimbe tena kwa sasa," nikamwomba Bwana anisaidie asiniache nikiwa naimba Bi Smiley atakapoingia. Nilidhani angeweza kufikiri kwamba nilikuwa najitanguliza. Naye Bwana akaniepusha na aibu hiyo.

Wanawake walikuwa bado wakinisihi, wakasema wanajua Bi Smiley angefurahi zaidi. Lakini mimi sikuona hivyo. Basi Bi Smiley aliingia wakati hapakuwa na uimbaji wowote. Dakika moja au mbili baadaye, kwa jinsi walivyokuwa wakinisihi, nadhani ningekuwa naimba. Lo, jinsi nilivyofurahi kwamba Bwana alikuwa amenilinda!

Bi Smiley alimaliza fundisho lake la Biblia vizuri sana. Lilikuwa la kuvutia mno na kila mtu alionekana kulifurahia. Waungwana walikuja wakanipa mkono, wakanishukuru kwa uimbaji. Wanawake waliokuwepo walinishukuru kwa uimbaji, na kwa kuwa nilikuwa karibu sana na Bi Smiley, nilimshukuru kwa hotuba yake nikamwambia jinsi ilivyonisaidia, lakini niliona kama alikuwa baridi kiasi. Ndipo nikaogopa, nikajuta kwamba nilikuwa nimemwambia lolote.

Baada ya muda nikamwona mwanamke mmoja, mrefu, mwenye nywele nyeusi na rangi ya ngozi iliyofifia sana, na majivuno makubwa mno, na uso usiong'arishwa na upole—lakini, hata hivyo, alipita. Nilimwona mwanamke huyu akimwendea Bi Smiley na kuanza kuzungumza naye, nikamwona Bi Smiley akitikisa kichwa; lakini sikujua maana yake.

Sikukimbia kupita kati ya wanawake; nilingoja kimya nikakaa nyuma, ili nisiwe kizuizi; na baada ya mwanamke huyu kugeuka kutoka kwa Bi Smiley, aliniangalia kwa kukunja uso na sura ya dharau. Aliingia ndani ya kiti kimoja cha kanisani akanipungia mkono akasema, "Njoo hapa, njoo hapa."

Basi nilimwendea kwa tabasamu zote na neema zote nilizoweza, naye akajinyoosha kwa namna ya heshima kubwa mno akasema, "Ni nani aliyekuambia uje hapa?" Na aliisema kwa sauti iliyonitisha. Ilinipitia mwili mzima, nikaanza kugugumiza—jambo ambalo sifanyi kamwe—nikajaribu kukumbuka jina la yule mwanamke aliyeniomba nije—maana nilimjua vizuri sana—lakini hata kwa kuokoa maisha yangu jina lake halikuja. Alikuwa mkutanoni, lakini alikuwa amefika mlangoni, na alikuwa akizungumza na mtu fulani; nikatazama huku na huku nikasema, "Bi—, Bi—," lakini sikuweza kulikumbuka jina. Nilimwambia kwamba wanawake fulani walikuwa wameniambia kuhusu mkutano wa Bi Smiley, nami nikaona ningependa kuja kumsikiliza Bi Smiley.

"Basi," akasema, "sisi ndio tuliomwalika Bi Smiley hapa."

"Lo." nikasema, "Naomba unisamehe, bibi."

"Haidhuru, toka nje moja kwa moja, toka nje moja kwa moja," akasema, akipunga mkono kuelekea mlangoni.

"Lo," nikasema, "Bibi—" naye akasema, "Toka nje, toka nje," akanifukuza.

Baadhi ya wanawake walikuwa wakipita, wakasema, "Lo, jamani, hili ni baya mno."

"Kuna nini?" mwingine akasema. Na mwingine, "Lo, hiyo ni aibu." "Ni nini?"

Nilipofika mlangoni kulikuwa na huruma na masikitiko mengi mno kwangu hata karibu yaniue. Nililia, karibu nipatwe na degedege. Nilikuwa karibu kufa. Kama wasingenionea huruma na kuonekana kusikitika sana kwa ajili yangu, ningeweza kuvumilia vizuri tu.

Nilipanda hadi Sixth avenue nikapanda gari la barabarani, na baadhi ya wanawake wakapanda gari lile lile; wakaketi kando yangu wakajaribu kunifariji, nao wakazidi kuliharibu. Niliona aibu juu yangu mwenyewe, lakini sikuweza kujizuia. Ilionekana kwangu kwamba nilikuwa nimepoteza kabisa uwezo wa kutawala hisia zangu. Nililia juu ya jambo lile kwa karibu siku mbili, kila nilipolikumbuka. Na lilileta msisimko mkubwa kiasi. Wanawake walikuja kutoka mjini kuniona juu yake, na kuuliza habari zake. Nami nilimwombea yule mwanamke sana, kwa maana niliona alihitaji kuombewa, na kweli nilimwombea kwa moyo wangu wote. Kwa hiyo nadhani mwishowe yeye ndiye aliyepata hasara kubwa zaidi!

Wakati mwingine watu huniambia, "Lo, Amanda Smith, jinsi ulivyo maarufu sana."

"Ndiyo," nasema, "lakini nimeilipia." Nimelipa bei nzuri kwa umaarufu wangu. Sijui kama yule mwanamke yu hai au amekufa. Sijawahi

kumwona tena tangu hapo. Maskini, jinsi nilivyomhurumia! Nadhani Bwana atampitisha kwa namna fulani. Lakini hiyo ndiyo mara pekee niliyowahi kuamriwa kutoka kanisani katika mkutano wa kidini, au wa aina nyingine yoyote.

Tena, ilikuwa mwaka 1870 au 1871, wakati rafiki yangu mpendwa, Bi Hannah Whitehall Smith, alipokuwa akiendesha yale mafundisho ya ajabu ya Biblia huko Germantown na Philadelphia ambayo Mungu aliyabariki kwa namna ya ajabu sana. Mara nyingi nilikuwa nimesikia yakizungumzwa, na kusoma habari zake, nikawaza jinsi ningependa kwenda; lakini sikujua kama wangeruhusu watu weusi kwenda. Mara nyingi Bwana alinituma kuzunguka miongoni mwa wazungu mahali palipokuwa na mkutano mzuri, ili nipate kujifunza kwa ukamilifu zaidi somo fulani katika Neno lake.

Siku moja nilikuwa njiani kwenda West Philadelphia wakati Bw. Robert Pearson Smith, aliyekuwa amekwenda California, akifanya kazi fulani ya uinjilisti, nadhani, na alikuwa amerudi nyumbani siku chache tu kabla, alipopanda gari, na baada ya kuketi kwa muda kidogo alitazama akanitambua. Akaja akasema, "Nadhani huyu ni Amanda Smith?" Nikasema, "Ndiyo." Akaketi kando yangu, wala hakuwa na hofu yoyote au aibu kwa sababu mimi ni mwanamke mweusi. Jinsi alivyokuwa mtu halisi, mwema, na mwaminifu! Akasema, "Amanda Smith, umeshahudhuria mkutano wowote kati ya ile ambayo mke wangu Hannah amekuwa akiiendesha?"

"Hapana," nikasema, "nimekuwa nikiwaza kwamba ningependa sana kwenda, lakini sikujua kama wangeruhusu watu weusi kwenda."

"Lo, ndiyo, Amanda," akasema, "hakuna atakayepinga wewe kwenda, nami nadhani utaufurahia mkutano sana. Mungu amembariki Hannah kwa ajabu, na wanawake wengi wa vyeo wameongozwa kujiweka wakfu kwa Bwana, na wamepokea baraka kubwa. Atakuwa na mkutano katika 1018 Arch street, siku ya Ijumaa. Lazima uende."

Nilimshukuru sana, nikamwambia nitakwenda.

"Sasa," niliwaza, moyoni mwangu, "Bwana amejibu maombi yangu, na kunifungulia njia, na bila shaka ana somo fulani lenye baraka la kunifundisha kutoka katika Neno lake; kwa maana Bi Smith ni mwalimu wa Biblia wa ajabu mno."

Kwa hiyo niliingojea Ijumaa kwa furaha kubwa. Siku ilipofika nilijiandaa nikaenda, kwa maombi. Lakini kwa namna fulani nilionekana kupatwa na mtetemeko kidogo nilipokaribia kona ya mitaa ya Tenth na Arch; nikajisemea, "Sijui ni nini

kitakachotokea; moyo wangu umekuwa na huzuni hivi ghafla tu."

Ndipo nikaanza kuomba kwa bidii zaidi kwamba Bwana anisaidie na kuniongoza. Wakati mwingine hisia hizi za huzuni, ingawa hazielezeki, ni ishara ya baraka kubwa kutoka kwa Mungu; wakati mwingine zinaweza kuashiria kukatishwa tamaa na huzuni, hivyo katika hali zote mbili Mungu huziruhusu, na huutayarisha moyo kwa maombi ili kupokea baraka, au kuvumilia huzuni au kukatishwa tamaa. Jina lake lisifiwe kwa ajili ya hili.

Nilipokuwa karibu kupinda kona, niliwaona wanawake wawili wakija. Niliwajua, nao walikuwa njiani kwenda mkutanoni. Niliwaza, "Nitawaacha wapite, nami nitafuata nyuma yao karibu, na kuingia mara tu watakapokuwa wameingia kabisa." Siku zote nilijaribu kuepuka chochote kinachofanana na kujisukuma mbele, au kwenda mahali nisipotakiwa. Na tena nilijua jinsi wazungu wengi walivyo wepesi kuudhika kuhusu mtu mweusi, kwa hiyo siku zote nilikaa nyuma. Sidhani kwamba mtu yeyote ataweza kusema kamwe kwamba Amanda Smith alijisukuma kuingia mahali asipotakiwa. Nilikuwa kama yule mnyama aitwaye groundhog; anapokiona kivuli chake huingia shimoni; mimi siku zote niliweza kukiona kivuli changu mbele kiasi cha kutosha ili nijiepushe. Lakini niliwaza kwamba kwa kuwa Bw. Pearson Smith alikuwa ameniambia kwa wema hivyo kwamba haitakuwa neno kwangu kwenda kwenye mkutano huu, sitakuwa ninajiingiza pasipo kukaribishwa; hapana, hakika sivyo. Wanawake hawa walipofika nilipokuwa, walisimama, wakazungumza nami kwa wema sana; wakasema, "Basi, Amanda Smith, hujambo? Unakwenda mkutanoni?"

"Ndiyo," nikasema, "nimesikia na kusoma mengi kuhusu mkutano huo, nikaona niende leo."

Niliona walionekana kuwa na wasiwasi kidogo au hali ya ajabu, kwa hiyo nikawaambia, "Nilikutana na Bw. Pearson Smith siku ile, naye aliniambia niende; hakuna atakayepinga, na mikutano ilikuwa ya ajabu sana kwa baraka, naye alidhani ningeifurahia."

"Basi, Amanda," mmoja wa wanawake hao akasema, "mkutano utajaa sana leo, na kutakuwa na wanawake wengi matajiri sana kutoka Germantown, na West Philadelphia, na Walnut Hills, na mikutano hii ni hasa kwa ajili ya tabaka hili, nami nadhani afadhali usiende leo; siku nyingine itakuwa bora kwako." Kisha wakainama kwa adabu, wakaendelea.

Sikusema neno lolote. Nilipigwa na bumbuazi; nami nikasimama pale. Niliwaza, "Hii imekuwaje? Nimekuwa nikiomba kuhusu mkutano huu tangu nilipomwona Bw. Smith, nami nimekuwa nikitazamia karamu halisi

kwa nafsi yangu leo, na sasa wanawake hawa wanaona haifai mimi kwenda, kwa sababu mimi ni mwanamke mweusi, na wanawake wengi matajiri watakuwepo. Hawajui kwamba huenda Bwana amemtumia mmoja wao ujumbe kupitia kwangu." Kwa hiyo nikasema, "Nitazungukazunguka hapa mpaka nijue mkutano umeanza vizuri, kisha nitakwenda kusimama mlangoni."

Basi niliona moyoni mwangu kwamba ilikuwa haki kufanya hivi badala ya kurudi nyumbani. Ndivyo nilivyofanya. "Na hata hivyo huenda nikasikia neno ambalo Bwana analo kwa ajili yangu; kwa maana alikusudia jambo fulani kwa kuja kwangu." Kwa hiyo niliingia polepole kimya nikasimama mlangoni; kulikuwa na wengine kadhaa waliosimama. Bi Smith alipokuwa katikati ya hotuba yake nzuri ya Biblia, hakika Bwana alikuwa na ujumbe kwa ajili yangu, nami nikapata baraka kubwa nilipokuwa nimesimama mlangoni. Bwana asifiwe!

Na sasa, badiliko ni hili, badala ya kuwepo kwa Amanda Smith, mwanamke mweusi wa kufua nguo, kuleta athari mbaya katika mkutano ambapo wanawake wa mali na vyeo wamekusanyika kuomba na kuimba baraka yake, wanaona kushindwa kunawezekana zaidi kama Amanda Smith yule yule, mwanamke mweusi, hawezi kuwepo. Hili lote ni tendo la Bwana, nalo ni la ajabu machoni petu.

Mwishoni mwa mkutano huu wanawake walipokuwa wakitoka, mmoja na mwingine alinijia akazungumza nami, na kunipa mkono; "Kumbe, huyu ni Amanda Smith."

"Ndiyo."

"Lo, Amanda Smith yuko hapa; mbona hukuimba?" Na mwingine, "Lo, nimekusikia." Na mwingine, "Lo, natamani ungeimba wimbo fulani." Na mwingine, "Mbona hukusema?" Na mwingine, "Nimekusikia ukiimba wimbo fulani huko Ocean Grove wakati fulani, au Round Lake." Nilifurahi kwa hili, kwa maana niliwaza, "Hata hivyo, sijaiharibu roho ya mkutano."

Lakini wakati huo, sikuwa najulikana sana, na watu wengi walikuwa wakiniogopa, na bado wananiogopa. Lakini mimi ni wa ukoo wa Kifalme, na ninamjua vizuri Mfalme wa wafalme, nami najulikana zaidi na kueleweka zaidi miongoni mwa ile familia kubwa iliyo juu kuliko nilivyo duniani. Lakini namshukuru Mungu wakati unakuja, nasi "Tutajuana vizuri zaidi ukungu utakapoondoka." Haleluya! Amina.

Mwezi Mei, '70, au '71, Mkutano Mkuu wa Kanisa la A. M. E. ulifanyika Nashville, Tenn. Ilikuwa mara ya kwanza kabisa wao kufanya Mkutano Mkuu kusini mwa mstari wa Mason na Dixon. Nilikuwa

nikitumika huko Salem, mahali ambapo Bwana alinituma kwanza, na kunibariki katika kuongoa roho; watu hawakuwa matajiri; walinipa makao, na chakula; lakini fedha kidogo sana. Kwa hiyo, kabla sijaweza kurudi New York, nyumbani kwangu, nilichukua kazi ya utumishi, kwa Bi Mater, huko Philadelphia, kona ya mitaa ya Coach na Brown, wakati mtumishi wake, Mary, alipokwenda Wilmington kumwona mtoto wake; alipaswa kukaa mwezi mmoja, lakini alikaa wiki tano; na sasa Mkutano wa Mwaka ulikuwa ukiendelea, katika Kanisa la A. M. E. Union, karibu na pale nilipokuwa, kwa hiyo nilipata nafasi ya kuhudhuria.

Uchaguzi wa wajumbe wa Mkutano Mkuu wa mwaka uliofuata lilikuwa jambo kubwa sana katika Mkutano huo; bila shaka kila mhubiri alitaka, au alitumaini kuchaguliwa kuwa mjumbe. Nilipokuwa nikisikiliza, moyo wangu ulidunda. Hii ilikuwa mara ya kwanza katika miaka hiyo yote ambapo chombo hiki cha kidini cha wanaume weusi, chenye kanisa la watu weusi tangu mwanzo hadi mwisho, kingekusanyika kusini mwa mstari wa Mason na Dixon.

Lakini vita vikuu vilikuwa vimepiganwa, na ushindi umepatikana; utumwa ulikuwa umekomeshwa; kweli tulikuwa huru. Pale, zilitolewa hotuba za shauku kuhusu mambo hayo. Lo, jinsi nilivyotamani ningeweza kwenda; na hamu kubwa ikanishika; lakini tena, mimi nilikuwa nani? Sikuwa na fedha, wala umaarufu wowote wakati huo, isipokuwa kuwa mwanamke Mkristo wa kawaida, aliyesikiwa habari zake na kujulikana na ndugu wachache, kama mwanamke mhubiri, jambo ambalo wengi waliliogopa, hasa wale wa tabaka la juu. Kwa bahati nzuri nilikuwa na rafiki mwema kwa Askofu Campbell, kwa kuwa nilimjua vizuri sana miaka mingi kabla hajachaguliwa kwenye cheo hiki. Pia Askofu Wayman, Askofu Brown, na Askofu Quinn, walikuwa rafiki zangu. Naamini siku zote nilikuwa na huruma na urafiki wao. Lakini hapakuwa na nafasi ya mimi kuzungumza nao ana kwa ana. Kwa hiyo nilithubutu kumwomba mmoja wa ndugu, aliyekuwa amechaguliwa kuwa mjumbe, aniambie ingegharimu kiasi gani kwenda Nashville; ningependa kwenda kama isingegharimu fedha nyingi mno.

Aliniangalia kwa mshangao, uliochanganyika na nusu ya kuchukizwa; wazo lenyewe la mtu anayefanana na mimi kutaka kwenda Mkutano Mkuu; walinitupia jicho la dharau wakiitazama kofia yangu kubwa ya Kiquaker yenye ukingo mrefu, isiyo na ua hata moja, wala unyoya hata mmoja. Akasema, "Nakwambia, Dada, itagharimu fedha kwenda kule chini; na kama huna nyingi, haifai kwenda;" akageuka akatabasamu; mwingine akasema:

"Anataka kwenda kufanya nini?"

"Mwanamke mhubiri; wanataka kuwekwa wakfu," likawa jibu.

"Nimekusudia kupigana na jambo hilo," akasema yule mwingine. "Ndiyo, kweli kabisa, nami pia," akasema mwingine.

Kisha wakanitazama kidogo kuona kama nimeelewa. Nilielewa; lakini licha ya hayo yote niliamini Mungu angetaka niende. Alijua kwamba wazo la kuwekwa wakfu halikuwahi kuingia akilini mwangu hata mara moja, kwa maana nilikuwa nimepokea kuwekwa wakfu kwangu kutoka kwake, Yeye aliyesema, "Si ninyi mlionichagua mimi, bali ni mimi niliyewachagua ninyi; nami nikawaweka mwende mkazae matunda, na matunda yenu yapate kudumu."

Nilizungumza na baadhi ya akina dada wema waliokuwa wakitarajia kwenda; walisema hawajui ingegharimu kiasi gani. Kwa hiyo nilikwenda nyumbani, nikaomba, nikamwomba Bwana anisaidie; na uhakika kwamba nilipaswa kwenda ukazidi kuwa mzito, lakini bado ilionekana haiwezekani kabisa. Muda mfupi kabla ya Mkutano kufungwa nilithubutu kumwuliza ndugu mwingine mwema, aliyekuwa amechaguliwa kuwa mjumbe, na niliyemjua vizuri sana, naye alikuwa mpole sana, nikadhani angeniambia. "Ndugu S.," nikasema, "unadhani itagharimu kiasi gani?" Hili ndilo lililokuwa wazo kubwa kuliko yote wakati huo—gharama ya kwenda Nashville. "Lo, dada yangu," akajibu, "sijui; itachukua dola mia nzima;" na kwa kutikisa kichwa kwa maana akatoka mbio mlangoni, nami sikumwona tena mpaka nilipokutana naye mwaka uliofuata huko Nashville; na hilo lilikuwa jambo la kushangaza, lakini alijitahidi kuzungumza nami, kwa kuwa sote wawili tulifikia Sumner House, na tuliketi mezani pamoja.

Nilikuwa kitu cha kushangaza kwa wageni wengi, hasa ndugu wa Kusini, katika vazi langu la kawaida kabisa la Kiquaker; nilitazamwa kwa shaka ya kuchunguza kwamba nilikuwa pale kuchochea suala la kuwekwa wakfu kwa wanawake. Kila mahali, katika vikundi vidogo vilivyokusanyika kuzungumza, ilisikika, "Ni nani huyu?"

"Mwanamke mhubiri."

"Anataka nini hapa?"

"Nimekusudia kupigana na jambo hilo."

"Sijui litaletwa siku gani?"

Bila shaka, nilikuwa mgeni kabisa kwa wengi wao; maaskofu, na wote wale niliowajua, walikuwa wamefika kabla yangu, na walikuwa wametulia, nami sikutaka kuwasumbua kwa jambo lolote. Kisha wale wanawake niliowajua, wake wa wahubiri au maaskofu, walikuwa wamevaa kwa kadiri ya uwezo wao wote; sikuweza kujilinganisha nao; kwa hiyo nilikuwa peke yangu kabisa; "Na nduguze hawakumwamini." "Mtumwa hampiti bwana wake."

Hakuna ajuaye isipokuwa Mungu niliyopitia katika siku zile tatu za kwanza. Mungu, kwa kujibu maombi, alikuwa amenifungulia njia kwa ajabu

ya kwenda; kwa wema wa rafiki yangu mpendwa, Bi Kibbey, wa Albany, N. Y., ambaye sasa yuko Mbinguni, nilikuwa na mavazi yangu; gauni zuri la rangi ya hudhurungi hafifu, pamoja na shali na kofia ya rangi ya kijivu-hudhurungi zinazolingana nalo. Nilidhani nimependeza; lakini Mungu akubariki, niligundua kwamba katika nchi ile sikung'aa hata kwa thamani ya senti tano; kwa maana watu wangu, kwa kawaida, hupenda maonyesho ya fahari.

Kabla sijaondoka New York kwenda Nashville, nilikuwa nimesikia kwamba maaskofu wangepewa idadi fulani ya tiketi kwa bei iliyopunguzwa; kwa hiyo nilimwandikia Askofu Campbell nikamwuliza kama angenipatia tiketi. Karibu wiki mbili baadaye, alikuwa akipita New York, akaja kuniona, akanieleza jambo hilo. Jinsi alivyokuwa mwema sana! Mungu aibariki kumbukumbu yake. Nilimpa fedha—dola thelathini na kitu—na baada ya siku moja au mbili alinitumia tiketi. Sasa nilidhani mambo yangu yako sawa, nikamshukuru Bwana kwa hiyo. Alikuwa amejibu maombi mpaka wakati huu katika yote niliyoomba.

Nilikuwa nikitarajia nitakapofika Philadelphia kuwakuta wanawake kadhaa waliokuwa wameniambia kwamba walitarajia kwenda bila kukosa; lakini nilipofika pale, alikuwepo mwanamke mmoja tu—Dada Burley—na mumewe; kulikuwa na wahubiri ishirini au thelathini hivi, na wanawake wawili tu.

Maskini Dada Burley alifurahi kwamba ninakwenda, kwa kuwa alikuwa peke yake; nami nilifurahi kwamba anakwenda, kwa kuwa nilikuwa peke yangu. Yeye nami tulikaa pamoja kadiri mumewe alivyomruhusu; ndugu Burley alikuwa mtu mwenye ubinafsi wa ajabu, na mnene kwa kadiri hiyo hiyo; kama angeangusha leso yake mkewe alipaswa kuwa kando yake kuidaka kabla haijagusa ardhi, au kuiokota mara moja, au kumletea safi.

Bila shaka, mimi nilikuwa mgeni tu. Tulifika siku tatu kabla ya kufunguliwa kwa Mkutano. Hii ilikuwa ili kuwapa wajumbe wote muda wa kufika. Nilidhani sitapata shida yoyote kupata mahali pa kufikia, na, labda, isingekuwa vibaya hivyo kama ningeonekana wa kimtindo zaidi.

Tulifika, nadhani, karibu saa nane mchana siku ya Ijumaa; tulipelekwa kwa gari hadi kanisa moja kubwa ambapo tiketi zilitolewa zenye jina na anwani ya mahali ambapo kila mmoja angefikia. Basi, kulikuwa na wanawake watano au sita, lakini hakuna niliyemjua; walionekana kunikodolea macho, lakini hawakunijali zaidi; baada ya muda, mipango ilikamilika, na wawili au watatu kati ya wanawake hao, na wahubiri sita au wanane wakapanda basi wakapelekwa mahali pao. Niliwauliza wale waliokuwa wasimamizi, lakini walisema walikuwa na majina ya wajumbe tu. Maskini mimi; karibu nilie, nikajaribiwa kutamani nisingekuja.

Dada Burley alinionea huruma, akamwuliza mumewe kama hangeweza kunisaidia; lakini alisema nisingepaswa kuja bila kujua lolote kuhusu mambo kabla ya kuja.

"Ni kweli," nikajibu; "lakini niko tayari kabisa kulipia chakula na malazi yangu, kama nitapata nyumba ya wageni."

Wakati huo basi lilikuwa limerudi tena, na kundi lililofuata likaondoka kwenda kwenye makao yao; dakika chache zaidi na basi jingine likaja, na rafiki yangu pekee, Dada Burley, akaondoka. Wakati huo ilikuwa karibu saa kumi na moja jioni; basi likaja mara ya mwisho; mtu yule akaniuliza nakwenda wapi; nikamwambia sijui.

"Hii ndiyo shehena ya mwisho, na afadhali uingie; nawapeleka watu hawa Sumner House; ukifika pale huenda wakaweza kukuambia mahali pa kwenda."

Nilimshukuru, nikaingia. Tulipofika pale nilimwona Bi Sumner nikamweleza hali ilivyokuwa; akasema walikuwa wamejaa, lakini kama ningevumilia angefanya kadiri awezavyo. Mungu ambariki. Nilimshukuru, nikamshukuru Bwana. Alikuwa mwema na mwenye moyo wa kimama sana.

Basi, muda wote huo hakuna mtu aliyenijali hata kidogo, zaidi ya kama nisingekuwepo duniani; wote walikuwa wageni kwangu, na wamejaa msisimko; kwa hiyo nilikuwa peke yangu kabisa.

Nilikuwa nikitoka kutembea mchana peke yangu, na kwenda na kurudi kanisani peke yangu. Mara kadhaa nilijiandaa kwa wakati nikapita sebuleni nikauliza kama yupo yeyote kati ya wanawake aliye tayari; "bado," lilikuwa jibu la kawaida; kwa hiyo ningeendelea kutembea. Baada ya muda, kwa fahari kubwa mno, wangekuja wanawake hawa pamoja na ndugu wema.

Asubuhi na mapema na jioni kulikuwa na hali nzuri kabisa; kwa hiyo Jumatatu jioni karibu saa kumi na mbili, nilifikiri nitatembea kidogo; na, bila kujua, nikajikuta kwenye barabara inayoelekea Fisk University. Nilipokuwa nikitembea nilimwona mwanamke akija kunielekea; akaanza kutabasamu; niliwaza, "Ningepaswa kuujua uso huu, lakini ni nani?" Akanijia akasema:

"Je, huyu si Bi Amanda Smith?"

"Ndiyo," nikasema.

"Lo, hujambo?" akasema; "Nimefurahi sana kukuona. Tumerudi nyumbani siku chache tu zilizopita, na tulikuwa tukizungumza habari zako jana usiku; sote tulikuwa sebuleni tukiimba kidogo, na tulikuwa tukiutaja ule wimbo ulioimba pamoja nasi katika Music Hall, Boston."

"Lo," nikasema, "Waimbaji wa Jubilee." mara hiyo nikamtambua

yeye. "Kumbe, je, niko karibu na Fisk University, mahali walipotoka Waimbaji wa Jubilee?"

"Ndiyo," akasema, "tuko tu nje ya mahali fulani; nawe lazima uje kutuona. Profesa White ataualika Mkutano siku ya Jumatano, nawe lazima uje."

Huyu alikuwa Bi Ella Sheppard, ambaye sasa ni Bi Moore, mke wa mchungaji mwaminifu wa Kanisa la Lincoln Memorial, Washington, D. C.

Wakati ulipofika kulikuwa na msisimko mkubwa kuhusu nani angekwenda. Magari ya farasi yalikodiwa; nilijitolea kulipia kiti katika moja, lakini hapakuwa na nafasi; nikatuma mtu akakodi gari langu mwenyewe, nikalilipia mwenyewe.

Nilipokuwa nikijiandaa, ndugu mmoja alimchukua mwanamke mmoja akamweka ndani ya gari langu; nilipotoka kuingia, akasema, akicheka, "Bi Smith, Bi Fulani na mimi tunataka kwenda, na kwa kuwa una nafasi katika gari lako, nilidhani tuingie;" lakini hakuna hata mmoja wao aliyejitolea kulipa hata senti moja. Nilikuwa na nusu ya nia ya kutokubali; lakini ilikuwa nafasi nzuri ya kulipa mema kwa mabaya.

Tulipofika pale yule ndugu mwema, kwa kuwa ni mhubiri, alimchukua mwanamke wake akapita hadi mbele kabisa akaketi. Mimi nilikaa mahali nilipoweza kupata kiti, nyuma katika kusanyiko. Askofu mmoja au wawili walikuwa jukwaani, pamoja na wahubiri kadhaa, na kwaya nzuri ya Waimbaji wa Jubilee.

Mkutano ulifunguliwa kwa namna ya kawaida—hotuba ya mmoja wa maaskofu, kisha wimbo wa kwaya, wakiimba kama walivyojua kuimba. Bi Sheppard aliniona katikati ya wasikilizaji, akamwambia Prof. White. Alitazama na kutazama, wala hakuweza kuniona mwanzoni. Kisha akaenda akazungumza na Bi Sheppard tena. Ndipo yeye akamwonyesha ile kofia ya kawaida. Ndipo akaniona akashuka upesi akanipa mkono, akafurahi sana. Wote walionekana kushangaa. Akinishika mkono, aliniongoza hadi jukwaani akanitambulisha kwa wasikilizaji wale wengi, ambao, katikati ya mshangao mkubwa mno, walipiga makofi. Kisha profesa yule mwema akaeleza jinsi walivyokutana nami Boston, na jinsi nilivyoimba ule wimbo mkuu wa zamani, "Ninachotaka ni imani kidogo zaidi kwa Yesu," na jinsi ulivyoamsha shauku kubwa. Na kati ya wanaume na wanawake wote waliowahi kushangaa na kustaajabu uliowahi kuona, wanaume na wanawake hawa walishangaa kuliko wote.

Alipokuwa akisema maneno hayo, niliomba nikamwomba Mungu anisaidie. Kisha akasema, "Nitamwomba Bi Smith auimbe wimbo ule ule alioimba Boston, na Waimbaji wa Jubilee wataitikia kiitikio."

Kama Bwana amewahi kunisaidia, alinisaidia siku ile. Na Roho wa Bwana alionekana kuwashukia watu wote. Wahubiri walijawa na furaha. Walilia na kupiga kelele za shangwe, "Amina!" "Bwana asifiwe!" Mwishoni wengi wao walinijia wakanipa mkono, wakasema, "Mungu akubariki, dada. Umetoka wapi? Ningependa uje kwenye mzunguko wangu wa kichungaji." Mwingine angesema, "Sikia, dada, utarudi nyumbani lini? Mungu akubariki. Ningependa uje kwangu." Na ndivyo ilivyoendelea. Hata baada ya hapo wengi wa ndugu zangu waliniamini, hasa kwa kuwa suala la kuwekwa wakfu kwa wanawake halikuwahi kuletwa kamwe katika Mkutano.

Lakini jinsi walivyoendelea tangu wakati huo! Wengi wao wanaamini katika kuwekwa wakfu kwa wanawake, nami naamini baadhi wamewekwa wakfu. Lakini mimi nimeridhika na kuwekwa wakfu ambako Bwana amenipa. Jina lake lisifiwe!

Sikuwa na shida yoyote baada ya kupata kutambuliwa kwa wema na Prof. White na Prof. Spence, nami nilipata furaha ya kukaa wiki moja au zaidi katika Chuo Kikuu pamoja na watu wale wema. Na kwa kuwa ningezungumza katika mikutano kadhaa, Bwana aliwabariki walimu na wanafunzi wale wapendwa Pia nilikaa wiki moja kwa Dkt. Braden. Walikuwa wema sana, na Bwana alitupa baraka katika mikutano kadhaa. Wamefanya, na wanaendelea kufanya, kazi kubwa miongoni mwa watu wangu. Mungu awabariki wote.

Natoa hadithi hii ndogo kwa undani, ili kuonyesha kwamba hata miongoni mwa watu wangu mwenyewe, katika nchi hii, sikuzote sikukutana na mambo ya kupendeza zaidi. Lakini hata hivyo sijarudi nyuma, wala sijaongozwa kuliacha kanisa. Neema yake imekuwa ikinitosha siku zote. Na tunachohitaji leo ni kumtumaini tu.

"Kumtumaini tu kila siku,
Kumtumaini njiani mwa dhoruba,
Hata imani yangu iwapo ndogo,
Kumtumaini Yesu, ni hilo tu."