Sura 17 · dakika 20 za kusoma · dakika 26 za kusikiliza
Ikionyesha jinsi zoezi la unyenyekevu linavyofanywa kuwa gumu na roho na tabia ya jumla ya ulimwengu. Jinsi Ukristo unavyotudai kuishi kinyume cha ulimwengu
KILA mtu, anapoanza kujizoeza katika fadhila hii ya unyenyekevu, lazima, kama nilivyosema hapo awali, ajione kuwa mwanafunzi; yaani, mtu anayepaswa kujifunza jambo lililo kinyume cha tabia na mazoea yake ya zamani ya moyo, jambo ambalo linaweza kupatikana tu kwa mazoezi ya kila siku na ya kudumu.
Hana tu kazi nyingi kama aliyo nayo mtu anayetaka kujifunza ufundi mpya au elimu mpya, bali pia ana mengi ya kuyasahau: anapaswa kuisahau na kuiweka kando roho yake mwenyewe, ambayo kwa muda mrefu imekuwa ikijijenga na kujiimarisha ndani yake; anapaswa kuzisahau na kuziacha tamaa na maoni mengi mno, ambayo mtindo, na desturi, na roho ya ulimwengu imeyafanya kuwa ya asili kwake.
Anapaswa kuiweka kando roho yake mwenyewe; kwa sababu kama tulivyozaliwa katika dhambi, ndivyo tulivyozaliwa pia katika kiburi, ambacho ni cha asili kwetu kama kujipenda nafsi, na daima huchipuka kutoka humo. Na hii ndiyo sababu mojawapo ya Ukristo kuelezwa mara nyingi kuwa ni kuzaliwa upya, na roho mpya.
Anapaswa kuyaweka kando maoni na tamaa alizozipokea kutoka kwa ulimwengu; kwa sababu desturi na mtindo wa ulimwengu, ambao umetuchukua kama mafuriko kabla hatujaweza kupima kwa haki thamani ya mambo, ni kinyume cha unyenyekevu kwa namna nyingi; hivyo ni lazima tuyasahau yale ambayo roho ya ulimwengu imetufundisha, kabla hatujaweza kuongozwa na roho ya unyenyekevu.
Ibilisi anaitwa katika Maandiko mkuu wa ulimwengu huu, kwa sababu ana nguvu nyingi ndani yake, na kwa sababu kanuni na misingi yake mingi imebuniwa na roho huyu mwovu, baba wa uongo wote na udanganyifu wote, ili kututenga na Mungu, na kutuzuia tusirudi kwenye heri.
Basi, kwa kadiri ya roho na desturi ya ulimwengu huu, ambao hewa yake iliyooza sisi sote tumeivuta, kuna mambo mengi yanayohesabiwa kuwa makuu na ya heshima, na ya kutamanika sana, ambayo hata hivyo yako mbali sana na kuwa hivyo, kiasi kwamba ukuu na heshima ya kweli ya asili yetu ni katika kutoyatamani.
Kuwa na mali tele, kuwa na nyumba nzuri, na mavazi ya thamani, kuzungukwa na fahari na watumishi na magari, kuwa na sura nzuri, kuwa na vyeo vya heshima, kuwa juu ya viumbe wenzetu, kuwafanya watu wengine watuinamie na kutusujudia, kutazamwa kwa kustaajabiwa, kuwashinda adui zetu kwa nguvu, kuwatiisha wote wanaotupinga, kujionyesha kwa fahari kubwa kadiri tuwezavyo, kuishi maisha ya anasa na utukufu, kula, na kunywa, na kujifurahisha kwa gharama kubwa kabisa: haya ndiyo mambo makuu, ya heshima, ya kutamanika, ambayo roho ya ulimwengu huyaelekeza macho ya watu wote. Na watu wengi huogopa kusimama tuli, bila kujitosa katika kuyafuatilia mambo haya, wasije wakahesabiwa wapumbavu na ulimwengu huo huo.
Historia ya Injili kwa kiasi kikubwa ni historia ya ushindi wa Kristo juu ya roho ya ulimwengu. Na hesabu ya Wakristo wa kweli ni hesabu tu ya wale ambao, wakimfuata Roho wa Kristo, wameishi kinyume cha roho hii ya ulimwengu.
“Mtu awaye yote asipokuwa na Roho wa Kristo, huyu si wake.” Tena, “Kila kilichozaliwa na Mungu huushinda ulimwengu.” “Yafikirini yaliyo juu, si yaliyo katika nchi; kwa maana mlikufa, na uhai wenu umefichwa pamoja na Kristo katika Mungu.” [Warumi 8:9; 1 Yohana 5:4; Wakolosai 3:2, 3] Hii ndiyo lugha ya Agano Jipya lote: hii ndiyo alama ya Ukristo: mnapaswa kuwa wafu, yaani, wafu kwa roho na tabia ya ulimwengu, na kuishi maisha mapya katika Roho wa Yesu Kristo.
Lakini licha ya uwazi na udhahiri wa mafundisho haya yanayoukana ulimwengu namna hii, bado sehemu kubwa ya Wakristo huishi na kufa wakiwa watumwa wa desturi na tabia ya ulimwengu.
Ni watu wangapi hujivuna kwa kiburi na ubatili kwa ajili ya mambo ambayo wasingejua hata kuyathamini, kama si kwa sababu yanastaajabiwa na ulimwengu!
Je, mtu angekubali miaka kumi zaidi ya taabu katika biashara ili aongeze farasi wawili zaidi kwenye gari lake, kama asingejua kwamba ulimwengu unastaajabia kuliko yote gari linalovutwa na farasi sita? Ni watu wangapi wanaogopa nyumba zao kuwa na samani duni, au wao wenyewe kuvaa nguo hafifu, kwa sababu hii tu, kwamba ulimwengu usije ukawadharau, na kuwaweka miongoni mwa watu wa hali ya chini na duni!
Ni mara ngapi mtu angekubali kujishusha mbele ya majivuno na ukorofi wa wengine, na kuonyesha moyo wa utii, kama si kwamba anaogopa kuonekana mbele ya ulimwengu kuwa mtu dhaifu asiye na moyo!
Watu wengi wangeacha mara kwa mara kinyongo chao, na kusamehe tukano, kama si kwamba wanaogopa kwamba wakifanya hivyo, ulimwengu hautawasamehe wao.
Ni wangapi wangeishi kwa kiasi na busara ya Kikristo katika ukamilifu wake wote, kama si kwa sababu ya lawama ambayo ulimwengu huyatupia maisha ya namna hiyo!
Wengine mara nyingi hukusudia kuishi kwa kufuata kanuni za ukamilifu wa Kikristo, lakini hutishwa wakaacha wanapofikiri ulimwengu utasema nini juu yao.
Ndivyo maono tuliyoyapokea kwa kuishi ulimwenguni yanavyoifanya mioyo yetu kuwa watumwa, hata hatuthubutu kujitahidi kuwa wakuu machoni pa Mungu na pa malaika watakatifu, kwa kuogopa kuonekana wadogo machoni pa ulimwengu.
Ni kutokea upande huu ndipo ugumu mkubwa kuliko yote wa unyenyekevu unapotoka, kwa sababu unyenyekevu hauwezi kudumu katika moyo wowote isipokuwa kwa kadiri moyo huo ulivyo mfu kwa ulimwengu, na umeachana na tamaa zote za kufurahia ukuu na heshima zake. Hivyo, ili uwe mnyenyekevu kweli, ni lazima uyasahau mawazo yote yale ambayo umekuwa ukijifunza maisha yako yote kutoka kwa roho hii iliyooza ya ulimwengu.
Huwezi kusimama dhidi ya mashambulizi ya kiburi, na hisia za upole za unyenyekevu haziwezi kupata nafasi ndani ya nafsi yako, mpaka uikomeshe nguvu ya ulimwengu juu yako, na kuazimia kukataa kuzitii sheria zake kwa upofu.
Na ukishasonga mbele kiasi hiki, hata ukaweza kusimama imara katikati ya mafuriko ya mitindo na maoni ya kidunia, na kuchunguza ubora na thamani ya mambo yanayostaajabiwa na kuthaminiwa zaidi ulimwenguni, umekwenda mbali sana katika kujipatia uhuru wako, na umeweka msingi mzuri kwa ajili ya kuurekebisha moyo wako.
Kwa maana, ingawa nguvu ya ulimwengu ni kubwa, yote imejengwa juu ya utii wa kipofu; nasi tunahitaji tu kufumbua macho yetu ili tuwe huru mbali na nguvu zake.
Muulize yeyote utakaye, msomi au asiye msomi, kila mmoja anaonekana kujua na kukiri kwamba tabia na roho ya jumla ya ulimwengu si kitu kingine ila matakwa ya moyo, upumbavu na upitaji kiasi.
Ni nani asiyekubali kwamba hekima ya falsafa, na utauwa wa dini, siku zote vimekuwa kwa watu wachache tu? Na je, huku si kukubali na kukiri waziwazi kwamba roho na tabia ya kawaida ya ulimwengu haiendani na hekima ya falsafa wala na utauwa wa dini?
Kwa hiyo ulimwengu unaonekana kujihukumu wenyewe kwa kiasi cha kutosha, hata ni rahisi sana kwa mtu mwenye kufikiri kuwa na hukumu hiyo hiyo.
Na kwa hiyo, natumaini hutaona kuwa ni neno gumu nikisema kwamba, ili uwe mnyenyekevu, ni lazima uache kuitii roho ile ya kawaida inayowawekea sheria walimbwende na wapenda kujionyesha, na uzifanye hukumu zako kwa kufuata hekima ya falsafa, na utauwa wa dini. Ni nani angeogopa kufanya badiliko kama hili?
Tena: ili kupunguza hofu yako na kujali kwako maoni ya ulimwengu, fikiri jinsi ulimwengu utakavyoacha kukujali upesi, na hautakuwa na wazo wala hangaiko lolote juu yako zaidi ya lile ulilo nalo juu ya mnyama maskini kabisa aliyekufa shimoni.
Rafiki zako, wakiweza, watakuzika kwa heshima fulani, na kusimamisha mnara wa ukumbusho, ili vizazi vijavyo vione kwamba mavumbi yako yamelala chini ya jiwe fulani; na hilo likishafanyika, yote yamekwisha. Nafasi yako inajazwa na mwingine, ulimwengu unabaki katika hali ile ile uliyokuwa nayo, wewe umefutwa machoni pake, na umesahauliwa na ulimwengu kana kwamba hukuwahi kuwa sehemu yake.
Fikiri juu ya matajiri, wakuu, na wasomi, waliojipatia sifa kubwa, na waliokuwa wakiheshimiwa sana na ulimwengu; wengi wao walikufa katika siku zako, na hata hivyo wamezama, wamepotea, wametoweka, na hawajaliwi tena na ulimwengu, kana kwamba walikuwa mapovu ya maji tu.
Fikiri tena jinsi nafsi nyingi maskini zinavyoiona mbingu imepotea, na sasa zimelala zikingojea umilele wa taabu, kwa sababu ya utumishi na heshima waliyoutolea ulimwengu unaojiona kuwa uko vizuri vile vile bila wao, na unafurahi kama ulivyofurahi walipokuwa ndani yake.
Basi, je, inafaa kupoteza hata kiwango kidogo kabisa cha fadhila, kwa ajili ya kumpendeza bwana mbaya namna hii, na rafiki mdanganyifu namna hii, kama ulimwengu ulivyo?
Je, inafaa kupiga goti mbele ya sanamu kama hii, ambayo hivi karibuni haitakuwa na macho, wala masikio, wala moyo wa kukujali, badala ya kumtumikia yule Mungu mkuu, mtakatifu na mwenye nguvu, atakayewafanya watumishi wake wote kuwa washiriki wa umilele wake mwenyewe?
Je, utaiacha hofu ya ulimwengu mdanganyifu, usio na upendo wowote kwako, ikuzuie kumcha Mungu yule, ambaye alikuumba kwa kusudi hili tu, ili akupende na kukubariki milele na milele?
Mwisho, ni lazima ufikiri ni mwenendo gani ambao kukiri Ukristo kunakudai kuhusiana na ulimwengu.
Basi, jambo hili limetolewa waziwazi katika maneno haya: “Aliyejitoa nafsi yake kwa ajili ya dhambi zetu, ili atuokoe katika ulimwengu huu mbovu wa sasa.” [Wagalatia 1:4] Kwa hiyo Ukristo unamaanisha kuokolewa kutoka katika ulimwengu huu, na yeye anayeukiri, anakiri kuishi kinyume cha kila kitu, na kila tabia, iliyo mahususi kwa ulimwengu huu mbovu.
Mtakatifu Yohana anautangaza upinzani huu dhidi ya ulimwengu kwa namna hii: “Wao ni wa ulimwengu; kwa sababu hiyo hunena mambo ya ulimwengu, na ulimwengu huwasikia. Sisi tu wa Mungu.” [1 Yohana 4:5, 6] Hii ndiyo sura ya wafuasi wa Kristo; nayo ni ushahidi wa kutosha kwamba hakuna watu wanaopaswa kuhesabiwa kuwa Wakristo kwa kweli, ambao kwa mioyo yao na tabia zao ni mali ya ulimwengu huu. “Twajua,” asema Mtume huyo huyo, “ya kuwa sisi tu wa Mungu, na ulimwengu wote unakaa katika uovu.” [1 Yohana 5:19] Kwa hiyo Wakristo hawawezi kujua kwamba wao ni wa Mungu zaidi ya kadiri wanavyojua kwamba wao si wa ulimwengu; yaani, kwamba hawaishi kwa kufuata njia, na roho ya ulimwengu. Kwa maana njia zote, na misemo yote, na hila zote, na tabia zote za ulimwengu, zinakaa katika uovu. Na yeye peke yake ndiye wa Mungu, au amezaliwa na Mungu katika Kristo Yesu, ambaye ameushinda ulimwengu huu; yaani, ambaye amechagua kuishi kwa imani, na kuyaongoza matendo yake kwa misingi ya hekima iliyofunuliwa kutoka kwa Mungu kwa njia ya Kristo Yesu.
Mtakatifu Paulo anaichukulia kuwa jambo la hakika, linalojulikana vyema na Wakristo, kwamba hawapaswi tena kuhesabiwa kuwa wanaishi katika ulimwengu huu, hata anajenga hoja juu yake kama juu ya msingi usiokanushika, kuhusu kukomeshwa kwa taratibu za sheria ya Kiyahudi: “Basi ikiwa mlikufa pamoja na Kristo, mkayaacha mafundisho ya awali ya ulimwengu, mbona mnajitia chini ya amri, kana kwamba mnaishi katika ulimwengu?” [Wakolosai 2:20]. Hapa pasingekuwa na hoja yoyote, isipokuwa kwa kuwa Mtume aliona kuwa jambo lisilokanushika kwamba Wakristo walijua kwamba kukiri kwao kuliwadai waachane kabisa na tabia zote na tamaa zote za ulimwengu, waishi kama wenyeji wa Yerusalemu mpya, na mwenendo wao uwe mbinguni.
Bwana wetu Mbarikiwa Mwenyewe ameliamua jambo hili kikamilifu kwa maneno haya: “Wao si wa ulimwengu huu, kama mimi nisivyo wa ulimwengu huu.” [Yohana 17:16] Hii ndiyo hali ya Ukristo kuhusiana na ulimwengu huu. Ikiwa hujatoka namna hii katika ulimwengu, na kuwa kinyume chake, umekosa alama inayoutambulisha Ukristo; wewe si mali ya Kristo, isipokuwa kwa kuwa nje ya ulimwengu kama yeye alivyokuwa nje yake.
Tunaweza kujidanganya, tukipenda, kwa maelezo matupu yanayoyalainisha maneno haya; lakini yanaeleweka, na yataeleweka, katika urahisi na uwazi wake wa kwanza na kila mtu anayeyasoma katika roho ile ile ambayo Bwana wetu Mbarikiwa aliyanena. Na kuyaelewa kwa maana yoyote iliyo duni zaidi, isiyo na uzito, ni kuiacha hekima ya kimwili iyaondoe kwa maelezo yake mafundisho yale ambayo kwayo hekima hiyo yenyewe ilipaswa kuangamizwa.
Ushindi mkuu wa Mkristo juu ya ulimwengu umo wote katika siri ya Kristo juu ya Msalaba. Ni pale, na kutoka pale, ndipo alipowafundisha Wakristo wote jinsi walivyopaswa kutoka katika ulimwengu na kuushinda, na yale waliyopaswa kufanya ili wawe wanafunzi wake. Na mafundisho yote, Sakramenti, na maagizo yote ya Injili ni maelezo tu ya maana ya siri hii kuu, na njia za kutuletea faida yake.
Na hali ya Ukristo haimaanishi kitu kingine ila kufanana kikamilifu na kabisa na roho ile ambayo Kristo aliionyesha katika Dhabihu ya ajabu ya nafsi yake juu ya Msalaba.
Kwa hiyo kila mtu ni Mkristo kwa kadiri tu anavyoshiriki Roho huyu wa Kristo. Ni jambo hili lililomfanya Mtakatifu Paulo ajieleze kwa bidii nyingi namna hii: “Lakini mimi, hasha, nisione fahari juu ya kitu chochote, isipokuwa msalaba wa Bwana wetu Yesu Kristo”: lakini kwa nini anaona fahari? Je, ni kwa sababu Kristo aliteswa badala yake, na kumwondolea yeye mateso? La, hasha. Bali ni kwa sababu kukiri kwake Ukristo kulikuwa kumemwita kwenye heshima ya kuteswa pamoja na Kristo, na ya kufa kwa ulimwengu katika aibu na dharau, kama yeye alivyofanya juu ya Msalaba. Kwa maana anaongeza mara moja, “ambao kwa huo ulimwengu umesulibiwa kwangu, nami nimesulibiwa kwa ulimwengu.” [Wagalatia 6:14] Unaona, hii ndiyo iliyokuwa sababu ya fahari yake katika Msalaba wa Kristo, kwa sababu ulikuwa umemwita kwenye hali kama hiyo ya mauti na ya kusulibiwa kwa ulimwengu.
Hivyo ndivyo Msalaba wa Kristo, katika siku za Mtakatifu Paulo, ulivyokuwa fahari ya Wakristo; si kwa kuwa ulimaanisha kwamba hawakuona aibu kumkiri Bwana aliyesulibiwa, bali kwa kuwa ulimaanisha kwamba walijivunia dini ambayo haikuwa kitu kingine ila mafundisho ya Msalaba, yaliyowaita kwenye roho ile ile ya kuteswa, kujitoa nafsi zao dhabihu kule kule, kuukana ulimwengu kule kule, unyenyekevu na upole ule ule, uvumilivu ule ule wa kustahimili madhara, matukano, na dharau, na kufa kule kule kwa ukuu wote, heshima zote, na furaha yote ya ulimwengu huu, ambako Kristo alikuonyesha juu ya Msalaba.
Ili tuwe na wazo la kweli la Ukristo, hatupaswi kumfikiria Bwana wetu Mbarikiwa kuwa aliteseka badala yetu, bali kuwa Mwakilishi wetu, akitenda kwa jina letu, na kwa ustahili wa pekee kiasi cha kuufanya muungano wetu pamoja naye ukubalike mbele za Mungu.
Aliteseka, na alikuwa Dhabihu, ili mateso yetu na kujitoa kwetu nafsi zetu dhabihu viwe vyenye kufaa kupokelewa na Mungu. Nasi tunapaswa kuteseka, kusulibiwa, kufa, na kufufuka pamoja na Kristo; la sivyo, Kusulibiwa kwake, Kifo chake, na Ufufuo wake havitatufaidia kitu.
Ulazima wa kufanana huku na yote ambayo Kristo alifanya na kuteseka kwa ajili yetu ni dhahiri kabisa kutokana na mwelekeo wote wa Maandiko.
Kwanza, kuhusu mateso yake: hili ndilo sharti pekee la kuokolewa kwetu kwa hayo, “tukiteswa” pamoja naye, “tutamiliki pamoja naye pia.” [2 Timotheo 2:12]
Pili, kuhusu Kusulibiwa kwake; “tukijua neno hili, ya kuwa utu wetu wa kale ulisulubishwa pamoja naye,” [Warumi 6:6] Hapa unaona kwamba Kristo hakusulibiwa badala yetu; bali utu wetu wa kale usiposulibiwa kweli pamoja naye, Msalaba wa Kristo hautatufaidia kitu.
Tatu, kuhusu kifo cha Kristo, sharti ni hili: “Ikiwa tumekufa pamoja na Kristo,” twaamini kwamba “tutaishi pamoja naye pia.” [2 Timotheo 2:11] Kwa hiyo, ikiwa Kristo amekufa peke yake, ikiwa sisi hatukufa pamoja naye, tuna hakika vile vile, kutokana na Andiko hili, kwamba hatutaishi pamoja naye.
Mwisho, kuhusu Ufufuo wa Kristo, Maandiko yanatuonyesha jinsi tunavyopaswa kushiriki faida yake: “Basi mkiwa mmefufuliwa pamoja na Kristo, yatafuteni yaliyo juu, Kristo aliko, ameketi mkono wa kuume wa Mungu.” [Wakolosai 3:1]
Hivyo unaona jinsi Maandiko yanavyomweka wazi Bwana wetu Mbarikiwa kuwa Mwakilishi wetu, akitenda na kuteseka kwa jina letu, akitufunga na kutulazimu tufanane na yote aliyoyafanya na kuyateseka kwa ajili yetu.
Ni kwa sababu hii Yesu Mtakatifu alisema juu ya wanafunzi wake, na ndani yao juu ya waaminio wote wa kweli, “Wao si wa ulimwengu huu, kama mimi nisivyo wa ulimwengu huu.” [Yohana 17:14] Kwa sababu waaminio wote wa kweli, wakifanana na mateso, Kusulibiwa, Kifo na Ufufuo wa Kristo, hawaishi tena kwa kufuata roho na tabia ya ulimwengu huu, bali uhai wao umefichwa pamoja na Kristo katika Mungu.
Hii ndiyo hali ya kutengwa na ulimwengu, ambayo Wakristo wa ngazi zote wameitwa kuiingia. Ni lazima waukane kila mwelekeo wa kidunia kiasi hicho, na kuongozwa na mambo ya maisha mengine kiasi hicho, hata ionekane kwamba kwa kweli na kwa hakika wamesulibiwa, wamekufa, na wamefufuka, pamoja na Kristo. Na ni lazima kwa Wakristo wote kufanana na badiliko hili kuu la roho, kuwa hivyo viumbe vipya katika Kristo, kama ilivyokuwa lazima Kristo ateswe, afe, na afufuke tena, kwa ajili ya wokovu wetu.
Jinsi maisha ya Kikristo yalivyowekwa juu sana ya njia za ulimwengu huu, kunaelezwa kwa namna ya ajabu na Mtakatifu Paulo, kwa maneno haya: “Hivyo tangu sasa hatumjui mtu awaye yote kwa jinsi ya mwili; ingawa tumemjua Kristo kwa jinsi ya mwili, lakini sasa hatumjui hivyo tena. Hata imekuwa, mtu akiwa ndani ya Kristo amekuwa kiumbe kipya; ya kale yamepita; tazama! yamekuwa mapya.” [2 Wakorintho 5:16, 17]
Yeye anayeisikia nguvu na roho ya maneno haya, hawezi kuvumilia tafsiri yoyote ya kibinadamu juu yake. Tangu sasa, asema, yaani, tangu Kifo na Ufufuo wa Kristo, hali ya Ukristo imekuwa hali tukufu kiasi kwamba hatumfikirii hata Kristo Mwenyewe kuwa yuko katika mwili duniani, bali kuwa Mungu wa utukufu aliye Mbinguni; tunajijua na kujifikiria wenyewe si kama watu walio katika mwili, bali kama washiriki wenzetu wa jumuiya mpya, ambao mioyo yetu yote, tabia zetu, na mwenendo wetu, vinapaswa kuwa Mbinguni.
Hivyo ndivyo Ukristo ulivyotuweka nje ya ulimwengu na juu yake; nasi tunaanguka kutoka katika wito wetu, mara tu tunapoangukia katika tabia za ulimwengu.
Basi, kama vile ilivyokuwa roho ya ulimwengu iliyompigilia Bwana wetu Mbarikiwa misumari juu ya Msalaba; vivyo hivyo kila mtu aliye na Roho wa Kristo, anayeupinga ulimwengu kama yeye alivyoupinga, hakika atasulibiwa na ulimwengu, kwa njia moja au nyingine.
Kwa maana Ukristo bado unaishi katika ulimwengu ule ule ambao Kristo aliishi ndani yake; na hawa wawili watakuwa adui kabisa, mpaka ufalme wa giza utakapokoma kabisa.
Kama ungaliishi pamoja na Mwokozi wetu kama mwanafunzi wake wa kweli, basi ungalichukiwa kama yeye alivyochukiwa; na ikiwa sasa unaishi katika Roho wake, ulimwengu utakuwa adui yako sasa kama ulivyokuwa adui yake wakati ule.
“Kama mngekuwa wa ulimwengu,” asema Bwana wetu Mbarikiwa, “ulimwengu ungewapenda walio wake; lakini kwa kuwa ninyi si wa ulimwengu, bali mimi naliwachagua katika ulimwengu, kwa sababu hiyo ulimwengu huwachukia.” [Yohana 15:19]
Tuna mwelekeo wa kupoteza maana ya kweli ya maneno haya, kwa kuyafikiria tu kama maelezo ya kihistoria ya jambo fulani lililokuwa hali ya Mwokozi wetu na wanafunzi wake wakati ule. Lakini huko ni kuyasoma Maandiko kama herufi iliyokufa; kwa maana yanaeleza kwa usahihi vile vile hali ya Wakristo wa kweli wakati huu, na nyakati zote nyingine, hata mwisho wa dunia.
Kwa maana kama vile Ukristo wa kweli si kitu kingine ila Roho wa Kristo, basi kama Roho huyo atajitokeza katika nafsi ya Kristo Mwenyewe, au ya Mitume wake, au ya wafuasi wake katika kizazi chochote, ni jambo lile lile; yeyote aliye na Roho wake atachukiwa, atadharauliwa, na kuhukumiwa na ulimwengu, kama yeye alivyokuwa.
Kwa maana ulimwengu daima utawapenda walio wake, wala hautampenda mwingine ila walio wake: jambo hili ni la hakika na lisilobadilika, kama ulivyo upinzani kati ya nuru na giza.
Yesu Mtakatifu anaposema, “Ikiwa ulimwengu huwachukia ninyi,” haongezi kwa njia ya faraja kwamba huenda siku moja utaacha chuki yake, au kwamba hautawachukia siku zote; bali anatoa hili tu kama sababu ya wao kuistahimili, “jueni ya kuwa umenichukia mimi kabla haujawachukia ninyi”; [Yohana 15:18] akimaanisha kwamba ni yeye, yaani, Roho wake, ambaye, kwa sababu ya kuwa kinyume cha ulimwengu, alichukiwa nao wakati ule, na angechukiwa nao siku zote.
Labda utasema kwamba ulimwengu sasa umekuwa wa Kikristo, angalau ile sehemu yake tunayoishi; na kwa hiyo ulimwengu hauwezi sasa kufikiriwa kuwa katika hali ile ya upinzani dhidi ya Ukristo, kama ulivyokuwa ulipokuwa wa kipagani.
Tunakubali, ulimwengu sasa unakiri Ukristo. Lakini je, kuna mtu atakayesema kwamba ulimwengu huu wa Kikristo ni wa Roho wa Kristo? Je, tabia zake za jumla ni tabia za Kristo? Je, tamaa za anasa za mwili, kujipenda nafsi, kiburi, choyo, tamaa ya makuu, na kujitafutia sifa ya bure, ni kinyume kidogo cha roho ya Injili sasa kwa kuwa ziko miongoni mwa Wakristo, kuliko zilipokuwa miongoni mwa wapagani? Au utasema kwamba tabia na tamaa za ulimwengu wa kipagani zimepotea na kutoweka?
Fikiri, pili, unapaswa kumaanisha nini kwa neno ulimwengu. Basi, jambo hili limeelezwa kikamilifu kwa ajili yetu na Mtakatifu Yohana. “Kila kilichomo ulimwenguni, yaani, tamaa ya mwili, na tamaa ya macho, na kiburi cha uzima,” [1 Yohana 2:16] Haya ndiyo maelezo kamili na sahihi ya ulimwengu. Basi, je, utasema kwamba ulimwengu huu umekuwa wa Kikristo? Lakini ikiwa haya yote bado yapo, basi ulimwengu ule ule upo sasa, nao ni adui yule yule wa Ukristo, kama ulivyokuwa katika siku za Mtakatifu Yohana.
Ni ulimwengu huu ambao Mtakatifu Yohana aliuhukumu, kuwa si wa Baba: kwa hiyo, ukiwa unaukiri Ukristo kwa nje, au unautesa waziwazi, bado uko katika hali ile ile ya kuwa kinyume cha roho ya kweli na utakatifu wa Injili.
Na kwa hakika ulimwengu, kwa kuukiri Ukristo, uko mbali sana na kuwa adui asiye na hatari kama ulivyokuwa hapo awali, hata kwa fadhili zake umewaangamiza Wakristo wengi kuliko ulivyopata kuwaangamiza kwa mateso makali kabisa.
Kwa hiyo, tunapaswa kuwa mbali sana na kuufikiria ulimwengu kuwa katika hali ya uadui na upinzani mdogo zaidi dhidi ya Ukristo kuliko ulivyokuwa katika nyakati za kwanza za Injili, hata tunapaswa kujilinda dhidi yake kama adui mkubwa zaidi na wa hatari zaidi sasa, kuliko ulivyokuwa nyakati zile.
Ni adui mkubwa zaidi, kwa sababu una nguvu nyingi zaidi juu ya Wakristo kwa fadhili zake, mali zake, heshima zake, zawadi zake, na ulinzi wake, kuliko ulivyokuwa nazo kwa moto na ghadhabu ya mateso yake.
Ni adui wa hatari zaidi, kwa kuwa umepoteza sura yake ya uadui. Kukiri kwake Ukristo kwa nje kunaufanya usihesabiwe tena kuwa adui, na kwa hiyo watu walio wengi hushawishiwa kwa urahisi kujitoa wenyewe ili watawaliwe na kuongozwa nao.
Ni dhamiri ngapi zimetulizwa, bila msingi mwingine wowote, ila kwa sababu zinatenda dhambi chini ya mamlaka ya ulimwengu wa Kikristo!
Ni maagizo mangapi ya Injili yamewekwa kando bila kujaliwa, na jinsi gani watu binafsi wanavyoyasoma bila kujali, kwa sababu hii tu, kwamba yanaonekana kutojaliwa na ulimwengu wa Kikristo!
Ni mambo mangapi ambayo watu hukubaliana nayo na ulimwengu wa Kikristo, bila kusita wala kujuta; ambayo, kama wangeyadaiwa na wapagani peke yao, wangeyakataa, kuwa ni kinyume cha utakatifu wa Ukristo!
Ni nani angeweza kuridhika akiona jinsi maisha yake yalivyo kinyume cha Injili, kama si kwa sababu anaona kwamba anaishi kama ulimwengu wa Kikristo unavyoishi?
Ni nani, anayesoma Injili, angehitaji kushawishiwa juu ya ulazima wa kujikana nafsi sana, wa unyenyekevu, na wa umaskini wa roho, kama si kwamba mamlaka ya ulimwengu yamelifukuza fundisho hili la Msalaba?
Kwa hiyo, hakuna kitu ambacho Mkristo mwema anapaswa kukishuku zaidi, au kujilinda dhidi yake kwa uthabiti zaidi, kuliko mamlaka ya ulimwengu wa Kikristo.
Na mafungu yote ya Maandiko yanayouonyesha ulimwengu kuwa kinyume cha Ukristo, yanayotudai tujitenge nao, kama na mali ya udhalimu, na dubwana la uovu, yote yanapaswa kueleweka kwa maana ile ile kamili, kuhusiana na ulimwengu wa sasa.
Kwa maana badiliko ambalo ulimwengu umelipitia limebadilisha tu njia zake, lakini halijapunguza nguvu yake, ya kuiangamiza dini.
Wakristo hawakuwa na kitu cha kuogopa kutoka kwa ulimwengu wa kipagani ila kupoteza maisha yao; lakini ulimwengu uliogeuka kuwa rafiki unawafanya waone ugumu kuiokoa dini yao.
Wakati kiburi, anasa za mwili, choyo, na tamaa ya makuu, vilipokuwa na mamlaka ya ulimwengu wa kipagani tu, Wakristo kwa sababu hiyo walizidi kuzikazania fadhila zilizo kinyume chake. Lakini kiburi, anasa za mwili, choyo, na tamaa ya makuu, vinapokuwa na mamlaka ya ulimwengu wa Kikristo, ndipo Wakristo mmoja mmoja wanapokuwa katika hatari kubwa kabisa, si tu ya kuoneshwa aibu hata wakaacha kuutenda, bali hata ya kupoteza wazo lenyewe la utauwa wa Injili.
Kwa hiyo, karibu hakuna uwezekano wowote wa kujiokoa na ulimwengu wa sasa, ila kwa kuuona kuwa adui yule yule mwovu wa utakatifu wote wa kweli, kama unavyoelezwa katika Maandiko; na kwa kujihakikishia kwamba ni hatari vile vile kufuata tabia na tamaa zake sasa kwa kuwa ni wa Kikristo, kama ilivyokuwa ulipokuwa wa kipagani.
Kwa maana jiulize tu, Je, utauwa, unyenyekevu, na kiasi cha ulimwengu wa Kikristo, ndio utauwa, unyenyekevu, na kiasi cha roho ya Kikristo? Ikiwa sivyo, ni ulimwengu gani unaoweza kukuangamiza zaidi, kuliko kufuata ule ambao ni wa Kikristo?
Je, mtu anahitaji kufanya zaidi ili kuifanya nafsi yake isistahili rehema ya Mungu, kuliko kuwa na uchu na tamaa ya makuu ya heshima? Lakini mtu anawezaje kuikana tabia hii, bila kuikana roho na tabia ya ulimwengu, ambao sasa unaishi ndani yake?
Mtu anawezaje kufanywa asiweze zaidi kumpokea Roho wa Kristo, kuliko kwa kuithamini fedha isivyofaa? Na tena, anawezaje kukosea zaidi katika kuithamini, kuliko kwa kufuata mamlaka ya ulimwengu wa Kikristo?
Naam, katika kila ngazi na cheo cha maisha, iwe cha elimu au cha biashara, iwe katika Kanisa au katika Serikali, huwezi kuishi kwa kufuata roho ya dini, bila kuukana mwelekeo na mwenendo ulio wa kawaida zaidi wa wale walio katika ngazi na kazi ile ile kama wewe.
Na ingawa busara ya kibinadamu inaonekana kuzungumza kwa hekima nyingi sana juu ya ulazima wa kuepuka kujitofautisha na wengine, hata hivyo yeye asiyethubutu kuwa dhaifu kiasi cha kuwa tofauti, mara nyingi atalazimika kuepuka wajibu muhimu kabisa wa utauwa wa Kikristo.
Natumaini kwamba tafakari hizi zitakusaidia kuvunja na kupita katika magumu yale, na kupinga majaribu yale, ambayo mamlaka na mtindo wa ulimwengu yameyainua dhidi ya kuutenda unyenyekevu wa Kikristo.