Maisha Jijini London

SIPASWI sasa kujaribu kueleza kwa kirefu njia ambazo Bwana alipendezwa—mara nyingi kwa mshangao wangu, na pia kwa furaha yangu—kunisaidia mara kwa mara. Punde niligundua kwamba haikuwezekana kuishi London kwa gharama ndogo kama huko Hull. Ili kupunguza matumizi nilishiriki chumba na binamu yangu, maili nne kutoka hospitali, nikijipatia chakula mwenyewe; na baada ya majaribio mbalimbali niligundua kwamba njia yenye gharama ndogo kuliko zote ilikuwa kuishi karibu kwa mkate wa kahawia na maji peke yake. Hivyo niliweza kuzifanya riziki alizonipa Mungu zidumu muda mrefu kadiri iwezekanavyo. Baadhi ya matumizi yangu sikuweza kuyapunguza, lakini chakula changu kwa sehemu kubwa kilikuwa chini ya uamuzi wangu mwenyewe. Mkate mkubwa wa kahawia wa peni mbili, niliokuwa nikiununua kila siku katika safari yangu ndefu ya miguu kutoka hospitali, ulinipatia chakula cha jioni na cha asubuhi; na kwa chakula hicho, pamoja na matofaa machache kwa chakula cha mchana, niliweza kutembea maili nane au tisa kwa siku, mbali na kusimama kwa miguu muda mwingi nilipohudhuria mazoezi ya hospitali na chuo cha udaktari.

Tukio moja lililotokea karibu wakati huo huo sina budi kulitaja. Mume wa mama mwenye nyumba wangu wa zamani huko Hull alikuwa ofisa mkuu wa meli iliyokuwa ikisafiri kutoka London, na kwa kupokea nusu ya mshahara wake kila mwezi na kumpelekea, niliweza kumwokolea gharama ya ada ya wakala. Nilikuwa nimefanya hivyo kwa miezi kadhaa, ndipo alipoandika akiniomba nichukue malipo yaliyofuata mapema iwezekanavyo, kwa kuwa kodi yake ya nyumba ilikuwa karibu kufika, naye alikitegemea kiasi hicho ili kuilipa. Ombi hilo lilikuja wakati usiofaa. Nilikuwa nikijitahidi sana kujiandaa kwa mtihani nikitumaini kupata ufadhili wa masomo ambao ungenifaa, na niliona kwamba sikuweza kumudu kutumia muda kwenda mjini wakati wa saa zenye shughuli nyingi zaidi za mchana ili kuchukua fedha hizo. Hata hivyo, nilikuwa na fedha zangu mwenyewe za kutosha mkononi kuniwezesha kukipeleka kiasi kilichohitajika. Basi nilizipeleka fedha hizo, nikikusudia, mara mtihani utakapokwisha, kwenda kuchukua posho ya kawaida ili kujirudishia.

Kabla ya wakati wa mtihani chuo cha udaktari kilifungwa kwa siku moja, kwa sababu ya mazishi ya Duke wa Wellington, nami nikapata nafasi ya kwenda mara moja kwenye ofisi, iliyokuwa katika mtaa mmoja ulioko Cheapside, na kuomba kiasi kilichostahili. Kwa mshangao na masikitiko yangu karani aliniambia kwamba hangeweza kulipa, kwa sababu ofisa huyo alikuwa ametoroka melini kwake na kwenda kwenye machimbo ya dhahabu. “Basi,” nikasema, “jambo hilo linaniletea usumbufu mkubwa, kwa kuwa tayari nimekwisha kuzitoa fedha hizo mapema, nami najua mke wake hatakuwa na njia ya kunilipa.” Karani alisema anasikitika, lakini bila shaka angeweza kutenda kwa mujibu wa maagizo tu; kwa hiyo hapakuwa na msaada kwangu upande huo. Hata hivyo, muda kidogo zaidi na kutafakari kulinileta kwenye hitimisho lenye faraja moyoni mwangu, kwamba kwa kuwa nilikuwa nikimtegemea Bwana kwa kila kitu, na riziki zake hazikuwa na kikomo, lilikuwa jambo dogo kufikishwa mapema kidogo au baadaye kidogo katika hali ya kuhitaji mahitaji mapya kutoka kwake; na hivyo furaha na amani havikusumbuliwa kwa muda mrefu.

Muda mfupi baada ya hayo, huenda jioni ile ile, nilipokuwa nikishona pamoja karatasi kadhaa za kuandikia maelezo ya mihadhara, kwa bahati mbaya nilijichoma kidole cha shahada cha mkono wangu wa kulia, na baada ya muda mfupi nikasahau kabisa habari yake. Siku iliyofuata hospitalini niliendelea kupasua maiti kama hapo awali. Maiti ile ilikuwa ya mtu aliyefariki kwa homa, nayo ilikuwa ya kuchukiza na ya hatari kuliko kawaida. Sina haja kusema kwamba sisi tuliokuwa tukiifanyia kazi tulipasua kwa uangalifu wa pekee, tukijua kwamba mkwaruzo mdogo kabisa ungeweza kutugharimu maisha yetu. Kabla asubuhi haijasonga mbele sana nilianza kuhisi uchovu mwingi, na nilipokuwa nikipita katika wodi za upasuaji saa sita mchana nililazimika kukimbia nje, kwa kuwa ghafula nilijisikia kutapika sana—jambo lisilo la kawaida kabisa kwangu, kwa kuwa nilikula chakula kidogo tu na hakuna kitu ambacho kingeweza kunidhuru tumbo. Baada ya kujisikia kuzimia kwa muda, kinywaji cha maji baridi kilinihuisha, nami nikaweza kujiunga tena na wanafunzi. Hata hivyo, nilizidi kuugua, na kabla mhadhara wa mchana kuhusu upasuaji haujaisha niliona haiwezekani kushika penseli na kuendelea kuandika maelezo. Kufikia wakati mhadhara uliofuata ulipokwisha, mkono wangu wote na upande wangu wa kulia vilijaa maumivu makali, nami nilionekana na kujisikia mgonjwa sana.

Nilipoona kwamba siwezi kuendelea na kazi, niliingia katika chumba cha kupasulia maiti ili kufunga sehemu niliyokuwa nikiishughulikia na kuweka vifaa vyangu, nikamwambia mwalimu-mwonyeshaji, aliyekuwa daktari-mpasuaji stadi sana, “Siwezi kufahamu ni nini kimenipata,” nikimweleza dalili. “Mbona,” akasema, “kilichotokea ni dhahiri kabisa: lazima ulijikata ulipokuwa ukipasua, nawe wajua kwamba huyu ni mgonjwa wa homa mbaya.” Nilimhakikishia kwamba nilikuwa mwangalifu kupita kiasi, na nilikuwa na hakika kabisa kwamba sikuwa na jeraha wala mkwaruzo. “Basi,” akajibu, “bila shaka ulikuwa nalo;” naye akauchunguza mkono wangu kwa makini sana ili kuliona, lakini bure. Ghafula nilikumbuka kwamba nilikuwa nimejichoma kidole usiku uliotangulia, nikamwuliza kama iliwezekana kwamba tundu la sindano la wakati ule lingeweza kuwa bado halijafunga. Maoni yake yalikuwa kwamba huenda hicho ndicho kilichosababisha taabu hiyo, akanishauri nichukue gari la farasi la kukodi, niende nyumbani upesi kadiri niwezavyo, na nipange mambo yangu mara moja. “Kwa maana,” akasema, “wewe ni mtu aliyekwisha kufa.”

Wazo langu la kwanza lilikuwa la huzuni kwamba nisingeweza kwenda Uchina; lakini punde ikaja hisia, “Isipokuwa nimekosea sana, nina kazi ya kufanya Uchina, wala sitakufa.” Hata hivyo, nilifurahi kupata nafasi ya kuzungumza na rafiki yangu huyo daktari, aliyekuwa mwenye shaka sugu kuhusu mambo ya kiroho, juu ya furaha niliyopata kwa matarajio ya huenda kuwa pamoja na Bwana wangu hivi karibuni; nikimwambia wakati huo huo kwamba sikudhani ningekufa, kwa kuwa, isipokuwa nilikuwa nimekosea sana, nilikuwa na kazi ya kufanya Uchina; na kama ndivyo, hata pambano liwe kali namna gani, ni lazima ningevushwa salama. “Hayo ni sawa kabisa,” akajibu, “lakini wewe chukua gari la farasi la kukodi uende nyumbani upesi kadiri uwezavyo. Huna muda wa kupoteza, kwa maana punde hutaweza kuyamaliza mambo yako.”

Nilitabasamu kidogo kwa wazo la mimi kurudi nyumbani kwa gari la farasi la kukodi, kwa maana kufikia wakati huo riziki zangu zilikuwa zimepungua mno zisiweze kuruhusu jambo kama hilo, nami nikaanza kutembea umbali huo kama ingewezekana. Hata hivyo, baada ya muda mfupi nguvu zangu ziliniishia, nikaona kwamba haikufaa kujaribu kufika nyumbani kwa miguu. Nikitumia basi la farasi kutoka Kanisa la Whitechapel hadi Farringdon Street, na jingine kutoka Farringdon Street kuendelea mbele, nilifika, nikiwa katika maumivu makubwa, katika mtaa wa Soho Square, ambao nyuma yake ndipo nilipoishi. Nilipoingia nyumbani nilipata maji ya moto kutoka kwa mtumishi, na nikimsihi kwa bidii nyingi—kwa kweli kama mtu anayekufa—aupokee uzima wa milele kama karama ya Mungu kwa njia ya Yesu Kristo, nilikiosha kichwa changu kwa maji hayo na kukipasua kidole, nikitumaini kutoa baadhi ya damu yenye sumu. Maumivu yalikuwa makali sana; nikazimia, nikakaa bila fahamu kwa muda, muda mrefu kiasi kwamba nilipozinduka niligundua kwamba nilikuwa nimebebwa hadi kitandani.

Mjomba wangu mmoja aliyeishi karibu alikuwa amefika, akamwita daktari wake mwenyewe, msaidizi wa daktari-mpasuaji katika Hospitali ya Westminster. Nilimhakikishia mjomba wangu kwamba msaada wa kitabibu usingenifaa kitu, na kwamba sikutaka kuingia katika gharama hiyo. Hata hivyo, yeye alinituliza juu ya jambo hilo, akisema kwamba alikuwa amemwita daktari wake mwenyewe, na kwamba gharama ingelipwa na yeye mwenyewe. Daktari-mpasuaji alipofika na kufahamu habari zote kwa undani, alisema, “Basi, kama umekuwa ukiishi kwa kiasi, huenda ukapona; lakini kama umekuwa ukijishughulisha na bia na mambo ya namna hiyo, huna tumaini lo lote kabisa.” Niliwaza kwamba kama maisha ya kiasi yangesaidia lo lote, ni wachache ambao wangekuwa na nafasi bora kuliko yangu, kwa kuwa kwa muda mrefu uliopita chakula changu kilikuwa karibu mkate na maji peke yake. Nilimwambia kwamba nilikuwa nimeishi kwa kujinyima, na nikaona kwamba hilo lilinisaidia katika masomo. “Lakini sasa,” akasema, “ni lazima udumishe nguvu zako, kwa maana litakuwa pambano gumu kweli.” Naye akaniagizia chupa moja ya divai ya port kila siku, na vipande vya nyama ya mbavu kadiri ningeweza kula. Tena nilitabasamu moyoni, kwa kuwa sikuwa na fedha za kununulia anasa kama hizo. Hata hivyo, shida hii pia ilitatuliwa na mjomba wangu mwema, aliyeniletea mara moja kila kitu kilichohitajika.

Nilijali sana, licha ya maumivu makali niliyoyapata, kwamba wazazi wangu wapendwa wasijulishwe hali yangu. Kutafakari na kuomba kulikuwa kumenihakikishia kwamba sikuwa karibu kufa, bali kwamba kweli kulikuwa na kazi kwa ajili yangu kufanya Uchina. Kama wazazi wangu wapendwa wangekuja na kunikuta katika hali ile, ningepoteza nafasi ya kuona jinsi Mungu atakavyonitendea, sasa ambapo fedha zangu zilikuwa karibu kwisha. Basi, baada ya kuomba uongozi, nilipata ahadi kutoka kwa mjomba wangu na binamu yangu kwamba hawatawaandikia wazazi wangu, bali wangeniachia mimi mwenyewe niwasiliane nao. Niliona kwamba lilikuwa jibu dhahiri sana la maombi walipotoa ahadi hiyo, nami nilijihadhari kuahirisha mawasiliano yote nao mimi mwenyewe hadi hatari ilipopita na ukali wa ugonjwa ulipokwisha. Nyumbani walijua kwamba nilikuwa nikijitahidi sana kujiandaa kwa mtihani, wala hawakushangaa kwa ukimya wangu.

Siku na usiku za mateso zilipita polepole; lakini mwishowe, baada ya majuma kadhaa, nilikuwa nimepona kiasi cha kutosha kuweza kutoka chumbani mwangu; na ndipo nilipojua kwamba watu wawili, ingawa si wa Hospitali ya London, waliokuwa wamepata majeraha ya kupasua maiti wakati ule ule kama mimi, wote wawili walikuwa wamefariki, hali mimi niliachwa hai kwa kujibiwa maombi, ili nimfanyie Mungu kazi Uchina.