Uongozi wa Kimungu

SASA ilionekana wazi kabisa kwamba mali iliyopotea—ikiwa ni pamoja na kila kitu nilichokuwa nacho Uchina, isipokuwa kiasi kidogo cha fedha kilichobaki Shanghai kwa majaliwa ya Mungu—ilikuwa imeibwa kwa makusudi na mtumishi wangu, aliyekuwa ametoroka nayo kwenda Hang-chau. Swali la kwanza, bila shaka, lilikuwa jinsi ya kutenda vema zaidi kwa faida ya mtu yule aliyekuwa chanzo cha taabu nyingi hivyo. Isingekuwa vigumu kuchukua hatua ambazo zingemletea adhabu; ingawa uwezekano wa kulipwa fidia yo yote kwa hasara niliyoipata ulikuwa mdogo sana. Lakini jambo lililonilemea kuliko yote lilikuwa kwamba mwizi huyo alikuwa mtu ambaye nilikuwa nimejitaabisha na kuomba kwa ajili ya wokovu wake; nami niliona kwamba kumshtaki kusingekuwa kusisitiza mafundisho ya Mahubiri ya Mlimani, ambamo tulikuwa tumesoma pamoja, “Msishindane na mtu mwovu,” na maagizo mengine yanayofanana na hayo. Mwishowe, nikihitimisha kwamba nafsi yake ilikuwa na thamani kuliko vitu vya thamani ya £40 nilivyopoteza, nilimwandikia na kumweleza hivyo, nikimsihi juu ya haja yake ya kutubu na kumwamini Bwana Yesu Kristo. Njia niliyoichukua ilikubaliwa na rafiki zangu Wakristo huko Uingereza, ambaye mmoja wao baadaye aliongozwa kunitumia hundi ya £40—ya kwanza kati ya nyingi zilizopokewa baadaye kutoka kwa msaidizi yule yule mwema.

Baada ya kuzipata zile fedha kidogo zilizobaki Shanghai, nilianza safari tena kwenda Ningpo, kutafuta msaada wa Dkt. Parker ili kurudishia dawa nilizokuwa nimepoteza hapo awali kwa moto. Jambo hili lilipofanikiwa kwa kuridhisha, nilirudi tena Shanghai, njiani kwenda Swatow, nikitumaini kujiunga upesi na rafiki yangu mpendwa sana, Bw. Burns, katika kazi ya kituo kile muhimu. Lakini Mungu alikuwa amekusudia vinginevyo; na ucheleweshaji uliosababishwa na wizi ule ulitosha kabisa kunizuia nisianze safari kwenda Kusini kama nilivyokuwa nimekusudia.

Kwa muda mrefu mawingu ya dhoruba yalikuwa yakikusanyika juu ya upeo wa siasa, dalili za vita vilivyokuwa vikija; na mapema mwezi Oktoba mwaka huo (1856) tukio la Lorcha Arrow huko Canton lilisababisha mwanzo hasa wa uhasama. Upesi sana Uchina ilijikuta imezama katika mapambano ya pili ya muda mrefu na mataifa ya kigeni; na kazi za kimisionari, angalau huko Kusini, zililazimika kusimamishwa kwa sehemu kubwa. Habari za matukio haya, pamoja na barua kutoka kwa Bw. Burns, zilifika wakati ule ule wa kunikuta Shanghai nilipokuwa nikiondoka kwenda Swatow; na nikiwa nimezuiliwa hivyo, sikuweza kujizuia kutambua mkono wa Mungu katika kuufunga mlango ule niliotamani sana kuuingia.

Nilipokuwa Ningpo, nilikuwa nimefahamiana na Bw. John Jones, ambaye, pamoja na Dkt. Parker, aliiwakilisha Chinese Evangelisation Society katika mji ule. Nikiwa nimezuiliwa kurudi Swatow, sasa niliamua kujiunga na ndugu hawa katika kazi ya Ningpo, nikaanza safari mara moja. Alasiri ya siku ya pili, tulipokuwa tayari umbali wa maili thelathini hivi kutoka Shanghai, Bw. Jones nami tulikaribia mji mkubwa na muhimu wa Sung-kiang, nami nikazungumza juu ya kushuka pwani ili kuihubiri Injili kwa makutano ya watu waliojipanga kando ya kingo za mto na kusongamana katika njia za kuelekea malango ya mji.

Miongoni mwa abiria waliokuwa ndani ya mashua alikuwemo mtu mmoja mwenye akili, ambaye katika safari zake alikuwa amekaa sana ng'ambo, na hata alikuwa ametembelea Uingereza, ambako alijulikana kwa jina la Peter. Kama ilivyotarajiwa, alikuwa amesikia kitu kuhusu Injili, lakini hakuwahi kuonja nguvu zake ziokoazo. Jioni iliyotangulia nilikuwa nimemvuta katika mazungumzo ya dhati juu ya wokovu wa nafsi yake. Mtu huyo alisikiliza kwa makini, na hata aliguswa hadi kutokwa na machozi, lakini bado hakuna matokeo dhahiri yaliyoonekana. Kwa hiyo nilifurahi alipoomba aruhusiwe kufuatana nami, na kunisikia nikihubiri.

Niliingia katika chumba cha mashua ili kuandaa trakti na vitabu vya kugawa nitakaposhuka pwani pamoja na rafiki yangu Mchina, ghafla nikashtushwa na mshindo wa maji na kilio kutoka nje. Niliruka hadi juu ya sitaha, nikaielewa hali kwa mtazamo mmoja. Peter hakuwepo! Watu wengine wote walikuwa pale, chomboni, wakitazama bila msaada mahali alipozama, lakini bila kufanya juhudi yo yote ya kumwokoa. Upepo mkali ulikuwa ukiipeleka jahazi mbele kwa kasi licha ya mkondo thabiti uliokuwa ukienda upande ule mwingine, na ufuo ule wa chini usio na vichaka haukutoa alama yo yote ya kuonyesha ni umbali gani tulikuwa tumemwacha nyuma yule mtu aliyekuwa akizama.

Mara moja nilishusha tanga na kuruka majini nikitumaini kumpata. Nisipofanikiwa, nilitazama pande zote katika wasiwasi wa uchungu mkubwa, nikaona karibu nami mashua ya wavuvi yenye wavu wa kukokota wa namna ya pekee uliowekwa ndoano, ambao nilijua ungemtoa juu.

“Njooni!” nilipaza sauti, tumaini lilipofufuka moyoni mwangu. “Njooni mkokote mahali hapa mara moja; mtu anazama hapa hapa!”

“Veh bin” (Haitufai), lilikuwa jibu lisilo na huruma.

“Msiseme habari ya kufaa!” nilipaza sauti kwa uchungu mkubwa; “mtu anazama, nawaambia!”

“Tuna shughuli ya kuvua samaki,” walijibu, “na hatuwezi kuja.”

“Msijali uvuvi wenu,” nilisema, “nitawapa fedha nyingi kuliko uvuvi wa siku nyingi utakavyowaletea; njooni tu—njooni mara moja!”

“Utatupa fedha kiasi gani?”

“Hatuwezi kukawia kujadili hilo sasa! Njooni, la sivyo itakuwa imechelewa mno. Nitawapa dola tano” (wakati huo zilikuwa na thamani ya shilingi thelathini hivi za fedha ya Kiingereza).

“Hatutafanya kwa kiasi hicho,” walijibu watu hao. “Tupe dola ishirini, nasi tutakokota.”

“Sina kiasi kikubwa hivyo: njooni upesi, nami nitawapa vyote nilivyo navyo!”

“Hivyo ni kiasi gani?”

“Sijui hasa, kama dola kumi na nne hivi.”

Hatimaye, lakini hata hapo kwa polepole kabisa, mashua ilipigwa makasia hadi pale, na wavu ukashushwa. Chini ya dakika moja ilitosha kuutoa juu mwili wa mtu yule aliyepotea. Wavuvi walipiga kelele na kukasirika kwa sababu dai lao la kupita kiasi lilicheleweshwa wakati juhudi za kumrudishia uhai zilipokuwa zikifanywa. Lakini yote yalikuwa bure—uhai ulikuwa umekwisha.

Kwangu mimi tukio hili lilikuwa la huzuni kubwa na lenye maana nzito, likiashiria ukweli wenye huzuni zaidi sana. Je, wavuvi wale hawakuwa kweli na hatia ya kifo cha Mchina huyu maskini, kwa kuwa walikuwa na njia za kumwokoa karibu nao, kama wangalizitumia tu? Hakika walikuwa na hatia. Lakini hata hivyo, na tusite kabla ya kutoa hukumu juu yao, asije mmoja aliye mkuu kuliko Nathani akajibu, “Wewe ndiwe mtu huyo.” Je, ni jambo la ugumu wa moyo kiasi hicho, la uovu kiasi hicho, kupuuza kuuokoa mwili? Basi, yule anayeiacha nafsi iangamie, na kusema kama Kaini, “Je! mimi ni mlinzi wa ndugu yangu?” anastahili adhabu iliyo kali zaidi kiasi gani? Bwana Yesu anaamuru, ananiamuru mimi, anakuamuru wewe, ndugu yangu, na wewe, dada yangu. “Enendeni,” asema, “enendeni ulimwenguni mwote, mkaihubiri Injili kwa kila kiumbe.” Je, tutamwambia Yeye, “La, haitufai”? je, tutamwambia Yeye kwamba tuna shughuli ya kuvua samaki na hatuwezi kwenda? kwamba tumenunua shamba na hatuwezi kwenda? kwamba tumenunua jozi tano za ng'ombe, au tumeoa, au tunashughulika na mambo mengine yanayovutia zaidi, na hatuwezi kwenda? Muda si mrefu “imetupasa sisi sote kudhihirishwa mbele ya kiti cha hukumu cha Kristo; ili kila mtu apokee mambo aliyoyatenda kwa mwili wake.” Na tukumbuke, na tuombe kwa ajili ya, na tujitaabishe kwa ajili ya Wachina wasiohubiriwa Injili; la sivyo tutatenda dhambi juu ya nafsi zetu wenyewe. Na tufikiri ni Nani aliyesema, “Kama ukiacha kuwaokoa wanaokokotwa kwenda kufa, na wale walio tayari kuuawa; kama ukisema, Tazama, sisi hatukujua neno hili; je! yeye apimaye mioyo hafahamu? na yeye aichungaye nafsi yako, je! hajui? naye je! hatamlipa kila mtu sawasawa na kazi yake?”

Katika giza la usiku wa manane kutoka Makedonia,
Kilio cha maelfu kama cha mtu mmoja;
Ukimya wenye sauti wa kukata tamaa
Wanena kwa ufasaha katika ombi la kutisha:
Kilio cha nafsi chenye uchungu mwingi,
“Vuka uje utusaidie, la sivyo twafa.”

Jinsi kinavyovuma kwa huzuni,
Kwa maana nusu ya dunia ni Makedonia;
Ndugu hawa wawaita ndugu zao,
Na kwa Pendo lile liwapendalo wote,
Na kwa Uzima wa ulimwengu wote walia,
“Enyi mlio hai, tazama twafa!”

Kwa sauti nyingine ulimwengu hunaswa
Kuliko ile iliayo kutoka Makedonia;
Ngurumo ya faida imeuzunguka,
Au watu wamejiuza kwa nafsi zao,
Wala hawawezi kusikia kilio cha wageni,
“Sikieni mtusaidie, tusije tukafa!”

Lakini pamoja na kilio kile cha Makedonia
Gari lenyewe la Kristo lasonga mbele:
“Naja; yeyote atakayestahimili siku yangu,
Nyikani kule aitengeneze njia yangu;
Sauti yangu yalia katika kilio chao,
Wasaidieni wanaokufa, msije mkafa.”

Yesu, Mwana wa Adamu kwa ajili ya wanadamu,
Naam, kilio cha Makedonia ni chako;
Lo, kwa ufalme na nguvu
Na utukufu wa saa ya kuja kwako,
Amsha moyo na nia kusikia kilio chao:
Utusaidie kuwasaidia, tusije tukafa.

---