Sura 12 · dakika 8 za kusoma · dakika 10 za kusikiliza

Kuitwa Kwenda Swatow

KULAZIMIKA kuondoka katika eneo la Black Town ghafla namna hiyo kulikuwa ni masikitiko ya kweli kwetu, kwa kuwa tulikuwa tumetumaini kukaa muda fulani tukihubiri Injili katika wilaya ile. Hata hivyo, tulikuja kuthibitisha kwamba hakuna bahati mbaya isiyotazamiwa iliyotokea, bali kwamba hali zile zilizoonekana kuwa ngumu sana zilikuwa viungo vya lazima katika mnyororo wa maongozi yaliyopangwa na Mungu, yakituongoza kwenye nyanja nyingine zilizo pana zaidi.

Mungu haruhusu mateso kutokea bila sababu ya kutosha. . . . Alikuwa akituongoza kwa njia tusiyoijua; lakini hata hivyo ilikuwa ni njia yake.

“Ee Bwana, jinsi tungekuwa na furaha
Kama tungekutwika wewe fadhaa zetu,
Kama tungestarehe tukiiacha nafsi;
Na kujua moyoni kwamba Mmoja aliye juu,
Kwa hekima kamili, kwa upendo kamili,
Anatenda kazi kwa ajili ya mema!”

Tulipofika Shanghai, tukidhani kurudi bara baada ya siku chache tukiwa na akiba mpya ya vitabu na fedha, tulikutana na nahodha Mkristo aliyekuwa akifanya biashara huko Swatow, naye akatueleza kwa msisitizo mkubwa hitaji la eneo lile, na ukweli kwamba walikuwako wafanyabiashara Waingereza walioishi katika Double Island, wakiuza afyuni na kujishughulisha na biashara ya makuli (kwa kweli biashara ya watumwa), hali hapakuwa na mmisionari Mwingereza wa kuihubiri Injili. Roho wa Mungu alinitia moyoni hisia kwamba huu ulikuwa mwito wake, lakini kwa siku kadhaa niliona kwamba siwezi kuutii. Sikuwahi kuwa na baba wa kiroho kama Bw. Burns; sikuwahi kujua ushirika mtakatifu na wenye furaha kama ule; nami nikajiambia kwamba haiwezekani kuwa ni mapenzi ya Mungu kwamba tutengane.

Nikiwa na mahangaiko makuu nafsini, nilikwenda jioni moja pamoja na Bw. Burns kunywa chai nyumbani kwa Mchungaji R. Lowrie, wa Misheni ya Kipresbiteri ya Kimarekani, kwenye Lango la Kusini la Shanghai. Baada ya chai Bi. Lowrie alitupigia kwa kinanda “Mwito wa Kimisionari.”[2] Sikuwahi kuusikia kabla, nao ulinigusa sana. Moyo wangu ulikuwa karibu kuvunjika kabla haujamalizika, nami nikamwambia Bwana, kwa maneno yale yaliyokuwa yameimbwa—

“Nami nitakwenda!
Siwezi tena kusita kuwaacha rafiki, na matumaini ya sanamu,
Na kila kifungo kiufungacho moyo wangu. . . .
Basi tangu sasa, haidhuru, ikiwa dhoruba au jua ndiyo fungu langu duniani, chungu
au tamu kikombe changu;
Ninaomba tu, Mungu, unifanye mtakatifu,
Na uitie nguvu roho yangu kwa saa kali ya mapambano.”

Tulipoondoka nilimwomba Bw. Burns aje nami nyumbani kwenye kijumba kile kilichokuwa bado makao yangu makuu ndani ya mji wa wenyeji, na huko, kwa machozi mengi, nikamweleza jinsi Bwana alivyokuwa akiniongoza, na jinsi nilivyokuwa mkaidi na kutotaka kumwacha kwa ajili ya uwanja huu mpya wa kazi. Alisikiliza akiwa na sura ya ajabu ya mshangao, na ya furaha kuliko ya huzuni; akajibu kwamba alikuwa ameazimu usiku ule ule kuniambia kwamba amesikia mwito wa Bwana kwenda Swatow, na kwamba jambo moja tu lililomhuzunisha lilikuwa kutazamia kukatika kwa ushirika wetu wenye furaha. Tulikwenda pamoja; na hivyo kazi ya kimisionari ilianzishwa upya katika sehemu ile ya Uchina, ambayo katika miaka ya baadaye imebarikiwa kwa wingi mno.

Muda mrefu kabla ya wakati huu Mchungaji R. Lechler, wa Chama cha Kimisionari cha Basel, alikuwa amezunguka sana katika eneo la Swatow na sehemu zilizolizunguka. Akifukuzwa huku na huko kutoka mahali hadi mahali, alikuwa amefanya kazi ambayo haikusahaulika, ingawa mwishowe alilazimika kurudi Hong-kong. Kwa zaidi ya miaka arobaini mtumishi huyu wa Mungu mwenye moyo wa bidii ameendelea katika “taabu kuzidi sana”; na hivi karibuni tu ameondoka Hong-kong, pamoja na mke wake aliyejitoa, ili kurudi tena bara, na kutumia nguvu za miaka yake iliyobaki kati ya watu aliowapenda kwa muda mrefu na kwa kweli.

Nahodha Bowers, rafiki Mkristo ambaye Mungu alikuwa amemtumia kuyaleta mahitaji ya Swatow mbele ya Bw. Burns na mimi, alifurahi mno aliposikia uamuzi wetu wa kujitoa kwa ajili ya kuhubiri Injili katika soko lile lenye shughuli nyingi, muhimu, na lenye watu wengi. Kwa kuwa yeye mwenyewe alikuwa karibu kusafiri katika safari yake ya kurudi, alitupa kwa furaha nafasi za bure ndani ya meli Geelong, ambayo kwayo tuliondoka Shanghai mapema mwezi Machi 1856.

Safari njema ya siku sita ilitufikisha Double Island, ambapo tulijikuta tumeshushwa katikati ya jumuiya ndogo lakini isiyomcha Mungu kabisa ya wageni, waliojishughulisha na biashara ya afyuni na shughuli nyingine za kibiashara. Kwa kuwa hatukutaka kwa namna yoyote kuhesabiwa pamoja na wananchi wenzetu hawa, tulitamani sana kupata makao mara moja ndani ya mji wa wenyeji, uliokuwa juu ya rasi ya bara, maili tano zaidi juu, kwenye mlango wa mto Han. Tulipata shida kubwa katika jaribio hili la kupata mahali pa kukanyaga kati ya watu. Kwa kweli, ilionekana kana kwamba tungeshindwa kabisa, nasi tukajitupa kwa Bwana katika maombi tusiweze kujisaidia. Mungu wetu upesi alitushughulikia. Siku moja tulipokutana na mfanyabiashara wa Kikantoni, ndugu wa afisa mkuu kuliko wote mjini, Bw. Burns alisema naye kwa lahaja ya Kikantoni; bwana huyu alifurahi sana kusemezwa na mgeni kwa lugha yake mwenyewe hata akawa rafiki yetu, akatupatia mahali pa kukaa. Hata hivyo, tulikuwa na chumba kidogo kimoja tu, na sitasahau kwa urahisi miezi mirefu ya joto ya kiangazi katika mahali pale palipokuwa kama tanuri, ambapo kuelekea kwenye ukingo wa paa mtu aliweza kugusa vigae vilivyopata moto kwa mkono wake. Haikuwezekana kupata nafasi zaidi wala makao bora zaidi.

Tuliubadilisha ukaaji wetu kwa kuzuru maeneo ya mashambani yaliyotuzunguka; lakini shida na hatari zilizotukabili huko zilikuwa kubwa na za kudumu kiasi kwamba kazi yetu ya awali huko Kaskazini ilianza kuonekana salama na rahisi ikilinganishwa nazo. Chuki na dharau ya Wakantoni iliumiza sana, “shetani wa kigeni,” “mbwa wa kigeni,” au “nguruwe wa kigeni” yakiwa ndiyo majina ya kawaida kabisa tuliyoitwa; lakini haya yote yalituingiza katika ushirika wa ndani zaidi kuliko niliowahi kuujua hapo kabla pamoja na Yeye “aliyedharauliwa na kukataliwa na watu.”

Katika ziara zetu mashambani tulikuwa katika hatari ya kukamatwa wakati wowote na kushikiliwa ili tukombolewe kwa fidia; na watu kwa kawaida walisema kwamba wilaya yote ilikuwa “bila mfalme, bila mtawala, na bila sheria.” Hakika, katika siku zile mwenye nguvu ndiye aliyekuwa na haki. Wakati mmoja tulikuwa tukitembelea mji mdogo, tukakuta kwamba wakazi wake walikuwa wamemkamata tajiri mmoja wa ukoo mwingine. Fidia kubwa ilidaiwa ili aachiliwe, na alipokataa kuilipa walikuwa wamevunja mifupa ya vifundo vyake vya miguu, mmoja baada ya mwingine, kwa rungu, na hivyo wakamlazimisha kutoa ahadi waliyoitaka. Hapakuwa na kitu chochote ila ulinzi wa Mungu cha kutuzuia tusitendewe vivyo hivyo. Miji yote ilikuwa imezungushiwa kuta, na mahali kama hapo pamoja paliweza kuwa na watu elfu kumi au elfu ishirini wa ukoo mmoja na jina moja la ukoo, ambao mara nyingi walikuwa vitani na watu walioishi katika mji uliofuata. Kupokewa kwa wema mahali pamoja si mara chache kulikuwa chanzo cha hatari mahali pengine. Katika hali kama hizi utunzaji wa Mungu wetu unaotuhifadhi ulidhihirika mara nyingi.

Baada ya muda mandarini wa mahali pale aliugua, na waganga wa kienyeji hawakuweza kumpunguzia maumivu. Alikuwa amesikia kutoka kwa baadhi ya watu waliokuwa wametibiwa nami juu ya faida waliyoipata, akaongozwa kutafuta msaada wetu. Mungu aliibariki dawa aliyopewa, naye, akiwa na shukrani kwa kupata nafuu, alitushauri tukodi nyumba kwa ajili ya hospitali na zahanati. Tukiwa na ruhusa yake, tuliweza kupata jengo lote, ambalo chumba chake kimoja tulikuwa tumekikalia hapo awali. Nilikuwa nimeacha akiba yangu ya dawa na vyombo vya upasuaji chini ya uangalizi wa rafiki yangu, marehemu Bw. Wylie, huko Shanghai, nami nikarudi mara moja kuvichukua.

Bw. Burns alishuka kutoka mji mmoja uitwao Am-po, ambao tulikuwa tumeuzuru pamoja mara kadhaa, kuniaga, akarudi tena nilipokwisha kusafiri, pamoja na wainjilisti wawili wenyeji waliotumwa kutoka Hong-kong na Mchungaji J. Johnson, wa Muungano wa Kimisionari wa Kibaptisti wa Kimarekani. Watu walikuwa tayari kusikiliza mahubiri yao, na kupokea vitabu vyao kama zawadi, lakini hawakutaka kuvinunua. Usiku mmoja wanyang'anyi walivunja wakaingia na kuchukua kila kitu walichokuwa nacho, isipokuwa akiba yao ya maandiko, iliyodhaniwa kuwa haina thamani. Asubuhi iliyofuata, mapema sana, waliamshwa kwa kugongewa mlango na watu waliotaka kununua vitabu, na mauzo yakaendelea; hivi kwamba kufikia wakati wa kifungua kinywa hawakuwa na fedha za kutosha kununulia chakula tu, bali pia za kulipia nauli ya mmoja wa wale watu kwenda Double Island, chini ya Swatow, akiwa na barua kwa wakala wa Bw. Burns ili ampatie fedha. Wanunuzi waliendelea kuja siku ile na siku iliyofuata, na rafiki zetu hawakupungukiwa na kitu; lakini siku ya tatu hawakuweza kuuza hata kitabu kimoja. Hata hivyo, wakati huo, fedha za mauzo yao zilipokuwa zimekwisha kabisa, mjumbe alirudi akiwa na mahitaji.

Ilikuwa mapema mwezi Julai, baada ya kukaa Swatow karibu miezi minne, nilipoondoka kwenda Shanghai, nikikusudia kurudi katika muda wa wiki chache, nikileta vifaa vyangu vya matibabu, kwa ajili ya kazi zaidi pamoja na Mchungaji William Burns. Uwanja mpya wenye matumaini ulionekana kufunguka mbele yetu, nasi tuliutazamia wakati ujao wa kazi kwa matarajio makubwa yenye tumaini. Baraka dhahiri kwa kweli zilikuwa zimewekwa tayari kwa ajili ya mji wa Swatow na mazingira yake; lakini halikuwa kusudi la Mungu kwamba yeyote kati yetu abaki ili kuvuna mavuno. Muda mfupi baada ya mimi kuondoka, Bw. Burns, alipokuwa bara, alikamatwa na kufungwa gerezani na wakuu wa Kichina, akapelekwa Canton. Na ingawa alirudi Swatow baada ya vita kuzuka, aliitwa kwenda kwa huduma nyingine, iliyomzuia asirudi tena baadaye; nayo safari yangu ya kwenda Shanghai ilithibitika kuwa hatua ya kwanza katika njia iliyogawanyika ikiongoza kwenye nyanja nyingine.

Sura ya 12 imekamilika

Kuitwa Kwenda Swatow

Yaliyomo

Kutazama Nyuma Hudson Taylor