Ebyafaayo

Abawandiisi Abapuritani 1577–1691

5 abawandiisi · 8 ebitabo

Abasumba Abangereza ab'oku nkomerero y'emyaka gya 1500 n'ab'emyaka gya 1600, abaayagala ekkanisa ezzibwa obuggya n'Ebyawandiikibwa n'obulamu obutambulira mu maaso ga Katonda. Bangi ku bo baagobebwa ku bituuti byabwe mu 1662, ne bawandiika mu kifo ky'ekyo — ebitabo ku kibi n'ekisa, ku kuyitibwa kw'omusumba ne ku lugendo lw'Omukristaayo, ebikyasomebwa n'olwaleero.

Abawandiisi

Ekifananyi kya Richard Sibbes

Richard Sibbes 1577–1635

1 ekitabo mu tterekero

Richard Sibbes (1577–1635) yali omubuulizi Omupuritaani Omungereza eyamanyibwa mu mulembe gwe nga “Omusawo ow’Omu Ggulu”. Mu kifo eky’okuba nti okubuulira kwa Bapuritaani okungi kwanyigiriza nnyo omuntu ku mutima, Sibbes yali amanyiddwa olw’obukkakkamu eri abantu abaali bamaze okuggwaamu essuubi ku bo bennyini; ekitabo kye ekisinga okumanyibwa kiggya omutwe gwakyo mu kisuubizo kya Isaaya nti olumuli olubetentefu terulimenyebwa. Yabuulira ku Gray’s Inn mu London era yali omukulu wa St Catharine’s Hall, e Cambridge, era ebbugumu lye lyakola ku bawandiisi abajja oluvannyuma lwe, nga Richard Baxter mw’ali.

Ekifananyi kya Richard Baxter

Richard Baxter 1615–1691

2 ebitabo mu tterekero

Omukulembeze w'ekkanisa Omupuritani Omungereza era omusumba e Kidderminster, eyagobebwa mu Kkanisa ya England mu 1662. Yali muwandiisi mumanyifu ow'eby'obwakatonda obw'omugaso, era ebiwandiiko bye eby'obusumba n'eby'okwewaayo byafuuka eby'obugagga eby'Ekikristaayo ebiwangaala.

Ekifananyi kya John Owen

John Owen 1616–1683

1 ekitabo mu tterekero

John Owen (1616–1683) yali omunnyonnyozi w’enjigiriza asookera ddala mu Bapuritani ab’e Bungereza — omusumba wa Cromwell, Ddiini wa Christ Church era Omumyuka wa Cansala wa Yunivasite y’e Oxford, era oluvannyuma lwa 1662 omuweereza Omunkukunala eyagaaniddwa okuyingira mu yunivasite ze yali akulembedde. Yatiikirira olw’obuzito bw’ebiwandiiko bye n’olw’okutegeera okutuukirira okw’enjawulo engeri ekibi gye kikolera ku muntu, kye kyava The Mortification of Sin ewangaala okusinga kumpi byonna ebirala ebyawandiikibwa mu kyasa kyayo ku nsonga eno.

Ekifananyi kya John Bunyan

John Bunyan 1628–1688

3 ebitabo mu tterekero

Muwandiisi Omungereza era omubuulizi Omupuritani, omuddaabiriza w'ensaka ow'e Bedford eyasibibwa mu kkomera okumala emyaka egisukka mu kkumi olw'okubuulira awatali lukusa. Mu kusibibwa okwo mwe yawandiikira ekitabo The Pilgrim's Progress, kimu ku ngero ez'ebifaananyi ezisinga okukubibwa mu kyapa mu lulimi Olungereza.

Gy'oyinza okutandikira okusoma

Ebibuuzo n'Eby'okuddamu

Abapuritani baali baani?

Abapuritani baali Bapolotesitanti Abangereza abaasindikiriza ekkanisa n'obulamu obwa buli lunaku okubumbibwa ddala n'Ebyawandiikibwa. Abasumba baabwe bajjukirwa olw'okubuulira okukebera omutima era okw'omugaso mu bulamu, ku mutima, ku kukyuka ne ku bukakafu bw'obulokozi.

Kitabo ki Ekipuritani kye nsaanidde okusooka okusoma?

The Pilgrim's Progress ekya John Bunyan kye kitabo Ekipuritani ekisinga okusomebwa, era lye kkubo erisinga obwangu ery'okuyingiramu. The Bruised Reed ekya Richard Sibbes kimpi era kya kisa nnyo eri abakkiriza abawulira nga banafu.

Lwaki Abapuritani bangi baagobebwa mu 1662?

Etteeka ly'Obumu (Act of Uniformity) erya 1662 lyalagira buli muweereza w'Ekkanisa ya Bungereza okukkiriza Ekitabo ky'Okusaba (Book of Common Prayer) kyonna n'okutuuzibwa abalabirizi. Abaweereza nga enkumi bbiri, nga mw'otwalidde Richard Baxter ne Thomas Watson, baagaana okugondera etteeka eryo ne bafiirwa ebifo byabwe eby'obusumba.