በዙፋኑ ፊት መሰበር

ከእነርሱ አንዱ ከእኔ በስተ ደቡብ በምትገኘው በካሊፎርኒያ ያገለግል ነበር፤ እርሱም ሊጠይቀኝ መጣ። በደቡብ ዌልስ በብሪጅኤንድ ያሳለፍናቸውን የ1970ዎቹን ዘመናት እያስታወስን ስንጨዋወት፣ ከዚያ ቀደም ፈጽሞ ያላሰብኩትን አንድ ነገር ነገረኝ። እንዲህ አለኝ፦ «ጋሬት፣ በመነቃቃት ውስጥ ነበርን፤ እኛ ግን አላወቅነውም ነበር። በየሳምንቱ አዳዲስ ሰዎች ወደ ክርስቶስ ሲመጡ ማየት እጅግ ተፈጥሮአዊ ነገር ነበር። ሕይወቶች ሲለወጡ ማየት የተለመደ ነበር።»

ስቲቭን አስታውሳለሁ። በከተማችን ውስጥ ብቸኛው የሄሮይን ሱሰኛ እርሱ ነበር። አንድ ምሽት ስቲቭ የቀስተ ደመና ቀለማት ሁሉ የተቀባውን ጭፍራም ጸጉሩን ይዞ ወደ ወጣቶች አዳራሻችን መጣና ሕይወቱን ለክርስቶስ ሰጠ። በማግሥቱ መንገድ ላይ ፖሊሶች አስቆሙትና መርፌዎቹንና ሲሪንጆቹን ይፈትሹት ጀመር። ወደ ፖሊስ ጣቢያ ወሰዱት፤ እርሱ ግን ሳቀባቸው። እንዲህም አላቸው፦ «ለብዙ ዓመታት ከአደንዛዥ ዕፅ ልታላቅቁኝ ሞከራችሁ፤ ኢየሱስ ግን በአንድ ሌሊት አደረገው።» ዛሬ እርሱ የአደንዛዥ ዕፅ ሱሰኞች አማካሪ ነው። ያ የተለመደ ነገር ነበር።

እኛም ቀን በቀን፣ ሳምንት በሳምንት ተአምራትን እየጠበቅን በዚያ ሁኔታ ውስጥ እንኖር ነበር፤ የምንለማመደው ምን እንደ ሆነ — እግዚአብሔር በመካከላችን እንዳለ — አልተገነዘብንም ነበር። እንደዚህ ያሉ ብዙ ታሪኮችን ልነግራችሁ እችላለሁ፤ ነገር ግን ዛሬ ምሽት የምነግራችሁ ብዙ ነገር ስላለኝ ጊዜዬን ሁሉ ትናንሽ ታሪኮችን በመናገር ማሳለፍ አልፈልግም።

ዶክተር ማርቲን ሎይድ-ጆንስ እንዲህ ብሎ ተናግሯል፦ «መነቃቃት ብዙ የእግዚአብሔር ሰዎች በአንድ ጊዜ የመንፈስን ሙላት መቀበላቸው እንጂ ሌላ አይደለም።» መነቃቃት የእግዚአብሔር ሕዝብ እግዚአብሔርን በማወቁና በመለማመዱ ላይ የተመሠረተ ነው። እግዚአብሔር በኃይል ሊጎበኘን ሲወድ መነቃቃት የሚጀምረው ከእግዚአብሔር ቤት ነው፤ እዚህ ሳለን ልንፈልገው የሚገባን ቢያንስ እግዚአብሔር እንዲዳስሰን ነው። እግዚአብሔር በመካከላችን አስደናቂ ነገር ስላደረገ፣ ከዚህ የተለየን ሰዎች ሆነን መውጣት ያስፈልገናል። መነቃቃት የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ሥራ ነው። እናንተም እኔም መነቃቃትን ማምጣት አንችልም። እዚህ በመገኘታችን ብቻ መነቃቃትን አናመጣም። በጸሎታችን እንኳ መነቃቃትን አናመጣም።

ለመነቃቃት የሚያስፈልጉ ቅድመ ሁኔታዎች

መነቃቃት የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ሥራ ነው። ነገር ግን «ቅድመ ሁኔታዎች አሉትን?» ብዬ ራሴን እጠይቃለሁ። በእርግጥም አሉት። በዜና መዋዕል ውስጥ ያለውን ቃል ሁላችንም በሚገባ እናውቀዋለን። አነብባችኋለሁ — እንደምታውቁት እርግጠኛ ነኝ — ነገር ግን ከምታውቁት ቍጥር በፊት ያለውን ቍጥር አነብባችኋለሁ።

ዝናብ እንዳይሆን ሰማዩን ብዘጋ፥ ወይም እኔ እግዚአብሔር ምድሪቱን ይበሉ ዘንድ አንበጣን ባዝዝ፥ ወይም በምድሪቱ ላይ ቸነፈርን ብሰድድ፥ በዚያን ጊዜ በስሜ የተጠሩት ሕዝቤ ሰውነታቸውን አዋርደው ቢጸልዩ፥ ፊቴንም ቢፈልጉ፥ ከክፉ መንገዳቸውም ቢመለሱ፥ እኔ በሰማይ ሆኜ እሰማለሁ፥ ኃጢአታቸውንም ይቅር እላለሁ፥ ምድራቸውንም እፈውሳለሁ።

ዛሬ በዩናይትድ ስቴትስና በካናዳ የምናየው ብዙ ችግርና ሁከት እግዚአብሔር አንበጣ በምድሪቱ ላይ እንዲመጣ ስለ ፈቀደ ሊሆን ይችላልን? እኔ እንደዚያ አምናለሁ። ምክንያቱም በሮሜ መጽሐፍ የመጀመሪያ ምዕራፍ ውስጥ እንዲህ ያሉ ቃላትን አነባለሁ፦ እየተፈጸሙ ባሉት ነገሮች የተነሣ በሰው ልጆች ሁሉ ላይ «የእግዚአብሔር ቍጣ ከሰማይ ይገለጣል»። እግዚአብሔር የማይገባውንና እግዚአብሔርን የማይመስለውን ነገር ያደርጉ ዘንድ አሳልፎ ሰጣቸው፤ አዎን፣ አሳልፎ ሰጣቸው። የእግዚአብሔር ቍጣ የሚገለጠው በዚህ መንገድ ነው፤ ሰው የራሱን መንገድ እንዲከተል ፈቀደለት። ስለዚህ ዛሬ በሰሜን አሜሪካ በእግዚአብሔር ፋንታ ሰው በዙፋኑ ላይ የተቀመጠበት የዓለማዊ ሰብአዊነት ሃይማኖት አለን። እግዚአብሔርም «መልካም፣ እጄን አነሣለሁ» ይላል። የእግዚአብሔር ቍጣ ይህ ነው፤ አንበጣውም በምድሪቱ ላይ መጥቷል፤ ቸነፈሩም እንዲሁ።

እግዚአብሔር እጁን በማንሣቱ ቍጣው ስለ ተገለጠ፣ ዛሬ ዩናይትድ ስቴትስና ካናዳ በእግዚአብሔር ፍርድ ሥር እንዳሉ አምናለሁ። እርሱ ግን «በዚያን ጊዜ — ሕዝቤ ቢሆኑ...» ይላል፤ ምድራችሁ እንድትፈወስ ቅድመ ሁኔታዎች አሉ። አሜሪካ ስትፈወስ ማየት ትፈልጋላችሁን? እኔ ካናዳ ስትፈወስ ማየት እፈልጋለሁ። እግዚአብሔር በምድሬ ላይ ሰብሮ ሲገባ ማየት እፈልጋለሁ። በውጭ በዓለም ያሉ ሰዎች እግዚአብሔር እያደረገ ያለውን ማየት እንዲጀምሩ፣ ግሩሙ የእግዚአብሔር ሀልዎት በአብያተ ክርስቲያናትና በእግዚአብሔር ሕዝብ መካከል እንደ ገና ሲገለጥ ማየት እፈልጋለሁ። ቅድመ ሁኔታ ካለ፣ ተጨማሪ ቅድመ ሁኔታዎችን ልስጣችሁ።

በእነዚያ ቍጥሮች ውስጥ እንዳነበብነው ከጸሎት፣ ከንስሐና ከትሕትና በተጨማሪ — ከበዓለ ኀምሳ ቀን በፊት ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን «ወደ ኢየሩሳሌም ሄዳችሁ በዚያ እንድትቆዩ እፈልጋለሁ» አላቸው። አስታውሱ፤ ኢየሩሳሌም ለእነርሱ የምታስፈራ ስፍራ ነበረች። ጌታቸው ሲሰቀል አይተው ገና ከኢየሩሳሌም መውጣታቸው ነበር። ካህናቱ፣ የካህናት አለቆቹና ጻፎቹ ቀጥለው እነርሱን እንደሚያሳድዱ ያውቁ ነበር፤ ፈርተውም ነበር። ኢየሱስ ግን «በዚያው በችግሩ መካከል እንድትቆዩ እፈልጋለሁ» አላቸው። «ከላይ ኃይል እስክትለብሱ ድረስ በኢየሩሳሌም ከተማ ቆዩ። አባቴ የሰጠውን ተስፋን ትቀበላላችሁ።» ቆዩ፤ እግዚአብሔርንም ጠብቁ።

ስለዚህም በሐዋርያት ሥራ የመጀመሪያ ምዕራፎች ውስጥ ሰዎቹ እንዴት እንደ ቆዩ እናነባለን፤ የእግዚአብሔር መንፈስ ከመምጣቱ በፊት «በአንድ ልብ ሆነው ለጸሎት ይተጉ ነበር»። ኢየሱስ ከመሞቱ በፊት በመጨረሻው ሌሊት ወደ ጸለየው ጸሎት ልውሰዳችሁ። በሚቀጥለው ሳምንት እንደምሞት ባውቅ ኖሮ የማደርጋቸው ነገሮች ሁሉ ቅድሚያ የሚሰጣቸው ጉዳዮች እንደሚሆኑ አስባለሁ። ስፖርት እወዳለሁ — ስፖርቴን ለማየት እንኳ ግድ አይሰጠኝም ነበር። ቅድሚያ በሚሰጣቸው ነገሮች ላይ አተኩር ነበር። እንደምሞት ባውቅ ኖሮ... ኢየሱስ በሰገነቱ ክፍል ውስጥ ቅድሚያ የሚሰጣቸውን ጉዳዮች እየያዘ ነው፤ ለደቀ መዛሙርቱም የሚለው ይህ ነው። እርስ በርሳቸው እንዲዋደዱ፣ እግራቸውን በማጠብ እርስ በርሳቸው እንዲያሳርፉ፣ ቃሉንም እንዲጠብቁ ይነግራቸዋል። ከዚያም ይጸልያል። «አባት ሆይ፣ አንድ እንዲሆኑ እፈልጋለሁ» ይላል። «አመሰግንሃለሁ፤ ከጥፋት ልጅ በቀር ከእነርሱ ማንም አልጠፋም።»

ስለ እነርሱ እጸልያለሁ፤ «ከክፉ እንድትጠብቃቸው እንጂ ከዓለም እንድታወጣቸው አልለምንም» — እርሱ ስለሚጠብቀኝ እንዴት ደስ ይለኛል! «አባት ሆይ፣ ዓለም እነርሱን እንደ ወደድኻቸው ያውቅ ዘንድ አንድ እንዲሆኑ እጸልያለሁ። አንተ እንደ ላክኸኝ ዓለም ያውቅ ዘንድ አንድ እንዲሆኑ እጸልያለሁ» — ሄገርስታውንም እንድታውቅ። በአንድነት እንዲመላለሱ እጸልያለሁ — እግዚአብሔር ራሱን ለሄገርስታውን ሕዝብ፣ ለአሜሪካ ሕዝብ እንዲገልጥ የእግዚአብሔር ሕዝብ በአንድነት መሆን ያስፈልገዋል። የኢየሱስ ጸሎት ይህ ነው። በአብያተ ክርስቲያናታችን ውስጥ አንድነት አለን? በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ እጅግ ብዙ መለያየት አለ — የምናገረው ስለ ተመሳሳይነት አይደለም። አብያተ ክርስቲያናት ወደ ተመሳሳይነት እያዘነበሉ ነው። በዚህ ዘመን ወደ ባፕቲስት ቤተ ክርስቲያን ብትገቡ የጴንጤቆስጤ ቤተ ክርስቲያን ይመስላል፤ ወደ ጴንጤቆስጤ ቤተ ክርስቲያን ብትገቡ ደግሞ የባፕቲስት ቤተ ክርስቲያን ይመስላል። ሁላችንም በተመሳሳይነት አንድ ዓይነት ሆነናል፤ አንድነት ግን የለንም።

እግዚአብሔር ራሱን ለዚህ ሕዝብ ከመግለጡ በፊት ከሚያስፈልጉት ቅድመ ሁኔታዎች አንዱ የእግዚአብሔር ሕዝብ አንድነት ነው። የአኗኗርን ኑፋቄ መቼ ነው የምንመረምረው? ስለ ትምህርት ኑፋቄ እናወራለን — ሰዎችን በትምህርታቸው ኑፋቄ፣ በመድረካቸው ላይ በሚሰብኩት ነገር እንነቅፋለን — ታዲያ ወንዶችና ሴቶች በአንድነት በማይመላለሱበት ጊዜ በአኗኗር ኑፋቄያቸው መሞገት የምንጀምረው መቼ ነው? ይህ ቅድመ ሁኔታ ነው። ጳውሎስ በምዕራፍ አንድ ለኤፌሶን ሰዎች እንዲህ አለ፦ «በጌታ በኢየሱስ ስለ ማመንና ለቅዱሳን ሁሉ ስለሚሆን መውደድ ሰምቼ… የክብር አባት የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ አምላክ እርሱን በማወቅ የጥበብንና የመገለጥን መንፈስ እንዲሰጣችሁ እለምናለሁ።»

እግዚአብሔርን በማወቅ ጥበብንና መገለጥን ትፈልጋላችሁን? ቅድመ ሁኔታው እምነታችሁና ፍቅራችሁ ነው። ጳውሎስ «ይህ በእናንተ ዘንድ ተገልጦ ካላየሁ ይህን ጸሎት ልጸልይ አልችልም» እያለ ነው። ቅድመ ሁኔታዎች! ስለዚህ እኛ የእግዚአብሔር ሕዝብ እግዚአብሔር ሀልዎቱን ከመግለጡ በፊት ቅድመ ሁኔታዎች እንዳሉ ከተገነዘብን፣ እነዚያን ቅድመ ሁኔታዎች በተግባር ለመፈጸም እንድንዘጋጅ እሞግታችኋለሁ።

እግዚአብሔርን እራባለሁ። መነቃቃትን እናፍቃለሁ። «አቤቱ፣ ሰማያትን ቀድደህ አትወርድምን?» ብዬ ወደ እግዚአብሔር የማልጮኽበት አንድም ቀን አያልፍም። እጅግ በጣም ውብ በሆነ የዓለም ክፍል እኖራለሁ — ዳን እንደሚመሰክረው የካናዳና የአሜሪካ ምዕራባዊ ጠረፍ እጅግ ውብ ነው። በካናዳ በመኖሬ በጣም ደስተኛ ነኝ። ነገር ግን የእኔም ምድር የእናንተም ምድር ሀልዎቱን እንዲገልጥ እርሱን ስለሚያስፈልጋቸው ወደ እግዚአብሔር የማልጮኽበት አንድም ቀን የለም። በመጻሕፍት ውስጥ እግዚአብሔርን የተራቡ ብዙ ሰዎችን እናያለን፤ ለምሳሌ ዳዊት እንዲህ ብሎ ጮኸ፦ «ዋላ ወደ ውኃ ምንጭ እንደሚናፍቅ፥ እንዲሁ ነፍሴ ወደ አንተ ትናፍቃለች።»

በአንድ ወቅት በቪክቶሪያ ከአንድ የፓስተሮች ቡድን ጋር ነበርሁ፤ የውይይቱም ርዕስ መነቃቃት ነበር። ከዌልስ ስለ መጣሁና ለመነቃቃት ጥልቅ ፍቅር ስላለኝ ያንን ስብሰባ እኔ መራሁት — እንድመራው ጋብዘውኝ ነበር። በዚያ አንድ ተዘዋዋሪ ወንጌላዊ ነበር፤ እርሱም ተነሥቶ አንድ የገበሬ ልጅ ከአባቱ ጋር ተነጋግሮ እርሱም መነቃቃትን እንደሚናፍቅ ስለ ነገረው የሚያወሳ ታሪክ ተናገረ። አባቱ ውኃ በሞላበት የከብቶች መጠጫ ገንዳ አጠገብ ቆሞ ነበር። ልጁን ይዞ ራሱን በውኃው ውስጥ አጠለቀው፤ ልጁም ሲታገልና ሲራገጥ እዚያው ያዘው። በመጨረሻ አወጣውና እንደ ገና አጠለቀው።

ልጁ አባቱ የሚያደርገውን አልተረዳም ነበር፤ በመጨረሻም ለሦስተኛ ጊዜ ጎትቶ ሲያወጣው አባቱ እንዲህ አለው፦ «አየርን ስትራብ፣ አየርን የምትራበውን ያህል እግዚአብሔርን ስትራብ፣ ያን ጊዜ እግዚአብሔር መነቃቃትን ይሰጥሃል።» ሰዎች እግዚአብሔርን ይራባሉ — ዳዊት እንደዚህ ያለ ሰው ነበር። ነገር ግን ይህን እንድታውቁ እወዳለሁ፦ እግዚአብሔር ራሱ ሀልዎቱን ለመግለጥ ይናፍቃል። ችግሩ ያለው በእርሱ አይደለም። እግዚአብሔር በሕዝቡ መካከል ሀልዎቱን ለመግለጥ ይናፍቃል።

ዛሬ ምሽት ስለ ሙሴ መናገር እፈልጋለሁ — እግዚአብሔርን ስለ ናፈቀውና ስለ ተራበው ስለ ሙሴ። በዘጸአት መጽሐፍ ውስጥ ባሉ አንዳንድ ክፍሎች ልመራችሁ እፈልጋለሁ። እባካችሁ ከእኔ ጋር ወደዚያ መጽሐፍ ግለጡ — ወደ ዘጸአት ምዕራፍ 32 ግለጡ። እግዚአብሔርን ስለ ተራበው ስለዚህ ሰውና እግዚአብሔር በእርሱ ላይ ስላስቀመጣቸው አንዳንድ ቅድመ ሁኔታዎች ለማየት በሚቀጥሉት ሁለት ምዕራፎች ውስጥ እመራችኋለሁ። ከዘጸአት 32 ከቍጥር 15 ጀምሮ አነብባችኋለሁ። እባካችሁ በመጽሐፍ ቅዱሳችሁ ተከታተሉኝ።

ሙሴና የወርቁ ጥጃ

ሙሴም ዘወር ብሎ ከተራራው ወረደ፤ ሁለቱም የምስክር ጽላቶች በእጁ ነበሩ። እነዚህም አሥርቱ ትእዛዛት ናቸው። ጽላቶቹ በሁለት ወገን ተጽፈው ነበር፤ በዚህና በዚያ ወገን ተጽፈው ነበር። ጽላቶቹም የእግዚአብሔር ሥራ ነበሩ፤ ጽሕፈቱም በጽላቶቹ ላይ የተቀረጸ የእግዚአብሔር ጽሕፈት ነበረ። ኢያሱም የሕዝቡን የጩኸታቸውን ድምፅ በሰማ ጊዜ ሙሴን፦ በሰፈሩ ውስጥ የሰልፍ ድምፅ አለ አለው። እርሱም፦ ይህ የድል አድራጊዎች ጩኸት ድምፅ አይደለም፤ የተሸናፊዎችም ልቅሶ ድምፅ አይደለም፤ እኔ የምሰማው የዘፋኞችን ድምፅ ነው አለ። ወደ ሰፈሩም በቀረቡ ጊዜ ጥጃውን፣ የሠሩትን የወርቅ ጥጃ፣ ዘፈኑንም አየ፤ የሙሴም ቍጣ ነደደ፤ ጽላቶቹንም ከእጁ ጥሎ ከተራራው በታች ሰበራቸው። የሠሩትንም ጥጃ ወስዶ በእሳት አቃጠለው፤ እስኪደቅም ድረስ ፈጨው፤ በውኃውም ላይ በተነው፤ የእስራኤልንም ልጆች አጠጣቸው።

ሙሴም አሮንን፦ ይህን ታላቅ ኃጢአት ታመጣባቸው ዘንድ ይህ ሕዝብ ምን አደረገብህ? አለው። አሮንም አለ፦ የጌታዬ ቍጣ እንዲህ አይንደድ፤ ይህ ሕዝብ ወደ ክፋት ያዘነበለ እንደ ሆነ አንተ ታውቃለህ። እነርሱም፦ በፊታችን የሚሄዱ አማልክትን ሥራልን፤ ከግብፅ ምድር ያወጣን ያ ሰው ሙሴ ምን እንደ ደረሰበት አናውቅም፤ በተራራው ላይ እጅግ ብዙ ጊዜ ቆይቶአልና አሉኝ። እኔም፦ ወርቅ ያለው ሁሉ ይሰብረው አልኋቸው። እነርሱም ሰጡኝ፤ እኔም በእሳት ውስጥ ጣልሁት፤ ይህም ጥጃ ወጣ።

ሙሴም ሕዝቡ ዕራቁታቸውን እንደ ሆኑ አየ፤ አሮን በጠላቶቻቸው መካከል ለእፍረት ዕራቁታቸውን አድርጎአቸው ነበርና፤ ሙሴም በሰፈሩ በር ቆሞ፦ ለእግዚአብሔር የሆነ ማን ነው? ወደ እኔ ይምጣ አለ። የሌዊም ልጆች ሁሉ ወደ እርሱ ተሰበሰቡ። እርሱም አስፈሪ ቃላትን ነገራቸው፦ የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፦ ሁላችሁ ሰይፋችሁን በወገባችሁ ታጠቁ፤ በሰፈሩ ውስጥ ከበር ወደ በር ተመላለሱ፤ እያንዳንዱም ወንድሙን፣ እያንዳንዱም ባልንጀራውን፣ እያንዳንዱም ጎረቤቱን ይግደል። የሌዊ ልጆችም እንደ ሙሴ ቃል አደረጉ፤ በዚያም ቀን ከሕዝቡ ሦስት ሺህ የሚያህሉ ሰዎች ወደቁ። ሙሴ፦ እያንዳንዱ በልጁና በወንድሙ ላይ ቢሆንም ዛሬ ራሳችሁን ለእግዚአብሔር ቀድሱ፤ ዛሬም በረከትን ይሰጣችሁ ዘንድ ብሎ ነበርና።

በማግሥቱም ሙሴ ሕዝቡን፦ እናንተ ታላቅ ኃጢአት ሠርታችኋል፤ አሁንም ወደ እግዚአብሔር እወጣለሁ፤ ምናልባት ስለ ኃጢአታችሁ አስተሰርይ ይሆናል አለ። ሙሴም ወደ እግዚአብሔር ተመልሶ እንዲህ አለ፦ ወዮ፣ ይህ ሕዝብ ታላቅ ኃጢአት ሠርቶአል፤ የወርቅ አማልክትንም ለራሳቸው ሠርተዋል። አሁንም ኃጢአታቸውን ይቅር ብትል — ያለዚያ ግን፣ እለምንሃለሁ፣ ከጻፍኸው መጽሐፍህ ደምስሰኝ። እግዚአብሔርም ሙሴን፦ የበደለኝን ሁሉ እርሱን ከመጽሐፌ እደመስሰዋለሁ አለው። አሁንም ሂድ፤ ወደ ነገርሁህ ስፍራ ሕዝቡን ምራ፤ እነሆ፣ መልአኬ በፊትህ ይሄዳል፤ ነገር ግን በምጎበኝበት ቀን ኃጢአታቸውን በእነርሱ ላይ እጎበኛለሁ። እግዚአብሔርም አሮን የሠራውን ጥጃ ስለ ሠሩ ሕዝቡን ቀሠፈ።

ብርቱ ቃላት ናቸው — በሕዝቡ ላይ የወረደ አስፈሪ ፍርድ። ሙሴ ግን እግዚአብሔርን ለማወቅ ይናፍቃል። የሚነደውን ቍጥቋጦ አይቷል። ከእግዚአብሔር ጋር ወደ ግብፅ ሄዷል። የመቅሠፍቶቹን ውጤት አይቷል። በመቃኖቹ ላይ የተቀባውን ደም አይቷል። አጥፊው መልአክ በግብፃውያን ቤቶች ሁሉ ላይ ሲመጣ፣ ደም በነበረባቸው ቤቶች ያሉትን በኵሮች ብቻ ሲያድን አይቷል። የኤርትራ ባሕር ሲከፈል አይቷል። በተራራው ጫፍ ላይ ከእግዚአብሔር ጋር ፊት ለፊት ተገናኝቷል — ወደ ሕዝቡ ሲወርድ ፊቱ እስኪያንጸባርቅ ድረስ።

ፓስተራችሁ በሳምንቱ ውስጥ ከእግዚአብሔር ጋር ስለ ተገናኘ ፊቱ ቢያንጸባርቅ እንዴት ግሩም በሆነ ነበር! ለዚያ ትጸልያላችሁን? ሰዎች በቡና ግብዣዎችና በስልክ ጥሪዎች ፋንታ ከእግዚአብሔር ጋር ጊዜ በማሳለፋቸው ፊታቸው እያንጸባረቀ ወደ መድረክ ሲወጡ ለማየት እናፍቃለሁ። ሙሴም ወደ ሕዝቡ ይወርዳል፤ የወርቅ ጥጃቸውንም ያገኛል። «እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፦ ሁላችሁ ሰይፋችሁን በወገባችሁ ታጠቁ፤ ሁሉንም ግደሉ።» እንዴት ያለ አስፈሪ ፍርድ ነው!

የእግዚአብሔርን ክብር ልናውቅ ከፈለግን አንድ ነገር በፍጥነት ብንማር ይሻለናል፦ ኃጢአትን ከሥሩ ልንነቅለው ይገባል። ኃጢአትን ከሥሩ ካልነቀልነው፣ እመኑኝ፣ አንድ ቀን ያሸንፋችኋል። ኢቫን ሮበርትስ — ከጻፋቸው ነገሮች አንዳንዶቹ እዚህ ያሉኝ ይመስለኛል — ሕዝቡን እንዲህ አላቸው፦ «የእግዚአብሔርን ኃይል ማወቅ ከፈለጋችሁ ልታደርጓቸው የሚገቡ አንዳንድ ነገሮች አሉ። በመጀመሪያ ለኃጢአታችሁ ፍጹም ይቅርታን መቀበል አለባችሁ። የምታውቁትን ኃጢአት ሁሉ ወስዳችሁ በእግዚአብሔር ፊት ልትናዘዙት ይገባል።» ከኃጢአታችሁ ጋር ቆራጦች ሁኑ።

እዚህም የኃጢአትን አስከፊነት እናያለን። እኛ ዛሬ በሰሜን አሜሪካ ስለ ኃጢአት ያለን አመለካከት እጅግ ደካማ ከመሆኑ የተነሣ እግዚአብሔርን በዙፋኑ ላይ እንደ ተቀመጠ ሽበታም ሽማግሌ አድርገን እንመለከተዋለን፤ ኃጢአት በሠራን ጊዜም ወደ እርሱ እንመጣለን፤ እርሱም «አዎ፣ አዎ፣ ገባኝ፣ እንደ ተንሸራተትህ፣ እንደ ወደቅህ ይገባኛል» የሚለን ይመስለናል። ስለ እግዚአብሔር ጸጋ ብዙ እናወራለን። እመኑኝ፣ በእነዚህ ባለፉት ጥቂት ዓመታት እግዚአብሔርን ሳመሰግን፣ ስለ ጸጋው ከማመልከው ይልቅ ስለ ምሕረቱ አብልጬ አመልከዋለሁ — ስለ ጸጋውም ደግሞ አመሰግነዋለሁ። ፍቅሩ የማይገባኝ ሳለሁ በእኔ ላይ የፈሰሰው ጸጋው፣ ፍቅሩን በየዕለቱ በልጁ ላይ ከሚያፈስስበት ከዙፋኑ ክፍል ወደ እኔ የተዘረጋው ጸጋው።

ነገር ግን፣ ወይ፣ የሚገባኝን ያህል በማይቀጣኝ ጊዜ በምሕረቱ ላይ መደገፍ ግድ ሆኖብኛል። በእግዚአብሔር ፊት የኃጢአትን አስከፊነት መረዳት ያስፈልገናል። በብሉይ ኪዳን ውስጥ ብዙ ጊዜ፣ በሕዝቅኤል መጽሐፍ፣ በከተማይቱ ያሉትን ሁሉ እንዲያጠፉ መላእክት ሲላኩ እናያለን — እግዚአብሔር የእግዚአብሔርን ጠላቶች ፈጽሞ በማጥፋት ከሥሩ ሲይዛቸው። እዚህም እነዚህ ሰዎች ስለ ኃጢአታቸው እንዲጠፉ ያዝዛል። ኃጢአትን ከሥሩ ለመንቀል መምጣት ያስፈልገናል፤ ያለዚያ እግዚአብሔር ራሱ ያደርገዋል። እርሱ እንዳለው፦ «በምጎበኝበት ቀን ኃጢአታቸውን በእነርሱ ላይ እጎበኛለሁ።» ስለ ኃጢአታችን መልስ የምንሰጥበት ቀን ይመጣል።

በዙፋኑ ፊት መሰበር

አዎን፣ ከደሙ በታች ናቸው — ነገር ግን እኛ የእግዚአብሔር ሕዝብ ሆይ፣ ዮሐንስ እንደሚለው፣ ማንም «ኃጢአት የለብኝም» ቢል ሐሰተኛ ነው። እኔም ሕይወቴን መመልከትና ራሴን «በሕይወቴ ውስጥ ከሥሩ ልነቅለው የሚገባኝ ምንድን ነው?» ብዬ መጠየቅ ያስፈልገኛል። ከዚህ ክፍል የማገኘው ሁለተኛው ነገር እግዚአብሔርን የሚራበው ሙሴ ለሕዝቡ እጅግ መጨነቁ ነው። እንዲህ ብሎ ይጮኻል፦ «አቤቱ፣ ኃጢአታቸውን ይቅር ባትል እኔንም ደግሞ ከጻፍኸው መጽሐፍህ ደምስሰኝ።»

ዛሬ በሰሜን አሜሪካ አገሮቻችንን — ካናዳንና አሜሪካን — ተመልክተን በሕዝቡ ውስጥ፣ በመንግሥቶቻችን ውስጥ፣ በፖለቲካችን ውስጥ — ሕዝቡ በቀላሉ በሚቀበላቸው የአገራችን ገጽታዎች ሁሉ ውስጥ ስላለው ኃጢአት ማውራት እጅግ ቀላል ነው። ራሳችንን ከእርሱ ጋር ሳናቆራኝ ወደ ውጭ ጣታችንን ለመቀሰር ፈጣኖች ነን፤ ምክንያቱም ወንድሞችና እኅቶች ሆይ፣ የዛሬዋ አሜሪካና ካናዳ ችግር በውጭ እየሆነ ያለው ነገር አይደለም — በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እየሆነ ያለው ነው።

ቤተ ክርስቲያን በእውነት ቤተ ክርስቲያን ብትሆን ኖሮ በውጭ እንደዚህ ያሉ ችግሮች ባልኖሩ ነበር፤ እግዚአብሔር አገራችንን እንዲዳስስ ከመጠበቃችን በፊት ራሳችንን ከኃጢአቱ ጋር ማቆራኘት ያስፈልገናል። ዳን እንደ ነገረኝ፣ የዚህ ጉባኤ አንዱ ምክንያት በዙፋኑ ፊት መሰበር የሚያስፈልገን ሕዝብ እኛ መሆናችን ነው ብዬ አምናለሁ። የእግዚአብሔር መንፈስ ሊሠራብን ይገባል — አገራችንን ከመዳሰሱ በፊት እኛን ከሥሩ ሊያስተካክለን ይገባል። ይህ ገብቷችኋል? በዚህ ትስማማላችሁ? መጀመር ያለበት ከእግዚአብሔር ሕዝብ ነው፤ እግዚአብሔርም ከእኔና ከእናንተ መጀመር አለበት።

ምዕራፍ 33፦ «እግዚአብሔርም ሙሴን አለው፦ አንተና ከግብፅ ምድር ያወጣሁት ሕዝብ ከዚህ ተነሥታችሁ ውጡ፤ ‹ለዘርህ እሰጣታለሁ› ብዬ ለአብርሃም፣ ለይስሐቅና ለያዕቆብ ወደ ማልሁላቸው ምድር ሂዱ። በፊትህም መልአክን እሰድዳለሁ፤ ከነዓናዊውንና አሞራዊውን፣ ኬጢያዊውንና ፌርዛዊውን፣ ኤዊያዊውንና ኢያቡሳዊውን አወጣለሁ፤ ወተትና ማር ወደምታፈስሰው ምድር ሂዱ። አንገተ ደንዳና ሕዝብ ስለ ሆናችሁ፣ በአንገተ ደንዳና ትዕቢታችሁ እጅግ ተሰላችቼ እንዳላጠፋችሁ እኔ በመካከላችሁ አልወጣም።»

ከሁለት ምዕራፎች በፊት እግዚአብሔር በፊታቸው መልአክ እንደሚልክ ቃል ገብቶ እንደ ነበር እናገኛለን፤ ይህንም ቃል ጨምሮ፦ «ስሜ በእርሱ ላይ ነውና» — ሙሴም በዚህ እጅግ ረክቶ ነበር። «ወደ ተስፋይቱ ምድር እየወጣን ነው፤ እግዚአብሔርም በፊታችን መልአክ ልኮአል» — እርሱም ረክቶ ነበር። አሁን ግን በድንገት እግዚአብሔር ራሱ ሳይሆን መልአክ በፊታቸው ቢሄድ ምን እንደሚሆን ተገነዘበ። በአብያተ ክርስቲያናታችን ውስጥ መልካም ሰዎች — መላእክት — እንዲመሩን ከመለማመዳችን የተነሣ መንፈስ ቅዱስ እንዲመራን ከእንግዲህ አያስፈልገንም ወደሚል ደረጃ ደርሰን ይሆን? መልካም፣ እግዚአብሔርን የሚፈሩ ሰዎች፣ ጌታን የሚወዱ መልካም ሰዎች — ነገር ግን የእግዚአብሔር ቅባት በእነርሱ ላይ ስለ መኖሩ የሚታየው ማስረጃ እጅግ ጥቂት ነው። ሙሴም እንዲህ ይላል፦ «አቤቱ፣ ተመልከት፤ እኔ አልሄድም።»

«መልአክ እንዲመራኝ አልፈልግም። የእሳቱን ዓምድ እፈልጋለሁ። ደመናውን እፈልጋለሁ። የእግዚአብሔርን ክብር እፈልጋለሁ። ያ ከእኔ ጋር ካልመጣ አልሄድም።» ነገር ግን እኛ በሰሜን አሜሪካ በመልካም ሰዎች፣ በመልካም ፕሮግራሞችና በመልካም መላእክት መመራትን እጅግ ከመልመዳችን የተነሣ መምራት የሚገባውን — እግዚአብሔርን ራሱን፣ መንፈስ ቅዱስን — ከዓይናችን አጥተናል።

ወደ አሜሪካ መጥቶ ወደ አገሩ ስለ ተመለሰው ቻይናዊ ክርስቲያን ታሪክ ሰምታችኋል፤ ወዳጆቹ «ታዲያ ስለ ሰሜን አሜሪካ አብያተ ክርስቲያናት ምን ታስባለህ?» ብለው ጠየቁት። እርሱም «ድንቅ ናቸው፣ ፈጽሞ ድንቅ ናቸው — ነገር ግን ያለ መንፈስ ቅዱስ ምን ያህል ብዙ ነገር ማድረግ እንደሚችሉ አስደነቀኝ» አለ። መንፈስ ቅዱስ ከቤተ ክርስቲያናችሁ ቢወጣ ልዩነት ያመጣ ይሆን? ዛሬ በሰሜን አሜሪካ ካሉት አብያተ ክርስቲያናት እጅግ አብዛኞቹ — መንፈስ ቅዱስ ቢወጣ፣ ምናልባትም አስቀድሞ ወጥቶ ይሆናል — አሁን እንዳሉት በትክክል እንዲሁ እንደሚቀጥሉ እነግራችኋለሁ።

እግዚአብሔርም ሙሴን እንዲህ ብሎታል፦ «መልአኬን በፊትህ እልካለሁ — ይህ አይበቃህምን? በትዕቢታችሁ እጅግ ተቆጥቼ እንዳላጠፋችሁ ከአንተ ጋር መምጣት አልፈልግም፤ ነገር ግን መልአኬን እልካለሁ።» እናንተ አንገተ ደንዳና ሕዝብ ናችሁ፤ እኛም ከአንገተ ደንዳናነታችን መሰበር ያስፈልገናል።

በ1904 በዌልስ መነቃቃት በድንቅ ሁኔታ ጥቅም ላይ የዋለው ኢቫን ሮበርትስ — የ26 ዓመት ወጣት፣ የከሰል ማዕድን ሠራተኛ ልጅ — አንድ ወንጌላዊ ተከታታይ ስብሰባዎችን ያካሂድበት በነበረው በብላይናነርክ በምትገኝ አንዲት ትንሽ የጸሎት ቤት ውስጥ የራሱን የሚነድ ቍጥቋጦ ተሞክሮ አገኘ። ወደዚያች የጸሎት ቤት ይሄድ የነበረው በኒውካስል ኤምሊን አንድ ክፍል ብቻ ባላት ትንሽ ትምህርት ቤት ይማር ስለ ነበረ ነው፤ በዚያም ወደ መጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት ቤት ወይም ወደ ሴሚናሪ ለመግባት ብቁ እንዲሆን ትምህርቱን ይከታተል ነበር። በብላይናነርክ ከተደረገው ከዚያ ስብሰባ በኋላ ትምህርት ቤቱን ወደሚመራው ፓስተር ተመልሶ እግዚአብሔር እንዲሰብክ ወደ ትውልድ መንደሩ እየጠራው እንደ ሆነ እንደሚሰማው ነገረው። «ክቡር ጌታዬ፣ ይህን እንዳደርግ የሚነግረኝ እግዚአብሔር ነው ወይስ ጠላት?» ብሎ ጠየቀ። ጥበበኛው ሽማግሌም «ጠላት እንደዚህ ያለ መመሪያ ፈጽሞ አይሰጥም» አለው።

ኢቫን ሮበርትስም «አቤቱ፣ አጎንብሰኝ፣ አጎንብሰኝ፣ አጎንብሰኝ» የሚል ጩኸት በልቡ ይዞ ይኖርበት ወደ ነበረው መንደር ወደ ሉኸር ተመለሰ። እኛ አንገተ ደንዳና ሕዝብ ነን። በአብያተ ክርስቲያናታችን፣ በሕንጻዎቻችን፣ በፕሮግራሞቻችን እጅግ እንኮራለን። እግዚአብሔርም «እንዳላጠፋችሁ ከእናንተ ጋር አልሄድም» ይላል።

ከቍጥር አራት ጀምሮ ማንበቤን ልቀጥል።

ሕዝቡም ይህን ክፉ ወሬ በሰሙ ጊዜ አለቀሱ፤ ማንም ጌጡን አላደረገም። እግዚአብሔር ሙሴን፦ ለእስራኤል ልጆች፦ እናንተ አንገተ ደንዳና ሕዝብ፣ ትዕቢተኛ ሕዝብ ናችሁ፤ በአንድ ቅጽበት በአንተ ላይ መጥቼ አጠፋሃለሁ፤ አሁንም የምሠራባችሁን አውቅ ዘንድ ጌጣችሁን ከእናንተ አውልቁ በላቸው ብሎት ነበርና። የእስራኤልም ልጆች በኮሬብ ተራራ አጠገብ ጌጣቸውን አወለቁ።

ሙሴም ድንኳኑን ወስዶ ከሰፈሩ ውጭ ከሰፈሩ ርቆ ተከለው፤ የመገናኛውም ድንኳን ብሎ ጠራው። እግዚአብሔርንም የሚፈልግ ሁሉ ከሰፈሩ ውጭ ወዳለው ወደ መገናኛው ድንኳን ይወጣ ነበር። ሙሴም ወደ ድንኳኑ በወጣ ጊዜ ሕዝቡ ሁሉ ተነሥተው እያንዳንዱ በድንኳኑ ደጃፍ ቆሞ ሙሴ ወደ ድንኳኑ እስኪገባ ድረስ ይመለከተው ነበር። ሙሴም ወደ ድንኳኑ በገባ ጊዜ የደመናው ዓምድ ወርዶ በድንኳኑ ደጃፍ ይቆም ነበር፤ እግዚአብሔርም ከሙሴ ጋር ይነጋገር ነበር። ሕዝቡም ሁሉ የደመናውን ዓምድ በድንኳኑ ደጃፍ ቆሞ አዩ፤ ሕዝቡም ሁሉ ተነሥተው እያንዳንዱ በድንኳኑ ደጃፍ ሆኖ ሰገዱ።

ንስሐ የተደረገ ይመስላል — ሕዝቡ አለቀሱ። ስለዚህ ሙሴ ድንኳኑን ወሰደ። ይህ በኋላ የተሠራው የማደሪያው ድንኳን አይደለም፤ ይህ የእግዚአብሔር ሀልዎት የሚታወቅበት ድንኳን ነበር። ከሰፈሩ ውጭ ወሰደው። እንግዲህ ሕዝቡ ባለቀሱ ጊዜ አብዛኞቻችን በዚህ እጅግ ደስ ብሎን «መልካም፣ ወደ ልባቸው ተመለሱ፣ ንስሐ ገቡ — አሁን ሁሉም ነገር ደኅና ነው፣ ሁሉም ሰላም ነው፣ ሁሉም ጥሩ ነው፤ እንደ ነበርንበት እንቀጥል» እንል እንደ ነበር መገመት ይቻላል።

ነገር ግን አያችሁ፣ ንስሐ ወደ አንድ ነገር መምራት አለበት፤ በዚህ ሁኔታ ደግሞ ሙሴ የእግዚአብሔርን ሀልዎት ድንኳን ከሰፈሩ ውጭ እንዲወስድ አደረገው። ይህ ለእኔ ምን ይነግረኛል? ንስሐ ወደ መለየት መምራት እንዳለበት ይነግረኛል። ስለ ኃጢአታችን የምናዝን ከሆንን ከኃጢአታችንና ከኃጢአተኝነታችን መለየት ወደሚያስፈልገን ደረጃ የምንደርስ ሕዝብ መሆን ያስፈልገናል። ንስሐን እኔ ከማውቀው ሁሉ በተሻለ መንገድ የሚያሳይ አንድ ትንሽ ታሪክ፣ እውነተኛ ታሪክ፣ ልነግራችሁ እፈልጋለሁ።

«ንስሐ» የሚለውን ቃል ብዙ ጊዜ እንደ ሰማችሁት እርግጠኛ ነኝ፤ ሰዎችም በብዙ የተለያዩ መንገዶች «ዞሮ በተቃራኒው አቅጣጫ መሄድ» ብለው ፈትተውታል። ከጥቂት ዓመታት በፊት በሄይቲ ነበርሁ። በዋና ከተማዋ በፖርት-ኦ-ፕሪንስ በሚገኘው በኪስኬያ የጸሎት ቤት የመናገር ዕድል አግኝቼ ነበር፤ አንድ እሑድ ከሰዓት በኋላ ከአስተናጋጄ ጋር ከዚያ እየተመለስሁ ነበር። እሑድ ከሰዓት በኋላ ለክርስቲያናዊ ኅብረት ከሚገናኙ ሦስት ወይም አራት ሚስዮናውያን ጋር ለመቀላቀል በመንገድ ላይ ቆምን።

ከእነዚህ ሚስዮናውያን አንዱ አሜሪካዊ ነበር፤ አገልግሎቱም በየሳምንቱ መጨረሻ ሦስት ሐኪሞችን ወደ ሄይቲ ማምጣት ነበር። እሑድ ከሰዓት በኋላ በአውሮፕላን ማረፊያ ተቀብሎአቸው ወደ ሄይቲ ተራሮች፣ ኤሌክትሪክና የቧንቧ ውኃ ወደሌለባቸው፣ እጅግ ድሆች ሰዎች ወደሚኖሩባቸው መንደሮች ይወስዳቸው ነበር፤ በዚያም መንደር ያሉትን የሕክምና ፍላጎቶች ያገለግሉ ነበር። ከዚያም በምሽት ይሰብኩና ይናገሩ ነበር፤ ለሄይቲ ሕዝብም የኢየሱስን ፊልም ያሳዩ ነበር። ይህ ሚስዮናዊ እየተዘዋወረ የሚያገለግልባቸው አሥራ ሦስት መንደሮች ነበሩት።

ስለዚህ በዚህ ሳምንት ሦስቱን ሰዎች ወደዚያ መንደር ይወስዳቸዋል፤ እነርሱም ሪፖርታቸውን ይጽፋሉ፤ እርሱም በኮምፒውተሩ ውስጥ ያስቀምጠዋል፤ ይኸውም ከአሥራ ሦስት ሳምንታት በኋላ ሌላ የሰዎች ቡድን ወደዚያው መንደር ሲያመጣ የዚያ መንደር ፍላጎት ምን እንደ ነበረ የሚገልጽ የሕክምና ሪፖርት እንዲኖረው ነው። እሑድ ከሰዓት በኋላ ወደ አውሮፕላን ማረፊያ መልሶ ይወስዳቸውና ለሚቀጥለው ሳምንት የሚመጡ ሦስት ሌሎች ሚስዮናውያን ሐኪሞችን ይቀበል ነበር። አገልግሎቱ ያ ነበር። በጎበኘነውም ቀን አንድ ታሪክ ነገረን።

እንዲህ አለ፦ ትናንት ምሽት እኔና ሦስቱ ሐኪሞች በኮረብቶቹ ላይ ርቆ በሚገኘው መንደር ውስጥ ባለችው ትንሽ ቤታችን ነበርን፤ እነርሱም በጄኔሬተር ኃይል ሪፖርቶቻቸውን በኮምፒውተሮቻቸው ላይ እየጻፉ ነበር። በድንገት አንድ ሰው በመስኮቱ በኩል ገና ከመጡበት ኮረብታ ላይ እሳት እንዳለ አስተዋለ። ባለ አራት እግር መኪናቸው ውስጥ ዘለው ገብተው ወደ እሳቱ በፍጥነት ሲመለሱ፣ የሚቃጠለው የጠንቋዩ ቤት እንደ ሆነ አገኙ።

ጠንቋዩ — ብዙ ጊዜ የቩዱ ጠንቋይ ተብሎ የሚታሰበው — በእውነቱ የእያንዳንዱ ማኅበረሰብ ከንቲባ ማለት ነው፤ ጥበበኛው ሰው፣ አማካሪው። ስለዚህ በቩዱ ውስጥ ሊኖሩ ይችላሉ፣ ላይኖሩም ይችላሉ፤ ነገር ግን በቀላሉ ጠንቋይ ተብለው ይጠራሉ። በሄይቲ ውስጥ ስትጓዙ ቤቶቻቸው እጅግ ጎልተው ይታያሉ፤ ምክንያቱም ብዙውን ጊዜ በኮረብታው ላይ ከሁሉ ከፍ ብለው የሚገኙ ናቸው፤ በውጭ በኩልም ብዙውን ጊዜ ባለቀለም ጨርቆች፣ ሰንደቅ ዓላማዎችና ጌጣጌጦች አሏቸው — እጅግ ያሸበረቁ ናቸው፤ አንዳንድ ጊዜም የጠንቋዩ ቤት መሆኑን ለማሳየት የእንስሳ የራስ ቅል ወይም እንደዚያ ያለ ነገር ያስቀምጣሉ።

ባለ አራት እግር መኪናቸውን እየነዱ ኮረብታውን በፍጥነት ሲወጡ የጠንቋዩ ቤት እየተቃጠለ እንደ ሆነ አገኙ፤ ጠንቋዩ ራሱም በሚጤሰው የቤቱ ፍርስራሽ አጠገብ ቆሞ ነበር። ሊያጽናኑት ጀመሩ። እርሱ ግን «አይ፣ አይ፣ አይ፣ አይ — ትናንት ምሽት ሕይወቴን ለክርስቶስ ሰጥቻለሁ» አለ። «ወደዚህ ተመልሼ የጥንቆላ ዕቃዎቼን ሁሉ ሰበሰብሁ፤ በቤቴ ውስጥ አስገብቼ ቤቱን አቃጠልሁት» አለ። ንስሐ ይህ ነው። የጥንቆላ ዕቃዎቹ ሁሉ ተሰብስበው ተቃጠሉ፤ ጠፉም። እነዚህም ሰዎች እንዲሁ በንስሐ አለቀሱ።

ነገር ግን ንስሐ ወደ መለየት መምራት አለበት — መለየት ማለትም ቀድሞ ከነበርነው የተለየን ሰዎች መሆን ማለት ነው። ከሰፈሩ ውጭ ውጡ። ሰፈሩ ለረጅም ጊዜ የሰፈርንበት ስፍራ ነው፤ የወርቁ ጥጃ የሚሠራበት፣ ሕዝቡ በጣዖት አምልኮ ውስጥ የሚገኙበት ስፍራ ይህ ነው። መለየት ከዚያ ርቆ ወደ ተለየ ስፍራ መሄድ ነው። በእነዚህ ቀናት ስለ መለየት ብዙ አንሰብክም። በአምሳዎቹ ዓመታት በዌልስ ክርስቲያን በሆንሁ ጊዜ የተማርኋቸው የመጀመሪያዎቹ አምስት የጻፎች ሕጎች — የጻፎችን ሕጎች ታውቃላችሁ፣ ሰው ያወጣቸው ሕጎች ናቸው፤ በኢየሱስ ዘመን ብዙ ጻፎች ሕጎችን ያወጡ ነበር — የተማርሁት የመጀመሪያው የጻፎች ሕግ «ሲጋራ አታጭስ» የሚል ነበር።

በጥንቱ የኪንግ ጄምስ እንግሊዝኛ፦ «አትጠጣ፣ አትደንስ፣ እነዚህን ነገሮች ከሚያደርጉ ሰዎች ጋር አትሂድ፣ እግር ኳስም አትጫወት።» ምክንያቱም እኔ እግር ኳስ እጅግ የምወድ ተጫዋች ነበርሁ — ባለሙያ ተጫዋች ለመሆን እመኝ ነበር፤ ችሎታው ፈጽሞ አልነበረኝም፤ ነገር ግን ላደርገው የምፈልገው ያ ነበር — ሚስቱ ወደ ጌታ የመራችኝ ሰውም ለአካባቢው ከተማ እግር ኳስ ይጫወት ነበር። ሲለወጥ ጌታ እንደ ወቀሰውና እርሱም እንዳልታዘዘ ነገረኝ። ስለዚህ አንድ ቀን በእግር ኳስ ጨዋታ ላይ ወድቆ ትንሿን ጣቱን ሰበረ፤ በዚህም ምክንያት የስኳር በሽታ ያዘው። እኔም «እንዴት ያለ እንግዳ አምላክ ነው የምታመልከው!» ብዬ አሰብሁ።

ከዓለም ተለይቼ እንድኖር የተማርኋቸው አምስቱ የጻፎች ሕጎች እነዚያ ነበሩ። እኔም ወደ ቤተ ክርስቲያን ሄጄ ከመድረክ የሚነገሩትን ውሸቶች እሰማ ነበር፤ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እርስ በርሳቸው የማይነጋገሩ ሰዎችን አይ ነበር፤ «እዚህ አንድ የተበላሸ ነገር አለ» ብዬ ማሰብ ጀመርሁ። ነገር ግን ፔንዱለሙን ወደ ተቃራኒው ጽንፍ አወዛወዝነው፤ ስለዚህ ዛሬ በክርስቲያኖችና ክርስቲያን ባልሆኑ ሰዎች መካከል ልዩነት መለየት አትችሉም። አሁን ወደ ዌልስ ስመለስ ክርስቲያን ወዳጆቼ የትኛው ምርጥ ቢራ እንደሚጠምቅ ሲኩራሩ፣ በቅርቡ ሄደው ስላዩት ፊልም ምን እንደማስብ ሲጠይቁኝ አገኛቸዋለሁ። አንድ ነገር ትክክል እንዳልሆነ ይሸተኛል። እንግዲህ እኔ ሕግ አጥባቂ አይደለሁም — ሕግ አጥባቂ አይደለሁም — ነገር ግን እዚህ አንድ የተበላሸ ነገር አለ እላለሁ።

በእግዚአብሔር ሕዝብና በዓለም ሰዎች መካከል የተለየ ገጽታ ሊኖር ይገባል፤ ነገር ግን የለም — ልዩነቱ ሊታይ ይገባል። ለምሳሌ ወደ ሲኒማ መሄዴ ለአንድ ወጣት ክርስቲያን እንቅፋት እንደ ሆነ ካገኘሁ — ከብዙ ወጣት ክርስቲያኖች ጋር እሠራለሁ፤ ብዙ ወጣት ክርስቲያኖችን የማማከርና የማሳደግ ዕድል አለኝ — ስሜት ቀስቃሽ የሆነ ወይም ዓመፅ ወይም ወሲብ ወይም እንደዚያ ያለ ነገር ያለበትን ፊልም ለማየት ብሄድና ያ ገና በጌታ ብርታትን ላላገኘ ወጣት ክርስቲያን እንቅፋት እየሆነበት እንደ ሆነ ካገኘሁ፣ ከዚያ መራቅ ያስፈልገኛል።

ደግሞም ኢቫን ሮበርትስ — ዛሬ ምሽት ይህን እጠቀምበታለሁ ብዬ አላሰብሁም ነበር — ይህ በዌልስ የነበረ ወጣት አራት መርሆዎች ነበሩት። የመጀመሪያው፦ «ኃጢአትን ከሥሩ ንቀሉ» የሚል ነበር። ሁለተኛው ይህ ነበር፦ «በሕይወታችሁ ውስጥ አጠራጣሪ ነገር አለን?» አጠራጣሪ — ኃጢአተኛ አላለም፤ አጠራጣሪ ነው ያለው። «ካለ መወገድና መጥፋት አለበት። በሕይወታችሁ ውስጥ አጠራጣሪ ጠባይ ያለው ልማድ አለን? ካለ፣ አስወግዱት። ካለ፣ አጠራጣሪዎቹን ደስታዎችና ልማዶች እስክታስወግዱ ድረስ በልባችሁ ውስጥ ደስታ ሊኖር አይችልም።»

ራስን መካድ ከክርስቶስ ሃይማኖት መሠረታዊ እውነቶች አንዱ ነው። እነዚህ እርሱ የሰበካቸው አራት ነገሮች ናቸው፤ እነርሱም በሰፊው ታወቁ — እግዚአብሔር በዚህ ወጣት ላይ ቅባቱን ባኖረ ጊዜ ሰዎች «እርሱ በእነዚህ መርሆዎች ይኖራል፤ ምናልባትም እነዚህ ለመነቃቃት መርሆዎች፣ ቅድመ ሁኔታዎች ይሆናሉ» ማለት ጀመሩ።

ነገር ግን እዚህ በሙሴ ታሪክ ውስጥ ሕዝቡ ንስሐ በገቡ ጊዜ ሙሴ ወዲያውኑ ራሱን ገለል እንዳደረገ እናገኛለን። መለየት ምን እንደ ሆነ ታውቃላችሁ? መጠጣት ማቆም ነውን? ማጨስ ነው፣ ወይስ አለማጨስ? መለየት ምንድን ነው? መለየት፣ እኔ እንደማምነው፣ ከዚህ ዓለም ስፍራዎች ርቀን ከሰፈሩ ውጭ ስንወጣ ነው — አዳኜም ከሰፈሩ ውጭ እንደ ተሰቀለ ትዝ ይለኛል። ለእኔ መለየት ከአንድ ሰው መራቅ ሳይሆን ወደ እርሱ መምጣት ነው።

ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት

መለየት ወደ እርሱ ሀልዎት መግባት ነው፤ ምክንያቱም ሙሴ ወደዚህ ድንኳን ሲመጣ የእግዚአብሔር ክብር ወደዚያ እንደ መጣ እናገኛለን። ይህ ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት የሚገኝበት ስፍራ፣ የጸሎት ስፍራ ነው። በአንድ ወቅት በአንዲት ዩናይትድ ቸርች ጉባኤ እንድመራ ተጋብዤ ነበር። በካናዳ ዩናይትድ ቸርች የሜቶዲስት፣ የፕሬስቢቴሪያንና የኮንግሪጌሽናል አብያተ ክርስቲያናት ጥምረት ነው፤ በሚያሳዝን ሁኔታም ከዓመታት ወዲህ እጅግ ሊበራል የሆነች ቤተ ክርስቲያን ሆናለች።

ስለዚህ «ዩናይትድ ቸርች» የሚለውን ስም ስትሰሙ በአብዛኛው «ይህ ጥሩ ስሜት አይሰጥም» ብላችሁ ታስባላችሁ። ይህች ዩናይትድ ቸርች በቫንኩቨር ደሴት ከምኖርበት ስፍራ በስተ ሰሜን የአምስት ሰዓት መንገድ ርቃ የምትገኝ ነበረች፤ ከዚያም ደወሉልኝ፤ አንዲት ሴትም «መጥተህ ስለ ጸሎት ሴሚናር እንድታካሂድልን እንፈልጋለን» አለችኝ። ያን ሁሉ መንገድ ለመጓዝ ብዙም ፍላጎት አልነበረኝም፤ እርሷ ግን ልታገኘኝና እንድመጣ ተገቢ መሆኔን ለቤተ ክርስቲያኒቱ ሲኖዶስ ማሳወቅ ስለ ነበረባት መጀመሪያ ለቃለ መጠይቅ እንድሄድ ፈለገች። ስለዚህ እኔና ባለቤቴ ከወዳጆቻችን ጋር ውብ የመኪና ጉዞ ለማድረግ ወሰንን፤ አንድ ቅዳሜም ሄድን፤ በዚህችም እንደሚጠበቀው ወንጌላዊት ባልሆነች ዩናይትድ ቸርች ውስጥ ከሁለት ሴቶችና ከአንድ ወንድ ጋር ተገናኘሁ።

ምን እንደሚፈልጉ ጠየቅኋቸው፤ እነርሱም «አናውቅም፤ ከዚህ በፊት እንዲህ ያለ ነገር አድርገን አናውቅም» አሉ። እኔም «እሺ፣ ለእናንተ የጸሎት ዓላማው ምንድን ነው?» አልኋቸው። ዝምታ ሆነ። እኔም «እንግዲህ ለእኔ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት እንድናሳድግ እግዚአብሔር የሰጠን ስጦታ ነው» አልሁ። በቀኜ የነበረውም ሰው ልቡ ተሰብሮ ማልቀስ ጀመረ። በቅርቡ እናንተ በተገኛችሁበት ጉባኤ ተገኝቶ ነበር። «የምፈልገው ይህ ነው፤ ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት እፈልጋለሁ፤ ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት እፈልጋለሁ» አለ።

ስለዚህ ሴሚናሩን «በጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት» ብለን ሰየምነው፤ ለሦስት የሳምንት መጨረሻዎች ወደዚያ ተጓዝሁ፤ በዚያችም ቤተ ክርስቲያን ከአምሳ እስከ ስድሳ ከሚሆኑ ሰዎች ጋር ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበትን በማሳደግ እጅግ የከበረ ጊዜ አሳለፍሁ። አያችሁ፣ እዚህ ሙሴ ሕዝቡ ንስሐ በገቡ ጊዜ ራሱን ገለል ያደርጋል፤ እነርሱም በሕይወታቸው ውስጥ ሊሆን የሚገባው ነገር ምሳሌ አድርገው ይመለከቱታል። ከእግዚአብሔር ጋር ለመገናኘት ወደ ተለየ ስፍራ ራሱን ገለል ያደርጋል፤ እግዚአብሔርም ያገኘዋል፤ እርሱም ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበትን ያሳድጋል። በተራራው ጫፍ ላይ ቀድሞውኑ ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበት ነበረው፤ ነገር ግን ሁኔታዎች ተለውጠዋል፤ ኃጢአትም ወደ ሰፈሩ ገብቷል።

ሙሴም ራሱን ከዚያ ኃጢአት ጋር አቆራኝቷል፤ ሕዝቡም ንስሐ ሲገቡ ገለል ብሎ ወደ እግዚአብሔር መምጣት እንደሚያስፈልገው ይሰማዋል። በሕይወቴ እጅግ የታደልሁ ነኝ — ክርስቲያኖች ያላቸው ጉዞ የተለያየ እንደ ሆነ፣ ሁላችንም የተለያየ ጉዞ እንዳለን እረዳለሁ — ነገር ግን ከክርስቲያናዊ ጉዞዬ መጀመሪያ ጀምሮ በተወሰነ መጠን ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበትን አውቅ ነበር። ከተለወጥሁ ብዙም ሳይቆይ፣ የአሥራ ሰባት ዓመት ልጅ ሳለሁ፣ የሆነውን ያንን ቀን አስታውሳለሁ።

ሮላንድ የሚባል አንድ የምወደው ወዳጅ ነበረኝ፤ ለተወሰኑ ዓመታት ክርስቲያን ሆኖ ነበር፤ እርሱና እኔም በጣም የቅርብ ወዳጆች ሆንን። ስለዚህ በየቅዳሜው ምሽት በቤተ ክርስቲያኑ ለሚካሄደው የወጣቶች አገልግሎቱ አሥር ማይል ያህል በብስክሌት ወደ መንደሩ እሄድ ነበር፤ ሌሎቹ ሁሉ ከሄዱ በኋላ እኔና ሮላንድ ወደ ቤቴ በብስክሌት ከመመለሴ በፊት ለሌላ ግማሽ ሰዓት እንቆይ ነበር። አንድ ቅዳሜ እዚያ ሳለን በመንደሩ ውስጥ ስንራመድ ከቤተ ክርስቲያኑ ውጭ «በሚቀጥለው ሳምንት እዚህ የወንጌል ስብከት ዘመቻ ይካሄዳል» የሚል ማስታወቂያ ነበር። ሮላንድም «ወደ ቤውላ፣ ወደ ነበርንባት ትንሽ የጸሎት ቤት፣ ተመልሰን ለእነዚህ ስብሰባዎች እንጸልይ» አለ።

ወደ ቤውላ ተመለስን። እንዳልኋችሁ፣ እኔ ገና አዲስ ክርስቲያን ነበርሁ፤ በጌታ ምናልባት ሁለት ወር ገደማ ቢሆነኝ ነው። ከቤተ ክርስቲያኑ በስተ ኋላ ወዳለው ማዕድ ቤት ገብተን ፊት ለፊት ተያይተን ወለሉ ላይ ተደፋን። እኔ እዚያ ስጸልይ፣ ሮላንድም ሲጸልይ፣ አንድ ሰው ወደ ክፍሉ ገብቶ በመካከላችን እንደ ቆመ ተሰማኝ። እጆቼን ብዘረጋ እግሩን እንደምነካ እርግጠኛ ነበርሁ፤ ነገር ግን እንዳይሄድ ስለ ፈራሁ ይህን ማድረግ አልፈለግሁም — ኢየሱስ ሊሆን እንደሚችል አሰብሁ።

እንግዲህ ልትረዱኝ ይገባል፤ እኔ የፊዚክስ ሰው ነኝ፤ በተግባር የማምን ሰው ነኝ — እንደዚህ ባሉ ክስተቶች በቀላሉ አልነካም፤ ለእኔም ይህ ለሮላንድ ብነግረው እጅግ ሞኝ አድርጎ የሚቆጥረኝ ዓይነት ነገር ነበር። ያ በ1957 ነበር። በ1975 ወደ ካናዳ ሄጄ መኖር ጀመርሁ፤ በዌልስም እመራው የነበረውን የወጣቶች አገልግሎት ትቼ ሄድሁ፤ በዚያም በየእሑድ ምሽቱ ወደ አካባቢው ዋይ ኤም ሲ ኤ እንሄድ ነበር፤ የአብያተ ክርስቲያናት ወጣቶች ሁሉ በእኔ አስተባባሪነት በአንድነት ይሰበሰቡ ነበር። በ1978 ወደ ዌልስ ተመለስን፤ በእሑድ ምሽቱም ወደ ዋይ ኤም ሲ ኤ ሄድን። በዚያን ምሽት 120 ገደማ ወጣቶች በዚያ ነበሩ፤ ለጸሎትም ተሰብስበው ነበር።

ስለዚህ ስለ መጀመሪያ ዘመኔ ያንን ታሪክ ልነግራቸው ወሰንሁ፤ ምክንያቱም እግዚአብሔርን የተለማመድሁበት፣ እግዚአብሔር በዚያ እንዳለ ያመንሁበት ያ ጊዜ የጸሎት ሕይወቴ ሁልጊዜ በዚያ ካለው ጌታ ጋር መነጋገር እንዲሆን አድርጎታል። በጸሎቴ መጮኽ አስፈልጎኝ አያውቅም፤ ምክንያቱም በሩቅ ቦታ የተቀመጠን አንድ አካል ማሰብ ፈጽሞ አያስፈልገኝም — ጌታዬ እዚሁ ነው። ማለዳ በወንበሬ አጠገብ ስንበረከክ ራሴን በጭኑ ላይ አስደግፋለሁ፤ እርሱ እዚሁ ነው። ስለዚህ «አንድ ታሪክ ልነግራችሁ እፈልጋለሁ» አልሁ። «ሮላንድ ይህን አያስታውሰውም፤ ነገር ግን አዲስ ክርስቲያን ሳለሁ ከሮላንድ ጋር ነበርሁ» አልሁ።

እርሱ አሁን በቤተ ክርስቲያኑ ሽማግሌ ነው፤ በእሑድ ምሽቱ ስብሰባም ውስጥ ነበር፤ እኔም ታሪኩን ልናገር ስል ሮላንድ ጣልቃ ገባ። «ምን ልትል እንደ ሆነ አውቃለሁ» አለ። «ምን ልል ነው?» አልሁት። «ጌታ ወደ ክፍሉ ገባ፣ አይደለም?» አለ። «ታውቅ ነበርን?» አልሁት። «አዎ» አለ። «አንተ እንደምታውቅ አላውቅም ነበር» አልሁ። ለሃያ አንድ ዓመት እርስ በርሳችን በምሥጢር ይዘነው ነበር፤ ሁለታችንም ግን ጌታ ወደ ክፍሉ እንደ ገባ እናውቅ ነበር።

ያ የሕይወቴ እምብርት ሆኗል — ያ በክርስትናዬ የመጀመሪያዎቹ ሳምንታት ነበር፤ ስለዚህ ጌታ እዚህ አለ በሚለው በዚያ ሀልዎት ውስጥ ተመላለስሁ። እርሱ እዚህ እንዳለ ታምናላችሁን? በእውነት አሁን፣ እርሱ እዚህ እንዳለ በእውነት ታምናላችሁን? ሌስ የሚባል በአርባዎቹ ዕድሜ የሚገኝ አንድ ሰውን ወደ ጌታ የመምራት ዕድል አግኝቼ ነበር። ሚስቱ ለተወሰኑ ዓመታት ክርስቲያን ነበረች፤ ሌስም «ጋሬት፣ ስለ መጽሐፍ ቅዱስ ምንም አላውቅም — ወደ ቤቴ ትመጣለህ? የምጠይቅህ ብዙ ጥያቄዎች አሉኝ» አለኝ።

እኔም «እሺ» አልሁት። በቀጣዩ ቅዳሜ ወደ ሌስ ቤት ሄድሁ፤ ሚስቱም ሌሎችን ጋብዛ ነበር፤ በሳሎኑ ውስጥ አሥራ አራት ሆነን ነበር። እኔ በሌዚቦይ ወንበር ላይ ተቀምጫለሁ — ሌዚቦይ ወንበር ምን እንደ ሆነ ታውቃላችሁ፣ በአሜሪካ ያለውን ሌዚቦይ? — እግሮቼን ከፍ አድርጌ፣ እኔ ሊቁ ሆኜ የሌስን ጥያቄዎች እመልሳለሁ፤ ሌስም ከፊት ለፊቴ ተቀምጧል።

ከዚያም «ጋሬት፣ እንዴት መጸለይ እንዳለብኝ አስተምረኝ» አለኝ። እኔም «እንግዲህ ሌስ፣ ጸሎት አስቸጋሪ ከሆኑ ርዕሶች አንዱ ነው፤ ምክንያቱም እያንዳንዱ ሰው ስለ ጸሎት የተለየ አመለካከት፣ የተለየ የጸሎት ዓይነት አለው፤ ነገር ግን በእውነቱ፣ በቀላሉ፣ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር የሚደረግ ንግግር ነው — እርሱን ማዳመጥና ከእርሱ ጋር መነጋገር» አልሁት። እንግዲህ ልትረዱኝ ይገባል፤ እኔ መምህር ነኝ፣ የፊዚክስ መምህር፤ ስለዚህ ነገሮችን በቀላሉ በሚገባ መንገድ ማቅረብ እፈልጋለሁ። ለእነዚህ አሥራ አራት ሰዎች «ጌታ ዛሬ እዚህ እንዳለ ታምናላችሁን?» አልኋቸው። «አዎ» አሉ። «እንግዲህ እኔ አላየውም» አልሁ። እነርሱም «እንግዲህ እርሱ መንፈስ ነው» አሉ።

«ኦ» አልሁ፣ «እንደ ምትሃት ማለታችሁ ነው?» — አሮጌው መምህር! «አይ፣ እንደዚያ አይደለም» አሉ። እኔም እንዲህ አልሁ፦ «እንግዲህ ይህ ከሁለት ሺህ ዓመት በፊት እግዚአብሔር ራሱን ለሰው ሊገልጥ በወደደ ጊዜ የገጠመው ያው ችግር ነው — ስለዚህ ሥጋ ለበሰ፤ ይኸውም የሰውን መልክ ያዘ ማለት ነው፤ ስለዚህም ሰው የሆነው ኢየሱስ ለሰዎች ‹እኔን ያየ አብን አይቶአል› ሊል ቻለ።» «ዛሬ ምሽት የማይታይ ሰውን ብናስብ ስሕተት አይመስለኝም — እባካችሁ ተረዱኝ፣ ይህ ሥነ መለኮት አይደለም፤ ይህ በቀላሉ የአንድ የፊዚክስ መምህር ንግግር ነው፣ እሺ? የማይታይ ሰውን ማሰብ ስሕተት አይሆንም» አልሁ። ወደ ኋላም ዞር ብዬ አንድ የመመገቢያ ክፍል ወንበር ወስጄ ወደ ፊት ሳብሁት፤ በዚያን ቅጽበት ክበቡን እንደ ዘጋሁት አላስተዋልሁም ነበር — ይህም አንድነትን የሚያመለክት ይመስለኛል።

ከዚያም ሳቅሁና «አሁን ያደረግሁትን አያችሁ?» አልሁ። ምክንያቱም ይህን ወንበር ስስብ፣ ምንም ሐሳብ በአእምሮዬ ውስጥ ሳያልፍ፣ የሌዚቦይ ወንበሩን የእግር ማሳረፊያ ወደ ታች አጠፍሁት — ጌታ በዚያ መኖሩን ማሰብ ስጀምር የሰውነቴ እንቅስቃሴ እንኳ ተለወጠ። እኔም «ንግሥቲቱ ወደዚህ ብትገባ ምን ታደርጉ ነበር? ንገሩኝ» አልሁ። እንደምታውቁት በካናዳ ንግሥት አለችን፤ የምትኖረው በእንግሊዝ ነው፤ ቢሆንም ንግሥት አለችን። እነርሱም «እንግዲህ እንቆም ነበር» አሉ። «በእርግጥ ትቆማላችሁ፤ አንዲት ቃልም አትናገሩም፤ እስክትናገራችሁ ድረስ በአክብሮት ታጎነብሳላችሁ፤ አይደለም?» አልኋቸው። «እንግዲህ» አልሁ፣ «ከንግሥቲቱ እጅግ የሚበልጥ በዚህ ወንበር ላይ አለ። እንጸልይ፤ ይህ ከጌታ ጋር መነጋገር ነው።»

ስለዚህ ወንበሩን ተመልክቼ «ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ ስለ ኃጢአቴ በመስቀል ላይ ስለ ሞትህ እጅግ አመሰግንሃለሁ፤ አዳኜ ስለ ሆንህም አመሰግንሃለሁ፤ እጅግ እንደምወድህም ልነግርህ እፈልጋለሁ» አልሁ። «ከጌታ ጋር እንነጋገር» አልሁ። እነሆ፣ አዲሱ ክርስቲያኔ ወንበሩን ተመልክቶ እንዲህ አለ፦ «ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ ከአንድ ሳምንት በፊት አዳኜ መሆንህን አላውቅም ነበር፤ አሁን ግን ወደ ልቤና ወደ ቤቴ መጥተሃል — ኧረ አይደለም፣ ይህ ከእንግዲህ የእኔ ቤት አይደለም፤ ይህ የአንተ ቤት ነው።» ይህን እኔ አላስተማርሁትም ነበር። ጌታ ሆይ፣ አመሰግንሃለሁ።

ከዚያም ሚስቱ፣ ከዚያም ሚስቴ ጸለዩ፤ ክፍሉን አንድ ሦስተኛ፣ አንድ አራተኛ፣ ከዚያም ግማሹን ዞሩ፤ እኔም በዚያ ክፍል ውስጥ አንድ ነገር እየተወለደ ስለ ነበር የማጅራቴ ጸጉር ሲቆም ይሰማኝ ነበር። ግማሹን ስንደርስ ተመለከትኋቸው፤ እያንዳንዱ ሰው ያለቅስ ነበር፤ እንባውንም የሚያብስ ማንም አልነበረም — እንባዎቹ በአገጫቸው ላይ እየተጠራቀሙ ይንጠባጠቡ ነበር። ተራው ወደ መጨረሻው ሰው ወደ ጎርደን ደረሰ፤ እርሱም ለወንበሩ በሹክሹክታ ተናገረ፤ እኔም ተመለከትኋቸውና «ምን እንደ ሆነ ታውቃላችሁ?» አልኋቸው። «አዎ» አሉ፣ «ጌታ እዚህ ነው።» «አይ፣ አይ፣ አይ» አልሁ፣ «ጌታ ሁልጊዜ እዚህ ነበረ፤ የሆነው ግን ሀልዎቱን መግለጡ ነው።»

ልጠይቃችሁ፤ ጌታ ዛሬ ምሽት በመንፈሱ እዚህ አለን? እኔ የፊዚክስ መምህር ነኝ፤ ጥያቄ ስጠይቅ መልስ እጠብቃለሁ። አዎን — «ሁለት ወይም ሦስት በስሜ በሚሰበሰቡበት በዚያ በመካከላቸው እሆናለሁ» ብሎ ቃል አልገባምን? ሁለት ወይም ሦስት አያስፈልጉትም፤ አዳኙን የምታውቁ ከሆነ፣ እናንተና እኔ ዛሬ ምሽት ወደዚህ ስንገባ ከእናንተ ጋር እንደሚሆን ቃል ገብቷል። ሀልዎቱን ሊገልጥ ይፈልጋል — ነገር ግን ይህ የሚሆነው ከእርሱ ጋር በተለየ የጠበቀ ቅርበት ስፍራ ውስጥ ስንሆን ነው።

የሙሴ ልመና፦ ክብርህን አሳየኝ

ከዚያም በቍጥር 12 ሙሴ ልመናውን ይጀምራል — የሚጮኸውም ጸሎት ይህ ነው።

ሙሴም እግዚአብሔርን አለው፦ አቤቱ፣ አንተ፦ ይህን ሕዝብ አውጣ ትለኛለህ፤ ከእኔም ጋር የምትሰድደውን አላስታወቅኸኝም፤ ነገር ግን፦ በስምህ አውቅሃለሁ፣ በፊቴም ሞገስ አግኝተሃል ብለሃል። አሁንም፣ እለምንሃለሁ፣ በፊትህ ሞገስ አገኝ ዘንድ፣ አውቅህም ዘንድ መንገድህን አሁን አሳየኝ፤ ይህም ሕዝብ ሕዝብህ እንደ ሆነ ተመልከት። እርሱም፦ ፊቴ ከአንተ ጋር ይሄዳል፤ እኔም አሳርፍሃለሁ አለ። ሙሴም፦ ፊትህ ከእኔ ጋር ባይሄድ ከዚህ አታውጣን፤ እኔና ሕዝብህ በፊትህ ሞገስ እንዳገኘን በምን ይታወቃል? ከእኛ ጋር በመሄድህ አይደለምን? እንዲሁም እኔና ሕዝብህ በምድር ፊት ላይ ካሉ አሕዛብ ሁሉ እንለያለን አለው። እግዚአብሔርም ሙሴን፦ በፊቴ ሞገስ አግኝተሃልና፣ በስምህም አውቅሃለሁና ይህን የተናገርኸውን ነገር አደርጋለሁ አለው።

«አቤቱ፣ ይህን ሕዝብ እንድመራ ጠርተኸኛል፤ ነገር ግን አብረኸኝ እንድትሆን፣ በፊቴ ያለውን መንገድ እንድታሳየኝ እፈልግሃለሁ። በፊቴ መልአክ እንዲሄድ አልፈልግም። እግዚአብሔርን የሚፈራ ሰው እንዲመራኝ አልፈልግም። ምንም ያህል ድንቅ ቢሆኑ ፕሮግራሞችን መከተል አልፈልግም። የምፈልገው እግዚአብሔርን ብቻ፣ አንተንም መከተል ብቻ ነው። እሳቱን እፈልጋለሁ፤ የደመናውን ዓምድ እፈልጋለሁ — አንተ ካልሄድህ አልሄድም።» ወደዚህ ከመምጣቴ በፊት እንዲህ ብዬ ጸለይሁ፦ «አቤቱ፣ በመምጣቴ እጅግ ደስ ብሎኛል፤ እጅግም አመሰግናለሁ፤ ነገር ግን ጌታ ሆይ፣ አንተ ከእኔ ጋር ካልሄድህ መሄድ አልፈልግም። ጌታ ከእኔ ጋር ሊሆን እንደሚችል ሳላውቅ ዛሬ ምሽት በመድረክህ ላይ ለመቆም አልደፍርም።»

ከእግዚአብሔር ቅባት ምንም ማስረጃ ሳይኖርባቸው ከመድረክ ሲናገሩ የሰማኋቸው ሰዎች እጅግ ብዙ ናቸው፤ እኔም ከእነርሱ ጋር መቈጠር አልፈልግም — እጅግ አደገኛ ስፍራ ነውና። እርሱ እንደሚመራ የሚያሳይ ማስረጃ እጅግ ጥቂት በሆነበት ጊዜ ዓለም ለአምላካችን ይህን ያህል ጥቂት አክብሮት ቢኖረው ትደነቃላችሁን? ዓለም ቤተ ክርስቲያንን ሲመለከት በእግዚአብሔር ኃይል የተሞላ ሕዝብን ያያልን፣ ወይስ ዓለም በሚመለከታቸው ነገሮች — ለገንዘባቸው፣ ለዝናቸው፣ ለስማቸው — በውስጧ ያሉ ሰዎችን ያያል? አያችሁ፣ ሙሴ እዚህ ቀናተኛ ነው — ለእግዚአብሔር ክብር ቀናተኛ ነው። ወደ ፊት ሊሄዱ እንደሚችሉና ሰዎችም እንደ ኃያል ሠራዊት እንደሚያዩአቸው ያውቃል፤ ነገር ግን እግዚአብሔርን አይተው ክብሩን ካላስተዋሉ ሙሴ «አልፈልግም» ይላል።

ለእግዚአብሔር ክብር ቀናተኛ ነው፤ ለእግዚአብሔር ሕዝብ ቀናተኛ ነው። «ሀልዎቱ በእኛ ውስጥ ሲገለጥ ካላየን ወደ ፊት ብንሄድ ሰዎች እኛ የእርሱ ሕዝብ መሆናችንን እንዴት ያውቃሉ?» ይላል። እኔ ለቤተ ክርስቲያን ቀናተኛ ነኝ። ቤተ ክርስቲያን እንደ ገና የእግዚአብሔር ክብር የሚገለጥባት ስፍራ እንድትሆንና ዓለምም እንዲያየው እፈልጋለሁ። ከጥቂት ወራት በፊት ለልጅ ልጆቼ እጸልይ ነበር — ዘጠኝ የልጅ ልጆችና ሁለት የልጅ ልጅ ልጆች አሉኝ።

ስለ እነርሱ ስጸልይ ጌታ በልቤ ላይ አንድ ጥያቄ አኖረ፦ የልጅ ልጆቼ ሲድኑ ማየት የምፈልገው ለምንድን ነው? ከጌታ ጋር ሲገፉ ማየት የምፈልገው ለምንድን ነው? እኔም «እንግዲህ ሲድኑ ማየት እፈልጋለሁ» ብዬ አሰብሁ። ሲድኑ ማየት የፈለግሁበት ምክንያት እኔ ደስተኛ እንድሆን እንደ ነበረ ተገነዘብሁ — ያ ደግሞ እውነተኛው ምክንያት እንዳልሆነ ተገነዘብሁ። ልጆቼ ሲድኑ ማየት የምፈልግበት ምክንያት ለእርሱ የሚገባውን እርሱን ሲያመልኩ ማየት ስለምፈልግ ነው። ከዚያም ለመነቃቃት ጥልቅ ፍቅር ያለኝ ለምን እንደ ሆነ ያንኑ ጥያቄ መጠየቅ ጀመርሁ።

እግዚአብሔር ያደረጋቸውን የከበሩ ነገሮች ታሪኮች ስለ ሰማሁና ያንን መለማመድ ስለምፈልግ ነውን? በሌላ አነጋገር፣ እኔ የምፈልገው አንድ ነገር ስላለ ነውን? ያ እኔ ፈላጊው ከሆንሁበት ከዓለማዊ ሰብአዊነት የተለየ አይደለም፤ ስለዚህ በክርስቲያናዊ ሰብአዊነት «አቤቱ፣ መነቃቃትን እለማመድ ዘንድ ባርከኝ» ብዬ እጮኻለሁ — በድንገትም ነገሩ ፈጽሞ ስለ እኔ እንዳልሆነ እገነዘባለሁ። መነቃቃትን የምናፍቅበት ምክንያት፦ በመጀመሪያ፣ የእግዚአብሔር መንፈስ ኃይል በእኔ ውስጥ እንዲሠራ በየዕለቱ ስለሚያስፈልገኝ ነው። ሁለተኛ፣ ቤተ ክርስቲያኔ ያስፈልጋታል፤ እጅግ በጣም ያስፈልጋታል። ሦስተኛ፣ ይህ ዓለም መነቃቃት እጅግ በጣም ያስፈልገዋል። ከሁሉም በላይ ግን እርሱ ስለሚገባው ነው። እርሱ ይገባዋል።

ዛሬ ምሽት ከቤተ ክርስቲያን ውጭ ያሉት ሰዎች ገና ጌታን አያውቁም፤ እርሱ ግን ስለ እነርሱ በመስቀል ላይ ስለ ሞተ አምልኮአቸውና ምስጋናቸው ይገባዋል፤ እኔም ይህች ከተማ ወደ መነቃቃት እንድትመጣ፣ ሰዎቹም ለሚገባው በግ መስገድ እንዲጀምሩ ማየት እፈልጋለሁ። ሰማይ ሁሉ «ይገባዋል፣ ይገባዋል፣ ይገባዋል» እያለ ይጮኻል። እኔ በምሰብክበት በዚህ ምሽት ልቤ «ይገባዋል፣ ይገባዋል፣ ይገባዋል» እያለ ይጮኻል — በውጭ ያሉት ሰዎች ግን አያውቁትም። መነቃቃትን የምናፍቀው ለዚህ ነው።

አሜሪካና ካናዳ ስለ እነርሱ ስላደረገውና በእነርሱ ውስጥ ስለ ገዛው ነገር በልባቸው አምልኮ ይዘው ወደ ኢየሱስ መስቀል የሚመለከቱ ሕዝብ እንደ ገና እንዲሆኑ ነው። ነገር ግን እግዚአብሔር ከእኛ ጋር ካልሄደ እንዴት ያውቃሉ? ከዚያም ሙሴ እነዚያን ድንቅ ቃላት ይጮኻል፦ «አቤቱ፣ አቤቱ፣ ክብርህን አሳየኝ።» «የሚነደውን ቍጥቋጦ አይቻለሁ፤ መቅሠፍቶቹን አይቻለሁ፤ ከአንተ ጋር ፊት ለፊት ተገናኝቻለሁ፤ ድምፅህን ሰምቻለሁ — አሁን ግን፣ አቤቱ፣ ክብርህን ማየት እፈልጋለሁ።»

እኔስ ያንኑ የመጠየቅ መብት አለኝን? ዛሬ ምሽት እዚህ ያለን እኛ እግዚአብሔር ክብሩን እንዲያሳየን የመጠየቅ መብት አለንን? የሚነደውን ቍጥቋጦ ተለማምጄ አላውቅም፤ ከእግዚአብሔር ጋር ፊት ለፊት ተገናኝቼ አላውቅም፤ ከእግዚአብሔር ጋር የጠበቀ ቅርበትን አላውቅም — ታዲያ አሁንም ክብሩን ልጠይቀው እችላለሁን? አዎን። ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን እንዴት መጸለይ እንዳለባቸው ሲያስተምራቸው ካስተማራቸው ጸሎቶች አንዱን አስታውሱ — ወደ አንድ ዳኛ ሄዳ ስለ ጠየቀችው መበለት ነገራቸው፤ እርሱም አልመለሰላትም፤ እርሷም ደጋግማ ደጋግማ ትመለስ ነበር፤ በመጨረሻም እንዲህ አለ፦ «ይህች መበለት ስለምታደክመኝ ሁልጊዜም እየመጣች እንዳታውከኝ እፈርድላታለሁ።»

ኢየሱስ ያንን ምሳሌ ስለ ጸሎት ተናገረ፤ እኔም ምን ሊል እንደ ፈለገ ሊገባኝ አልቻለም ነበር — መመላለሴን መቀጠል እንዳለብኝ እያለ ነበርን? እግዚአብሔር ከመመለሱ በፊት መጸለይ ያለብኝ የተወሰነ የጸሎት ቍጥር አለን? ከዚያም ገባኝ፦ እርሷ ወደ እርሱ የመጣችው ምኞቷን፣ ፍላጎቷን ለመጠየቅ አልነበረም — የመጣችው መብቷን ለመጠየቅ ነበር። እኔም «መብቶቼ ምንድን ናቸው? እንደ ክርስቲያን መብቶቼ ምንድን ናቸው? መብቴን እየጠየቅሁ ወደ እግዚአብሔር መምጣት እችላለሁን?» ብዬ መጠየቅ ጀመርሁ። ለእኔ ድንቅ ተስፋዎችን እንደ ሰጠኝ መገንዘብ ጀመርሁ። ልጁ ብሎ እንደሚጠራኝ መገንዘብ ጀመርሁ።

ልጅ ወደ አባቱ እንደሚመጣ እንድመጣ ጋብዞኛል፤ የክርስቶስ ርስት የሆነውን ርስት እንድቀበል፣ በዚያ ርስት እንድካፈል፣ የዚያንም ርስት መቅመሻ እንዳገኝ። ያንን የመምጣት መብት ሰጥቶኛል፤ ከዚያም አንዱ ክፍል ሀልዎቱንና ክብሩን ማወቅ ነው፤ ወደ እርሱ መምጣት እችላለሁ።

ክብሩን ለማየት መዘጋጀት

ነገር ግን ከዚያ እግዚአብሔር ለሙሴ እጅግ የሚያስደንቅ ነገር ይናገራል፦ «ሙሴ፣ ፊቴን ላሳይህ አልችልም፤ በእርግጥ ትሞታለህና — ነገር ግን ስምህን ስለማውቅ ስሜን እነግርሃለሁ።» ይህ እጅግ ትርጉም ያለው ነው። የሰው ስም ጠባዩን ይናገራል፤ እግዚአብሔርም ጠባዬን በውስጤ ጥልቅ ድረስ ያውቃል። እርሱ ከእናንተ እጅግ በተሻለ ያውቀኛል — ከራሴም እጅግ በተሻለ ያውቀኛል — ከራሱም ምን ያህሉን ሊገልጥልኝ እንደሚችል ያውቃል።

በድንቁ «የመንገደኛው ጉዞ» መጽሐፍ ውስጥ ጆን ባንየን ስለ አንድ መንገደኛ ታሪክ ይናገራል፤ ሌሊቱን የሚስተናገድበትና ለጉዞው የሚታደስበት ቤተ መንግሥት ወደሚገኝበት ይመጣል — ውብ ቤተ መንግሥት። ወደ ቤተ መንግሥቱ ሲቀርብ ጩኸት ይሰማል፤ በድንገትም «ፈሪ» እና «ተጠራጣሪ» የተባሉ መንገደኞች ለመሆን የሞከሩ ሌሎች ሁለት ሰዎች እየሮጡ አልፈውት ሄዱ። ምን እንደ ሆኑ ይገረማል። ከዚያም የአንበሶችን ግሣት ይሰማል፤ ልቡም በፍርሃት ይሞላል፤ በኋላ ግን እነዚያ አንበሶች ከቤተ መንግሥቱ ጋር በሰንሰለት ታስረው እንደ ነበሩ ያያል። የሸሹት የሁለቱ ሰዎች ስም ግን «ፈሪ» እና «ተጠራጣሪ» ነበር — ወደ እግዚአብሔር ሀልዎት መግባት ምን እንደ ሆነ፣ እግዚአብሔር ሊሰጥ የሚወደውንም መታደስ መለማመድ ፈጽሞ አያውቁም። መንገደኛው ግን አንበሶቹ ሊጎዱት እንደማይችሉ በተገነዘበ ጊዜ ወደ ፊት ሄደ።

ስምህ ማን ነው? በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ስሞች እጅግ ትርጉም ያላቸው ናቸው። የአንዱ ሰው ስም ያዕቆብ ነበር፤ ትርጉሙም አታላይና ጠማማ ማለት ነው፤ እርሱ እንደዚያ ነበርና — ከእግዚአብሔር ጋር ተገናኝቶ ከእግዚአብሔር ጋር እስኪታገልና ስሙ «የእግዚአብሔር አለቃ» ወደሚል እስራኤል ወደሚለው ስም እስኪለወጥ ድረስ ወንድሙን አታለለ፣ ቤተ ሰቡን አታለለ፣ አማቶቹንም አታለለ። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ጠባይን የሚናገሩ ብዙ ስሞችን ታገኛላችሁ። እግዚአብሔር ጠባዬን ያውቃል። ከራሱ ምን ያህሉን ሊገልጥልኝ እንደሚችል ያውቃል፤ ይህም በስሜ ላይ የተመሠረተ ነው።

«ስምህን አውቃለሁ፤ ስለዚህ ስሜን አሳይሃለሁ። ክብሬን ልታይ ትፈልጋለህን? እኔ ይሖዋ ይርኤ ነኝ፣ አቅራቢህ። እኔ ይሖዋ ሻሎም ነኝ፣ ሰላምህ። እኔ ይሖዋ ሮፊ ነኝ፣ ፈዋሽህ። እኔ ይሖዋ ሴኬኑ ነኝ። ጠባዬን እገልጥልሃለሁ፤ ይህም በስምህ ልክ ይሰፈራል።» ሙሴ ወደ እርሱ ይጮኻል። አያችሁ፣ መነቃቃት የእግዚአብሔርን ስም ማወጅ ነው — እግዚአብሔር በሕዝቡ መካከል ማን እንደ ሆነ፣ ሉዓላዊ አምላክ፣ ቅዱስ አምላክ መሆኑን ሲያውጅ፣ ይህን በሕዝቡ መካከል መግለጥ ይጀምራል።

ከዚያም ወደ መመሪያዎቹ እመጣለሁ፤ ይህም ዛሬ ምሽት ወደ ጸሎት ጊዜያችን ይመራናል። ምዕራፍ 33፣ ቍጥር 21። «ክብሬን ልታይ ትፈልጋለህን?» ዛሬ ምሽት በዚህ ክፍል ውስጥ ያሉት ሰዎች የእግዚአብሔርን ክብር ማየት ይፈልጋሉ — መነቃቃትን መለማመድ ትፈልጋላችሁን? ሙሴ የተከተለው ወደዚህ የሚያደርስ መንገድ አለ፦ በልቡ ውስጥ ከነበረው የእግዚአብሔር ረሃብ ተወልዷል፤ አሁንም እግዚአብሔር መመሪያዎችን ይሰጠዋል።

«እነሆ፥ በአጠገቤ ስፍራ አለ፤ በዓለቱም ላይ ትቆማለህ።» ስለ ክብሬ የመጀመሪያው ነገር ይህ ነው፦ በዓለቱ ላይ ስትቆም እገልጥልሃለሁ። እጅግ የሚያስደንቅ ነው — እዚህ «ዓለት» ለሚለው የዕብራይስጡ ቃል «ጹር» ነው፤ በ«ጸ» ፊደል ቤት የሚጻፍ ቃል ነው። ከጥቂት ዓመታት በፊት ስለዚህ ዓለት ጥናት አደረግሁ፤ አንድ ቀንም ጌታ እጅግ በጣም ትርጉም ያለው ነገር ገለጠልኝ፤ ልቤም ስለ ሙሴና በምድረ በዳ ስላደረገው ጉዞ በደስታ ዘለለ።

ከግብፅ በወጣ ጊዜ ሕዝቡ አጉረመረሙ፣ አማረሩም፤ የሚጠጡት ውኃ አልነበራቸውም። በዘጸአት 17 እግዚአብሔር ሙሴን እንዲህ አለው፦ «ያንን ዓለት — ጹርን፣ ያንኑ ዓለት — ታያለህን? በዚያ ዓለት ፊት፣ በትክክል በፊቱ፣ በላዩ እቆማለሁ፤ በትርህንም — የእግዚአብሔርን በትር፣ ሕግን የሚወክለውን የሕግ ሰጪውን በትር — እንድትወስድና ያንን ዓለት እንድትመታው እፈልጋለሁ።» ዓለቱ በሕግ በትር የተመታበት፣ ውኃም ለእናንተና ለእኔ የፈሰሰበት የቀራንዮ እንዴት ያለ ሥዕል ነው! «ጹር» የሚለው ቃል ዓለት ማለት ነው፤ በስትሮንግና በኮድ መዝገበ ቃላት ውስጥ ብትመለከቱት፣ በኪዳኑ ውስጥ ለመሥዋዕቶቹ ሬሳዎችን ለመቁረጥ የሚያገለግል ስለታምና ሻካራ የባልጩት ድንጋይ እንደ ሆነ ታገኛላችሁ። የቀራንዮ እንዴት ያለ ሥዕል ነው!

ከሠላሳ ዘጠኝ ዓመታት በኋላ፣ እነዚያ ሰዎች ሁሉ ሞተው ወንዶችና ሴቶች ልጆቻቸው በምድረ በዳ ሲንከራተቱ፣ እንደ ገና በሙሴ ላይ «ውኃ የለንም» እያሉ ማጉረምረም ይጀምራሉ። ሙሴም በእግዚአብሔር ፊት ይቀርባል፤ እግዚአብሔርም እንዲህ ይላል፦ «ሙሴ፣ ያንን ዓለት ታያለህን? በትሩን ከመሠዊያው ፊት እንድትወስድ እፈልጋለሁ» — ያ ከስርየት መክደኛው ጋር ያለው የአሮን በትር ነው። ከእንግዲህ የሕግ በትር አይደለም፤ የካህኑ በትር ነው። «ያንን በትር እንድትወስድ፣ በዓለቱም ፊት ቆመህ እንድትናገረው እፈልጋለሁ።» ታሪኩን ታውቃላችሁ — ሙሴ ወጥቶ ዓለቱን መታው፤ ውኃም አልወጣም፤ በእፍረትም እንደ ገና መታው፤ ውኃም ወጣ፤ ሕዝቡም ጠጡ።

ፓስተሮች በዚህ ላይ ሲሰብኩ ሰምቻለሁ፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ከዚያ በኋላ ሙሴን «ስላላከበርኸኝ ወደ ዕረፍትህ አትገባም» ይለዋል። «እንዴት ያለ ጥቃቅን ነገር የሚቈጥር አምላክ ነው!» እል ነበር — ከሙሴ ጋር ለእነዚያ ሁሉ ዓመታት የተመላለሰ አምላክ፤ ሙሴ አሁን የመቶ ሃያ ዓመት ሰው ነው፤ ላለፉት አርባ ዓመታት አንድ ምኞት ብቻ ነበረው፤ ያም ወደ ተስፋይቱ ምድር መግባት ነው፤ አሁን ግን በድንገት በተስፋይቱ ምድር ደጃፍ ላይ እግዚአብሔር ከለከለው። ለምን? ፓስተሮች ቍጣው ስላመለጠው እንደ ሆነ ነግረውኛል — ነገር ግን ቍጣው ከማምለጡ ጋር ምንም ግንኙነት የለውም።

እግዚአብሔር የፈለገውን ሥዕል — በክህነት ሥልጣን ዓለቱን መናገርን — ስላልሣለ ነው። እዚያ «ዓለት» የሚለው ቃል «ሴላ» ነው — «ጹር» አይደለም — «ሴላ» ደግሞ በስትሮንግ የቃላት ማውጫ ብትመለከቱት ከፍ ያለና የተመሸገ ገደል ነው። ኦ፣ አዳኜ በቀራንዮ፣ በኪዳኑ ስፍራ፣ የበትርን መመታት ስለ ተሸከመ ዛሬ እንዴት ደስ ይለኛል! እኔም አሁን በአብ ቀኝ ተቀምጬአለሁ፤ እርሱም በክህነት ሥልጣን ወደ እርሱ እንድመጣና ወደ እርሱ እንድጮኽ ይነግረኛል፤ እርሱም ከሰማይ የሕይወትን ውኃ በሕዝቡ ላይ ያፈስሳል።

ሙሴ ዓለቱን መታ። እግዚአብሔር ሙሴን እንዲህ ይላል፦ «ክብሬን ማየት ከፈለግህ ልታደርገው የሚገባህ የመጀመሪያው ነገር መጥተህ ክርስቶስንና መስቀልን በሚወክለው በጹር፣ በዓለቱ ላይ መቆም ነው።» የምትመጡበት የመጀመሪያው ስፍራ መስቀል ነው። በዙፋኑ ፊት ከመሰበራችን በፊት በመስቀሉ ፊት መሰበር አለብን። እግዚአብሔርን ለማወቅ፣ ክብሩን ማወቅ ከፈለጋችሁ፣ ልትመጡበት የሚገባው የመጀመሪያው ስፍራ ራሳችሁ የምትሞቱበት ስፍራ እንደ ሆነ ይናገራል — ወደ መስቀል መምጣት አለባችሁ።

መስቀል የራሳችሁን የሞት የምስክር ወረቀት የምትፈርሙበት ስፍራ ነው — ለእግዚአብሔር «ለማገልገል ሞቻለሁ፤ ነገር ግን ክብርህን ማየት እፈልጋለሁ» ለማለት ፈቃደኛ መሆን ነው፤ ምክንያቱም ለራሳቸው ለመሞት ላልተዘጋጁ ሕዝብ የሚገለጥ ክብር የለም። የምታዩት ብቸኛው ክብር ተንጸባርቆ የሚታየው የራሳችሁ ክብር ብቻ ይሆናል፤ ያም ክብር አይደለም።

እግዚአብሔር ሙሴን እንዲህ ይላል፦ «ክብሬን ማየት ትፈልጋለህን? ስምህን ስለማውቅ ክብሬን አሳይሃለሁ — የምታደርገው የመጀመሪያው ነገር ክርስቶስ ወደ ተመታበት ወደ ጹር፣ ወደ ዓለቱ መምጣት ነው።» ከዚያም በምዕራፍ 34፣ ቍጥር 2 እነዚህን ቃላት ይናገራል፦ «በማለዳ ተዘጋጅ፤ ወደ ተራራውም ውጣ፤ በዚያም በተራራው ራስ ላይ በፊቴ ቁም። ከአንተ ጋር ማንም አይውጣ፤ በጎችና ላሞችም ወደ ተራራው አይቅረቡ» — አንተ ግን ራስህ ና። መነቃቃትን ለማየት እናፍቃለሁ። እግዚአብሔር እንደ ገና መንፈሱን በምድራችን ላይ ሲያፈስስ ለማየት እናፍቃለሁ።

ይህ እያንዳንዳችን በግል ወደ መስቀል በመምጣታችን፣ በመስቀሉ ላይ በመውጣታችን ላይ የተመሠረተ እንደ ሆነ ተገንዝቤአለሁ — የሚመጣው እያንዳንዳችን ራሳችንን ስናዘጋጅ ነው። «ሙሴ ሆይ፣ ራስህን አዘጋጅ፤ ከዚያም ራስህን በፊቴ አቅርብ፤ እኔም በዓለቱ ንቃቃት ውስጥ አኖርሃለሁ፤ በእጄም እጋርድሃለሁ፤ አልፋለሁም፤ እጄንም አነሣለሁ፤ የሚያልፈውንም ክብሬን ታያለህ።» በ1904 እግዚአብሔር በምድሬ በዌልስ አለፈ፤ ብዙ ሰዎችም አዩት።

ይህች ያለንባት የባፕቲስት ቤተ ክርስቲያን የዓለቱ ንቃቃት ሆና እግዚአብሔር እዚህ እየሰወረን መሆኑ እጅግ የሚቻል ነው ብዬ አምናለሁ። ዛሬ ምሽት በመስቀሉ ላይ — በኢየሱስ መስቀል ላይ፣ በጹር፣ በዓለቱ ላይ — የምትቆሙ ከሆናችሁ፣ በእርሱ ላይ የምትቆሙ ከሆናችሁ፣ በእርሱ የምትታመኑ ከሆናችሁ፣ እርሱ ስማችሁን የሚያውቅ ከሆነ — ራሱን ሊገልጥላችሁ ፈቃደኛ ነው። አቤቱ፣ ይህ ሳምንት ሳያልቅ እጅህን እንድታነሣ እጸልያለሁ፤ እናንተም የሚያልፈውን ክብሩን ታያላችሁ። አሜን። እርሱ የሚናፍቀው ያንን ነው።

ነገር ግን ራሴን እንዴት ላዘጋጅ? መዝሙረኛው «እጁ ንጹሕ ልቡም ንጹሕ የሆነ፥ ነፍሱንም ለከንቱ ያላነሣ» ወደሚለው ወደዚህ ቅዱስ ተራራ እንዴት ልምጣ? ወደ ቅዱሱ ስፍራው መጥቶ እርሱን ለመገናኘት ወደ ዓለቱ ሊቀርብ የሚችል ወንድም ሆነ ሴት እንደዚህ ያለው ነው። በ1950ዎቹ በስኮትላንድ በሄብሪዲስ ደሴቶች ውስጥ ድንቅ የእግዚአብሔር እንቅስቃሴ ነበር። አራት ሰዎች ይመስለኛል፣ ለመጸለይ በአንድ ጎተራ ውስጥ ስለ መገናኘታቸው ታሪክ ይነገራል፤ ከሰዎቹም አንዱ እነዚህን ቃላት ተናገረ፦ «አቤቱ፣ ምናልባት እጆቻችን ርኩሳን፣ ልባችንም ንጹሕ ያልሆነ ሆኖ ሳለ ወደ አንተ መምጣታችን እጅግ ግብዝነት ይመስላል።»

«አቤቱ፣ እጆቼ ንጹሖች ናቸውን? ልቤ ንጹሕ ነውን? ወይስ በዚህ ዓለም ነገሮች የተቀላቀለ ነው?» ንጹሕ ልብ ማለት ይህ ነው — በእርሱ ላይ ያተኮረ ልብ። ሰውየውም በዚያ ጎተራ ውስጥ በገለባው ላይ እያለቀሰ ወደቀ፤ ሌሎቹም ሰዎች ከእርሱ ጋር ተደፉ። እጆቻችን ንጹሖች ናቸውን? ልባችን ንጹሕ ነውን? በዚያችም ሌሊት እግዚአብሔር ሰማይን ከፍቶ በትንሿ የባርቫስ ከተማ ላይ መንፈሱን አፈሰሰ።

ስለዚህ ልታነቡ፣ ዳንካን ካምቤል ስለዚህ ሲናገር ልትሰሙ፣ እግዚአብሔር ያደረገውንም ልትረዱ ትችላላችሁ — ኃያል፣ እጅግ ኃያል መፍሰስ። ዛሬ ምሽት እዚህ «አቤቱ፣ እጆቼን አንጻ» ብሎ ወደ እግዚአብሔር መጮኽ የሚያስፈልገው ሰው አለን? «ማድረግ የማይገባኝን ነገሮች እያደረግሁ ነበር፤ መንካት የማይገባኝን ነገሮች እየነካሁ ነበር። አቤቱ፣ ልቤ ንጹሕ ነውን፣ ወይስ ለዚህ ዓለምና ለዚህ ዓለም ከንቱ ጌጣጌጦች ባለ ፍቅር የተቀላቀለ ነው? አቤቱ፣ ዛሬ ምሽት እጆቼን በደሙ እንዳጥብ፣ እንድታነጻኝ፣ ልቤንም ንጹሕ እንድታደርግ ስጠኝ።»

አባት ሆይ፣ «ልበ ንጹሖች ብፁዓን ናቸው፥ እግዚአብሔርን ያዩታልና» ብለሃልና፤ እኔም አንተን ለማየት እናፍቃለሁ፣ አንተን ለማየት እናፍቃለሁ። ኦ አባት ሆይ፣ ዛሬ ምሽት ወደ አንተ ስንጮኽ ልባችን በውስጣችን ከፍ ከፍ ይላል። ጌታ ሆይ፣ ከክብርህ አንዳች ቀምሰናል፤ ነገር ግን ከዚህ በላይ ልናውቅ እንናፍቃለን። ሰማያትን ቀድደህ አትወርድምን? በዚህ ሳምንት የተለወጥን ሕዝብ እንሆን ዘንድ መጥተህ አትናገረንምን፣ አታገለግለንምን? አቤቱ፣ በምድራችን ላይ፣ በዚህ ክፍለ ግዛት ላይ፣ በመጣንባቸው ስፍራዎች ላይ፣ በአብያተ ክርስቲያናታችን ላይ በሉዓላዊነትህ ለመሥራት ትመጣ ዘንድ አትፈቅድምን? ከሁሉ አስቀድሞ ግን ሥራውን በእኔ ጀምር።

አንተ ከእኔ ጋር ካልሄድህ ወደ ፊት መሄድ አልፈልግም። ጣፋጩን ድምፅህን መስማት እፈልጋለሁ። አዳኜ ክርስቶስ በሆነው ዓለት ላይ መቆም እፈልጋለሁ። ኦ ጌታ ሆይ፣ ወደ አንተ እጮኻለሁ፤ ክብርህን ግለጥልኝ። ወደ ጸሎት ጊዜ እንመጣለን፤ በዚህ ሳምንት የመጀመሪያ ክፍለ ጊዜ ላይ እያንዳንዳችሁ ለዚህ ሳምንት ራሳችሁን እንድታዘጋጁ ብጠይቃችሁ ተገቢ ይመስለኛል።

በመጀመሪያ እያንዳንዳችሁ በግላችሁ ጸጥ ያለ ጊዜ እንድታሳልፉ እጠይቃለሁ። ሙሴ ማንም ከእርሱ ጋር እንዳይመጣ ትእዛዝ በተሰጠው ጊዜ እንዲወጣ ተነገረው — ነገሩ የሚጀምረው በግለሰቦች ነው። «ከአንተ ጋር ማንም አይምጣ፤ ማንም ወደ ተራራዬ እንዲቀርብ አልፈልግም፤ እንስሶቹ ተራራውን እንዳይነኩ ተጠንቀቅ። ራስህን ለማቅረብ ተዘጋጅተህ ብቻህን ና።» ለሚቀጥሉት አሥር ደቂቃዎች ያህል እያንዳንዳችሁን በጸጥታ እንድትሆኑ እጠይቃለሁ። አንዳንድ ጊዜ ጸጥታን እንፈራለን፣ አይደለም? እግዚአብሔር እንዲናገራችሁ፣ መስተካከል የሚገባቸውን ነገሮች በውስጣችሁ እንዲገልጥ እንድትጠይቁት እጠይቃችኋለሁ።

ወደ ጸሎት ጊዜዬ ስመጣ ብዙ ጊዜ እግዚአብሔር በዚህ ሳምንት የተናገርሁትን ወይም ያደረግሁትን፣ ንስሐ ልገባበት የሚያስፈልገኝን ነገር በሕይወቴ ውስጥ በጣቱ እንደሚጠቍመኝ አውቃለሁ። ወደ ውስጥ በመመልከትና በሕይወታችን ውስጥ ያሉትን ነገሮች በማስተካከል ካልጀመርን፣ ወደ ውጭ መመልከትና ለነገሮች መጸለይ መጀመር ከንቱ ነው። ስለዚህ ለሚቀጥሉት አሥር ደቂቃዎች ያህል በጸጥታ፣ እናንተና ጌታ ብቻ ሆናችሁ ታሳልፋላችሁን? በኋላም እግዚአብሔር ቢናገራችሁና ለእኛ ልታካፍሉት የምትፈልጉትን ነገር ቢነግራችሁ እጠይቃችኋለሁ — መልካም ነው። አሁን ግን ያንን እናድርግ። በጌታ ፊት ጸጥ እንድትሉ እጋብዛችኋለሁ።

አባት ሆይ፣ በፊትህ እንደ ፓስተር፣ በአገልግሎት ውስጥ ባሉ ባልደረቦቼ ስም በእርግጥ ልናገር እወዳለሁ — አባት ሆይ፣ አንተ የጠራኸን አገልጋዮች እንዳልሆንን በፊትህ እንናዘዛለን። ጌታ ሆይ፣ በፕሮግራሞች ብዛት፣ በቤተ ክርስቲያናችን ሥራ ብዛት፣ የቤተ ክርስቲያንን ፖለቲካ በመያዝ እጅግ ተጠምደን በዚህ ዓለም ውስጥ የክርስቶስ ብርሃን መሆን ተስኖናል። አባት ሆይ፣ እጅግ የምወዳትን ምድሬን ካናዳን ስመለከት፣ ጌታ ሆይ፣ ቤተ ክርስቲያን አቅመ ቢስ እንደ ሆነች እናዘዛለሁ። ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ «ቤተ ክርስቲያኔን እሠራለሁ፥ የገሃነም ደጆችም አይችሉአትም» ያልሃት ቤተ ክርስቲያን — ነገር ግን ጌታ ሆይ፣ ካናዳን ስመለከት የገሃነም ደጆች እንዳሸነፉ፣ በቤተ ክርስቲያን ላይ ጸንተው እንደ ቆሙ እገነዘባለሁ። ጌታ ሆይ፣ ይህን በፊትህ እናዘዛለሁ።

ራሴን ከቤተ ክርስቲያን ጋር አቆራኛለሁ። አባት ሆይ፣ ይቅርታህን እለምናለሁ። ይህ ብቻ ሳይሆን፣ አባት ሆይ፣ በእውነት የእግዚአብሔር ሕዝብ እንድንሆን ኃይልን እንድትሰጠን እለምናለሁ — ዓለም እኛን ሲመለከት አንተ አምላካችን እንደ ሆንህ፣ በሕዝብህም መካከል እንዳለህ እንዲያውቁ። አባት ሆይ፣ አመሰግንሃለሁ። ኦ የሰማዩ አባት ሆይ፣ ጌታ ሆይ፣ በምድራችን ላይ የተስፋፋውን የኃጢአትን በሽታ እያወቅን ስምህን እንጠራለን።

ጌታ ሆይ፣ በምሕረትህ ባርከኸናል — ከልክ በላይ ባርከኸናል፤ በብልጽግና፣ በቴክኖሎጂና በትምህርት እድገት — ይሁን እንጂ አቤቱ፣ እነዚህን ሁሉ ወስደን አንተን ረሳንህ። ጌታ ሆይ፣ ለዓመታትና ለአሥርተ ዓመታት የክርስቶስን ዓላማ ትተን ወደ ራሳችን ዞረናል — ለምቾታችን፣ ለራስ ወዳድ ደስታችን፣ ለገዛ ምኞታችን — ጌታ ሆይ፣ አንተ ለበጎ ያሰብኸውንም አበላሽተናል። አቤቱ፣ ኃጢአታችንና በደላችን በፊትህ ታላቅ ነው፤ መልስ የምንሰጥበትም ብዙ ነገር አለን።

ምክንያቱም «ብዙም ከተሰጠው ሰው ሁሉ ከእርሱ ብዙ ይፈለግበታል»። አቤቱ፣ ከሌሎች ከብዙዎቹ እጅግ በላይ አሥር መክሊት ሰጥተኸን ከሆነ — ኦ ጌታ ሆይ፣ ታዲያ በእርሱ ምን አድርገን ይሆን? የሚስዮን ሥራ ወደ ሌሎች አሕዛብ እንዲገፋ አድርገናልን? ኦ ጌታ ሆይ፣ በብልጽግናችን የተቸገሩትን፣ በራብ ውስጥ ያሉትን፣ ምንም የሌላቸውን ረድተናልን? አባት ሆይ፣ ቤተ ክርስቲያን የወንጌልን መልእክት ወደ አራቱ የምድር ማዕዘናት ለማድረስ ለክርስቶስ ዓላማ ተነሥታለችን? አቤቱ፣ በአንተ ላይ ያደረግነው ኃጢአታችን ታላቅ ነው — ኦ ጌታ ሆይ፣ በደሎቻችን ደጋግመው በዝተዋል፤ ፍጻሜም የሌለው ይመስላል።

ጌታ ሆይ፣ እንደ ጎርፍ ጠርጎ ወደ አለንበት ስፍራ አድርሶናል — ኦ ጌታ ሆይ፣ በቍጣ ሳይሆን፣ ጌታ ሆይ፣ በምሕረትህ ራስህን እንድታፈስስ ብቻ ከአንተ የምንሻበት ስፍራ። ቍጣህ ይገባናል፤ ፍርድህ ይገባናል፤ ዛሬ ምሽት አጥብቀን የምንይዘውም የክርስቶስን ደም ነው። አቤቱ፣ ጌታ ሆይ፣ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ስምህን እንድታረክስ ከፈቀደው ከዚህ በደል አንጻን — ጌታ ሆይ፣ ሕዝብህ በጸሎት ዝም ማለታቸውን። ጌታ ሆይ፣ እምነታችን አልጨመረም፤ ይልቁንም እምነታችን ቀንሷል።

ጌታ ሆይ፣ የማትዋሸው አንተ የነገርኸንን ተስፋዎችህን በአሳፋሪ ሁኔታ ቸል ብለናል፤ በእግዚአብሔር ክንድና በእግዚአብሔር ኃይል ሳይሆን በሥጋ ክንድ ተደግፈናል። አቤቱ፣ ማረን፤ ጌታ ሆይ፣ ቅዱስ ቃልህንና ቅዱስ ሀልዎትህን ለማርከስ ያደረግነውንም ሁሉ ይቅር በል። አቤቱ፣ ወደ እኛ ተመለስ — ወደ አንተ እንድንመለስ፣ እንድንፈልግህ፣ ስምህን እንድንጠራ አድርገን። መሐሪ የሆንህ ጌታ ሆይ፣ መሐሪ መሆንህን አሳይ፤ እንደ ገናም በአንተ ደስ ይበለን። በክርስቶስ ስም እለምናለሁ።

አባት ሆይ፣ ጌታ ሆይ፣ በታላቅ የዕድል ዘመን ውስጥ እንኖራለን። ጌታ ሆይ፣ በጨለማው ላይ ከማተኮራችን የተነሣ የወንጌል ተስፋ የሚሰጠውን ዕድል እንረሳለን። መስቀላችንን አልተሸከምንም፤ ጌታ ሆይ፣ እንደሚገባን አልተከተልንህም፤ ስላልታዘዝንም፣ ጌታ ሆይ፣ ሚሊዮኖች ጠፍተው ይማቅቃሉ። አቤቱ፣ እነዚህ የዕድል ቀናት ናቸው — ዳን እንዳለው፣ በእጃችን እጅግ ብዙ መሣሪያዎች አሉን፤ በሁሉም መንገድ የታደልን ሕዝብ ነን።

ጌታ ሆይ፣ ጎረቤቶቻችን ወደ ሲኦል እየሄዱ ሳሉ የቅንጦትንና የምቾትን ነገር በማሳደድ፣ የጡረታንና የዕረፍትን ቀናት በማለም በደለኞች ነን። አቤቱ፣ ከፍቅረ ንዋይ ሰንሰለት ነጻ እንድታወጣን እጸልያለሁ — ጌታ ሆይ፣ ከፍቅረ ንዋይ ሰንሰለት ነጻ አውጣኝ። አቤቱ፣ አገልግሎቶች የገንዘብ ድጋፍ አጥተው ሳሉ ተቀምጠን ጎልፍ እየተጫወትን፣ ፊልሞችን እየተደሰትን፣ ብዙ የደከምንባቸውን ድንቅ ነገሮች ሁሉ እየተደሰትን እንዳንኖር እጸልያለሁ። አቤቱ፣ በሀብትህ እጅግ ግድየለሾች ሆነናል፤ መልካም መጋቢዎች አልነበርንም። ጌታ ሆይ፣ በአሜሪካ ለእነዚህ ነገሮች አንድ ዓይነት ልዩ መብት ወይም ባለቤትነት እንዳለን ይሰማናል — ጌታ ሆይ፣ አሁን ግን እነዚያን መሠረቶች እያናወጥህ እንደ ሆነ እናያለን።

አቤቱ፣ ዓይኖቻችንን እንድትከፍትና የሚሰሙ ጆሮዎችን እንድትሰጠን እጸልያለሁ። ጌታ ሆይ፣ ብርታታችን በአንተ እንደ ሆነ እንድናይ አድርገን። አቤቱ፣ የዚህችን ቤተ ክርስቲያንና የዚህችን አገር መድረኮች እንድታናውጥ እጸልያለሁ። ጌታ ሆይ፣ እውነት በድፍረት እንዲታወጅ እጸልያለሁ። ጌታ ሆይ፣ እውነትን ለዚህ አገር ሕዝብ ሊካድ በማይችል መንገድ እንድታቀርበው እጸልያለሁ። ጌታ ሆይ፣ ሀልዎትህን ማየት እንፈልጋለን። አቤቱ፣ አሜሪካ ወደ አንተ ስትመለስ ማየት እንፈልጋለን። ጌታ ሆይ፣ ያ ምን እንደሚመስል እንኳ እንደማላውቅ እናዘዛለሁ፤ ነገር ግን ራሳችንን ብናዋርድ አንተ እንደምትችልና ፈቃደኛ እንደ ሆንህ አምናለሁ።

ስለዚህ አቤቱ፣ ትሕትናንና የተሰበረ ልብን እንድትሰጠን እጸልያለሁ። በኢየሱስ ስም፣ ከእኔ እንድትጀምር እጸልያለሁ። በተለይም በአገራችን — ነገር ግን አገራችን ብቻ አይደለም፤ በዙሪያችን ያለው ዓለም ሁሉ ነው። ጌታ ሆይ፣ ሁላችን ከአንተ ርቀን ወድቀናል፤ ሁላችንም በዓለም ነገሮችና አስፈላጊ ናቸው ብለን በምናስባቸው ነገሮች እንታለላለን፤ ታላቅ ነው ብለን ያሰብነው ምንም እንዳልሆነ እንድንገነዘብ አንድ ነገር መላክ ግድ ይሆንብሃል። ጌታ ሆይ፣ መንፈስ ቅዱስህን ላክ፤ መነቃቃትን አምጣ ብዬ እጸልያለሁ።

እንደ ቀድሞው ዘመን ያለ መነቃቃትን አሳየን፤ ጌታ ሆይ፣ ይህን ጸሎት እንድትሰማ በኢየሱስ ስም ወደ አንተ እጸልያለሁ። ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ አሁን ወደ አንተ እንመለከታለን እንጂ ወደ ራሳችን አንመለከትም — በሕይወታችን ታላቅ ለውጥ ሊያመጣ የሚችል ልናደርገው የምንችለው ምንም ነገር የለም፤ ማንኛውንም ለውጥ ሊያስችል የሚችለው የክርስቶስ መስቀል ብቻ ነው።

ጌታ ሆይ፣ ሰዎች አሁን ሀልዎትህ ሊሰማቸው ካልቻለ፣ ድምፄን ዝም አሰኘውና ወደ ቦታዬ መልሰኝ። ጌታ ሆይ፣ እጄን ማንሣት እንኳ አልፈለግሁም ነበር፤ አንተ ግን እጄን አነሣኸው፤ ስለዚህ አሁን እዚህ ነኝ። ጌታ ሆይ፣ በመጀመሪያ ግብረ ገብ ካልሆነ ሰው ሁሉ ወይም ራሱን ጻድቅ አድርጎ ከሚቆጥር ሰው ሁሉ ጋር ራሴን ማቆራኘት እወዳለሁ። ጌታ ሆይ፣ ከማንኛውም ኃጢአተኛ ጋር፣ በእውነት ቀጥ ብሎና ነጽቶ በፊትህ ከመጣ ከማንኛውም ሰው ጋር ራሴን ማቆራኘት እወዳለሁ። ከእነርሱ ጋር ራሴን ማቆራኘት እወዳለሁ።

ነገር ግን ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ የዚያ አካል ክፍል መሆን እፈልጋለሁ። ከእነዚያ አማላጆች አንዱ መሆን እፈልጋለሁ። ጌታ ሆይ፣ አንተ ክርስቶስ እንደ መሆንህ የአማላጆች ሁሉ አማላጅ ነበርህ — ምሳሌው አንተ ነበርህ፤ እኛም ያንን መጐናጸፊያ እንድንለብስ ትጠይቀናለህ።