መግቢያ

የእግዚአብሔር የዘመናት አሠራር ሁሉ ወደሚያመራበት ታላቅ ዓላማ በጳውሎስ የመጀመሪያይቱ መልእክት ወደ ቆሮንቶስ ሰዎች በአሥራ አምስተኛው ምዕራፍ ተገልጦልናል፦ «እግዚአብሔር ሁሉ በሁሉ ይሆን ዘንድ»። ከዚህም ጋር በዮሐንስ 17:3 ያለው የጌታችን ትምህርት ይስማማል፦ «እውነተኛ አምላክ ብቻ የሆንህ አንተን የላክኸውንም ኢየሱስ ክርስቶስን ያውቁ ዘንድ ይህች የዘላለም ሕይወት (ዓላማ) ናት»። ነገሩ እንዲህ ከሆነ፣ በዕለት ኑሮአችንም ሆነ የእግዚአብሔርን ቅዱስ ቃል በምናጠናበት ጊዜ ይህን ዓላማ ዘወትር በፊታችን ብናኖር ጥበብ አይሆንልንምን?

መጽሐፍ ሁሉ በእግዚአብሔር መንፈስ የተጻፈና የሚጠቅም ነው፤ ስለዚህ የትኛውም ክፍል ያለ ጉዳት ቸል ሊባል አይችልም። ቀናተኛው ተማሪ ይህን ከሁሉ በላይ አስፈላጊ የሆነውን «የእግዚአብሔርን እውቀት» በሚፈልግበት ጉዞ፣ እጅግ ቸል ከተባለው «ከሰሎሞን መኃልይ» ይበልጥ የሚረዱት የቃሉ ክፍሎች ጥቂቶች ናቸው። እንደ ሌሎቹ የእግዚአብሔር ቃል ክፍሎች ይህም መጽሐፍ የራሱ አስቸጋሪ ነገሮች አሉት። ነገር ግን የእግዚአብሔር ሥራዎች ሁሉ እንደዚሁ ናቸው። ያለ እርዳታ ልንረዳውና ልንመረምረው ከምንችለው በላይ መሆናቸው ራሱ የመለኮትነት «ማኅተም» አይደለምን? ደካማ ሰው መለኮታዊውን ኃይል ለመጨበጥ፣ ወይም ሁሉን የሚያውቀውን የአምላክ ሥራ ወይም አሠራር ለመረዳትና ለመተርጐም ሊጠብቅ ይችላልን? ካልቻለስ፣ ቃሉም ደግሞ ለመተርጐም ከሰው በላይ የሆነ ጥበብ ቢያስፈልገው ሊያስደንቅ ይገባልን? ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን፤ የመንፈስ ቅዱስ ብርሃን ለሚፈልጉት ሁሉ ተስፋ ተሰጥቶአል፤ ከዚህ በላይ ምን እንመኛለን?

ይህ መጽሐፍ ያለ መክፈቻው ቢነበብ በተለይ የማይገባ ነው፤ ያ መክፈቻ ግን በአዲስ ኪዳን ግልጽ ትምህርት ውስጥ በቀላሉ ይገኛል። ሥጋ የለበሰው ቃል ለተጻፈው ቃል እውነተኛ መክፈቻ ነው፤ ነገር ግን ከሥጋ መልበሱ በፊት እንኳ፣ ቀናተኛው የብሉይ ኪዳን ተማሪ የዚህን መጽሐፍ ቅዱስ ምሥጢራት ለመረዳት በትንቢት መጻሕፍት ውስጥ ብዙ እርዳታ ባገኘ ነበር፤ በዚያ እስራኤል ፈጣሪዋ ባልዋ እንደ ሆነ ተምራለችና። ከነቢያት የመጨረሻው መጥምቁ ዮሐንስ ሙሽራውን በክርስቶስ አካል አወቀው፤ እንዲህም አለ፦ «ሙሽራይቱ ያለችው እርሱ ሙሽራ ነው፤ ቆሞ የሚሰማው ሚዜው ግን በሙሽራው ድምጽ እጅግ ደስ ይለዋል። እንግዲህ ይህ ደስታዬ ተፈጸመ።» ጳውሎስ ደግሞ በኤፌሶን መልእክት በአምስተኛው ምዕራፍ ከዚህ የበለጠ ይሄዳል፤ ክርስቶስ ከቤተ ክርስቲያኑ ጋር ያለው አንድነትና እርስዋም ለእርሱ መገዛትዋ የጋብቻን ግንኙነት ራሱ ከሥሩ እንደሚደግፈውና ለእያንዳንዱ እግዚአብሔርን ለሚያስከብር ጋብቻ አብነት እንደ ሆነ ያስተምራል።

ሙሽራው ንጉሥና የዚህ ቅኔ ደራሲ በሆነው በሰሎሞን፣ እውነተኛው የሰላም አለቃ የሆነው ጌታችን በሚመጣው መንግሥቱ ተመስሎ እናገኛለን። ያን ጊዜ ሙሽራይቱ ቤተ ክርስቲያን ብቻ ሳትሆን፣ በክብር የሚነግሥባቸው ፈቃደኛ ሕዝብ፣ ተገዦቹም ይገኛሉ። ያን ጊዜ የሩቅ አገር ገዦች ሀብታቸውን ያመጣሉ፤ የሳባ ንግሥት በአንድ ወቅት ወደ ንጉሡ ሰሎሞን እንደ መጣች፣ በከባድ ጥያቄዎች እየፈተኑት በዙፋኑ የተቀመጠውን የንጉሡን ክብር ይመለከታሉ፤ ይህ መብት የተሰጣቸውም ብፁዓን ይሆናሉ። አንድ አጭር ዕይታ ለዕድሜ ልካቸው ይበቃቸዋል፤ ከሞት የተነሣችውና ከፍ ከፍ ያለችው ሙሽራ ንጉሣዊ ክብርና ብፅዕና ግን ምን ይሆን! ለዘላለም ከጌታዋ ጋር፣ ለዘላለም ጌታዋን መስላ፣ ምኞቱ ወደ እርስዋ እንደ ሆነ ለዘላለም እያወቀች፣ ልቡንም ዙፋኑንም ትካፈላለች። እነዚህን የጸጋና የፍቅር ምሥጢራት እንድንረዳ የሚያግዘንን መጽሐፍ ማጥናት እጅግ ጠቃሚ ከመሆን በቀር ሌላ ሊሆን ይችላልን?

በዚህ መጽሐፍና ከእርሱ በፊት ባለው መጽሐፍ መካከል ያለውን ልዩነት ማስተዋል ደስ ያሰኛል። የመክብብ መጽሐፍ «ከንቱ ከንቱ ሁሉ ከንቱ ነው» ብሎ አጥብቆ ያስተምራል፤ በዚህም እውነተኛ በረከትና እርካታ እንዴት እንደሚገኝ ለሚያሳየው ለሰሎሞን መኃልይ አስፈላጊ መግቢያ ይሆናል። እንዲሁም አዳኛችን በዮሐንስ ወንጌል በአራተኛው ምዕራፍ የሰጠው ትምህርት፣ የምድር ነገሮች ዘላቂ እርካታ ለመስጠት አቅም እንደሌላቸው በአንድ ቃል ያመለክታል፤ ይህንም ከመንፈስ ቅዱስ መገኘት ከሚመነጨው የበረከት ፍሰት ጋር በጉልህ ያነጻጽራል (የመንፈስ ቅዱስ ሥራ ራሱን መግለጥ ሳይሆን ክርስቶስን የነፍስ ሙሽራ አድርጎ መግለጥ ነው)፦ «ከዚህ ውኃ የሚጠጣ ሁሉ እንደ ገና ይጠማል፤ እኔ ከምሰጠው ውኃ የሚጠጣ ሁሉ ግን ለዘላለም አይጠማም፥ እኔ የምሰጠው ውኃ በእርሱ ውስጥ» — እየተትረፈረፈ፣ ያለ ማቋረጥ እየፈሰሰ — «ለዘላለም ሕይወት የሚፈልቅ የውኃ ምንጭ ይሆናል»።

መጽሐፉን በስድስት ክፍሎች ከፍለን ብንመለከተው ይጠቅመናል፦—

• 1. ያልረካ ሕይወትና መፍትሔው።
• ምዕራፍ 1:2-2:7።
• 2. የተቋረጠ ኅብረት። መታደስ።
• ምዕራፍ 2:8-3:5።
• 3. ያልተቋረጠ ኅብረት።
• ምዕራፍ 3:6-5:1።
• 4. ኅብረት እንደ ገና ተቋረጠ። መታደስ
• ምዕራፍ 5:2-6:10።
• 5. የታወቀ አንድነት ፍሬዎች።
• ምዕራፍ 6:11-8:4።
• 6. ያልተገደበ ኅብረት።
• ምዕራፍ 8:5-14።

በእያንዳንዱ ክፍል ውስጥ ተናጋሪዎቹ ሙሽራይቱ፣ ሙሽራውና የኢየሩሳሌም ቈነጃጅት መሆናቸውን እናገኛለን፤ በአንዳንድ ቁጥሮች የተለያዩ መደምደሚያዎች ላይ የተደረሰ ቢሆንም፣ ተናጋሪውን መለየት በአብዛኛው አስቸጋሪ አይደለም። ሙሽራይቱ ስለ ሙሽራው «ውዴ» ብላ ትናገራለች፤ ሙሽራው ስለ እርስዋ «ወዳጄ» ብሎ ይናገራል፤ የኢየሩሳሌም ቈነጃጅት አጠራር ግን የተለያየ ነው። በመጨረሻዎቹ አራት ክፍሎች «በሴቶች መካከል የተዋብሽ» ብለው ይጠሩአታል፤ በአምስተኛው ክፍል ግን «ሱላማጢስ»፣ ማለትም የንጉሡ ሙሽራ፣ እንዲሁም «የመኰንን ልጅ» ተብላ ትጠራለች።

የዚህ መጽሐፍ ተማሪ መጽሐፍ ቅዱሱን በአግባቡ ምልክት በማድረግ ታላቅ እርዳታ ያገኛል። የእያንዳንዱን ተናጋሪ ንግግር የሚለይ አግድም መስመር፣ ክፍሎቹን ለመለየት ድርብ መስመር፣ እንዲሁም ተናጋሪውን ለማመልከት በኅዳጉ ላይ ቀጥ ያሉ መስመሮች ቢደረጉ ይጠቅማሉ። እኛ ራሳችን የሙሽራይቱን ንግግሮች የያዙትን ቁጥሮች ለማገናኘት አንድ መስመር፣ የሙሽራውን ለማመልከት ድርብ መስመር፣ የኢየሩሳሌም ቈነጃጅትን ንግግሮች ለማመልከት ደግሞ ጠመዝማዛ መስመር አስምረናል።

በክፍል 1 እና 2 ሙሽራይቱ ዋና ተናጋሪ እንደ ሆነችና በብዛት በራስዋ ጉዳይ እንደ ተያዘች ይታያል፤ ኅብረቱ ባልተቋረጠበት በክፍል 3 ግን የምትናገረው ጥቂት ነው፤ አድማጭ ሆና ትታያለች፤ የኢየሩሳሌም ቈነጃጅት ረጅም ንግግር ያደርጋሉ፤ ሙሽራውም ከንግግሮቹ ሁሉ ረጅሙን ይናገራል። በዚያ ክፍል ለመጀመሪያ ጊዜ ሙሽራዬ ብሎ ይጠራታል፤ በአገልግሎትም ኅብረት እንድታደርግ ይስባታል። በክፍል 4 ሙሽራይቱ እንደ ገና ዋና ተናጋሪ ናት፤ ከታደሰች በኋላ ግን ሙሽራው «ሳይነቅፍ» በሰፊው ይናገራል። በክፍል 5፣ እንዳስተዋልነው፣ ሙሽራይቱ ከእንግዲህ «በሴቶች መካከል የተዋብሽ» ተብላ አትጠራም፤ ይልቁንም ራስዋ ንጉሣዊት ሙሽራ መሆንዋን ትናገራለች፤ እንደዚያም ትታወቃለች። በክፍል 6 ሙሽራው፣ እግዚአብሔር በሕዝቅኤል 16 እስራኤልን እንደ ጠየቀ፣ ከታጨችበት ጊዜ ብቻ ሳይሆን ከተወለደችበት ጊዜ ጀምሮ የእርሱ እንደ ሆነች ይናገራል።

በፊቱ መሰወሪያ ውስጥ

ነፍሴ መሸሸግ እንዴት ደስ ይላታል!

ኦ፣ እንዴት ውድ ናቸው ትምህርቶቹ፣

በኢየሱስ አጠገብ የምማራቸው!

የምድር ጭንቀት ከቶ አያውከኝም፣

መከራም ዝቅ አያደርገኝም፤

ሰይጣን ሊያውከኝ በመጣ ጊዜ፣

ወደ መሰወሪያው ስፍራ እሄዳለሁ!