በሀልዎቱ ስውር ስፍራ

በአንድ በኩል እግዚአብሔር ሁልጊዜ ለእኛ ቅርብ ነው። ከሰማያት ወደ ታች ወይም ከጥልቁ ወደ ላይ ሊወርድ ወይም ሊወጣ የሚያስፈልገው የራቀ አምላክ አይደለም። እርሱ በቅርብ ነው። ሕልውናው በህልውና ሁሉ ውስጥ ሰርጾ ይገኛል። በሕዋው ውቅያኖስ ውስጥ እንደ ትንሽ ደሴት የሚንሳፈፍ እያንዳንዱ ዓለም በሀልዎቱ ምልክቶች የተሞላ ነው፤ ልክ የወዳጅህ ቤት በዚያ መኖሩን በሚያሳዩ ብዙ ማስረጃዎች እንደሚሞላና፣ ፊቱን ባታይም በዚያ እንደሚኖር እንደምታውቅበት። በጨለማው አፈር ውስጥ ገፍቶ የሚወጣ እያንዳንዱ የበረዶ አበባ፤ በጫካ ውስጥ ያለ እያንዳንዱ የእሳት ትል፤ ከእግርህ ፊት ከጎጆው ብድግ ብሎ የሚበር እያንዳንዱ ወፍ፤ ያለው ነገር ሁሉ — ሁሉም — ሙሴ እግዚአብሔር በዚያ መኖሩን አምኖ ጫማውን ያወለቀበትና በእሳቱ ይነድድ የነበረው ቍጥቋጦ በእግዚአብሔር ሀልዎት የተሞላ እንደ ነበረ ያህል በሀልዎቱ የተሞሉ ናቸው።

እኛ ግን ይህን ሁልጊዜ አንገነዘበውም። ብዙ ጊዜ ሰዓታትን፣ ቀናትንና ሳምንታትን እናሳልፋለን። አንዳንድ ጊዜ በጸሎት ወቅቶች እንሳተፋለን፤ የመገናኛው መሰላል ወደሚያርፍበት ወደ ቤቱ እንመላለሳለን፤ እርሱ ግን አሁንም ጥላ፣ ስም፣ ወግ፣ ያለፉ ዘመናት ሕልም ብቻ ሆኖ ይኖራል።

«እርሱን የማገኝበትን ባውቅ፥ ወደ መቀመጫውም እደርስ ዘንድ ምነው! እነሆ፥ ወደ ፊት እሄዳለሁ፥ እርሱ ግን በዚያ የለም፤ ወደ ኋላም እመለሳለሁ፥ ነገር ግን አላስተውለውም፤ በሚሠራበት በግራ በኩል ብፈልገው አላየውም፤ እንዳላየውም በቀኝ በኩል ይሰወራል።»

ይህ የእግዚአብሔርን ሀልዎት ያለመገንዘብ ውድቀት አንዳንዶች ከሚለማመዱት የመቅረቡ የተባረከ ልምምድ ምንኛ የተለየ ነው!

ቀላል ልብ ያለው ወጥ ቤት ሠራተኛ ወንድም ሎረንስ፣ ከስድሳ ዓመታት በላይ የእግዚአብሔርን ሀልዎት ስሜት ከቶ እንዳላጣ፣ ይልቁንም በቅዱሱ እራት ሲካፈል እንደሚያውቀው ሁሉ የዝቅተኛውን ሹመቱን ተግባራት በሚፈጽምበት ጊዜም ሀልዎቱን ያውቅ እንደ ነበረ ይነግረናል።

ጆን ሃው በመጽሐፍ ቅዱሱ ባዶ ገጽ ላይ ይህን ማስታወሻ በላቲን ጽፎ ነበር፦ «በዚሁ ማለዳ እጅግ ልብ ከሚነጥቅና ደስ ከሚያሰኝ ሕልም ነቃሁ፤ በሕልሙም ከመለኮታዊው ግርማ ከፍ ካለው ዙፋን የሰማያዊ ጨረሮች ድንቅና የተትረፈረፈ ጅረት ወደ ተከፈተውና ወደ ሰፋው ደረቴ የሚወረወር መሰለኝ። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ስለዚያ እጅግ ጉልህ የሆነ የልዩ መለኮታዊ ሞገስ መያዣ ብዙ ጊዜ አሰላስያለሁ፤ ደስታውንም በተደጋጋሚና በአዲስ ሐሴት ቀምሻለሁ።»

እነዚህ እጅግ የተባረኩና የሚያነቃቁ ልምምዶች በመዝሙረ ዳዊት ውስጥ ካለው ረጅሙና በአንዳንድ መልኩም እጅግ ከፍ ያለው መዝሙር ደራሲ ልምምድ ጋር ተመሳሳይ አይደሉምን? እርሱ እጅግ ድንቅ ኃይልና ውበት ባላቸው በተከታታይ ክፍሎች ውስጥ የአሳብን የወርቅ ማዕድን ሲቀጠቅጥ ቆይቶ ነበር፤ በድንገትም ሲናገርለት የነበረው እርሱ ወደ እርሱ እንደ ቀረበና በላዩ ጐንበስ እንዳለ የተገነዘበ ይመስላል። የእግዚአብሔር ሀልዎት ስሜት በውስጣዊ ንቃቱ ላይ ገባ። አክብሮትና ሐሴት የተገናኙበትንና የተዋሐዱበትን ፊቱን ቀና አድርጎ እንዲህ ብሎ ጮኸ፦ «አቤቱ፥ አንተ ቅርብ ነህ!» (መዝሙር 119:151)።

የእግዚአብሔር የመቅረቡ እንዲህ ያለ ልምምድ እንደ አየር ወይም እንደ ብርሃን ተጠቅልሎብን ሁልጊዜ የእኛ ቢሆን ኖሮ! ታላቁ ሐዋርያ በአርዮስፋጎስ እንደ ተናገረው፣ እግዚአብሔር ሩቅ እንዳይደለ፣ ይልቁንም ጥልቅና ጸጥ ባሉ የባሕር ወሽመጦች ውስጥ እንዳሉ የባሕር አበቦች ሕልውናችንን የምናገኝበት አካባቢያችን እንደ ሆነ ሊሰማን ቢችል ኖሮ! — ያን ጊዜ ዳዊት በሕይወቱ ዘመን ሁሉ በእግዚአብሔር ቤት ስለ መኖር፣ ውበቱን ስለ ማየት፣ በመቅደሱ ስለ መጠየቅና በድንኳኑ ስውር ስፍራ ስለ መሰወር ሲናገር ምን ማለቱ እንደ ነበረ በተረዳን ነበር (መዝሙር 27)። ያን ጊዜ ደግሞ የሰላምን፣ የንጽሕናንና የኃይልን የተባረከ ምሥጢር ባገኘን ነበር።

በሀልዎቱ ስውር ስፍራ ሰላም አለ። ጌታችን «በዓለም ሳላችሁ መከራ አለባችሁ» አለ፤ «በእኔ ግን ሰላም ይሆንላችኋል።» አንድ ዓይነት ነፍሳት ራሱን በቀጭን የአየር ሽፋን የመክበብ ችሎታ እንዳለው፣ በዚያም ተሸፍኖ ጭቃማና የረጋ ውኃ ባለባቸው ኩሬዎች መካከል ጠልቆ ምንም ሳይጐዳ እንደሚቆይ ይነገራል። አማኙም ደግሞ፣ ሩቅ የተጓዘ ደብዳቤ ከጉዳትና ከቆሻሻ በሚጠብቀው ፖስታ ውስጥ እንዳለ፣ በማይታየው የመለኮታዊ ሀልዎት ሽፋን ውስጥ እንደ ተከበበ ያውቃል።

«ክፋትን የሚከተሉ ወደ እኔ ቀረቡ»፤ አንተ ግን ከቅርብም ይልቅ ቅርብ ነህ፤ እኔም በሀልዎትህ ውስጠኛ ክበብ ውስጥ እኖራለሁ። በዙሪያዬ ያሉት ተራሮች በጥበቃህ ፈረሶችና ሰረገሎች ተሞልተዋል። በእኔ ላይ የተሠራ መሣሪያ ሁሉ አይከናወንም፤ በአንተ በኩል ብቻ ሊደርስብኝ ይችላልና፤ አንተንም ሲነካ ምንም ሳይጐዳ ወደ ጎን ይንሸራተታል። በእግዚአብሔር ውስጥ መሆን ማዕበሉ ከሰንሰለቱ ተፈትቶ በወጣ ጊዜ በሚገባ በተሠራ ቤት ውስጥ መሆን ነው፤ ወይም በሮቹ አሳዳጁን በሚከለክሉ በመማጸኛ ስፍራ ውስጥ መሆን ነው።

በሀልዎቱ ስውር ስፍራ ንጽሕና አለ። ከጄኔቫ ሐይቅ ማዶ ከሩቅ የሚታዩት በበረዶ የተሸፈኑት የአልፕስ ተራሮች ዕይታ ብቻውን እንኳ በተመሰጠችውና በናፈቀችው ነፍስ ውስጥ በውስጣዊው ሕይወት ላይ ራሳቸውን ሊጭኑ የሚሹትን ክፉ ነገሮች ሁሉ እስኪያሳፍር ድረስ ከፍ ያደርጋታል፤ ይለውጣታልም። ተንኰል የሌለበት ንጽሕና ያለው የአንድ ትንሽ ሕፃን መገኘት፣ እባቦች በሚኖሩበት ዋሻ ውስጥ የሚወድቅ የብርሃን ጨረር የሚያንሸራትቱትን እባቦች እንደሚበትን፣ ክፉ ምኞትን ትጥቅ እንዳስፈታ ይታወቃል። እንግዲያውስ ሀልዎትህን ዘወትር ብገነዘብና በስውር ስፍራው ብኖር ሀልዎትህ ለእኔ የማያደርገው ምን አለ? ጥቁር ፍም ብሆንም እንኳ በዚያ እሳት እምብርት ውስጥ በእርግጥ ንጹሕ፣ የሚያበራና የሚግል ሆኜ እጠበቃለሁ!

በሀልዎቱ ስውር ስፍራ ኃይል አለ። ቀንና ሌሊት የምጮኸው ስለ ኃይል ነው — ስለ መንፈሳዊ ኃይል። የአእምሮ፣ የንግግር ችሎታ ወይም የሰው ብርታት ኃይል አይደለም። እነዚህ የተሰለፉትን የክፋት ሰራዊቶች ለማሸነፍ አይችሉም። በኃይልና በብርታት እንዳይደለ አንተ በእውነት ትናገራለህ። ነገር ግን አንተን የሚነኩ የሰው ነፍሳት እንደ ማግኔት ይሳባሉ፤ ዓለም ሊቃወመውም ሆነ ሊቋቋመው በማይችለው መንፈሳዊ ኃይል ይሞላሉ። ወይ! እንድነካህ ፍቀድልኝ! ከአንተ የመለኮታዊ ብርታት ተከታታይ ማዕበሎች ወደ ባዶውና ወደ ናፋቂው መንፈሴ ገብተው በእርሱም በኩል እንዲያልፉ፣ ሳይጐድሉ እየፈሰሱ፣ ከታች ያሉትን በረሃዎች እንደ እግዚአብሔር ገነት ወደሚያደርግ የተባረከ የአገልግሎት ሕይወት ከፍ እንዲያደርጉኝ፣ ሳይቋረጥ ከአንተ ጋር ተገናኝቼ እንድኖር ፍቀድልኝ።

ነገር ግን ይህን የእግዚአብሔርን የመቅረብ ስሜት እንዴት እናገኘዋለን? እንዴትስ እንጠብቀዋለን?

ያዕቆብ እንኳ «በእውነት እግዚአብሔር በዚህ ስፍራ አለ» ወዳለበት የድንጋይ ሐውልት ወዳለበት ወደ ቤቴል መመለስ አለብንን? ወዮ! ባልተቀባ ዓይን በአጠገቡ ቆመን ምንም መሰላል ሳናይ፣ ምንም ድምፅ ሳንሰማ በቀረን ነበር፤ አባቶች አለቃው ግን ያለ አክብሮትና ያለ ደስታ በምንረግጠው በሕይወታችን ባዶ ምድረ በዳ ውስጥ እግዚአብሔርን ባገኘ ነበር።

ከነጐድጓዱና ከማዕበሉ ጋር በተነጻጸረ ጊዜ ይበልጥ በጣፈጠው በትንሹ የዝምታ ድምፅ ዜማ ተመሥጦ ኤልያስ በጥላው ወደ ቆመበት ወደ ዋሻው አፍ መጓዝ አለብንን? ወዮ! ያንን የከበረ ሀልዎት ሳናውቅ በአጠገቡ ቆመን በቀረን ነበር፤ ኤልያስ ግን ዛሬ በሕይወት ቢኖር በነፋስ ሹክሹክታ፣ በሕፃናት መንተባተብ፣ በልብ ትርታ ምት ውስጥ ሀልዎቱን ባስተዋለ ነበር።

ሐዋርያው ጳውሎስ እስከ ሦስተኛው ሰማይ ድረስ ተነጠቀ በተባለ ጊዜ አሁን ባለንበት ሁኔታ በአጠገቡ ቆመን ቢሆን ኖሮ፣ ምናልባት ከድንኳን ሰፊ መሥሪያ ቤት ወይም በኪራይ ማረፊያ ውስጥ ካለች ደብዛዛ ክፍል በቀር ምንም ባላየን ነበር — እርሱ በሐሴት ተመሥጦ ሳለ እኛ በጨለማ ውስጥ በሆንን ነበር፤ እርሱ ግን እንደ ገና በሕይወት ቢኖር በእንፋሎት መርከቦቻችን ላይ መላእክትን፣ በመቅደሶቻችን ውስጥ ራእዮችን፣ ይበልጥ በደበዘዘው በሰማያችን በለዘበው ክብር መካከልም ወደ ሰማይ የሚከፈቱ በሮችን ባስተዋለ ነበር።

በእውነቱ፣ የብርሃንን ወይም የጨለማን ክበባችንን በሄድንበት ሁሉ ይዘን እንዞራለን። ሄኖክ ከእርሱ ጋር በተመላለሰበት፣ ሙሴም ከእርሱ ጋር ፊት ለፊት በተነጋገረበት ጊዜ እንደ ነበረ፣ እግዚአብሔር ዛሬም በዓለም ውስጥ አለ። ለእነርሱ እንደ ነበረ ሁሉ ለእኛም ሕያው፣ ብሩህና ክቡር እውነታ ለመሆን ፈቃደኛ ነው። ጥፋቱ ግን የእኛ ነው። ዓይኖቻችን ያልተቀቡት ልባችን ቅን ስላልሆነ ነው። ልበ ንጹሖች ዛሬም እግዚአብሔርን ያዩታል፤ ለሚወዱትና ትእዛዛቱን ለሚጠብቁም ለዓለም በማይገለጥበት መንገድ ዛሬም ራሱን ይገልጣል። ዘመናችንን መውቀስ እንተው፤ ራሳችንን እንውቀስ። የተበላሸነው እኛ ነን እንጂ እነርሱ አይደሉም።

እንግዲያውስ የእግዚአብሔርን ሀልዎትና መቅረብ በቀላሉ የምትገነዘብ ነፍስ ያላት ዝንባሌ ምንድር ነው? ዘወትር በሀልዎቱ ስውር ስፍራ የመኖርንና በድንኳኑ የመሰወርን የተባረከ ምሥጢር ለመማር እንጣር (መዝሙር 31:20)።

እንግዲያውስ ገና ከመጀመሪያው ይህን አስታውስ፤ አንተም ሆንህ ከዘራችን ማንም ቢሆን ያንን የእግዚአብሔርን ሀልዎት በደስታ የማወቅ ንቃት ሊያገኝ የሚችለው በኢየሱስ በኩል ብቻ ነው። ከወልድና ወልድ ሊገልጥላቸው ከሚፈቅድላቸው በቀር አብን የሚያውቅ የለም፤ በእርሱም በቀር ወደ አብ የሚመጣ የለም። ከኢየሱስ ውጭ የእግዚአብሔር ሀልዎት የሽብር ነገር ነው፤ አጋንንት ከእርሱ በሲኦል ይሸሸጋሉ፤ ኃጢአተኞችም ቅጠል ሰፍተው ያገለድማሉ ወይም በዛፎች መካከል ይሸሸጋሉ። በእርሱ ግን ግድግዳዎች ሁሉ ፈርሰዋል፣ መጋረጆች ሁሉ ተቀድደዋል፣ ደመናዎችም ሁሉ ተበትነዋል፤ እጅግ ደካማው አማኝም ሙሴ በኖረበት፣ ርኵሰት ሁሉ በሚያጠፋው ነበልባሉ ፊት ሊቆም በማይችልበት በእሳቱ መካከል ሊኖር ይችላል።

«የእግዚአብሔርን ሀልዎት ከመገንዘብ ከዚህ የተባረከ ስሜት ጋር እጅግ በቅርብ የተያያዘው የትኛው የጌታ ሥራ ነው?»

ኃጢአተኞች የሚቀርቡት በመስቀሉ ደም በኩል ነው። በሞቱ የእግዚአብሔርን ርኅሩኅ ፍቅር የገለጠ ብቻ ሳይሆን፣ ኃጢአታችንን አስወገደ፤ ወደ ንጉሡ ውስጠኛ እልፍኝ በደስታ የምንቀበልበትን ነውር የሌለበት የውበት ልብስም ሠራልን። «ከስርየት መክደኛው በላይ ሆኜ እናገርሃለሁ» እንደ ተባለ አስታውስ። አሮን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን በገባ ቁጥር ደም የሚረጭበት ያ የወርቅ ሳንቃ የኢየሱስ ምሳሌ ነበር። እውነተኛው የስርየት መክደኛ እርሱ ነው። በሞቱ ከእርሱ ጋር እጅግ ጥልቅ ወደ ሆነ ኅብረት ስትገባ፣ በመታሰቢያው እራት መንፈስም ዘወትር ስትኖር፣ መቅረቡን እጅግ በጥልቅ ትገነዘባለህ። አሁንም በኤማሁስ እንደ ነበረው በእንጀራ መቍረስ ራሱን ማሳወቅ ይወዳል።

«ይህ ብቻ ነውን? ይህን ብዙ ጊዜ ሰምቻለሁና፤ ቢሆንም እንደምፈልገው በስውሩ ስፍራ መኖር አሁንም ተስኖኛል።»

ልክ ነው፤ ስለዚህም የትኛውም ጥረታችን ሊያደርገው የማይችለውን ለእኛ ያደርግ ዘንድ፣ የእግዚአብሔርን ሀልዎት ራሱን ወደ ልባችን እንዲያመጣ፣ ጌታችን የመንፈስ ቅዱስን የተስፋ ቃል ከአባቱ ተቀብሏል። የክርስቶስ ስለ ሆንህ የተባረከው አጽናኝ የአንተ እንደ ሆነ እወቅ። በጌታህ ውስጥ እንደ ነበረ በአንተም ውስጥ ነው፤ በመንፈስ በኖርህ፣ በመንፈስም በተመላለስህ፣ ባሕርይህንም ሁሉ ለእርሱ በከፈትህ መጠን፣ በክብሩ ብርሃን የሚያበራ የሀልዎቱ እልፍኝ እየሆንህ ታገኛለህ። እርሱ በአንተ ውስጥ መሆኑን በተገነዘብህ መጠንም አንተ ዘወትር በእርሱ ውስጥ መሆንህን ትገነዘባለህ። ስለዚህም የተወደደው ሐዋርያ እንዲህ ብሎ ጻፈ፦ «ከመንፈሱ ስለ ሰጠን፥ በእርሱ እንድንኖር እርሱም በእኛ እንዲኖር በዚህ እናውቃለን።»

«ይህን ሁሉ አውቃለሁ፤ ቢሆንም መንፈስ በእኔ ውስጥ የመኖሩን ይህን አስደናቂ እውነታ መገንዘብ ተስኖኛል፤ እንግዲያውስ እኔ በእርሱ ውስጥ መኖሬን እንዴት ልገነዘብ እችላለሁ?»

ይህ የሆነው ሕይወትህ እጅግ የተጣደፈ ስለ ሆነ ነው። ለማሰላሰልና ለጸሎት በቂ ጊዜ አትወስድም። ስሜቶች በተድላ ሲጠመዱ፣ ወይም የልብ ትርታ ሲፈጥን፣ ወይም አእምሮ በብዙ የሚጣደፉ አሳቦች ኮቴ ሲሞላ፣ በውስጥህ ያለው የእግዚአብሔር መንፈስና በውጭህ ያለው የእግዚአብሔር ሀልዎት ሊስተዋሉ አይችሉም። ውኃ የሚጠራውና ከታች ያለውን ጠጠራማ ዳርቻ የሚያሳየው ሲረጋ ነው። ጸጥ በል፥ እግዚአብሔርም በውስጥህና በዙሪያህ እንዳለ እወቅ! በነፍስ ጸጥታ ውስጥ የማይታየው ይታያል፣ ዘላለማዊውም እውን ይሆናል። በፀሐይ የተደነቈረ ዓይን ከብልጭታው ለመላቀቅ ጊዜ እስኪያገኝ ድረስ የድንኳኗን ውበት ሊለይ አይችልም። በእግዚአብሔር ፊት በጸጥታ የሚጠበቅበት ወቅት የሌለው አንድም ቀን አይለፍ።

«በሀልዎቱ ስውር ስፍራ እኖር ዘንድ ልፈጽማቸው የሚገቡኝ ሌሎች ሁኔታዎች አሉን?»

ልበ ንጹሕ ሁን። የተፈቀደ እያንዳንዱ ኃጢአት የነፍስን መስኮቶች ይበልጥ በወፈረ የቆሻሻ ንብርብር ይሸፍናል፤ የእግዚአብሔርንም ዕይታ ያደበዝዛል። ነገር ግን በርኵሰትና በራስ ወዳድነት ላይ የሚገኝ እያንዳንዱ ድል መንፈሳዊውን ዕይታ ያጠራል፤ እንደ ቅርፊት ያለ ነገርም ከዓይን ይወድቃል። በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ራስህን ካድ፤ ለኃጢአት ምሕረት አታድርግ፤ ዲያብሎስን ተቃወም፤ እግዚአብሔርንም ታያለህ።

ቅድስና የሌላት ነፍስ በሰማይ መካከል እንኳ ብትቀመጥ እግዚአብሔርን ልታይ አትችልም ነበር። ቅዱሳን ነፍሳት ግን በምድር ተራ ነገሮች መካከል እግዚአብሔርን ያያሉ፤ በሁሉም ስፍራ የተከፈተ ራእይ ያገኛሉ። እንዲህ ያሉት በብርጭቆው ባሕር አጠገብ ቢቆሙ እንኳ ከአሁኑ ይበልጥ ወደ እግዚአብሔር ሊቀርቡ አይችሉም። በዚያ የሚያገኙት ብቸኛ ብልጫ፣ የሟችና የኃጢአተኛ ባሕርያቸው መጋረጃ ስለ ተቀደደ ዕይታቸው ይበልጥ ቀጥተኛና ፍጹም መሆኑ ብቻ ነው።

ትእዛዛቱን ጠብቅ። አንዲት የውጣ ወይም አንዲት ነጥብ እንኳ ሳትታወቅና ሳትጠበቅ አትቅር። ትእዛዜ በእርሱ ዘንድ ያለችው የሚጠብቃትም የሚወደኝ እርሱ ነው፤ የሚወደኝንም አባቴ ይወደዋል እኔም እወደዋለሁ ራሴንም እገልጥለታለሁ። ታማኙ ባሪያ ሙሴ ባለ ራእይም ነበረ፤ ሰው ከወዳጁ ጋር እንደሚነጋገር ከእግዚአብሔር ጋር ፊት ለፊት ይነጋገር ነበር።

በጸሎት መንፈስ ጽና። አንዳንድ ጊዜ የምኞትህን ቅንነትና ጽናት ለመፈተን ራእዩ ይዘገያል። በሌላ ጊዜ ደግሞ ንጋት በሰማይ ላይ በቀስታ እንደሚዘረጋ ይመጣል፤ ሳታውቀውም እርሱ ቅርብ መሆኑን ተገንዝበህ ራስህን ታገኛለህ። ሳይታወጅ ባልተከፈቱ በሮች በኩል ወደ ደቀ መዛሙርቱ መካከል በጸጥታ መግባት ልማዱ ነበር። «ፍለጋህም አይታወቅም።»

በእንደዚህ ያለ ጊዜ ከቅዱስ በርናርድ ጋር በእውነት እንዲህ ማለት እንችላለን፦ «በዓይን በኩል አልገባም፤ ሀልዎቱ በቀለም አልታወቀምና፤ በጆሮም በኩል አይደለም፤ ድምፅ አልነበረምና፤ በእስትንፋስም በኩል አይደለም፤ ከአየሩ ጋር አልተቀላቀለምና፤ በመዳሰስም በኩል አይደለም፤ የሚዳሰስ አልነበረምና። እንግዲያውስ በዚያ መኖሩን እንዴት እንዳወቅሁ ትጠይቃላችሁ። ሕይወት የሚሰጥ ኃይል ስለ ነበረ ነው። ልክ እንደ ገባ የተኛችውን ነፍሴን አነቃት። ቀድሞ እንግዳ፣ ድንጋያማ፣ ጠንካራና የታመመ የነበረውን ልቤን አንቀሳቀሰው፤ ወጋውም፤ በዚህም ነፍሴ እግዚአብሔርን ልትባርክ ቻለች፤ በውስጤ ያለውም ሁሉ ቅዱስ ስሙን አመሰገነ።»

ለእግዚአብሔር ድምፅህን ከፍ አድርገህ የመናገርን ልማድ አዳብር። ምናልባት ሁልጊዜ አይደለም፤ ምኞቶቻችን ብዙ ጊዜ በቃል ለመገለጽ እጅግ ቅዱሳን ወይም ጥልቅ ናቸውና። ነገር ግን በቤት ተቀምጠህም ሆነ በመንገድ ስትሄድ በአጠገብህ እንዳለ ወዳጅ ለእግዚአብሔር የመናገርን ልማድ ማዳበር መልካም ነው። ነገሮችን ከእግዚአብሔር ጋር የመወያየትን ልማድ ፈልግ — ደብዳቤዎችህን፣ ዕቅዶችህን፣ ተስፋዎችህን፣ ስሕተቶችህን፣ ኀዘኖችህንና ኃጢአቶችህን። ነገሮች ወደ ሀልዎቱ የረጋ ብርሃን ሲቀርቡ እጅግ ተለይተው ይታያሉ። ማንም እርሱ ቅርብ መሆኑ ሳይሰማው ለረጅም ጊዜ ከእግዚአብሔር ጋር ድምፁን ከፍ አድርጎ ሊነጋገር አይችልም።

ቃሉን አብዝተህ አሰላስል። ይህ ጌታ እግዚአብሔር የሚመላለስበት የአትክልት ስፍራ፣ የሚያድርበት መቅደስ፣ ችሎት የሚያስችልበት እልፍኝ ነው፤ በዚያም በሚፈልጉት ይገኛል። ሕያው ቃል የሆነውን የምንመገበው በተጻፈው ቃል በኩል ነው። እርሱም፦ «ሥጋዬን የሚበላ ደሜንም የሚጠጣ በእኔ ይኖራል እኔም በእርሱ እኖራለሁ» አለ።

በክርስቲያናዊ ሥራ ትጉ ሁን። የጸሎት ስፍራ በእርግጥ የተገለጠው ሀልዎቱ ስፍራ ነው፤ ነገር ግን የተግባር ደወል በታች ለእኛ ከተደወለ በኋላ በዚያ ብንዘገይ ሀልዎቱ ከዚያ ይደበዝዝ ነበር። አስፈላጊ ሥራችንን ስንሠራ ሁልጊዜ እናገኘዋለን፦ «ጽድቅን የሚያደርገውን ትገናኛለህ።» ወደ ዕለታዊ ተግባራችን ስንወጣ የፊቱ መልአክ ሊቀበለን ይመጣል፤ በጎናችንም ሊሄድ ይመለሳል። ጌታ «ሂዱ» አለ፤ «እነሆ፥ ዘመኑን ሁሉ ከእናንተ ጋር ነኝ።» በመቅደስ አደባባዮች ወይም በተገለሉ ሸለቆዎች ወይም በሕሙማን ክፍሎች ብቻ ሳይሆን፣ በዕለታዊ ተግባር ዙር፣ በሕይወት ተራ ነገሮች፣ በኑሮ ጠፍጣፋ ሜዳዎች ውስጥ ዘወትር በሀልዎቱ ስውር ስፍራ ልንሆን እንችላለን፤ ኤልያስ በአክዓብ ፊት፣ ገብርኤልም ለዘካርያስ እንዳሉት፦ «በእግዚአብሔር ፊት እቆማለሁ» ለማለትም እንችላለን (1ኛ ነገሥት 17:1፤ ሉቃስ 1:19)።

የእግዚአብሔርን ሀልዎት የመገንዘብን ልማድ አዳብር። «አንተ የመረጥኸውና ወደ አንተ ያቀረብኸው፥ በአደባባዮችህም ያድር ዘንድ ያደረግኸው ሰው ብፁዕ ነው።» እንደዚህ ያለ ሕይወት የለም። እግዚአብሔር ከእኛ ጋር እንደ ሆነ መሰማት፤ እርሱ ራሱ ሊያልፍበት እጅግ ጠባብ በሆነ ስፍራ ፈጽሞ እንደማይመራን፤ ከእንግዲህ ዳግመኛ ብቸኞች ልንሆን እንደማንችል፣ ለአንዲት ቅጽበት እንኳ፤ በፊትና በኋላ እንደ ከበበን፣ በእጁም እንደ ሸፈነን፤ በሰማይ ራሱ ብንሆን እንኳ ከዚህ ይበልጥ ለእኛ ሊቀርብ እንደማይችል መሰማት። እርሱን እንደ ወዳጅ፣ እንደ ዳኛ፣ እንደ መካሪና እንደ መሪ ማግኘት። በሕይወታችን ውስጥ የእግዚአብሔር ሠራዊት አለቃ ሀልዎት፣ ቅጥሮች ሁሉ በጥቃታቸው ፊት በሚወድቁባቸው በማይታዩ ነገር ግን ኃያላን ጭፍሮቹ፣ የሌለበት አንዲትም ኢያሪኮ እንደማትኖር መገንዘብ። የጥንት ቅዱሳን፦ «ከአንተ ጋር ነኝ፤ አልለቅህም ከቶም አልተውህም» ሲል በሰሙት ጊዜ በጦርነት ጀግኖች መሆናቸው ምን ያስደንቃል?

ፍርሃትና ኀዘን፣ የጨለማውም ሸለቆ ድንጋጤ፣ ወግዱ! «ከሰው ትዕቢት በፊትህ መሰወሪያ ትሰውረኛለህ፤ ከአንደበቶች ክርክርም በድንኳን ውስጥ በስውር ትጠብቀኛለህ።»